Pierwszenstwo: Opublikowano: BIBLIOTEK Al Urzedu Potentowegd Niskiej Ifrwaplttl Irfml 21.VI1960 (P 94 100) 06.VII 1959 Stany Zjednoczone 1 Ameryki Pólnocnej | 5.IX.1964 48412 KI. "7 ft 2/50 / mkp B2ifp 26/CD UKD Twórca wynalazku i Albert H. Calmes, Crans sur Sierre (kanton Wallis) wlasciciel patentu (Szwajcaria) Sposób wytwarzania rur bez szwu Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania rur bez szwu dowolnej handlowej dlugosci i grubosci scianek.Wedlug znanego sposobu wytwarzania rur za po¬ moca walcarki przebijajacej, okragly kes ogrzewa sie do wymaganej temperatury walcowania, po czym w jednej lub w dwóch walcarkach skosnych zostaje przebity w wydrazona lupe, o srednicy wiekszej niz gotowa rura oraz mniej wiecej o 150% wiekszej grubosci scianki niz scianka gotowej rury.Ten pólwyrób zostaje przewalcowany na walcarce przebijajacej do ostatecznej grubosci scianki i sre¬ dnicy nieco mniejszej niz srednica rury gotowej.Taka wstepnie wywalcowana rura zostaje z kolei bezposrednio, albo po podgrzaniu, przewalcowana w walcarce wygladzajacej, w celu wygladzenia powierzchni i skalibrowania grubosci scianki, bez wyraznego jednak zmieniania jej grubosci. Jednak¬ ze przy tej ostatniej operacji, srednica rury zostaje nieco powiekszona ponad srednice gotowej rury.Rura opuszczajaca walcarke wygladzajaca posiada nizsza temperature, a nastepnie po ogrzewaniu po¬ srednim lub bez tego ogrzewania, srednica jej zo¬ staje zredukowana w walcarce kalibrujacej.Sposób ten pociaga za soba bardzo duze napreze¬ nia w walcarce srubowej i w nastepujacych za nia: walcarce przebijajacej i wygladzajacej, które uszkadzaja material lub moga pogorszyc jego wy¬ glad zewnetrzny. Na skutek tego, wejsciowa stal okragla najwyzszej jakosci musi byc oczyszczona 10 15 20 25 90 2 i oskórowana. Ponadto walcowanie nieodzownie powoduje obnizenie temperatury materialu walco¬ wanego co stwarza trudnosci w nastepnych z kolei operacjach walcowania, a mianowicie stal zostaje odksztalcona, na skutek czego zmniejszona zostaje jakosc nadajacego sie do sprzedazy produktu.Jednoklatkowa walcarka przebijajaca jest wiec urzadzeniem wolno pracujacym, które wymaga co najmniej dwóch przepustów dla zmniejszenia cal¬ kowitego gniotu o 150%. Stanowi ona waskie przejscie w cyklu produkcyjnym. Na skutek spad¬ ku temperatury jest wyjatkowo trudne wytwarza¬ nie cienkosciennych rur o duzej dlugosci tak, ze wydajnosc produkcyjna tego sposobu jeslt w tym przypadku bardzo mala. Ponadto opuszczajace wal¬ carke przebijajaca rury maja bardzo nierównomier¬ na grulbosc scianek oraz dwa srednicowo przeciw¬ legle zgrubienia scianek, a takze 'bardzo czesto we/wnetrzne wzdluzne .bruzdy od zgorzeliny, które musza byc usuniete przy nizszej temperaturze w walcarce wygladzajacej.Drugi sposób wytwarzania rur bez szwu polega na przebijaniu okraglego kesu w walcarce srubo¬ wej na gilze, która ma wieksza srednice niz rura gotowa i grubosc scianki o 250 — 500% wieksza, niz grubosc scianki rury gotowej. Taka wydrazona gilze walcuje sie nastepnie na ciaglym zespole wal¬ cowniczym na przesuwajacym sie razem z nia trzpieniu walcowniczym, przy czyim srednica gilzy i grubosc jej scianki zostaja zmniejszone. Po wy- 48 412 /48 412 ciagnieciu trzpienia i po posrednim nagrzaniu, wal¬ cowana rura zostaje redukowana do srednicy osta¬ tecznej przez walcowanie kalibrujace.Ten sposób jest ciaglym procesem walcowniczym o duzej wydajnosci produkcyjnej. Jednakze jest on stosowany tylko przy wytwarzaniu rur o srednicy okolo 140 mm, gdyz przesuwajacy sie razem trzpien walcowniczy o wiekszych wymiarach bylby zbyt ciezki zarówno odnosnie wyciagania jak i odnosnie szybkosci przesuwania i transportowania. Ponadto przebijanie wyjatkowo mocno napreza material i wymaga okraglego kesa ze stali wysokiej jakosci, który musi byc starannie oczyszczony i oskórowa¬ ny, co podraza wytwarzanie rur o handlowej ja¬ kosci.Przy sposobie wytwarzania rur przy uzyciu wal¬ carki pielgrzymowej, stosuje sie wlewki okragle lub kwadratowe, odlewane od dolu o malym lub srednim ciezarze, których jakosc budzi watpliwosc, gdyz solidna kontrola surowych wlewków, jak równiez oczyszczenie pólwyrobów nie jest mozliwe.Wedlug tego sposobu odlany wlewek zostaje ogrza¬ ny do temperatury walcowania, przebity w wal¬ carce skosnej lub na prasie przebijajacej, a na¬ stepnie wydluzony w walcarce na gilze o znacznie wiekszej srednicy, niz srednica gotowej rury i o grubosci scianki az do 1000% wiekszej niz grubosc scianki gotowej rury. Z kolei gilza ta na walcarce pielgrzymowej jest walcowana w okresowych za¬ biegach kucia na surowa rure, która po posrednim ogrzaniu zostaje zredukowana do ostatecznych wy¬ miarów w walcarce kalibrujacej. Poza wymienio¬ nymi poprzednio wadami, wynikajacymi z'e stoso¬ wania nieoczyszczonych wlewków, które do cyklu walcowania wprowadzaja wady nieoczyszczonego odlewu, sposób ten ma mala wydajnosc produkcyj¬ na i uzalezniony jest od sumiennosci obslugi i okre¬ sowo dzialajacego urzadzenia zasilajacego wal¬ carke.Inny jeszcze sposób wytwarzania rur bez szwu polega na ogrzaniu do temperatury walcowania kwadratowych kesów, które na hydraulicznej pra¬ sie do przebijania wyprasowywane sa w okragle szklanki z dnem o duzo wiekszej srednicy, niz srednica gotowej rury i o grubosci scianki az do 1000% wiekszej niz scianka gotowej rury. Szklan¬ ka taka zostaje osadzona na koncu popychacza, który nastepnie przepycha szklanke przez szereg oczek lub wykrojów luznych walców o coraz mniej¬ szym przelocie, które srednice i grubosc scianki szklanki zmniejszaja w sposób ciagly, przy czym uzyskuje sie wstepnie wywalcowana rure o ostate¬ cznej grubosci scianki. Rura, z mocno zakleszczo¬ nym wewnatrz niej popychaczem, zostaje na nim zluzowana w walcarce wygladzajacej, a nastepnie z niego sciagnieta. Po ogrzaniu srednica wstepnie wywalcowanej rury zostaje zredukowana do osta¬ tecznego wymiaru w walcarce kalibrujacej. We¬ dlug tego sposobu wykonuje sie tylko krótkie ru¬ ry; w licznych przypadkach grubosc scianki jest niejednakowa, a sposób ten jest stosowany do rur o srednicy nie przekraczajacej 140 mm.Ponadto istnieja jeszcze inne sposoby wytwarza¬ nia rur bez szwu o najrozmaitszych postaciach wy¬ konania w oparciu o wyzej opisane procesy prze¬ bijania i walcowania. Ta wielka róznorodnosc spo¬ sobów wytwarzania rur wykazuje, ze zaden z do¬ tychczas stosowanych sposobów nie zostal uznany za sposób uniwersalny, któryby spelnial wszystkie 5 wymagania praktycznego i ekonomicznego wytwa¬ rzania cienkosciennych i grubosciennych rur bez szwu, odznaczajac sie np. duza zdolnoscia produk¬ cyjna, niskimi kosztami wytwarzania i niskimi ko¬ sztami materialu wyjsciowego w powiazaniu z wy- io soka jakoscia, waskimi tolerancjami i duzymi dlu¬ gosciami, przy stosowaniu materialów, poczynajac od handlowych stali weglowych az do wysokosto- powych stali specjalnych. Brak jednego lub kilku z tych warunków przy realizowaniu opisanych wy- 15 zej sposobów, powoduje wytwarzanie rur spawa¬ nych z tasm lub pasków, blach dla okreslonych za¬ stosowan. Rury spawane stanowia jednak wyrób o niskiej jakosci na skutek szwu spawalniczego i miejscowej zmiany struktury stykajacych sie ze 20 soba czesci rury.Wynalazca stwierdzil, ze przedmioty wykonywa¬ ne we wszystkich gatunkach stali, moga byc bez uszkodzen przebijane. Wydrazone bryly moga byc walcowane bez wad walcowniczych na rury, przy nieznacznych lub malych naprezeniach rozciaga¬ jacych, jezeli poddawane sa zarówno ich zewne¬ trzne jak i wewnetrzne powierzchnie materialu na ciagle sily naciskajace, podczas redukowania otwo¬ ru bez wewnetrznego podparcia. W celu zapobieze¬ nia tworzeniu sie wewnetrznych rys i wzer w wal¬ carce skosnej, które wystepuja na skutek z zew¬ natrz wywieranych nacisków promieniowych na wewnetrzna powierzchnie, stosunek grubosci scian¬ ki do srednicy zewnetrznej rury w kazdej fazie odksztalcania materialu nie moze przekroczyc war¬ tosci 0,24. Takze przy wyciaganiu wzdluznym w duo walcarce kalibrujacej stosunek ten nie powi¬ nien przekroczyc wartosci 0,18 w kazdej fazie od¬ ksztalcania bez wewnetrznego podparcia. Oznacza 40 to, ze wewnetrzna powierzchnia wydrazonych bryl o stosunku grubosci scianki do srednicy zewne¬ trznej wiekszym niz 0,24, przy walcowaniu na wal¬ cach skosnych bez podparcia wewnetrznego, podle¬ galaby naprezeniu rozciagajacemu, które powodo- 45 waloby powstawanie rys i wzer w slabych miej¬ scach na wewnetrznej powierzchni rury lub we¬ wnatrz wlewka.To samo zjawisko wystepuje przy wzdluznym 50 walcowaniu w walcarce kalibrujacej duo, gdy sto¬ sunek grubosci scianki do srednicy zewnetrznej przekroczy 0,18. Aby wewnetrzna powierzchnia podlegala stale naprezeniu sciskajacemu, to stosu¬ nek grubosci scianki do srednicy zewnetrznej mu- 55 si zawsze byc mniejszy od 0,24 lub 0,18 przy redu¬ kujacym odksztalcaniu bez podparcia wewnetrzne¬ go. W ten sposób stale handlowe i odlewane wlew¬ ki, jak na przyklad stale odtlenione lub na pól od- tlenione, moga byc redukujaco odksztalcane bez 60 uszkodzen powierzchni bryl wydrazonych lup lub rur, a istniejace drobne wady w stali nie ulegaja powiekszeniu. Materialy stalowe bez wad, moga ewentualnie wytrzymywac wieksza wartosc sto¬ sunku grubosci sc.anki do srednicy zewnetrznej 65 bez uszkodzen wewnetrznej powierzchni. 3548 412 6 Wynalazek polega nastepnie na stwierdzeniu, ze wydrazona bryla o grubych sciankach dluzej za¬ chowuje odpowiednia do walcowania temperature, niz cienkoscienna lupa, i ze obnizanie temperatury bryly wydrazonej lub lupy jest o wiele mniejsze, gdy styka sie ona tylko przez kilka sekund z na¬ rzedziami walcujacymi i gdy ponadto bryla wydra¬ zona przebiega przez walcarke bez prowadzenia zimnego rdzenia lub wewnetrznego trzpienia wal¬ cowniczego.Na podstawie tego stwierdzenia zostal opracowa¬ ny oparty na praktycznych i ekonomicznych zalo¬ zeniach sposób wedlug wynalazku, wytwarzania rur bez szwu lub wydrazonych lup o duzych dlu¬ gosciach i o dowolnej grubosci scianek, przy sto¬ sunku grubosci scianki do srednicy zewnetrznej od 0,02 do 0,18. Sposób ten przy duzej wydajnosci pro¬ dukcyjnej, niskich kosztach posrednich i tanim materiale wyjsciowym daje wyrób o wysokiej ja¬ kosci, waskich tolerancjach ze stali weglowych i stopowych. Na skutek tego rury bez szwu moga byc wykonywane wedlug tego sposobu szybciej i taniej, niz bylo to mozliwe dotychczas dla rur bez szwu i rur spawanych wedlug znanych juz sposobów.Wedlug wynalazku, przebijanie ogrzanego do temperatury walcowania, kwadratowego kesa lub wlewka, wykonuje sie na walcarce przebijajacej lub na prasie przebijajacej, na okragla walcowana bryle wydrazona, z otwartymi z obydwóch stron koncami, o stosunku grubosci scianki do srednicy zewnetrznej wynoszacym najwyzej 0,24. Przebija¬ nie jest wykonywane w ten sposób, ze w kwadra¬ towym materiale, przy nacisku osiowym na wstep¬ ne ostrze przebijaka, który za pomoca stalego stempla srodkowany jest w okraglym wykroju walcarki duo, zostaje wstepnie przebity maly otwór. Wstepnie przebity przedmiot zostaje nastep¬ nie i juz na wlasciwym trzpieniu przebijajacym przeksztalcony w okragla bryle wydrazona w kom¬ binowanym procesie przebijania i walcowania przebijajacego na walcarce duo.Redukowanie i wyrównywanie bryl wydrazonych az do 15% redukowania srednicy zewnetrznej, od¬ bywa sie w skosnej walcarce duo lub trio zgnia¬ tajaco-wyrównujacej o profilu grzybkowym, przy czym w zadnej fazie procesu walcowania, bez we¬ wnetrznego podpierania, nie zostaje przekroczony maksymalny stosunek grubosci scianki do sredni¬ cy zewnetrznej równy 0,24 i uzyskana zostaje wy¬ dluzona gilza o jednakowej grubosci scianki, której stosunek grubosci scianki do srednicy zewnetrznej jest mniejszy od 0,18. Srednica zewnetrzna gilzy jest duzo wieksza niz srednica rury gotowej, a jej grubosc scianki jest az do 1000% wieksza niz gru- boic scianki rury gotowej.Redukowanie i wydluzanie gilzy odbywa sie w piecioklatkowej walcarce duo, z na przemian o 90° przestawionymi walcami o okraglym wykroju, na wewnetrznym nieruchomym trzpieniu walcowni¬ czym, na którym osadza sie piec chlodzonych woda glówek o malejacych srednicach, które sa srodko- wane w odpowiednich wykrojach walców, przy za¬ chowaniu w kazdej fazie procesu walcowania sto¬ sunku grubosci scianki do srednicy zewnetrznej wynoszacego co najwyzej 0,18, na wydrazona lupe o duzo wiekszej srednicy niz srednica gotowej ru¬ ry i o grubosci scianki az do 325% wiekszej niz grubosc scianki rury gotowej. 5 Walcowanie i wydluzanie wydrazonej lupy na rure o ostatecznej grubosci scianki i nieco wiekszej srednicy niz srednica gotowej rury odbywa sie w drugiej szescioklatkowej duo walcarce z na prze¬ mian o 90° przestawionymi walcami o okraglym 10 wykroju, na wewnetrznym nieruchomym trzpieniu walcowniczym, na którym osadza sie szesc chlo¬ dzonych woda glówek o malejacych, jednakowych lub zwiekszajacych sie srednicach, które srodko- wane sa w odpowiednich wykrojach walców, przy 15 czym w zadnej fazie procesu walcowania bez pod¬ parcia wewnetrznego nie zostaje przekroczony sto¬ sunek grubosci scianki do srednicy zewnetrznej wynoszacy 0,18. Ta wstepnie wywalcowana rura zostaje z kolei zaraz przewalcowana na ostateczne 20 wymiary w walcarce kalibrujacej luib w zgniataja¬ cej walcarce redukujacej.Wszystkie te procesy odksztalcajace najkorzyst¬ niej jest przeprowadzac przy pojedynczym ogrze¬ waniu, przy bezposrednim przeplywie .materialu 25 w jednym kierunku i z duza predkoscia walco¬ wania.W celu jasniejszego przedstawienia opisanego wyzej sposobu wedlug wynalazku opisano go ty¬ tulem przykladu, w zwiazku z rysunkiem, który 30 przedstawia schematycznie urzadzenie walcow¬ nicze.Na rysunku walcarka przebijajaca 1 zawiera po- pychacz 2, prowadnice 3 wlewka o kwadratowym zarysie wewnetrznym, przebijaka 4 osadzonego na 35 trzpieniu 5, urzadzenie 6 do wyciagania przebijaka z napedzanej walcarki duo 7 z okraglym wykro¬ jem i z urzadzenia 8 wyrzucajacego wydrazone bry¬ ly. Litera A oznaczono goracy wlewek kwadrato¬ wy w polozeniu wejsciowym, a litera B — przebita 40 bryle wydrazona w polozeniu wyjsciowym. Urza¬ dzenie transportujace 9 dostarcza bryle wydrazona do rynny zasilajacej srubowej walcarki zgniataja- co — wyrównujacej 10, napedzanej od silnika 11 poprzez przekladnie zebata 12 i wrzeciona 13* Naj- 45 korzystniej jest, gdy walce 14 maja profil grzybko¬ wy, a glówka walcownicza 15 jest przytrzymywana w nieruchomym polozeniu roboczym za pomoca cofajacego sie trzpienia 16. Litera B oznaczono bry¬ le wydrazona w rynnie zasilajacej, a litera C — 50 gilze po stronie wyjsciowej. Stól transportujacy 17 przesuwa gilze C do rynny zasilajacej 18 pierwszej walcarki duo 19, skladajacej sie z pieciu, osobno napedzanych klatek z walcami 20 o okraglym wy¬ kroju oraz z trzpienia walcowniczego 21 z piecio- 55 ma osadzonymi na stale glówkami walcowniczy¬ mi 22 i z urzadzenia 23 wprowadzajacego i cofaja¬ cego trzpien walcowniczy ze scianki oporowej 24 trzpienia walcowniczego. Urzadzenie 25 zmienia sa¬ moczynnie trzpienie walcownicze 21 na chlodzone 60 w miedzyczasie i znajdujace sie w polozeniu spo¬ czynkowym trzpienie walcownicze 21', a urzadze¬ nie 26 sluzy do obracania trzpienia walcowniczego.Litera C oznaczono gilze w rynnie zasilajacej, a litera D — wydrazona lupe, wychodzaca z walcar- 65 ki duo na stól wylotowy 21. Wydrazona lupa\D zo-48 412 7 8 staje dostarczona badz bezposrednio, badz tez przez posredni piec 40 do rynny zasilajacej drugiej ciaglej walcarki duo 29, która sklada sie z szesciu osobno napedzanych walców o wykroju okrag¬ lym 30, z trzpienia walcowniczego 31 z szescioma nieruchomo osadzonymi glówkami walcowniczy¬ mi 32, z urzadzenia 33 wprowadzajacego i cofaja¬ cego trzpienie walcownicze ze sciany oporowej 34 trzpienia walcowniczego w jego polozeniu robo¬ czym, z urzadzenia 35 zmieniajacego trzpienie wal¬ cownicze, dla szybkiej i samoczynnej zamiany trzpienia walcowniczego 31 przez chlodzone woda, znajdujace sie w polozeniu spoczynkowym trzpie¬ nie walcownicze 31' oraz z urzadzenia 36 do obra¬ cania trzpienia walcowniczego. Litera D oznaczono wydrazona lupe w rynnie zasilajacej, a litera E i— wywalcowana rure na stole wylotowym 37. Tran¬ sporter walkowy 38 dostarcza rure do walcarki ka¬ librujacej 39.Przy dalszym opisie wytwarzania rur bez szwu wedlug opisanego sposobu i na przedstawionym na rysunku urzadzeniu proces przebiega, jak na¬ stepuje.Ogrzany do temperatury walcowania wlewek lub kes iprzenosi sie za pomoca znanych srodków tran¬ sportujacych, nie przedstawionych na rysunku, na stól zasilajacy walcarki przebijajacej 1 przed po- pychaczem 2, a nastepnie przez prowadnice 3 zo¬ staje wcisniety na wstepne ostrze przebijaka 4 z sila mniejsza niz opór odksztalcania, przez na¬ cisk calego przekroju wlewka przy temperaturze walcowania, przez co uzyskany zostaje wstepny otwór, przy czym zewnetrzne wymiary wlewka po¬ wiekszaja sie, a wstepnie przebity koniec wlewka zostaje doprowadzony do zetkniecia sie z napedza¬ nymi walcami o wykroju kolowym 7, które na wlasciwej czesci walcujacej przebijaka 4, z pred¬ koscia walcowania od 150 — 250 mm/sek walcuja dalej wlewek na otwarta z obydwóch stron bryle wydrazona. Trzpien 5 przebijaka zostaje teraz bez ostrza wyciagniety z bryly wydrazonej, która zo¬ staje przesunieta na bok za pomoca, urzadzenia wyrzucajacego 8.Bryla wydrazona B zostaje nastepnie przesunieta do rynny zasilajacej skosnej walcarki zgniataja- co-wyrównujacej 10, wcisnieta do niej za pomoca walców 14 przez glówke walcownicza 15 z predko¬ scia walcowania od^ 230 — 400 mm/sek, oraz zredu¬ kowana i wydluzona na gilze C, która nastepnie po wysunieciu trzpienia 16 zostaje wyrzucona i przekazana do stolu zasilajacego 18 pierwszej cia¬ glej walcarki duo 19. Para walków transportuja¬ cych* blokuje gilze podczas przesuwania trzpienia walcowniczego 21 z glówkami walcowniczymi 22, a w chwili gdy glówka walcownicza osiagnie swe polozenie robocze, w srodku walca bruzdowego gilza zostaje wprowadzona za pomoca pary wal¬ ków transportujacych do pierwszej klatki 20 wal¬ carki duo. Od klatki do klatki, okragla wykroje walców sa poprzestawiane o 90°. Gilza wedruje na glówkach walcowniczych 22 przez piec klatek 20 o zmniejszajacym sie od klatki.do klatki wykroju i jako wydrazona lupa, wychodzi z predkoscia wal¬ cowania od 1,5 — 3,0 m/sek z walcarki duo na stól wylotowy 27. Trzpien walcowniczy 21 z glówkami 22 zostaje teraz cofniety za pomoca szybkiego li¬ nowego urzadzenia cofajacego 23 i nowy ochlodzo¬ ny trzpien walcowniczy 21' zostaje samoczynnie z boku wsuniety na przesuwajacy sie do przodu i cofajacy sie wózek transportowy, przy czym go¬ racy trzpien walcowniczy 21 przesuniety zostaje samoczynnie do polozenia spoczynku i chlodzenia.Gorace glówki 22 trzpienia walcowniczego 21 sa dalej chlodzone woda od wewnatrz, a trzpien wal¬ cowniczy zostaje obrócony o nie dzielacy sie przez 360° kat, za pomoca urzadzenia obracajacego 26.W czasie pracy walcowania, w celu znacznego ob¬ nizenia tarcia, srodek smarujacy zostaje doprowa¬ dzony przez wewnetrzny otwór trzpienia walców^ niczego 21 na powierzchnie glówki i wewnetrzna scianke gilzy C.Wydrazona lupa D zostaje nastepnie przetran¬ sportowana na stól zasilajacy 28 drugiej ciaglej walcarki duo 29, która powtarza opisany dla pier¬ wszej walcarki duo proces walcowania przy pred¬ kosci przechodzenia od 2,7 — 5,4 m/sek. Podwójna walcarka 29 najkorzystniej wyposazona jest w szó¬ sta klatke z kolowym wykrojem i glówka walco¬ wnicza o nieco wiekszej srednicy niz w poprzedza¬ jacej piatej klatce, a to w celu uzyskania jedna¬ kowej równej grubosci scianki. Wywalcowana ru¬ ra E wychodzi z wysoka jeszcze temperatura z wal¬ carki duo 29 i moze byc wprost zredukowana do gotowego wymiaru w walcarce kalibrujacej 39.W przypadku wytwarzania cienkosciennych ma¬ lych rur, lupa wydrazona D ze stolu wylotowego 27 moze byc przetransportowana do pieca posred¬ niego 40, w celu ogrzania dla wyrównania tempe¬ ratury na calej dlugosci lupy.Opisane wyzej urzadzenie walcownicze i sposób jego pracy jest stosowany do wytwarzania rur bez. szwu w przypadku, gdy wstepnie wywalcowane i oczyszczone kesy o róznych wymiarach zostaja wykonane z dwunastotonowych wlewków w zgnia¬ taczu kesów kwadratowych.Inny rodzaj urzadzenia walcowniczego do wyko¬ nywania sposobu wedlug wynalazku stosuje sie: wówczas, gdy material wyjsciowy sklada sie z wlewków o srednim ciezarze do 5 t i wiecej. W tym przypadku odlany wlewek A, po wyjeciu z wlew¬ nicy zostaje doprowadzony do temperatury walco¬ wania w piecu posrednim. Goracy wlewek zostaje nastepnie przebity na walcarce przebijajacej 1 na okragla, obustronnie otwarta walcowa bryle wy¬ drazona B przy maksymalnym stosunku grubosci scianki do srednicy zewnetrznej równym co naj¬ wyzej 0,24.Gilze poddaje sie samoczynnemu skórowaniu od zewnatrz za pomoca palnika tlenowego w celu usu¬ niecia jamy usadowej i pozostalosci likwidacji..Gilza B zostaje przeniesiona teraz do walcarki zgniatajaco-wyrównujacej 10, w której dokonana zostaje redukcja srednicy zewnetrznej o okolo 15%, i wydluzenie o okolo 150%, przy czym stosunek grubosci scianki do srednicy zewnetrznej nie prze¬ kracza wartosci co najwyzej 0,24 w zadnej fazie roboczej. Uzyskana gilza C ma równomierna gru¬ bosc scianki o maksymalnym stosunku grubosci scianki do zewnetrznej srednicy, równym 0,18; ma ona znacznie wieksza srednice oraz grubosc scian- 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 609 ki wieksza az do 3000% od grubosci scianki rury gotowej. Z kolei gilza C, osadzona na trzpieniu walcowniczym pracujacym na rozciaganie, zostaje w walcarce duo 19 zredukowana i wydluzona w wydrazona lupe D, która ma srednice wieksza, niz 5 srednica gotowej rury. Grubosc scianki lupy jest az do 1800% wieksza, niz grubosc scianki gotowej rury.Wydrazona lupa D zostaje nastepnie podzielona na goraco na dwie lub trzy czesci, które czesciowo 10 wprost, czesciowo po przejsciu przez waski piec przechowujacy 40, zostaja zabrane do druigiej ciajg- lej walcarki duo 29 i na pracujacym na rozciaganie trzpieniu walcowniczym, o malejacych od klatki do klatki srednicach glówek, przy nie przekraczaniu 15 stosunku grubosci scianki do srednicy zewnetrznej, równego 0,18, zostaje zredukowana i wydluzona na wydrazona lupe E.Uzyskana w ten sposób wydrazona lupa ma duzo wieksza srednice niz srednica gotowej rury i gru- 20 bósc scianki az do 1100°/o wieksza niz grubosc scianki rury gotowej. Dluga wydrazona lupa E zostaje nastepnie na goraco 'podzielona na po¬ szczególne dlugosci robocze lub tez nie zostaje podzielona, nastepnie ochlodzona, oczyszczona 25 przez piaskowanie ze zgorzeliny, sprawdzona i uwolniona od wad palnikiem lub skórowaniem, zaleznie od wymaganej jakosci gotowej rury.Oczyszczona lupe wydrazona walcuje sie na go¬ towa rure w walcarce do walcowania rur, która 30 jest sprzezona z piecem grzewczym i znanym urzadzeniem do usuwania zgorzeliny. Lupe poddaje sie redukcji w walcarce kalibrujacej lub skosnej np. w jednej lub dwóch ciaglych wieloklatkowych walcarkach duo 19, 29 na trzpieniu walcowniczym 35 pracujacym na rozciaganie o stopniowo zmienia¬ jacej sie srednicy glówek. Zachowuje sie przy tym taki sam wspólczynnik odksztalcania, jak podano wyzej.Do wytwarzania rur bez szwu o srednicy zew- 40 netrznej od 178 do 406 mm, stosuje sie w tym przypadku tylko jedna ciagla walcarke duo z nie¬ ruchomym trzpieniem walcowniczym* najkorzy¬ stniej z szescioma klatkami. Nastepnie wywalco- wana rura jest redukowana na gotowy wymiar w 45 walcarce kalibrujacej.Trzecia postac urzadzenia wedlug wynalazku i sposób opisany wyzej stosuje sie, gdy cykl pro¬ dukcyjny oparty jest na materiale wyjsciowym w postaci okraglych kes walcowanych lub na 50 okraglych wlewkach odlewanych od dolu. W ta¬ kim przypadku okragly kes przebija sie na wal¬ carce mannesmanowskiej przy wykonywaniu wy¬ drazenia o znacznie wiekszej srednicy i o wiekszej grubosci scianek niz 1100% grubosci scianki goto- 55 wej rury wykonczonej, posiadajacej stosunek gru¬ bosci scianki do srednicy rury co najwyzej 0,18.Tak uzyskana lupe wydrazona walcuje sie az do grubosci scianek rury gotowej na jednej lub dwóch walcarkach duo, przy uzyciu chlodzonego trzpienia 60 walcowniczego, podobnych do walcarek 19 i 29, przy czym walcuje sie na wydrazona gilze lub na gotowa rure. Nastepnie taka gilze przeprowadza sie przez walcarke redukcyjna w celu zmniejszenia jej do ostatecznych wymiarów. Dzieki temu, ze 65 10 okragla lupe lub wlewek przebija sie przy two¬ rzeniu sie grubszych scianek, wystepuja mniejsze naprezenia oraz wlewek lepiej nadaje sie dó wal¬ cowania na goraco, niz dotychczas stosowane lupy o cienkich sciankach. Daja sie one szybciej i la¬ twiej walcowac w walcarkach duo i moga byc walcowane w, wyzszej temperaturze z lepsza to¬ lerancja.Wytwarzanie wedlug wynalazku rur bez szwu o cienkich i grubych sciankach, o duzych dlugos¬ ciach, daje w stosunku do istniejacych znanych sposobów wytwarzania rur wyzsza wydajnosc sta¬ li, nizsze koszta stosowanych materialów i wieksza wydajnosc produkcyjna na godzine, nizsze koszta posrednie i bardziej równomierna grubosc scianki rury.Wyzsza wydajnosc na godzine zostaje uzyskana przez ciagly przeplyw stali w jednym jedynym kie¬ runku, przy duzej predkosci walcowania. Waskie przejscia stanowi druga walcarka duo. Wedlug tego sposobu mozna wytwarzac V«-calowe rury gazo¬ we o grubosci (scianek 2,50 mm z wydajnoscia 27 t/godz. oraz 13 3/8" A.P.I. casing o grubosci scianek 13 mm, z wydajnoscia 200 t/godz.Niskie koszta posrednie zostaja osiagniete przez duza wydajnosc na godzine, przez jedno jedyne grzanie, przez mala liczbe robotników i male kosz¬ ta narzedzi.Równomiernosc grubosci scianki zostaje uzys¬ kiwana za pomoca dzialania wyrównujacego i wy¬ gladzajacego walcarki skosnej z walcami grzybko¬ wymi oraz za pomoca redukowania srednicy ze¬ wnetrznej i wewnetrznej oraz walcowania wzdluz¬ nego.Niskie koszta materialowe zostaja uzyskiwane przez stosowanie tanich i handlowych stali z wlew¬ ków lub kesów, jako korzystniej przy stosowaniu jednego jedynego formatu kokiii o ciezarze wlelwka. 5 t, dla Wytwarzania rur bez szwu w zakresie od V2 cala do 16 cali. Wlewek ten zostaje przebijany przez nacisk bez naprezania stali, redukowany przez walce poprzeczne przy wydluzeniu tylko 150%, przy czym zewnetrzna i wewnetrzna po¬ wierzchnia sa poddawane glównie naprezeniom sciskajacym, jest wzdluznie walcowany na glów¬ kach walcowniczych przy wysokiej temperaturze, przy stalych naprezeniach sciskajacych na ze¬ wnetrznej i wewnetrznej powierzchni. Nieuspoko- jone, na pól uspokojone i uspokojone stale weglo¬ we, jak równiez stale stopowe i wysokostopowe al¬ bo tez metale niezelazne wytrzymuja latwo kaz¬ dorazowe nieznaczne naprezenia sciskajace, jakie wywierane sa na nie w celu uzyskania odksztalcen.Niebezpieczne dla struktury stali naprezenia rozrywajace zostaja w kazdej operacji odksztalca¬ nia zmniejszone do minimum.Wieksza wydajnosc nadajacych sie do sprzedazy rur jest spowodowana tym, ze wysegregowane we¬ wnetrzne powierzchnie wlewka dobrze znosza wy¬ wolane stalymi naprezeniami sciskajacymi sily od¬ ksztalcajace i ze ewentualne wady stali lub slabe miejsca nie powiekszaja sie. Ponadto material ja¬ my usadowej na koncu wlewka zostaje wycisniety lub wypalony tak, ze mniej wiecej cala dlugosc48 412 ii wlewka moze byc przewalcowana na nadajacy sie do sprzedazy produkt.W opisie zostaly przedstawione dwa charaktery¬ styczne przyklady procesów wykonania wynalazku.Rozumie sie, ze wynalazek nie zostal przez to ogra- 5 niczony, gdyz czynione moga byc rózne odmiany lub zastosowania, nie odbiegajace od istoty wy¬ nalazku. PL