Opublikowano: 2 0 m 1965 48335 KI 42 b 2U/01 MKP O 01 li B&c 5/0l UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Wit Werys, inz. Mieczyslaw Belniak, mgr inz. Zygmunt Pytka, Jadwiga Kuzmicka Wlasciciel patentu: Krasnicka Fabryka Wyrobów Metalowych, Krasnik Fabryczny (Polska) Sposób kontroli srednicy wewnetrznej, owalnosci i stozkowatosci pierscieni, zwlaszcza pierscieni lozysk tocznych oraz urzadzenie — do stosowania tego sposobu ^Lh Wynalazek dotyczy sposobu kontroli srednicy wewnetrznej, owalnosci i stozkowatosci pierscieni, zwlaszcza pierscieni lozysk tocznych oraz urzadze¬ nia do stosowania tego sposobu.Znane sa sposoby oraz urzadzenia do pólautoma¬ tycznej kontroli pierscieni lozysk tocznych, w któ¬ rych poszczególne pomiary pierscieni, dostarcza¬ nych do stanowisk pomiarowych odpowiednimi ry¬ nienkami, dokonywane sa za posrednictwem wielo¬ strefowych czujników stykowych lub pojemnoscio¬ wych, polaczonych z lampkami sygnalizacyjnymi, przy czym selekcja pomierzonych pierscieni doko¬ nywana jest recznie. Znane sa równiez czujniki pneumatyczno-elektryczne stosowane do tego celu, ale kazde ze znanych dotychczas urzadzen pomia¬ rowych nie nadaje sie do pelnej automatycznej kontroli pierscieni. Ponadto w znanych urzadze¬ niach pierscien pozostaje podczas pomiaru, badz to nieruchomy, co znacznie obniza dokladnosc pomia¬ ru, badz tez jezeli sie obraca — mechanizm jego obrotu jest bardzo skomplikowany, podobnie jak konstrukcja oprzyrzadowania. Pomiar srednic piers¬ cieni bez ich obracania obarczony jest zasadniczym bledem, gdyz nie uwzglednia owalnosci tych piers¬ cieni.Sposób kontroli srednic pierscieni oraz urzadze¬ nie do automatycznego stosowania tego sposobu wedlug wynalazku eliminuje reczna selekcje piers¬ cieni kontrolowanych przyrzadami czujnikowymi wprowadzajac pelna automatyzacje procesu pomia¬ rowo-kontrolnego, a ponadto zapewnia duza do- 5 kladnosc dzialani auwzgledniajaca bledy owalnosci i stozkowatosci przez dokonywanie pomiaru pod¬ czas obrotu pierscienia.Obrót ten uzyskuje sie w urzadzeniu wedlug wy¬ nalazku przez to, ze powierzchnie ustalajace piers- 10 cien podczas pomiaru sa równoczesnie powierzch¬ niami nadajacymi mu ruch obrotowy.Element tworzacy jedna z tych powierzchni jest Obracany przez uklad napedowy, zas druga po¬ wierzchnia jest powierzchnia czolowa tadzyka 15 ulozyskowanego obrotowo. Z chwila wiec docisnie¬ cia jednej powierzchni do drugiej, w celu uchwy¬ cenia pierscienia zawartego miedzy nimi, obie wraz z zacisnietym pierscieniem obracaja sie dzieki si¬ lom tarcia. 20 Do otworu pierscienia wprowadza sie poprzez otwór w dociskanym talerzyku nie obracajacy sie tloczek pomiarowy, który dokonuje pomiaru wyma¬ ganych wymiarów otworu.Ruch pierscieni dostarczanych do strefy pomiaro- 25 wej, dozowanie i zatrzymywanie w niej oraz sorto¬ wanie odbywa sie w jednej plaszczyznie, co znacz¬ nie upraszcza konstrukcje calego urzadzenia oraz48*35 3 4 umozliwia uzyskanie duzych wydajnosci kontroli.Odprowadzenie zmierzonych i poselekcjonowa¬ nych na trzy grupy pierscieni „dobre", „zle" i „do poprawy" odbywa sie trzema pionowymi rynienka¬ mi do trzech zasobników. Konstrukcja przyrzadu przewiduje mozliwosc zastosowania calych zespo¬ lów w automatach kontrolnych, do pomiaru innych wymiarów i parametrów. W tym celu poszczególne zespoly, jak zespól obrotu pierscienia i krzywek, zespól dozowania i rozdzialu pierscieni, zespól tloczka mierniczego oraz zespól sterowania sa zes¬ polami samodzielnymi, laczonymi miedzy soba je¬ dynie przewodami oraz normalnymi elementami laczacymi, jak sruby i wkrety.Dzieki temu mozliwe jest konstruowanie agrega- towych skrzynkowych automatów kontrolnych, przez laczenie w róznych kombinacjach, kilkunastu podstawowych elementów przy uzyciu malej ilosci czesci specjalnych. Tego rodzaju unifikacja umozli¬ wia pelne zautomatyzowanie kontroli ostatecznej, czesciowo miedzyoperacyjnej, zwlaszcza w liniach obróbkowych, przy minimalnym nakladzie robo¬ cizny.Sposób kontroli srednicy wewnetrznej, owalnosci oraz stozkowatosci pierscieni oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu jest blizej omówione przy¬ kladowo na podstawie rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ukladu mechanicznego, fig. 2 — schemat ukladu pneumatycznego, a fig. 3 — schemat ukladu elektrycznego.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z pro¬ wadzacych rynienek 10, z dozownika 11, z tlocz¬ ków Ci, C2, C3, C4 i C5, z klapek rozdzielajacych 12 i 13, z podtrzymujacego palca 14, z pomiarowego tloczka 16, z zabierakowego talerza 17, z elektrycz¬ nego silnika 20, z slimakowej przekladni 21, z zes¬ polu krzywek 22, z zespolu tloczków Tlt T2 i T3 z walka 23, z mikrowylacznika 1WK, z zaworu od¬ cinajacego Zi, z filtru F1} ze styków Wlt W2, W3, W4, W5 i W6 oraz z przewodów pneumatycznych a i b zespolu, przy czym uklad pneumatyczny stanowi odcinajacy zawór Z2, filtr F2, zespól tloczków Tly T2, T3, T4 i T5 oraz zespól tloczków roboczych Cu C2, C3, C4, C5, C6, C7, i C8, zas uklad elektryczny steru¬ jacy stanowi piec przekazników pomocniczych Pp, dwa elektromagnesy E, szesc lampek sygnalizacyj¬ nych L, styki przekazników Slf S2 i S3 oraz mikro- wylaczniki 1WK i 2WK.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala nastepujaco.Pierscienie sa doprowadzane rynienkami 10 do do¬ zownika 11, gdzie sa dozowane w tempie jeden pierscien na jeden cykl pomiarowy. Z dozownika 11 pierscienie opadaja na podtrzymujacy palec 14, gdzie zostaja docisniete obrotowym talerzykiem 15, pomiarowego tloczka 16 do obracajacego sie zabie¬ rakowego talerza 17. W tym momencie nastepuje pomiar pierscienia oraz przestawienie odpowied¬ nich klapek 12 i 13, zaleznie od wyniku dokonanego pomiaru. W nastepstwie pomiarowy tloczek 16 oraz tloczek C2 wycofuje sie do pierwotnego polozenia, a pierscien spada do odpowiedniej rynienki. W cza¬ sie jednego obrotu walka 23 zespól krzywek 22 przesterowuje pneumatyczne tloczki Tlt T2 i T3 oraz mikrowylacznik 1WK dajac impulsy sterownicze, polegajace na wlaczeniu na odpowiedni okres czasu cylklu doplywu powietrza do roboczych tloczków Ci, C2, C3, C8, C7 i C6 oraz doplywu pradu do cewek elektromagnesów 1E i 2E.Pomiarowy tloczek 16 posiada srednice zewnetrz¬ na dopasowana z minimalnym luzem do srednicy otworu pierscienia oraz stozkowe zakonczenie i dwie pary przeciwleglych otworów w postaci dysz. W mo¬ mencie pomiaru mierzony pierscien jest docisniety talerzykiem 15 do czola pierscienia 17 i obraca sie wraz z nim. Miara srednic w dwu poprzecznych przekrojach mierzonego pierscienia jest suma szcze¬ lin miedzy przeciwleglymi dyszami, a otworem, która podczas obrotu o 180° zawiera sie w grani¬ cach tolerancji, co równoczesnie daje sprawdzian czy owalnosc zawiera sie w granicach tolerancji Miara stozkowatosci jest chwilowa wartosc róz¬ nicy wielkosci cisnien w szczelinach w dwu mie¬ rzonych przekrojach i zalezna jest od srednic w przekrojach I—I, i II—II (fig. 2), a wiec od wiel¬ kosci cisnien w przewodach a i b.Cisnienia sa mierzone przekaznikami Si i S2, to znaczy jezeli cisnienie wychodzi poza granice to¬ lerancji zwiera sie przez membrane albo styk Wi—W3 lub W2—W4, co poprzez przewody elek¬ tryczne daje odpowiednie impulsy sterownicze.Przekaznik S3 mierzy róznice cisnien w przewo¬ dach a i b, a wiec stozkowatosc otworu. Dysze D3 i D4 zastosowano dla stworzenia przekaznikom Si i. S2 przeciwcisnienia, w tym celu aby wartosc cis¬ nien z obu stron membran przekazników byly w przyblizeniu równe. W chwili kiedy sterowniczy tloczek T jest nacisniety, laczy odpowiedni steruja¬ cy tloczek C z przewodem zasilajacym, dostarczajac mu powietrze pod cisnieniem. Jezeli zas nie jest nacisniety wówczas sprezyna przesuwa go w dól i tloczek T laczy tloczek C z cisnieniem atmosfe¬ rycznym. Tloczki C6, C7 i C8 sluza do cyklicznego przeesuwania pierscieni na poziomych rynienkach odprowadzajacych.Uklad elektryczny (fig. 3) dziala tylko w momen¬ cie sygnalu „pomiar", to jest wtedy gdy odpowied¬ nia krzywka 22 nacisnie mikrowylacznik 1WK. Tyl¬ ko wówczas nie jest przerywany przez mikrowy¬ lacznik doplyw pradu do przekazników Pp. Jezeli zostanie zwarty którykolwiek ze styków przekazni¬ ków S, prad plynie przez przekaznik Pp, który bocznikuje sie wlasnym stykiem. Na skutek tego zapala sie odpowiednia sygnalizacyjna lampka L, otwiera sie styk w obwodzie elektromagnesu 1E oraz ewentualnie zamyka w obwodzie elektroma¬ gnesu 2E.Klapki 12 i 13 otwieraja odpowiednie drogi trans¬ portowe pierscieni. Po dokonanym cykwlu pomia- rowymz krzywka wylacza mikrowylacznik 1WK i caly uklad wylacza sie do czasu rozpoczecia na¬ stepnego cyklu. PL