Opublikowano: 29. VI. 1964 48304 KI. 23 e 2 MKP UKD C 11 d A4/CO Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Arkadiusz Dworzecki, inz. Luiza Thom Wlasciciel patentu: Warszawska Fabryka Mydla i Kosmetyków, War¬ szawa (Polska) Sposób wytwarzania cieklych srodków do prania i mycia, opartych na osnowie z detergentów syntetycznych Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia jasnych i klarownych, cieklych srodków do prania i mycia, opartych na osnowie z detergentów syntetycznych, jak alkiloarylosulfoniany, oksyetyio- wane alkilofenole i siarczanowane alkohole tlusz¬ czowe.Znane sposoby wytwarzania tego rodzaju srod¬ ków polegaja na wybieleniu syntetycznego surow¬ ca wyjsciowego lub pólproduktu i dalszym jego przerabianiu, zgodnie z wymogami procesu tech¬ nologicznego. Tak na przyklad przy wytwarzaniu alkilobenzenosulfonianów, dla rozjasnienia ciemnej barwy produktu handlowego, stosuje sie czesto bie¬ lenie podchlorynem sodowym. Wedlug australij¬ skiego opisu patentowego nr 231131 bieli sie per- hydrolem kwasy alkilobenzenosulfonowe i nastep¬ nie dopiero zobojetnia je i przerabia dalej na pro¬ dukty handlowe.Wszystkie te sposoby nie daja jednak dobrych wyników przy stosowaniu tak przygotowanych al- kiloarylosulfonianów, oksyetylowanych alkilofenoli i siarczanowych alkoholów tluszczowych do dal¬ szej ich przeróbki na ciekle srodki do prania i my¬ cia. Bardzo czesto bowiem surowce te, a w szcze¬ gólnosci alkilobenzenosulfoniany, nie sa dostatecz¬ nie (wybielone i nie nadaja sie w ogóle do wytwa¬ rzania cieklych srodków do prania i mycia, gdyz daja roztwory produktu handlowego o ciemnym za¬ barwieniu. Poza tym roztwory te, w przypadku sto¬ lo 15 20 25 sunkowo duzej zawartosci substancji nie przesul- fonowanej w alkilobenzenosulfonianie, daja silna, niepozadana fluorescencje w produktach handlo¬ wych, zwlaszcza zawierajacych ponad 10% wago¬ wych substancji czynnej. Podczas transportu, prze¬ chowywania i wytapiania syntetycznych detergen¬ tów nastepuje dalsze ich ciemnienie wskutek dlu¬ gotrwalego nieraz stykania sie z metalami, z któ¬ rych wykonane sa rurociagi, beczki, cysterny itp. oraz na skutek dzialania powietrza i podwyzszonej temperatury. W praktyce wiec wytwórcy cieklych srodków do prania i mycia nie mieli dotychczas wplywu na barwe produktów handlowych, która stanowila wypadkowa zabarwienia poszczególnych skladników.Sposób wedlug wynalazku usuwa wszystkie-, opi¬ sane wady i umozliwia wytwarzanie jasnych i kla¬ rownych cieklych srodków do prania i mycia, opar¬ tych na osnowie z detergentów syntetycznych. Ce¬ cha tego sposobu jest to, ze bieleniu poddaje sie nie poszczególne surowce syntetyczne, zwlaszcza kwasy akiloarylosulfonowe, przed ich zobojetnie¬ niem, jak to ma miejsce w sposobach znanych, lecz bieli sie gotowy produkt, to jest srodek do prania lub mycia, przygotowany juz do konfekcjonowania, przy czym bielenie przeprowadza sie za pomoca perhydrolu, w scisle okreslonych warunkach.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze do przygotowanej mieszaniny skladników cieklego48304 srodka do prania lub mycia na osnowie z detergen¬ tów syntetycznych, po odstaniu lub przed odsta¬ niem sie mieszaniny, wprowadza sie w temperatu¬ rze okolo 55°C, mieszajac, co najmniej 0,6% wago¬ wych perhydrolu, w przeliczeniu na 100%-owy H202. Ferhydrol dodaje sie porcjami w mieszalniku, wyposazonym w mieszadlo o 15—30 obrotach na minute. Po wprowadzeniu pierwszej porcji perhy¬ drolu wytwarza sie duza ilosc piany, totez mieszal¬ nik powinien byc wypelniony masa reakcyjna naj¬ wyzej do dwóch trzecich wysokosci. Po 15—30 mi¬ nutach mieszania wydzielanie sie piany ustaje i mozna wprowadzac nastepna porcje perhydrolu.Jezeli temperatura masy reakcyjnej obnizy sie pod¬ czas procesu ponizej 53^C, wówczas nalezy zawar¬ tosc mieszalnika ogrzac, najlepiej cyrkulujac ja poprzez ogrzewacz typu rura w rurze, lub inny, odpowiedni wymiennik ciepla. Po dodaniu ostat¬ niej porcji perhydrolu i ustaniu pienienia sie, pro¬ ces bielenia jest zakonczony.Jezeli bieleniu poddawano mieszanine juz po jej odstaniu sie, wówczas proces bielenia stanowi ostatnia faze produkcji przed rozlewaniem gotowe¬ go produktu do naczyn szklanych lub z tworzyw sztucznych, stanowiacych opakowania handlowe.Jezeli zas bieli sie mieszanine przed jej odstaniem sie, wówczas po zakonczeniu bielenia nalezy pro- % dukt przepompowac do odstrojnika, wylozonego tworzywem nie ulegajacym korozji, najlepiej zywi¬ ca epoksydowa i pozostawic na okres 7—10 dni, po czym gotowy, klarowny produkt wlewa sie do opa¬ kowan handlowych.W ten sposób wybielony produkt nie styka sie juz z metalami ulegajacymi korozji, ani nie jest nara¬ zony na dzialanie podwyzszonej temperatury, dzie¬ ki czemu zachowuje jasna barwe i klarownosc.Sposób wedlug wynalazku umozliwia wybielanie cieklych srodków do prania w szerokim zakresie, a mianowicie produkty, zawierajace 20°/o wago¬ wych substancji czynnej, o barwie w skali jodowej powyzej 376 jednostek, mozna wybielic do barwy ponizej 222 jednostek, produkty o barwie powyzej 222 jednostek — do barwy ponizej 130 jednostek i o barwie powyzej 130 jednostek — do barwy po¬ nizej 76 jednostek wedlug PN-58-c-04526.Opisany sposób umozliwia równiez usuwanie fluorescencji, wystepujacej w cieklych srodkach do prania i mycia, zawierajacych alkilobenzenosulfo- nian sodowy o zawartosci ponad 3% wagowych substancji nieprzesulfonowanych i ponad 10°/o wa¬ gowych siarczanu sodowego. Dzieki temu poprawia sie wybitnie nie tylko wyglad produktu, ale i jego jakosc, gdyz nie powoduje on zazólcenia pranych 10 15 20 25 35 40 45 50 nim tkanin i dzianin, wystepujacego przy czestym stosowaniu cieklych srodków pioracych, otrzyma¬ nych sposobami znanymi.Sposób ten moze byc stosowany nie tylko do wy¬ bielania mieszaniny, ale i do bielenia poszczegól¬ nych jej skladników, zabezpieczajac ich klarow¬ nosc, gdyz produkty bielenia nie zawieraja chlorku sodowego i nie powoduja wysalania alkiloarylosul- fonianów, oksyetylowariych alkilofenoli i siarcza¬ nowanych alkoholów tluszczowych, co z reguly wystepuje przy bieleniu podchlorynem sodowym.Sposób wedlug wynalazku jest wyjasniony szcze¬ gólowo w ponizszym przykladzie.Przyklad. Do stalowego zbiornika, zaopatrzonego w mieszadlo o 20 obrotach na minute., wprowadza sie 11000 Ikg kerylobenzenosulfonianu sodowego o zawartosci 40% wagowych substancji czynnej i dodaje stopniowo 4000 kg wody, mieszajac w tem¬ peraturze pokojowej az do uzyskania jednorodnego roztworu. Nastepnie dodaje sie 350 kg alkoholu izo¬ propylowego, który dziala tu jako srodek hydrotro- powy, to ;est zapewnia utrzymanie sie klarownosci gotowego produktu, po czym wprowadza sie mie¬ szajac 1100 ikg oksyetylowanego nonylofenolu, za¬ wierajacego srednio 10,5 mola tlenku etylenu. Tak przygotowana mieszanine ogrzewa sie. do tempera¬ tury 55°C, stosujac cyrkulacje przez ogrzewacz typu rura w rurze. Po osiagnieciu temperatury 55°C do¬ daje sie do mieszalnika 50 kg perhydrolu i miesza az do ustapienia piany, co trwa 20 minut. Nastepnie dodaje sie znów 50 kg perhydrolu, miesza 10 minut do zanikniecia piany i postepujac dalej podobnie dodaje porcjami lacznie 320 kg perhydrolu. Po za¬ konczeniu bielenia przepompowuje sie otrzymany produkt do odstojnika, wylozonego zywica epoksy¬ dowa i pozostawia na 8 dni dla odstania, po czym klarowny, jasny srodek pioracy nalewa sie do szkla¬ nych opakowan handlowych. PL PL