Wynalazek dotyczy urzadzenia przy maszynach do pisania, ulatwiajacego ko¬ pjowanie pisma, druków lub jakichkolwiek znaków. Stosuje sie go w polaczeniach, u- zaleznionych od pozadanej ilosci kopij. U- rzadzenie posiada walek przejrzysty, czy przezroczysty, oswietlany wewnatrz, który zastepuje zwykly walek kauczukowy do papieru w maszynach do pisania.Walek ten ulatwia bezposrednio odbija¬ nie wszelkich druków, pism, czy rysunków tak, iz wszelki oryginal mozna latwo sko- pjowac wskutek przezroczystosci walka na¬ wet wówczas, jezeli walek ten jest pokry¬ ty jednym lub wieksza iloscia czystych ar¬ kuszy, przelozonych arkuszami kalki.Wynalazek polega wiec przedewszyst- kiem na zastapieniu walkiem przezroczy¬ stym (np. szklanym) walka zwyklego w maszynach do pisania i na zastosowaniu go do odbijania czcionek i bezposredniego od¬ cisniecia sie ich na oryginale, umieszczo¬ nym pod arkuszami odbitkowemi.Przy zastosowaniu tego, osoba kopjuja- ca nie potrzebuje odwracac glowy celem obserwowania tekstu kopjowanego orygi¬ nalu. Zmniejsza to strate czasu, napiecie mysli celem zapamietania zdan oraz zapo¬ biega omylkom.Jezeli jednak mozna kopjowac na prze¬ zroczystym walku jakikolwiek oryginal w jednym lub dwu egzemplarzach, zaleznie od przejrzystosci arkuszy, to w razie po¬ trzeby sporzadzenia znaczniejszej iloscikopij nalezy ulozyc jeden na drugim od¬ powiednia ilosc arkuszy papieru, przekla¬ dajac je kalka, wobec czego grubosc war¬ stwy na walku wzrasta tak znacznie, ze przezroczystosc jego staje sie niewystar¬ czajaca.W tym wypadku zastosowano sposób, dzialajacy lacznie z pierwszym, który daje wszystkie wskazane korzysci.W tym celu urzadzenie posiada jeszcze drugi pomocniczy walek przezroczysty lub nieprzezroczysty, poruszany walkiem prze¬ zroczystym glównym, na którym odbija sie pismo; na tym pomocniczym walku zwija sie oryginal przed oczyma piszacego w miare posuwania sie pracy.Wynalazek wiec dotyczy dwóch sposo¬ bów, ulatwiajacych kópjowanie: jeden spo¬ sób stosuje sie przy sporzadzaniu niewiel¬ kiej ilosci kopij (dwóch), wówczas odbi¬ ja sie kopje na przezroczystym walku we¬ dlug oryginalu, zwijajacego sie bezposred¬ nio na tym walku; drugi zas sposób stosuje sie przy kopjowaniu znaczniej¬ szej ilosci egzemplarzy, wówczas arku¬ sze przekladane kalka, zwijaja sie na walku przezroczystym do odbijania czcio¬ nek, oswietlonym lub nie oswietlonym za¬ leznie od potrzeby, zas oryginal umieszcza sie na drugim walku pomocniczym, który moze byc przezroczysty lub nie przezroczy¬ sty. Srednica tego walka pomocniczego mo¬ ze róznic sie od srednicy walka do odbija¬ nia czcionek, przyczem oryginal jest przy¬ trzymywany na tym walku zapomoca na- ciskacza, który mozna dociskac lub odsa¬ dzac od tego walka.Zalaczone rysunki przedstawiaja dla przykladu urzadzenia wedlug wynalazku, przyczem fig. 1 i 2 wskazuja dwa walki, jeden przezroczysty, drugi przejrzysty; fig. 3 wskazuje naped walka do odbijania czcionek i walka pomocniczego, w razie je¬ zeli walek glówny jest niedostatecznie przezroczysty wskutek nalozonych na nie¬ go arkuszy z kalka; fig. 4 i 5 wskazuja od¬ miane urzadzen do pokrecania walków.Fig. 6 i 7 wskazuja dwie inne odmiany urzadzenia skladajacego sie z przejrzyste¬ go walka do odbijania, zlaczonego z nim walkiem pomocniczym z narzadami do po¬ krecania i podtrzymywania oryginalu; fig. 8 i 9 wskazuja odpowiednie widoki boków urzadzenia wedlug fig. 6; fig. 10 wskazuje rzut pionowy zprzodu urzadzenia.Walek A (fig. 1) moze byc wykonany z kazdego odpowiedniego materjalu, przej¬ rzystego, czy przezroczystego, jak np. ze szkla bezbarwnego, barwnego lub matowe¬ go; konce tego walka posiadaja uchwyty / do pokrecania i srodki do oswietlania 2 najlepiej lampki elektryczne. Gdyby szkla¬ na odbijajaca powierzchnia walka wydala sie zbyt twarda ze wzgledu na materjal czcionek, wówczas mozna w celu zlago¬ dzenia uderzen tych czcionek pokryc walek szklany koszulka czy pochewka A1 (fig. 2) z materjalu elastycznego przejrzystego lub przezroczystego, np. z bezbarwnego kau¬ czuku.Wskazany walek, zastosowany w ma¬ szynie do pisania, jako zwykly walek nie¬ przezroczysty do papieru, oswietla sie w odpowiedniej chwili zapomoca wewnetrz¬ nych lampek, umieszczonych bezposrednip ztylu powierzchni, na której odbija sie pi¬ smo, dzialajac przerywaczem jakiegokol¬ wiek typu.Poniewaz czesto zachodzi potrzeba ko- pjowania oryginalu w licznych egzempla¬ rzach, co wymaga przekladania arkuszy papieru arkuszami kalki w odpowiedniej ilosci, wplywa wiec to ujemnie na przej¬ rzystosc, wówczas mozna zastosowac dru¬ gi walek pomocniczy B zwykly, t. j. nie oswietlany lub równiez przezroczysty (fig. 3), na którym umieszcza sie odtwarzany o- ryginal; arkusze odbitkowe z kalka prze¬ wijaja sie wtedy na walku przezroczystym, na którym odbija sie pismo, jak na wal¬ ku zwyklym. 2Poniewaz zwijanie sie oryginalu powinno odbywac sie w miare zwijania sie arkuszy odbitkowych z postepem odbijania, wiec moga byc uzyte rozmaite sposoby do jed¬ noczesnego pokrecania walków A i B, np. jak wskazuje fig. 3, polaczenie i pokrecanie walków uskutecznia sie zapomoca zebatych pierscieni 3 i 4, osadzonych badz na jed¬ nym tylko koncu kazdego walka A i B, badz na obu koncach, tak wiec ruch obro¬ towy walka przezroczystego A do odbija¬ nia przenosi sie równiez na walek B. Prze¬ noszenie ruchu z walka A na walek B mo¬ ze byc równiez uskuteczniane zapomoca badz paska 5 (fig. 4), badz zespolu kólek zebatych stozkowych 6 i 7 (fig. 5).Najodpowiedniejszy sposób podtrzyma¬ nia oryginalu przy zastosowaniu zespolu walków A i B w maszynie do pisania jest przedstawiony na fig. 6 —10.Urzadzenie wedlug fig. 6 zawiera lekkie rusztowanie 8, najlepiej aluminjowe, z draz¬ kiem rozporowym 81, do którego sa przy¬ mocowane rózne narzady. Rusztowanie to jest przymocowane do karetki C maszyny do pisania jakiegokolwiekbadz systemu, w której zwykly nieprzezroczysty walek do odbijania pisma jest zamieniony przez o- swietlany walek A.Walek pomocniczy, oznaczony litera B, o srednicy mniejszej posiada to samo znaczenie, jak i walek B, wskazany na fig. 3. Napedzanie jego uskutecznia sie zapo¬ moca paska 9, zalozonego na walku A, który moze byc pokrecany zapomoca u- chwytów 10. Walek A moze byc uniezalez¬ niony od walka B zapomoca zwykle stoso¬ wanych przyrzadów wylaczajacych, wobec czego walek B jest zaopatrzony w uchwyt 11, którym bezposrednio obraca sie ten wa¬ lek lub wylacza w celu stalego unierucho¬ mienia.Zprzodu walka B znajduje sie walek naciskajacy 12, który tworzy zacisk dla o- ryginalu.Poruszanie tego walka 12 uskutecznia sie zapomoca symetrycznych dzwigni 13, umieszczonych z kazdej strony rusztowa¬ nia, a rozrzadzanych jednoczesnie przez klawisz 14 przy jednej i przez óporek 15 przy drugiej dzwigni 13. Oporek 15 jest o- sadzony na precie 16, do którego jest przy¬ twierdzony klawisz 14. Dzwignie 13 sa za¬ wieszone na osi 17.Aby umiescic oryginal na walku B, na¬ lezy odsadzic walek 12 przez nacisniecie klawisza 14; powrotne zblizenie sie wal¬ ka 12 do walka B odbywa sie przez pod¬ niesienie klawisza i pod dzialaniem spre¬ zyn 18.Z opisu urzadzenia wedlug fig. 6 latwo zrozumiec, ze walek A podtrzymuje arku¬ sze czyste do odbicia kopij, walek B — ko¬ piowany oryginal, przyczem ruch obrotowy tego walka jest sprowadzany przez walek A, wprowadzajacy równiez w ruch poste¬ powy arkusze odbitkowe.Nalezy zaznaczyc, ze walek B sluzy tylko do podtrzymania oryginalu w razie sporzadzania znaczniejszej ilosci kopij na walku A; przy odbijaniu pojedynczej ko- pji oryginal umieszcza sie na walku A z arkuszem odbitkowym, przejrzystym wsku¬ tek zastosowania oswietlania wewnatrz lub ztylu walka A.Moze jeszcze zajsc wypadek niewystar- czalnosci oswietlenia do odczytywania o- ryginalu, umieszczonego na walku B, przy sporzadzaniu znaczniejszej ilosci odbitek na walku A.W tym razie odstep pomiedzy walkami A i B jest dostateczny dla umieszczenia lampki 19 poza oryginalem, który na sku¬ tek przejrzystosci moze byc latwo odczy¬ tywany, jak gdyby na walku przezroczy¬ stym. Fig. 7 wskazuje uklad czesci, podob¬ ny do ukladu wedlug fig. 6, z ta róznica, ze walek napedzany B i walek naciskowy 12 sa umieszczone blizej walka do odbijania A, wskutek czego pasek napedowy jest krótszy.W celu oszczednosci lub stosownie do — 3 —rodzaju robót wykonywanych na maszynie do pisania mozna umiescic tylko jedna z dwu czesci opisanego urzadzenia.Jezeli oryginal jest tego rodzaju, ze nie daje sie przesuwac na walku B, np. zeszyt, karnet, notes i t. d., wówczas umieszcza sie pod pretem 16 (fig. 6) dwa prety, wygiete pod katem prostym, sluzace jako podpór¬ ka dla takiego oryginalu, opierajacego sie z drugiej strony, np. na walku 12.Moznaby równiez umiescic na koncach preta rozporowego 16 dwa ruchome zaci- skacze do podtrzymywania oryginalu, w szczególnosci karnetu, czy notatnika ste¬ nograficznego. PL