Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób wytwarzania elementów stykowych sprzetu elek¬ trotechnicznego ze styczkami w postaci nitów wyko¬ nanych z materialu o wysokiej przewodnosci i od¬ pornosci na elektroerozje oraz urzadzenie do sto- 5 sowania tego sposobu.Znany dotychczas sposób wytwarzania elemen¬ tów stykowych ze stykami nitowymi polega na ksztaltowaniu styczki na kowarce, a nastepnie osa¬ dzeniu jej w otworze uksztaltowanego uprzednio 10 elementu stykowego i zaklepaniu lub przymocowa¬ niu jej w inny sposób do tego elementu. Znany jest takze sposób wytwarzania elementów styko¬ wych polegajacy na odcinaniu plytki styczkowej i zgrzewaniu jej lub laczeniu w inny sposób z wy- 15 konanym uprzednio elementem stykowym.Zasadnicza niedogodnosc obydwu tych sposobów polega na podawaniu wykonanego uprzednio i cal¬ kowicie uksztaltowanego elementu stykowego do urzadzenia mocujacego styczke (na przyklad ni- 20 ciarki), które ze wzgledu na skomplikowany ksztalt tych elementów odbywa sie zazwyczaj recznie, ograniczajac wydajnosc operacji. Ponadto ze wzgledu na koniecznosc osadzenia elementu w od¬ powiednio uksztaltowanym gniezdzie istnieje tru- 25 dnosc utrzymania stosunkowo waskich tolerancji usytuowania styczki w elemencie stykowym.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa sposób wytwarzania elementów stykowych wedlug wyna¬ lazku, polegajacy na wstepnej obróbce plastycznej elementu stykowego na prasie, na przyklad przez okrawanie tasmy, w celu nadania mu zadanego ksztaltu, wyciecia otworów itp., a nastepnie wpro¬ wadzeniu w otwór tego elementu, który jest zwia¬ zany w dalszym ciagu z tasma, odcinka drutu, uksztaltowaniu styczki w postaci nitu, a nastepnie po ewentualnym wykonaniu dalszych operacji obróbki plastycznej — odcieciu styku z tasmy.Dzieki temu podawanie przedmiotu i jego prowa¬ dzenie w poszczególnych operacjach obróbczych wytwarzania elementu — sprowadza sie do prowa¬ dzenia tasmy z która jest zwiazany, eliminujac wszystkie wady podawania oddzielnych wykraja- nych elementów, a ponadto umozliwia wytwarza¬ nie elementów w ukladzie wielorzedowym, kilka¬ krotnie zwiekszajac wydajnosc produkcji w porów¬ naniu do znanych dotychczas sposobów i umozli¬ wiajac uzyskanie znacznie wiekszej dokladnosci osadzenia styczki w elemencie stykowym.Urzadzenie sluzace do stosowania sposobu we¬ dlug wynalazku stanowi prase hydrauliczna za¬ opatrzona w narzedzie wielotaktowe do obróbki plastycznej oraz w oddzielny zespól sluzacy do wy¬ konywania i podawania odcinków drutu, z których wykonywane sa nitowane styczki, którego dziala¬ nie jest zsynchronizowane z ruchem prasy.48256 a Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie do wytwarzania styków sposobem wedlug wynalazku w schematycznym przekroju podluznym, fig. 2 — wielotaktowe narzedzie urzadzenia wraz z podaj¬ nikiem drutu w przekroju podluznym, fig. 3 — przekrój przez narzedzie wzdluz prostej AA na fig. 2, fig. 4 — przekrój wzdluz prostej BB na fig. 2, a fig. 5 — urzadzenie do wytwarzania i po¬ dawania odcinków drutu, z których sa wykonywa¬ ne styczki — w przekroju podluznym.Sposób wytwarzania elementów stykowych sprze¬ tu elektrotechnicznego wedlug wynalazku, polega na wykonywaniu trzech zasadniczych operacji: pierwszej obejmujacej wstepna obróbke plastycz¬ na polegajaca na okrawaniu elementu i wykonaniu wyciec, otworów itp., oraz ewentualnie krepowa¬ niu — ale bez odcinania go od tasmy, drugiej po¬ legajacej na wykonaniu styczki i trzeciej, obejmu¬ jacej wykonanie ostatecznych zabiegów obróbki plastycznej, na przyklad dalsze krepowanie oraz odciecie elementu od tasmy, po której otrzymuje sie gotowy element stykowy z wykonana styczka.Urzadzenie sluzace do stosowania sposobu przed¬ stawione przykladowo na fig. 1 — 5 stanowi prase hydrauliczna, zaopatrzona w wielotaktowe narze¬ dzie oraz w urzadzenie, sluzace do wykonywania i podawania odcinków drutu na styczki.Prasa hydrauliczna sklada sie z kadluba 1, w któ¬ rym jest zamocowany cylinder hydrauliczny 2, po¬ laczony przewodami 3 z nieuwidocznionym na ry¬ sunku ukladem zasilania i stacja rozdzielcza. W cy¬ lindrze hydraulicznym 2 jest osadzony przesuwnie tlok 4 z tloczyskiem 5, polaczony za pomoca prze¬ suwnych kolumn 6 — z górnym stolem 7, w któ¬ rym jest osadzona plyta stemplowa 12. Kolumny 6 przesuwaja sie w otworach 8 zwiazanego z kadlu¬ bem 1 dolnego stolu 9 prasy, w którym jest zamo¬ cowana matryca 11. Na kadlubie 1 prasy jest po¬ nadto zamocowany podajnik hydrauliczny 10, po¬ laczony ze stacja rozdzielcza, synchronizujaca ruch podajnika 10 i prasy.Narzedzie, które wykonuje wszystkie operacje procesu wytwarzania elementu stykowego, sklada sie z matrycy 11 i z wspólpracujacej z nia plyty stemplowej 12, zaopatrzonej w trzy rodzaje stem¬ pli, a mianowicie w stemple 13 do wstepnego okra¬ wania elementu stykowego i wykrawania otwo¬ rów oraz ewentualnie niektórych zabiegów krepu¬ jacych, jednak bez oddzielenia wykonywanego ele¬ mentu od tasmy 14, ze stempli 15, sluzacych do uksztaltowania styczki 16 oraz stempli 17 wykonu¬ jacych ostateczne operacje obróbki plastycznej, na przyklad dodatkowe krepowanie i odcinajacych go¬ towy element stykowy 18 od tasmy 14.Ruch tasmy 14 podawanej przez hydrauliczny podajnik 10 jest zsynchronizowany za pomoca zna¬ nej hydraulicznej stacji rozdzielczej z ruchem ply¬ ty stemplowej 12, w ten sposób, ze kazdemu rucho¬ wi roboczemu plyty 12 odpowiada przesuniecie ta¬ smy o okreslony skok odpowiadajacy podzialce narzedzia wielotaktowego, umozliwiajace wykona¬ nie na wytwarzanym elemencie stykowym kolejnej operacji. Narzedzie przedstawione przykladowo na fig. 2, 3 i 4 jest czterorzedowe i umozliwia równo- 10 25 30 35 40 43 50 55 60 65 czesne wykonywanie przy kazdym ruchu roboczym prasy operacji na kazdej z grup stempli, 13, 15, 17, a wiec lacznie czterech gotowych elementów sty¬ kowych.W zaleznosci od rodzaju wytwarzanego elemen¬ tu stykowego moga byc oczywiscie stosowane na¬ rzedzia o odpowiednio mniejszej lub wiekszej ilo¬ sci rzedów.Urzadzenie przedstawione na fig. 5 sluzace do wykonywania i podawania odcinków drutu, z któ¬ rego sa wytwarzane styczki 16, sklada sie z naste¬ pujacych zespolów: zespolu prostujacego drut, ze¬ spolu zaciskajacego, zespolu suwakowego, zespolu odcinajacego i zespolu podajacego.Zespól prostujacy stanowi uklad przeciwbieznych krazków 19, miedzy którymi jest przeciagany drut 20 odwijany z bebna 21 i kierowany przez kra¬ zek 22.Zespól zaciskowy sklada sie z elastycznego doci¬ sku, który stanowi sworzen 23 ze sprezyna 24, za¬ pobiegajacy cofaniu sie drutu w ruchu powrotnym zabieraka zespolu suwakowego, z zacisku sprezy¬ nowego 25 wspólpracujacego z zaciskiem 26, który jest polaczony ze sworzniem 27 oraz z wspólpracu¬ jacego sworznia 30 z krzywka 29, przesuwanego w jedna strone przez tlok 31 cylindra hydrauliczne¬ go 32, a w druga — przez sprezyne powrotna 33.Zespól suwakowy urzadzenia sklada sie z suwa¬ ka 34, zaopatrzonego w sprezyne powrotna 35 i w zderzak nastawny 36, wspólpracujacego z tlokiem 37 cylindra hydraulicznego 38, przy czym w suwa¬ ku 34 jest osadzony przesuwnie sworzen zacisko¬ wy 27. Cylindry hydrauliczne 32 i 38 zespolu zaci¬ skowego i suwakowego sa polaczone z rozdziela¬ czem hydraulicznym, który doprowadza cisnienie do cylindra 38 i utrzymujac je w tym cylindrze do¬ prowadza cisnienie do cylindra 32, a nastepnie utrzymujac cisnienie w cylindrze 31 — otwiera cy¬ linder 38.Zespól odcinajacy urzadzenia sklada sie z pro¬ wadnic 39, w których jest przesuwana za pomoca tloka 41 cylindra hydraulicznego 42 plyta tnaca 40 z tuleja 45 oraz z tulei prowadzacej 44. Tlok jest polaczony z plyta tnaca 40 za pomoca sworznia 43.Zespól podajacy urzadzenia sklada sie z tulei prowadzacych 46, w których jest przesuwana za pomoca krzywki 49 iglica 47, zaopatrzona w spre¬ zyne powrotna 48 oraz z podajnika 50 umieszczone¬ go w otworze plyty stemplowej 12 i zaopatrzonego w uchwyt sprezynowy 51, sluzacy do przytrzymy¬ wania odcinka drutu, wprowadzanego w otwór tasmy 14.Dzialanie opisanego wyzej urzadzenia do odcina¬ nia i podawania odcinków drutu jest nastepujace.Nieuwidoczniony na rysunku rozdzielacz hydrauli¬ czny podaje cisnienie do cylindra 38, powodujac przesuniecie tloka 37 tego cylindra wraz z suwa¬ kiem 34 w górne polozenie, az do zetkniecia sie ze zderzakiem 36. Krazek 28 sworznia zaciskowego 27 znajduje sie wtedy w wycieciu krzywki 29, wsku¬ tek czego zacisk 26 jest w stanie zwolnionym, nie zaciskajac drutu 20. Nastepnie rozdzielacz podaje cisnienie do cylindra 32 ukladu zaciskowego, powo¬ dujac przesuniecie tloka 31 wraz ze sworzniem 3048256 5 6 do góry i przesuniecie przez krzywke 29 sworz¬ nia 27 z krazkiem 28 w lewo (fig. 5), powodujac za¬ kleszczenie drutu 20 miedzy zaciskiem 26 i 25.Nastepnie utrzymujac cisnienie w cylindrze 32 rozdzielacz odcina cisnienie od cylindra 38, wsku¬ tek czego sprezyna powrotna 35 powoduje ruch suwaka 34 w kierunku do plyty tnacej 40. Drut 20 zakleszczony w zacisku 26 utrzymywanym w polo¬ zeniu docisnietym przez krazek 28 przesuwajacy sie po wystepie krzywki 29 zostaje przy tym prze¬ suniety lacznie z suwakiem 34 wzdluz prowadnicy 54 i wchodzi do tulei 45 plyty tnacej 40. Nastep¬ nie rozdzielacz hydrauliczny doprowadza cisnienie do cylindra 42 zespolu odcinajacego, powodujac przesuniecie tloka 41 i zwiazanej z nim plyty tna¬ cej 40 oraz obciecie znajdujacego sie wewnatrz tu¬ lei 45 odcinka 55 drutu i podanie go tulei prowa¬ dzacej 46 zespolu podajacego. Iglica 47 napedzana za pomoca zwiazanego z ukladem hydraulicznym mimosrodu 49 przesuwa wówczas odcinek 55 dru¬ tu do podajnika 50 i osadza go w otworze 56 cze¬ sciowo okrojonego elementu stykowego, polaczo¬ nego z tasma 14. W czasie kolejnych ruchów robo¬ czych suwaka prasy, stemple 15 powoduja wstepne, a nastepnie ostateczne uksztaltowanie styczki 16 z tego odcinka 55 drutu, a stemple 17 ostateczne uksztaltowanie i odciecie od tasmy 14 elementu stykowego. Gotowe elementy stykowe 18 wraz z uksztaltowanymi styczkami 16 sa wyrzucane przez otwór wylotowy 57 matrycy do odpowiednie¬ go pojemnika. PL