Pierwszenstwo: 14.1V. 1961 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano: 18. V. 1964 48245 KI.OO MKP B21K fjOti UKD Twórca wynalazku Sebastian Messerschmidt, Schweinfurt wlasciciel patentu: (Niemiecka Republika Federalna) / Sposób wytwarzania okraglych, profilowanych wyprasek Patent glówny dotyczyl sposobu wytwarzania okraglych, profilowanych wyprasek, zwlaszcza pierscieni lozysk kulkowych, w którym kula przez prasowanie zostaje przeksztalcona w wy- praske niewymagajaca wykonczajacej obróbki ze- .wnetrznej. Tego rodzaju wypraska moze byc na przyklad stanowiacy bieznie pierscien lozyska kulkowego. Do obróbki wykonczajacej takiego pierscienia, wykonanego sposobem wedlug pa- tentiu glównego, trzeba tylko usunac odpadowa plytke przeslaniajaca wnetrze pierscienia.Celem wynalazku dodatkowego jest ulepszenie sposobu wedlug patentu, glównego na tyle, ze na gotowo wyprasowany pierscien odznacza sie sci¬ sle okreslonym korzystnym rozkladem wlókien- Poniewaz sluzaca jako produkt wyjsciowy kula, wykonana jest z odcinka drutu, który wskutek swego wytwarzania za pomoca przeciagania po¬ siada wzdluzny rozklad tych wlókien, wiec wyko¬ nana z 'takiej masy kula ma podobnie zoriento¬ wany rozklad wlókien.Jezeli taka, 'istniejaca juz strukture chce sie za¬ chowac równiez w gotowym wyrclbie, to trzeba taka kule w scisle okreslony sposób ukladac w pra¬ sujacej matrycy. Wskutek tego powstaja, zwlasz¬ cza w zwiazku z nowoczesnym masowym wytwa¬ rzaniem, powazne trudnosci konstrukcyjne, a po¬ nadto jeszcze znaczne straty czasu.Azeby z kuli o okreslonym rozkladzie wlókien mozna bylo prasowac pierscien równiez o okres- 10 15 26 30 lonym rozkladzie" wlókien, dodatkowy wynalazek proponuje takie uksztaltowanie matrycy prasuja¬ cej, ze odpadkowa plytka, która przeslania wne¬ trze pierscienia, umieszczona zostaje znacznie da¬ lej od jednej czolowej strony pierscienia niz od 'drugiej. Dzieki temu uzyskuje sie to, ze przy , prasowaniu kula zostaje najpierw splaszczona, a przy dalszym zaglebieniu sie stempla material wyplywa na zewnatrz, a nastepnie w kierunku przeciwnym do ruchu stempla prasujacego.Uzyskuje sie przez to calkowita przeróbke struk¬ tury materialu, tak ze rozklad wlókien, w ten spo¬ sób wyprasowanego pierscienia, odpowiada rozkla¬ dowi wlókien w odcinku rury. A zatem chociaz kula, ze wzgledu na swa wlasna strukture, jest wkladana do matrycy prasujacej dowolnie, to jed¬ nakze zostaje uzyskane to, ze wlókna przebiegaja co najmniej w przyblizeniu równolegle do osi pierscienia.Sposób wedlug wynalazku dodatkowego jest szczególowiej wyjasniony na rysunku, przy czym fig. 1 pokazuje odcinek drutu przeznaczony db wy¬ tworzenia kuli, fig. 2 — prasowanie kuli w matry¬ cy, fig. 3 — ulozenie kuli w matrycy pierscienio¬ wej, fig. 4 — splaszczanie kuli, fig. 5 — posrednie stadium wypracowywania pierscienia, fig. 6 — prasowanie na gotowo pierscienia z plytka odpa¬ dowa, fig. 7 — gotowy pierscien lozyska kulkowego.Kolejne rozpatrywanie rysunku wedlug nume¬ racji figur pokazuje przede wszystkim rozklad3 wlókien. W odcinku drutu (fig. 1) rozklad ten jest scisle równolegly do jego osi, natomiast wlók¬ na kuli po jej sprasowaniu (fig. 2) sa nieco za¬ krzywione w stosunku do dawnej osi wzdluznej odcinka ólrutu, jednakze przebiegaja zasadniczo równolegle. Na fig. 3 przedstawiono kule, umiesz¬ czona w matrycy, przy czym os wlókien jest po¬ chylona wzgledem osi matrycy. Przy prasowaniu pierscienia (fig. 4) pierwotna struktura pokazana na fig. 3 zostaje calkowicie zatracona i uzyska¬ na zostaje nowa eliptyczna struktura z duza osia ulozona, zasadniczo prostopadle do osi prasowania, która to struktura w pewnym stopniu sluzy jako podstawowa struktura dla dalszego przebiegu pra¬ sowania, przy którym masa materialu przeplywa od srodka na zewnatrz i jak pokazuje rysunek, z kolei do góry, italk ze powstaje wymagana struk¬ tura, poddbna do struktury odcinka rury (fig. 5).Wskazane jest przy tym, aby wspólpracujace na¬ rzedzia i objetosc kuli tak byly dobrane wymiaro¬ wo', zeby, podczas ostatniej fazy prasowania, piers¬ cien zostal nieco speczcny w 'kierunku wzdluznym taki, ze powstaje nieco zakrzywiony przebieg wló¬ kien. Uzyskuje sie dzieki temu to, ze gotowy pierscien ma talki uklad wlókien, który co naj¬ mniej w obszarze wytoczonej biezni 2 dla kulek, przebiega mniej wiecej równolegle do zarysu jej przekroju. Przy wytaczaniu biezni 2 dla kulek, nastepuje przecinanie najmniejszej liczby wlókien 737. RSW „Prasa", Kielce. Nakl. 300 egz. 245 4 tak, ze tego rodzaju pierscien wykazuje wyjatko¬ wo duza wytrzymalosc. PL