Opis wydano drukiem dnia 29 lutego 1964 r.L ^ (BIBLIOTEKA Um<-^ Patentowego HWtl ;:%if&8spol!te|lBdmr«i POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 48054 Instytut Badaiuczy Lesnictira *) Warszawa- Polska KI. 69, 22 KI. internat. B 26 b Urzadzenie do lupania pniaków Patent trwa od dnia 27 grudnia 1962 r.Pozyskiwanie karpiny opalowej i przemyslo¬ wej w gospodarstwie lesnym nabiera z kazdym rokiem coraz wiekszego znaczenia. Zwlaszcza obecnie wraz ze zwiekszonym wydobyciem swiezej karpiny przy obalaniu drzew sposobem wedlug patentu nr 43627 staje sie zagadnieniem waznym potupanie duzej liczby swiezo wydo¬ bytych z ziemi pniaków, przeznaczonych do celów przemyslowych (plyty wiórowe, celuloza, ekstrakcja zywicy). Zarówno do transportu sa¬ mochodowego i wagonowego jak i do przero¬ bu w zakladach przemyslowych wydobyte z ziemi pniaki musza byc polupane.Reczne lupanie pniaków jest pracochlonne i kosztowne. Zmechanizowanie tej czynnosci eli¬ minujac ciezka prace reczna podnosi wielo- Hcroitnie dotychczasowa wydajnosc pracy. Próby zmechanizowania byly podejmowane wielokrot¬ nie w zwiazku z zagadnieniem przerobu kaipi- '*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest dr inz. Stanislaw Matusz. ny. Tak nip w NiesmieckaJej Republice Demokra¬ tycznej opracowano specjalny swider zbudowa¬ ny w ksztalcie stozka, który wkrecany mecha¬ niczne w pniak powodowal jego czesciowe roz¬ szczepienie. W Stanach Zjednoczonych Ame¬ ryki Pólnocnej podejmowane próby zbudowa¬ nia klina naciskajacego na pniak za pomoca urzadzenia hydraulicznego. Podejmowano rów¬ niez próby przecinania pniaków wydobytych z ziemi za pomoca mechanicznych pil spalino¬ wych oraz róznego rodzaju pil tarczowych * tasmowych mocowanych na ciagniku. Wszyst¬ kie jednak podejmowane dotychczas próby na¬ trafialy na te zasadnicza tnidnosc, ze niefó- remny ksztalt pniaków utrudnia nalezyte ich uchwycenie i ustawienie. Ponadto zanieczysz¬ czone . resztkami ziemd pniaki powoduja tepienie wszystkich urzadzen tnacych, zwlaszcza obro¬ towych pil mechanicznych.^Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia u- niJkniecie trudnosci przy mechanicznym lupa¬ niu pniaków. Jego .podstawowa czescia sklado-wa jest zakonczona, klinem prowadnica, po któ¬ rej slizga sie ciezki miot. Prowadnice ustawia sie pionowo taik, aby klin spoczywal nierucho¬ mo na pniaku, podciaga sie miot do góry i na¬ stepne opuszcza sie. Spadajacy mlot uderza o klin i wbija go w pniak.Na rysunku fig. 1 przedstawia stacyjne urza¬ dzenie do lupania pniaków wedlug wynalazku * w widoku w kierunku prostopadlym do plasz¬ czyzny przechodzacej wzdluz masztu i pro¬ wadnicy, fig. 2 — przenosne urzadzenie na ciagniku w widoku jak na fig. 1, fig. 3 — prze¬ nosne urzadzeni^ do montowania na drzewie w widoku jak na fig. 1, fig. 4 — odmiane urza¬ dzenia przenosnego w widoku w kierunku pro¬ stopadlym do plaszczyzny przechodzacej wzdluz osi podluznych prowadnic, fig. 5. odmiane kli¬ na w widoku z góry, fig. o — odmiane Mina w widoku z boku, fig. 7 — druga odmiane kli¬ na w widoku z góry, fig. 8 — druga odmiane fclina w widoku z boku.Urzadzenie stacyjne np. na skladnicy drewna najlepiej jest zainstalowac na fundamencie be¬ tonowym 1 obok pomostu 2 z bali drewnianych.Sztywny maszt 3 z wysiegnikiem, wzmocniony obejma 4 jest zaopatrzony w pochwe 5, w któ¬ rej przesuwa sie pionowo prowadnica 6. Do dolnego konca tej prowadnicy przymocowany jest za pomoca uchwytu 28 wymienny stalowy klin 8. Po prowadnicy 6 miedzy zakonczeniem pochwy 5 i uchwytem 28 przesuwa sie mlot 7 przymocowany do liny U polaczonej przez sy¬ stem krazków 12 z lina wciagarki. Mlot 7 jest zaopatrzony w hak 9 do zaczepiania lancu¬ cha 10.Przeznaczony do lupania pniak 13 umieszcza sie na pomoscie 2 pod pochwa 5 i opuszcza sie prowadnice 6 do zetkniecia sie klina 8 z pnia¬ kiem 13. Nastepnie wciagarka reczna luib me¬ chaniczna podnosi sie mlot 7. Po swobodnym opuszczeniu mlota 7 spada on na klin 8 wbi¬ jajac go w pniak i powodujac jego rozlupanie.Przy urzadzeniu przenosnym na ciagniku maszt 3 jest zaopatrzony w podstawe 14 z kol¬ cami 15, sluzacyimi do ustalania masztu w cza¬ sie pracy. Lupany pniak umieszcza sie bezpo¬ srednio na gruncie, a mlot 7 podnosi sie wcia¬ garka ciagnikowa 16.Urzadzenie do montowania na stojacym drze¬ wie jest zaopatrzony w uchwyt 17 sluzacy do zattnocowania masztu 3.Odmiana przenosnego urzadzenia do lupania pniaków jest montowana na podstawie 18.Sklada sie ono z dwóch pionowo ustawianych prowadnic 19 polaczonych u góry belka 20.Konstrukcja ta jest przymocowana do podloza za pomoca odciagów 21. Po prowadnicach 19 przesuwa sie pionowo jarzmo 22, w którym zamocowane jest kowadlo 23. Do kowadla tego przymocowany jest za pomoca uchwytu 28 wymienny klin 8. Powyzej Jarzma 22 przesu¬ wa sie po prowadnicach 19 jarzmo 24 w któ¬ rym zamocowany jest mlot 7 polaczony linia 11 przez system krazków 12 z wciagarka 25. Lan¬ cuchy 26 sluza do polaczenia jarzma 22 z jarz¬ mem 24, a lancuch 27 do polaczenia jarzma 18 z belka 20.Po polaczeniu jarzma 22 i 24 lancuchami 26 podciaga sie wciagarka 25 oba jarzma, podsta¬ wia pod klan 8 pniak 13 i opuszcza sie za. pomoca wciagarki oba jarzma tak, aby klin 8. spoczal na pniaku. Nastepnie odpina sie lan¬ cuch 26, podnosi do góry jarzmo 24 i opusz¬ cza je swobodnie na dól. Spadajac miot 7 ude¬ rza w kowadlo 23 i wbija klin w lupany pniak.Wymienne kliny 8 moga byc róznego ksztal¬ tu, np. ich przekrój poziomy moze stanowic wydluzony prostokat (fig. 5 i 6) lub kwadrat (fig. 7 i 8). PL