PL48025B1 - - Google Patents

Description

Opis wydano drukiem dnia T marca 1964 r. &QkV *4 go POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 48025 KI.Politechnika Lódzka*) (Katedra Technologii Budomjj Maszyn) Lródz Polska KI. internat. 67 a, 5 B 24 b Sposób ostrzenia narzynki okraglej o wkleslej powierzchni natarcia oraz .przyrzad do wykonywania tego sposobu Patent trwa od dnia 9 stycznia 1961 r.Wynalazek dotyczy sposobu ostrzenia na¬ rzynki okraglej o wkleslej powierzchni natar¬ cia na szlifierce do narzynek oraz przyrzadu do wykonywania tego sposobu.Kat natarcia y w narzynce jest funkcja wy¬ nikajaca ze wzoru I, przedstawionego obok fig. 1 na rysunku, przy czyni we wzorze tym Y oznacza kat w punkcie P (fig. 1) utworzony przez styczna do powierzchni natarcia w tym punkcie P oraz promieniem ze srodJka narzyn-: ki, przeprowadzonym przez punkt P, R — odle¬ glosc punktu P od srodka narzynki, r — pro¬ mien luku powierzchni natarcia, a p — odle¬ glosc od srodka narzynki do punktu Oi sta¬ nowiacego srodek luku ipowierzohni natarcia.Wielkosc kata natarcia jest ustalana prak¬ tycznie w zaleznosci od obrabianych materia¬ lów1, przy czym nalezy przestrzegac, aby tole¬ rancja kata y nie przekraczala okolo 5°, po- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest mgr iinz. Bogdan Meldner. niewaz przekroczenie tej tolerancji powoduje wykruszania sie ostrza narzedzia lub powsta¬ wanie niegladkiej powierzchni obrabianej i duzych oporów.Dotychczas znane sa dwie metody ostrzenia narzynek okraglych o wkleslej powierzchni i natarcia. Pierwsza metoda .polega na dosuwa-, niu sciernicy w kierunku K do osi narzynki¦.O (fig. 2). Lewa strona tej figury przedstawia polozenie sciernicy S w odleglosci p od osi* O narzynki. Przy promieniu rA sciernicy kat na¬ tarcia w punkcie Pi = yif natomiast po zuzy¬ ciu sie sciernicy do jej promienia r2, jak to widac z prawej strony tejze fig. 2, kat natar¬ cia w punkcie P — y2 który jest znacznie mniejszy od kata yi- Przy zuzyciu sie sderni- ndcy juz okolo 10% jej srednicy kat natarcia Y zmienia sie okolo 10°, co znacznie przekra¬ cza granice tolerancji.Druga tznana metoda polega na przesuwaniu stiemicy 5 (filg. 3) w kierunku M wokól osi'O narzynki po luku o stalym promieniu p. Le¬ wa stcosa 0g. 3 przedstawia polozenie scier¬ nicy 5 6 * promieniu - Vi, Której odpowiada w punkcie P± ,kat natarcia yi, naibomiast prawa strona tejze fig. 3 przedstawia polozenie scier¬ nicy S o promieniu r2, której odpowiada w punkcie Pz kat natarcia y2.Przy zaizyciu sie sciernicy o okolo 10% jej srednicy, w zaleznosci od wielkosci srednicy narzynki, kat natarcia zwieksza sie przy ma¬ lych srednicach narzynek o 17°, a przy wiek¬ szych srednicach o 7°, co równiez przekracza granice tolerancji. ' Aby granice tolerancji nie byly przekracza¬ ne przy stosowaniu opisanych wyzej metod, jest rzecza konieczna wymiana sciernic przed zmniejszeniem sie ich srednic o 10% na nowe sciernice, co powoduje maly stopien ich wy- korzystamia, czeste przerwy w pracy, w celu dokonania wymiany sciernic, a co najwazniej¬ sze przy wielozebnych narzynkach na pierw¬ szym i ostatnim ostrzonym zebie katy natar¬ cia y w tejze samej narzynce róznia sie znacz¬ nie, poniewaz w trakcie procesu ostrzenia kil¬ ku otworów w jednej narzynce srednica scier¬ nicy ulega znacznemu zmniejszeniu.Do wykonywania procesu ostrzenia narzynek uzywa sie przyrzadów, których konstrukcja uniemozliwia prowadzenie kontrolowanego procesu ostrzenia fcod wzgledem wielkosci ka¬ tów natarcia i uzyskiwanej tolerancji. W celu osiagniecia zadanego kata natarcia, dobiera sie srednice sciernicy oraz parametry ustawienia przyrzadu [poslugujac sie odpowiednimi, bar¬ dzo skomplikowanymi tablicami lub wykresa¬ mi^ co wymaga wysoko wykwalifikowanej ob¬ slugi iprzyrzadów oraz dlugiego ciasu ustawia¬ nia.Znane sa równiez przyrzady do ostrzenia narzynek o plaskiej powierzchni natarcia. Na przyrzadach tych Uzyskuje sie co prawda dob¬ re wyniki^ lecz proces ostrzenia na nich prze¬ biega bardzo powoli, wskutek czego jest on bardzo kosztowny i stosowany w wyjatko¬ wych tylko przypadkach.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze (fig. 4) sciernica S o 'dobranej srednicy, w tra&ote * ostrzenia narzynki, przesuwa sie w kierunku L. prostopadlym do stycznej do po¬ wierzchni natarcia w punkcie P, tak iz kat natarcia y w punkcie P, bez wzgledu na sto¬ pien" zuzycia sie sciernicy w trakcie ostrzenia narzynki, pozostaje niezmienny. Umozliwia to zuzywanie sie sciernicy w znacznie wiekszym rm dotychczas stopniu i jednoczesnie nie prze¬ kroczenie tolerancji kata natarcia.Przy stosowaniu sposobu wedlug wynalazku praktycznie zuzycie srednicy sciernicy moze siegac do 30%, a w niektórych przypadkach nawet jeszcze wieksze.Do wykonywania sposobu wedlug wynalaz¬ ku stosuje sie przyrzad uwidoczniony tytulem przykladu i schematycznie na rysunku^ na którym fig. 5 przedstawia przyrzad do ostrze¬ nia narzynek w widoku z góry, fig. 6 — przy¬ rzad w przekroju wzdluz linii A—A na fig. 5, fig- 7 — przekrój wzdluz linii B—B na fig. 6, fig. 8 przekrój wzdluz linia C-r fig. 9 — przekrój wzdluz linii D—D na fig. 8, a fig. 10 — krzywke przestrzenna, w przekro¬ ju poprzecznym.Na podstawie 1 umieszczona jest plyta dol¬ na 2, w której zamocowane sa trzpienie 3a i 3b, przechodzace przez podluzne otwory 4 w podstawie 1. W podstawie 1 umieszczona jest. sprezyna rozprezajaca 5, która za pomoca osa¬ dzonej w .plycie dolnej 2 sruby 6 stale nacis¬ ka na plyte \2 przesuwajac ja do jej skrajnego polozenia az do oparcia sie trzpieni 3 o lewe scianki otworów 4.Na plycie dolnej 2 za pomoca srub 7 umoco¬ wana jest przesuwnie plyta górna 8 za pomo¬ ca pokretla 9 zaopatrzonego w wyskalowany beben 10. W plycie górnej 8 osadzony jest o- brotowo uchwyt 11 narzynki 12.W plycie górnej 8 umocowana jest równiez dzwignia 13, zakonczona z jednej strony za¬ trzaskiem 14 wchodzacym w otwory w bocz¬ nej sciance uchwytu 11 i ustalajacy polozenie katowe tego uchwytu wzgledem plyty górnej 8.Dzwignia 13 z drugiej strony jest zakonczo¬ na rekojescia 15. Na dzwignie 13 nalozona jest tuleja obrotowa 16 zaopatrzona z jednej strony w skrzydelko 17 do jej obracania, a z drugiej strony zaopatrzona w krzywke prze¬ strzenna 18.Na podstawie 1 umocowane sa równiez dwa zderzaki 19 umieszczone po obu stronach krzywki 18.Krzywka przestrzenna 18 posiada powierz¬ chnie, której przekrój poprzeczny w kazdym jej miejscu wzdluz linii osiowej stanowi krzy¬ wa o odcinkach roboczych 20 (zaznaczonych na rysunku 10 liniami grubymi) w postaci spi¬ rali Archimedesa, które stykajac sie z jed¬ nym ze zderzaków 19 przy wychylaniu dzwig¬ ni 13 ograniczaja jej wychylenie tak, aby przy zuzywaniu sie sciernicy 21 (fig. 5 i 6), a wiec przy zmniejszaniu sie jej srednicy db wymia¬ rów takich^ iz powo^owaloiby to zmniejszenie sie rozpietosci powierzchni natarcia ponizejgranicy dopuszczalnej, ostrzenie narzynki w o- góle bylo niemozliwe. Odcinki robocze 20 w postadi apiraili Archimedesa w kazdym prze¬ kroju poprzecznym krzywki 18 sa dobrane tak, aby po ustawieniu plyty górnej 8 za pomoca pokretla 9 w polozenie odpowiadajace okres¬ lonej wielkosci narzynki 12, te odcinki robo¬ cze 20 znalazly sie na linii .osiowej zderzaków 19, dzieki czemu spelnia sie wyzej opasane o- grainiczenie dopuszczalnej granicy zuzycia sciernicy 21.Sposób poslugiwania sie przyrzadem wedlug wynalazku jest opisany nizej. Przyrzald jest na sftale osadzony na korpusie 23 szlifierki do o- strzenia narzynek. We wrzecdonie 22 szlifierki o ruchu obrotowym i posuwisto - zwrotnym, umocowuje sie sciernice 21 o srednicy dobra¬ nej do wielkosci narzynki 12, która jest zamo¬ cowana w uchwycie 11. Nastepnie przesuwa sie plyte górna 8 za pomoca pokretla 9 tak, aby przy jego pokrecaniu wyskalowany beben 10 wskazywal liczbe odpowiadajaca wielkosci ostrzonej narzynki. W tym polozeniu plyty 8 i 2 sa ze soba zmocowane za pomoca srub 7.Po uruchomdeniu wrzeciona 22 wprowadza sie sciernice 21 w otwór narzynki 12 i za po¬ moca skrzydelka 11 oistawia sie krzywke 18 w polozenie takie, aby maksymalny jej wymiar znalazl sie ma osi zderzaków 19. Nastepnie przechyla sie dzwignie 13 w jednym z kierun¬ ków, w prawo luib w lewo, zaleznie od tego, która powierzchnie natarcia poddaje sie os¬ trzeniu, przyciskajac te dzwignie recznie. W tym stanie przebiega proces ostrzenia narzyn¬ ki az do oparcia sie krzywki 18 o jesden ze zderzaków 19. Po naostrzeniu jednej strony powierzchni natarcia, w otworze narzynki 12 ostrzy sie druga strone przechylajac dzwignie 13 równiez w strone odwrotna od poprzedniej.Podczas przechylania dzwigni 13 wraz z nia obraca sie plyta dolna 2 i wszystkie zmonto¬ wane z ta ostatnia czesci dokola trzpienia 3a przy odchyleniu dzwigni 13 w kierunku strzal¬ ki 24 lub tez 'dokola trzpienia 3b przy od¬ chyleniu 'dzwigni 13 w kierunku strzalki 25, przy czym narzynlka 12 w czasie procesu os¬ trzenia przesuwa sie po luku zblizonym do prostej w kierunku prostopadlym do stycznej do powierzchni natarcia. W miare zuzywania sie sciernicy obraca sie dalej skrzydelko 17 wraz z krzywka .18 1aky aby 'umozliwione by¬ lo dalsze* wychylanie ; lizwigni 13, w celu skompensowania zuzycia sciernicy.Po naostrzeniu powierzchni natarcia w jed¬ nym otworze ostrzy sie te powierzchnie w pozostalych otworach narzynki. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób ostrzenia ' narzynki okraglej o wkleslej powierzchni natarcia, znamienny tym, ze sciernica (S) o dobranej srednicy (fig. 4), w trakcie ostrzenia przesuwa sie w kierunku (L) prostopadlym do stycznej do powierzchni natarcia w punkcie (P), tak iz kat natarcia (y) w punkcie (P) bez wzgle¬ du na stopien zuzycia sie sciernicy w trak¬ cie ostrzenia narzynki pozosjtaje niezmien¬ ny, , 2. Przyrzad do wykonywania sposobu wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zaopatrzony jest w, mocujacy obrabiana sciernica na- rzynke, uchwyt (11) osadzony obrotowo w plycie górnej (8) zmocowanej z plyta dol¬ na (2), w której osadzone sa dwa trzpienie (3a i 3b) przechodzace przez podluzne o- twory (4) w podstawie (1), przy czym w plycie górnej (8) umocowana jest dzwignia (13), przy której poruszeniu w kierunku strzalki (24) narzynka (12) wraz z uchwy¬ tem ill), plyta górna (8) oraz plyta dolna (2) obraca sie dokola trzpienia (3a), nato¬ miast przy poruszaniu dzwigni (13). w kie¬ runku strzalki (25) narzynka obraca sie do¬ kola trzpienia (3b), tak iz sciernica (21) mi¬ mo jej zuzywania sie wykonuje ruch wzgledny w kierunku prostopadlym do stycznej do powierzchni natarcia w punk¬ cie o niezmiennym kacie natarcia (y). 3. Przyrzad wedlug zastrz. 2,. znamienny tym, ze w podstawie (1) umieszczona jest spre^- na rozprezajaca (5), która za pomoca sruby (6) osadzonej w plycie dolnej (2) stale na¬ ciska na nia kasujac luzy trzpieni (3a i 3b) poruszajacych sie w podluznych otworach (4). 4. Przyrzad wedlug zastrz. 2 i 3* znamienny tym, ze na dzwigni (13) nalozona jest toile- ja obrotowa (16) zaopatrzona z jednej stro¬ ny w skrzydelko (17) do jej obracania, a z drugiej strony jest zaopatrzona w krzywke przestrzenna (18), wspólpracujaca ze zde¬ rzakami (18) osadzonymi w podstawie (1). 5. Przyrzad wedlug zastrz. 2 r- 4, znamienny tym, ze krzywka (18), w celu ograniczenia dopuszczalnej granicy zuzycia sciernicy (21), posiada (fig. 10) powierzchnie, której prze¬ krój poprzeczny w kazdym jej miejscu wzdluz linii osiowej stanowi krzywa o od- - 3 -cinkach roboczych (20), które stykajac sie z jednym ze zderzaków (19) przy wychyla¬ niu dzwigni (13) ograniczaja jej wychylenie tak, aby przy zuzywaniu sie sciernicy (21) ostrzenie narzynki (12) w ogóle bylo nie¬ mozliwe przy zmniejszeniu sie rozpietosci powierzchni natarcia ponizej granicy do¬ puszczalnej. Politechnika Lóclzka Katedra Technologii Budowy Maszyn Zastepca: mgr inz. Aleksander Samujllo rzecznik patentowy 2565. RSW „Prasa", Kielce. Naklad 300 egz. ^¦oi-tei ludtwijl PL