PL48002B1 - - Google Patents

Description

£ & Opis wydano drukiem dnia 24 lutego 1964 r.JX6p^0 ¦A ;!-; i"'c; lontowego POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 48002 KI.KI. 8 m, 1/01 internat, D 06 p VEB Filmfabrik Agfa-Wolfen Wolfen, Niemiecka Republika Demokratyczna Sposób barwienia wyrobów, zwlaszcza nici lub wlókien z polimerów lub kopolimerów akrylonitrylu Patent trwa od dnia 15 lipca 1961 r.Jaik wiadomo, uksztaltowane wyiroiby, jak nici, wlókna, szczecina albo blony wytworzo¬ ne z polimerów akrylonitrylu, zwane nizej krótko „nicmi" tnidno sie barwia, poniewaz z jednej strony nie posiadaja grup wykazu¬ jacych powinowactwo do barwników, a z dru:- giej strony w normalnych warunkach barwie¬ nia nastejpuje bardzo powolne wnikanie barw- nwka do wyciagnietych nici ze wzigled/u na ich strukture. W zwiazku z tym opracowano szereg sposobów barwienia wymienionych wyrobów.Od Strony polimeryzacji mozna bylo -ten problem -czesciowo rozwiazac przez zasitoso- Wianie polimerów mieszanych lub mieszanin polimerów, które zawieraja skladniki z gru¬ pami wykazujacymi powinowactwo do barw¬ ników lub rozluzniajacymi strukture wlókien podczas gdy od strony barwienia osiagnieto rozwiazanie omawianego zagadnienia przez odpracowanie specjalnych sposobów barwienia i barwników. W wielfu przypadkach odpornosc wybarwiien nie jeisit jednak ziadawalatjaca -lub mozna stosowac jedynie barwniki okreslonych klas.Wiadomo, ze nici z polliknyloniitrylu podczas ich wytwarzania albo po ich wytworzeniu mozna barwic, jezeli znajduja sie w stanie zelu albo w istanie spelnionym, tak, ze barw¬ niki lub zwiazki, które za pomoca prostej ob¬ róbki tworza barwniki, moga latwo wniknac w nici i zabarwic je, nawet jezeli nie ma po¬ winowactwa chemicznego. Azeby luitrzymac nici az do konca procesu barwienia w stanie zelu albo w stanie speczndonym, nalezy dbac o to, zwlaszcza jezeli przedzenie nici odbywa sie w kapieli fcoaguluijacej (przedzeniie na mokro), aby czesc rozpuszczalnika, który sluzyl do wytwarzanija przedzalniczego roz¬ tworu poliakrylonilryLuA pozostala w niciach i byla w nich takze podczas procesu barwienia.. Dcm nici jednak .mozna tez wpro¬ wadzic srodki speczniajace. Samo barwienie odbywa sie badz sposobem ciaglym, np. jui-\y< paiteas*; wfracanial Bicti "v^ kajpieli koagfuiuja- cej, zawierajacej roiapusiacizalnik poliiajkiryiloini- trylu, badz sposobem mieciajglym przez podda¬ nie specznionych nikai w zwykle stosowanych aparatach farbiartskich normalnemu bairwie- niu.Sposób wedlug wynalazku umozliwia ciag¬ le barwienie nici z poldmierów lub kopolime¬ rów akrylonitrylu, podczas procesu wytwarza¬ nia, przy uzyskaniu dobrych wybarwien, jak tez glebi barwy i zywosci, przy czym sboso- wac mozna prawie wszystkie rodzaje barwni¬ ków lub zwiazków* które przez prosta obróbke moga tworzyc batiwnaki.Stwierdzono, ze mozna osiagnac znaczne po¬ lepszenie odponnosci wybarwien? zwlaszcza od¬ pornosci na obróbke mokra, jak tez poglebie¬ nie wyibarwiemia d podwyzszenie zywosci » od¬ cieni barw, jezeli nici z roztworów poliakrylo- nitrylu, wyprzedzone np. z wodnych kapieli, porowate, znajdujace sie jeszcze w stanie spe- cznionym bedzie barwic siie podczas wyciaga- czenia sie albo po skurczeniu w kapielach za¬ wierajacych barwniki lub zwiazki, które przez prosta obróbke daja barwniki korzystnie w kapielach wodnych, i nici poddaje sie na¬ stepnie kapieli pluczacej, dzieki której sklad¬ niki bairwmoka znajdujace sie "w otoczce wlók^y na zostaja w przewazajacej czesci usunie¬ te, a w koncu obróbce termicznej w temperaturach miedzy 106—150CC, zwlasz¬ cza 115 — 130°C. W czasie obróbki termicznej, która prowadzi sie w atmosferze suchego powietrza lub zawierajacego pare wodna, nastepuje „zaszkliwienie" powierzchni wlókna a barwnik zostaje utrwalony we wne¬ trzu nici, poniewaz równoczesnie zamykaja sie pory, przez które zostal on wprowadzony.Jezeli utrwalanie przeprowadza sie w suszar¬ ce, czas suszenia wynosi okolo 30^60 minut; Utrwalanie nnozna prowadzic równiez korzy¬ stnie w sposób ciagly w krótkim czasie np. 1—2 minut przy pomocy walców ogirzewanych do temperatury 115—430°C. Plukanie przed u* irwalaniem prowadzi sie za pomoca wody lub ewentualnie mieszanin wódy jz ioinymi rozpu- szczalniikaimi np. alkoholem, -jezeli suszy, sie w temperaturach ponizej 1G5°C, to barwnik (nie zostanie utrwalomy,' gdyz ni&tkii zamykaja sie dopiero w wyzsaeg:; tempev ratarze. Wybairwienia ga^wówczas znaczniej ja^ Mniejsze, bez zywosci, a wartosci: wybarwien' leza o 1—2 punkty nizej. Dodatkowe /ogrraewaT nie do temperatury powyzej 105QC .takich \nioi' suszonych w niskich temperaturach nie pro¬ wadzi do zmiany -w kierunku uzyskania wy¬ zej opisanych efektów. Istotne jest wiec, aby zabarwione nici zostaly poddane utrwalaniu termicznemu wedlug wynaiazku bez posred¬ niego suszenia.Temperatury utrzymywane £odczas wpro¬ wadzania barwników do nici nie maja istot- ?:jego znaczenia dla nastepujacego po tym u- trwalania termicznego i moga lezec miedzy temperatura pokojowa i temperatura wrzenia kapieli. Intensywnosc zabarwienia mozna re¬ gulowac zarówno tarniperaitura jak tez steze¬ niem barwnika. Proces, barwienia trwa przez kilka sekund. Tak otrzymane oici sa calko¬ wicie na wskros zabarwione.Zamiast nici z czystego poliakryionitrylu sposobem wedlug wynalazku mozna równiez barwic takie wyroby z kopolimerów, które za-' wieraja co najmniej 80% akrylonitrylu. Jako monomery do kopolimeryzacji moze byc sto¬ sowany np. esiter kwasu akrylowego i meta¬ krylowego, ester winylowy, *"wmylcpirydyne jak tez styren.Przyklad I. Nici z pohakrylonitryki al¬ bo z kopolimeru np, z 5% estru metylowego kwasu akrylowego, w postaci skurczonej, znajdujace sie jeszcze w stanie wilgotnym i specznionyim... zanurza sie w ciagu .1 minuty w temperaturze 95—100°C w 5%-owym wodnym roztworze barwnika Solaminlichtblau BRR (niebieskiego, trwalego na swiatlo) nastepnie przemywa krótko goraca woda, plucze na zim- n|o i oigrzewa godzine do 120—130°C w suszar¬ ce, otrzymujac ciemnoniebieskie blyszczace wybarwienie, odpornosc ma pranie. 4, odpor¬ nosc na,swiatlo 8.Przyklad II. Nici z poliakryionitrylu al¬ bo z kopodimeru znajdujace sie .jeszcze w sta¬ nie wilgotnym i speCzniionym . zanurza sie po wyciagnieciu w ciagu okolo 30 sekund .'w. tem¬ peraturze 60°C . w wodnej kapieli zawierajacej okolo 1% zieleni indantrenowej B brylanto¬ wej (Schnltz, Farbstofftabellen, wyd. 7 tom 2, 193^ str. 128) skadziiowanej z 1% hydrosul^ fitu. Z kolei plucze sie woda o temperaturze Okolo 95°C, (przy czym nici równoczesnie kur¬ cza sie. Nastepnie nici zanurza sie na okolo 30 sekund w wodnym 1%-towym roztworze nadtlenku wodoru .. i suszy przez 35 minut w temperaturze 120"^-; 130°C, w suszarce, ot¬ rzymujac zywe zabarwienie zielone o odporno¬ sci na pranie "4 odpornosci na swiatlo 7. r Przyklad III. Niedoprzed z wlókien po- liakiryJonitiylowych znajdujacych. sie jeszcze - 2 -w stanie wilgotnym i specznianym wyciaga sie w kapieli wodinej o temperaturze okolo 95°C, zawierajacej 1% brazowego kwasowego, trwalego na spilsnianie barwnika Waifcbraun B (Schnilte, Farbstofftaibellen wyd. 7, tom 2, 1932, str. 227) a nastepnie .poddaje sie kurcze¬ niu sie w kapieli wodnej w takiej samej tem¬ peraturze i plucze na zimno. Nastepnie barw¬ nik utrwala sie termicznie przez suszenie sty¬ kowe na walcach, które na powierzchni posia¬ daja temperature 115-130°C w ciagu 1-2 mi¬ nut; otrzymuje sie wybairwdenie ciemnotarazo- wa odpornosc na pranie 4, odpornosc na swiatlo 6—7.Przyklad IV. Postepuje sie jak w przy¬ kladzie III, z ta róznica, ze stosuje siie kapiel wodna • zawierajaca 2% czerni Kolumbia G 60 : 100 (Schultz, Fambstofftabelilen, wyd. 7, tom uzupelniajacy 1, str. 84, 1934 r.), wybar- wienie czarne. Jezeli barwnika nie utrwali sie termicznie, a wlókna wysuszy w temperaturze pokojowej, wówczas otrzymuje sie ciemnosza¬ re wybarwienie o nizszych odpomosciach, co wykazuje tabela.Tabela W stosunku do: wody (16 godzin) prania (40°C) wody morskiej potu Odpornosc Utrwalone termicznie 4-5 3 4-5 3 Wysuszone u) 25°C 1-2 1 1-2 1 PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób barwienia wyrobów, zwlaszcza nici lub wlókien, z polimerów lub kopolimerów akrylonitrylu przez wprowadzanie podczas procesu przedzenia barwników lub zwiaz¬ ków, które przez prosta obróbke tworza barwniki, znamienny tym, ze po wprowa¬ dzeniu barwników wzglednie zwiazków tworzacych barwniki, korzystnie w wod¬ nych kapielach, 'do porowatej i znajduja¬ cej sie jeszcze w stanie specznionym substan¬ cji wlóknistej, w czasie wyciagania lub po wyciaganiu albo podczas kurczenia lub po skurczeniu usuwa sie w, kapieli wiekszosc czasteczek barwnika znajdujacych sie w o- otoczce wlókna, a pory w substancji wlók¬ nistej zamyka ,sae przez nastepujace po tym ogrzewanie wyrobu w temperaturze 105 — 150XJ, zwlaszcza 115—130 puje utrwalenie barwnika we wnetrzu wlók¬ na.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze utrwalanie barwnika prowadza sie w sposób ciagly przy pomocy walców ogrzewanych do temperatury 115—130°C, w krótkim czasie, najkorzystniej 1—2 minut. VEB Filmfabrik Agfa - Wolfen W stosunku do: wody (16 godzin) prania (40°C) wody morskiej potu 4-5 3 4-5 3 1-2 1 1-2 1 Zastepca: mgr Józef Kaminski rzecznik patentowy 2542. RSW „Prasa" Kielce. Nakl. 250 egz. PL