Niniejszy wynalazek dotyczy urzadzenia hy¬ draulicznego do uruchamiania obrotowych dzwi¬ gów i podcibnych urzadzen o zmiennym wysiegu na przyklad koparek.Tego rodzaju maszyny musza czasami byc- zdolne do wysuniecia wysiegnika i wykonania w tym celu ruchów katowych o znacznym wy¬ chyleniu.Biorac, pod uwage, ze urzadzenia te zwykle dzialaja pod wplywem cisnienia hydraulicznego, musza byc przedsiewziete odpowiednie srodki, by osiagnac przemieszczenie o wymaganym wycr/yleniu i celem spelnienia takich wymagan zachodzi koniecznosc uciekania sie do trudnych i skomplikowanych rozwiazan. ¦ ¦ - Celem wynalazku jest uzyskanie sterowanego ruchu wysiegnika dzwigu lub podobnego urza¬ dzenia, w celu osiagniecia wymaganych rezul¬ tatów.Urzadzenie wedlug wynalazku, wprawiajace w ruch ramie dzwigu przy pomocy conajmniej jednego teleskopowego silownika, uruchamia¬ nego przez rozdzielacz, znamienne jest tym, ze rozdzielacz zawiera zmienne srodki do regu¬ lacji polaczenia pomiedzy glówna komora tele¬ skopowego silownika i wytwornica cisnieniowa lub przewodem tloczenia, i dalej zmienne srod¬ ki do selektywnej regulacji polaczenia pomiedzy kazda dalsza komora teleskopowego silownika i przewodem tloczenia lub wytwornica cisnie¬ niowa, celem przesuwania ruchomego konca omawianego silownika na wymagana dlugosc.Zgodnie z wynalazkiem, teleskopowy silow¬ nik jest polaczony ze srodkami przystosowany¬ mi do sterowania przeplywu plynu z jego glów¬ nej komory do strony zwolnienia nacisku, celem regulacji powrotu elementów teleskopowego silownika.Na rysunku uwidoczniono przykladowo przed¬ miot wynalazku, przy czym fijg. ^przedstawia schematycznie^ wldok boczny czwigu z wysieg¬ nikiem oraz uradzeniem wedlug wynalazku, fig. 2 — wzdluzny przekrój teleskopowego silownika z rozdzielaczem, fig. 3 — przekrój wzdluzny odmiany urzadzenia na fig, 2, a fig. 4 — przekrój zaworu zwrotnego dja stopniowego powrotu czesci teleskopowego silownika, , ^rzadzenie westfug wynalazku (fig. 1) sklada '% t -Wi^z zespolu jjflfndra 16 z tlokiem typu tele¬ skopowego, opierajacego sie jednym koncem na osiowym czopie 10 ramy B dzwigu lub po¬ dobnego urzadzenia (na przedstawionym rysun¬ ku rama ta tworzy czesc konstrukcyjna pojaz¬ du), podczas gdy koniec tego zespolu zawieszo¬ ny jest za pomoca czopa 12 na ramieniu C dzwigu. Ramie to z kolei jest zaczepione za po¬ moca czopa D na poprzednio wspomnianej ra¬ mie B.Teleskopowy silownik 16 (fig. i i 3) sklada sce '¦z glównego cylindra, "przykrytego glowica 18, która utrzymuje sie na poprzednio wspomnia¬ nym czopie 12. W cylindrze tym przesuwa sie tlck 20, trwale polaczony z wydrazonym trzo¬ nem 22. Trzon ten tworzy drugi cylinder wspól¬ osiowy w stosunku do glównego cylindra.W trzonie 22 przesuwa sie tlok 24, którego trzon 26 zakonczony jest przegubem mieszcza¬ cym w sobie osiowy czop 10. Trzony 22 i 26, odpowiednio prowadzone, przesuwaja sie ru¬ chem slizgowym w uszczelniajacej pokrywie 28, polaczonej na stale z cylindrem 16, badz dolnej pokrywie 30, polaczonej na stale z oma¬ wianym trzonem 22.Pokrywy 28 i 30 oraz glowica 18 zawieraja laczniki 32, 34 i 36, które polaczone sa z ela¬ stycznym przewodem prowadzacym do rozdzie¬ lacza G, który powoduje polaczenie komory glównej i nastepnych silownika z przewodami Hi K, które prowadza odpowiednio do strony doprowadzania cisnienia i do strony zwolnienia aacisku.Urzadzenie wedlug wynalazku zawiera (fig. 2) rozdzielacz G podzielony na dwie sekcje Gn i G2, przystosowane do ustalania powyzej okres¬ lonych obwodów hydraulicznych zgodnie z po¬ nizej podanymi objasnieniami.Kazdy z podstawowych rozdzielaczy (fig. 2a) sklada sie z zaworu slizgajacego sie na cylin¬ drze, nie pokazany na rysunku posiadajacym odpowiednie zespoly, z którymi polaczone sa przewody L, M i N, prowadzace odpowiednio do powyzej okreslonych laczników 32, 34 i 36, t których pierwszy zasila komore glówna cy¬ lindra 16, podczas gdy laczniki 34 i 36 zasilaja dwie nastepne komory omawianego silownika.Na rysunku fig. 2a polaczenia do podstawo¬ wego rozdzielacza oznaczone sa literami w na¬ wiasach. Zawór kazdego podstawowego rozdzie¬ lacza polaczony jest z raczka P badz Q, które moga byc ustawione w trzech pozycjach, przy czym w pozycji I, która jest pozycja posrednia, wszystkie obwody hydrauliczne sa odciete i przewód H doprowadzajacy jest polaczony bezposrednio ze strona K tloczenia.Przy ustawieniu raczki P badz Q w pozycji II, jak pokazano po prawej stronie rysunku fig. 2a, przewód H doprowadzajacy zasila prze¬ wód L, podczas gdy oba przewody M i N sa polaczone ze strona zwolnienia nacisku. W ta¬ kim przypadku teleskopowy silownik jest wpra¬ wiany w ruch, taV ze tloki 20 i 24 wzajemnie sie od siebie oddalaja. Odwrotnie, gdy raczki P badz Q sa ustawione w pozycjach I i II, przewód M jest polaczony z doprowadzajacym przewodem H, podczas gdy przewód L jest po¬ laczony ze strona K zwolnienia nacisku. Przez to tloczony plyn wchodzac do mniejszej komory cylindra 16, powoduje powrót tloka 20 w-kie¬ runku- glowicy 18.W przypadku gdy zamierza sie przesuwac jedynie tlok 24, nalezy uruchomic tylko podsta¬ wowy rozdzielacz Ci, ustawiajac raczke Q w pozycji II, celem ustalenia polaczenia pomie¬ dzy przewodem N i strona zwolnienia nacisku K. Tymczasem raczka P podstawowego rozdzie¬ lacza G2 jest ustawiona w pozycji I, celem przerwania polaczenia pomiedzy przewodem M i strona zwolnienia nacisku. W tym przypadku tloczony plyn przeplywa db glównej komory, utworzonej przez dwa tloki 20 i 24 i przesuwa jedynie tlok 24, którego przeciwlegla komora jest polaczona ze strona zwolnienia nacisku.Cisnienie istniejace w glównej komorze si¬ lownika A dziala równiez na tlok 20, który jednak nie porusza sie, napotykajac na opór plynu istniejacego w omawianej drugiej komo¬ rze. W nastepstwie powyzszego wysiegnik C dzwigu wykonuje mniej wiecej polowe calego przesuniecia. Odwrotnie ma sie sprawa, gdy dziala podstawowy rozdzielacz G2 i raczka usta¬ wiona jest w pozycji II, tak, ze polaczenie po¬ miedzy przewodem M a strona zwolnienia na¬ cisku jest przerwane, celem scislego wzajemnego polaczenia sie obu tloków 20 i 24.W odimianie urzadzenia (fig. 3) urzadzenie .zasilajace zawiera polaczony z glównym roz¬ dzielaczem G pomccriiczy rozdzielacz R, stero¬ wany przez omawiany glówny rozdlzielacz, któ~ 1ry w tym przypadku przedstawia typ dosc uproszczony.Pomocniczy rozdzielacz R sklada sie z obu¬ dowy 40y wraz z lacznikaimi dla uprzednio wspomnianych przewodów Mi N oraz odpo¬ wiedniego zespolu dla posredniego przewodu 'Rlf który laczy ze soba oba rozdzielacze G i R.Obudowa 40 miesci w sobie pierwszy tlok 42, przesuwajacy sie w cylindrze 44, który zlaczony jest, poprzez przewód omijajacy Llf z przewo¬ dem L.Tiok 42 jest ustawiony w ukladlzie podobnym, ale niekoniecznie polaczony z drugim tlokiem 46, poruszajacym sie w cylindrze 48, polaczo¬ nym poprzez omijajacy przewód Nx z prze¬ wodem N.Oba tloki 42 i 46 w ukladzie podobnym dzia¬ laja na tlok 50 rozdzielajacy, zawierajacy w swej, srodkowej czesci pierscieniowate wglebie¬ nie 52, przystosowane do wzajemnego polacze¬ nia laczników, do których prowadza przewody N i M, przy czym na tlok ten oddzialywuje sprezyna 54, utrzymujac go w kontakcie z o- mawianymi • tlokami Praca urzadzenia przedstawionego na fig. 3 jest podobna do pracy urzadzenia na fig. 2, nalezy jednak miec na uwadze, ze przez oddzia¬ lywanie ha rozdzielacz Gmoze byc wprawiony w ruch jedynie tlok 24 lub tez tlok 20, po u- przednim uruchomieniu tloka 24, albo tez mo¬ ga byc równoczesnie wprawione w ruch do ze¬ spolowego suwu tloki 20 i 24, szczególnie gdy zaistnieje koniecznosc dokonania wysilku wiek¬ szej mocy. Tlok 24 moze byc uruchamiany sukcesywnie, tak ze osiowe czopy 10 teleskopo¬ wego silownika moga dokonac przesuwu dwu¬ krotnie dluzszego od poprzednio omawianego".Te warunki pracy osiaga sie przez urucho¬ mienie raczki rozdzielacza G, przy czym roz¬ dzielacz ten jest podobny do podstawowych rozdzielaczy G± lub G2.Przez ustawienie raczki P w pozycji II doko¬ nuje sie polaczenia pomiedzy przewodami H lub tez pomiedzy przewodami K i A. W na¬ stepstwie tego wytworzone cisnienie uruchamia jedynie tlok 24, podczas gdy tlok 20 pozostaje unieruchomiony dzieki odcieciu polaczenia po¬ miedzy przewodami M i K.Gdy tlok 24 osiaga punkt najwiekszego wy¬ chylenia, dalszy doplyw cisnienia przez polacze¬ nie L stwarza w cylindrze 44 pomocniczego roz¬ dzielacza R nadcisnienie, które pokonujac opór sprezyny 54 przesuwa tlok 50 rozdzielajacy, w celu dokonania polaczenia pomiedzy przewoda¬ mi M i RL. W konsekwencji, przez utrzymanie omawianego polaczenia pomiedzy przewodami H i L, tlok 20 wraz z tlokiem 24 tfrzesawaja sie tak, ze osiowy czop 10 teleskopowego silo¬ wnika osiaga polozenie o maksymalnym wychyn leniu.Powrót tloków 20 i 24 nastepuje przez usta¬ wienie raczki P w pozycji III, celem polacze¬ nia doplywu przewodu H z przewodem Ri, przez co plyn powoduje powrót tloka 24. Rów¬ noczesnie wzmaga sie, poprzez przewód Ni, do¬ plyw cisnienia w cylindrze 48, przesuwajac w ten sposób ku górze tlok 50 rozdzielajacy, usta¬ nawiajac w ten sposób polaczenie pomiedzy przewodami M i Ri, przy czym ten drugi, jak powyzej wyjasniono, jest zasilany przaz prze¬ wód H, podczas gdy przewód L jest polaczony z przewodem K zwolnienia nacisku.Urzadzenie (fig. 1 i 2) moze byc uzupelnione przez zastosowanie zaworu regulacyjnego S (fig. 4). Zawór ten zawiera doprowadzenia 60 i 62, przy pomocy których jest wlaczony w przewód L.Zawór ma tlok 64, przesuwajacy sie w cy¬ lindrze 65, majacym polaczenie z doprowadze¬ niem 62, tj. z glówna komora teleskopowego silownika A. Tlok 64 jest mechanicznie pola¬ czony z regulacyjnym tlokiem 66, poruszajacym sie szczelnie w cylindrze i zawiera wokól ro¬ wek 70, który laczy na stale doprowadzenie 62 z komora 72. Komora ta jest zamykana za po¬ moca zwrotnego zaworu 74, który stwarza je¬ dyne polaczenie pomiedzy doprowadzeniem 60 i komora 72.Nastawna sprezyna 75 oddzialywuje na tlok 66 rozdzielajacy, który regulowac moze polacze¬ nie pomiedzy doprowadzeniami 60 i 62, poprzez pierscieniowe wglebienie 76.Wlaczenie zaworu zwrotnego S do przewodu L umozliwia sterowany powrót tloków 24 i/albo 20, tak ze powrót ten moze odbywac sie regu¬ larnie, jak i z zachowaniem koniecznej szyb¬ kosci.W istocie rzeczy, gdy plyn z komory glównej silownika A przeplyy/a do przewodu tloczenia przez doprowadzenia 62 i 60, podnosi'sie pew¬ ne cisnienie w doprowadzeniu 62, które, dzia¬ lajac na tlok 64, podnosi rozdzielajacy tlok 66, przezwyciezajac opór sprezyny 75, i w konse¬ kwencji plyn komory glównej silownika musi ulec sprezeniu, tj. w drugiej glowicy tloków 20 i 24 musi powstac pewnego rodzaju przeciw- cisnienie ustalone przezx stopien nastawienia sprezyny 75 .Tymczasem, gdy przewód L jest polaczony z przewodem H doprowadzajacym, zawór S — 3 —zwrotny jest nieczynna i polaczenie pomiedzy doprowadzeniami 60 i 52 jest uskutecznione przez otwarcie zwrotnego zaworu 74.Jest rzecza zrozumiala, ze okres ochrony o- bejmuje równiez pracujaca maszyne, a w szcze¬ gólnosci dzwig, koparke lub podobny przyrzad, zawierajacy urzadzenia wedlug wynalazku. Jest oczywistym, ze rózne przegrupowania i zmiany moga byc przeprowadzane w obecnym wynala¬ zku zgodnie ze sposobem uzycia urzadzenia, nie wychodzac poza charakter i zakres wynalazku. PL