PL47612B1 - - Google Patents

Description

OpliWydtó. v4 12 pazdziernika 1365 t.BIBLIOTEKA lUrzeuu P^tenlowegoJ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 47612 KI. 65 a2, 5 KI. internat. B 63 b VEB Rosslauer Schiffstuerft*) Roasiau, Niemiecka Republika Demokratyczna Ster o trzech piórach, zwlaszcza dla statków zeglugi sródladowej Patent trwa od dnia 23 marca 1962 r.Wynalazek niniejszy dotyczy uksztaltowania i ukladu steru o t rzech piórach dla statków, zwlaszcza dla statków zeglugi sródladowej.Powszechnie znane badania przeprowadzane z najczesciej stosowanymi postaciami sterów dla statków zeajugi sródladowej wykazaly, ze przy sterach o trzech piórach, postac nazywa¬ na „sterem Hitzlera" wykazuje najkorzystniej¬ sze wlasciwosci sterownicze. Ten ster o trzech piórach w zakresie stosowanych zazwyczaj w zegludze srednich i duzych predkosci statków, znacznie przewyzsza dobrymi wlasciwosciami ster o dwóch piórach. Natomiast przy malych predkosciach statków oraz podczas plyniecia przy zatrzymanej lub wolno obracajacej sie srubie napedowej dzialanie steru o dwóch pió¬ rach jest znacznie lepsze. Przypadek ten zacho¬ dzi zwlaszcza przy dobijaniu do brzegu lub od- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspóltwór¬ cami wynalazku sa Anneliese Kaatz i Edgar Presia. bijaniu od brzegu oraz przy wplytwamiu do sluz i wyplyiwiamiiu ze sliuz.Zadaniem wynalazku jest usuniecie wad oby¬ dwóch wymienionych wyzej ukladów, azeby w zakresie wszystkich spotykanych przy plywa¬ niu predkosci zapewnic stosunkowo najlepsze wlasciwosci sterowania. Do tego celu ma sluzyc uklad sterów, przedstawiony w dalszym ciagu opisu. * Wynalazek dotyczy steru o trzech piórach, skladajacego sde z pióra srodkowego i dwóch mozliwie duzych piór bocznych. Polozenie piór bocznych na statku jest przy tym tak dobrane, zenie tylko umozliwia rozmieszczenie ieh sto¬ sunkowo duzych platów, ale równiez swiadome rozmieszczenie ich daleko od plaszczyzny sy¬ metrii statku i plaszczyzny sruby napeclowci Dzieki temu pióra boczne znajduja sie w stru¬ mieniach wody, mniej zaklócanych przez kad¬ lub statku, a wskutek swej praktycznie mozli¬ wie najwiekszej odleglosci od punktu obrotu stótfcu zapewniaja najlepsze dzialanie opierajace.ksztalt statku powoduje, ze prad wody w miejscu umieszczenia sterów nie jestv równoleg¬ ly do plaszczyzny symetrii statku* Oznacza to wytwarzania sily napierajacej przez poszczegól¬ ne pióra boczne steru przy ich ustawieniu rów¬ nolegle do wzdluznej plaszczyzny symetrii stat¬ ku. Oznaczane jako zerowe, odchylenie a bocz¬ nych piór steru w stosunku do plaszczyzny sy¬ metrii statku powoduje, ze przy zerowym polo¬ zeniu urzadzenia sterujacego ta sila wypierajaca jest rzeczywiscie równa zeru.To nastawienie zerowe ma dla kazdego typu statku swa wartosc stala a, która dla statków zeglugi sródladowej okresla sie z wzoru B -u «• < B 2 d § A — . — 2 d o przy czym B oznacza najwiejksza szerokosc stat¬ ku pnzy woclniicy konstrukcyjnej, d — odleglosc osi piór bocznych steru od plaszczyzny symetrii statku oraz 5 — wspólczynnik pelnotliwosci wypoirniosiai az do wodnicy konstrukcyjnej.Wskutek róznych stosunków boków i róznych ksztaltów profilu pióra srodkowego i piór bocz¬ nych, prad wody przy piónze srodkowym odry¬ wa siie juz pnzy wychyleniach mniejiszych niz przy piórach bocznych. Oznacza to, ze jezeli pióro srodkowe osiagnelo odchylenie, przy któ¬ rym wystepuje najwieksza stila poprzeczna, to pióra boczne nie daja jeszcze maksymalnej wartosci tej isily, wówczas gdy zostana odchylo¬ ne io ten isam kat. Jezeli kat odchylenia steru zostanie zwiekszony to prad wody oclirywa sie na piórze srodkowym i sila poprzeczna na nim maleje, podczas gdy sila poprzeczna spowodo¬ wana przez pióra boczne jeszcze wzrasta.Z powyzszego wynika, ze najwieksza mozliwa wartosc isily poprzecznej nigdy nie jest uzyski¬ wana z calego lurzaidzenia sterujacego. Wobec tego przy nowioopracowanym sterze o trzech piórach, wychyleniu piora srodkowego, jakie4 daje najwieksza sile poprzeczna, podporzadko¬ wane zostalo odpowiednie odchylenie piór bocz¬ nych.Dzieki wzajemnie róznym ooUegloscdoni osi pióra srodkowego od punlktu obrotu ukladu drazkowego i od osi piór bocznych osiaga sie to, ze przy zerowym polozeniu pióra srodkowego, pióra boczne znajduja sie w polozeniu ze¬ rowym, a przy odrywaniu sie pradu wody przy piórze srodkowym, to samo zja¬ wisko zachodzi na piórach bocznych. Jezeli te wymienione odleglosci pozostaja niezmienne, to uzyska sie przez to dalsaa korzystna wlasci¬ wosc. Przy wzrastajacym odchyleniu, steru zwieksza sie bowiem s/bale stosunek wielkosci odchylenia piór bocznych do odchylenia pióra srodkowego. Po oderwaniu sie pradu wody mo¬ ze zatem zwiejkszajacy sie, uwlaszcza pochodza¬ cy od piór bocznych, udizial cisnienia pietrzenia na ster przyczynic sie do pelnej skiuiteoznosci dzialania urzadzenia sterujacego, co przy skraj¬ nym polozeniu steru powoduje zmniejszenie predkosci statku.Na rysunku przedstawiono przyklacl wykona¬ nia wymalaEku. Urzadzenie sterujace sklada sie z dwóch piór bocznych 1 i jednego pióra srod¬ kowego 2. Osie obrotu 8 piór bocznych 1 sa przesuniete w kierunku wzdluznym o wielkosc c wzgledem osi obrotu 9 pióra 2.Za pomoca polozenia zerowego a, w polozeniu zerowym urzadzenia sterujacego zapobiega sie powstawaniu isily wypierajacej na piórach bocz¬ nych 1. Przy wychyleniu cpMik pióra srodkowe¬ go 2, pióra boczne 1 uzyskuja skierowane w te sama strone ale wieksze odchylenie qpseik. Uzy¬ skuje sie to idzieki wiekszej odleglosci CD = a na segmencie 3 w stosunku# do odleglosci AB = b na dzwigni 5. Przy stalej dlugosci l drazków 6, pomiedzy wielkosciami a i b istnieje nastepujaca zaleznosc: b = a [c(l — coscpMik) + dsiincpMik] d(isin(pseik — siiny) — a [aos((pseik gdizie cpMik oznacza odchylenie pióra srodkowe¬ go przy (maksymalnym wspólczynniku sily wy¬ pierajacej, a cpseik — odchylenie piór bocznych przy maksymalnym wspólczynniku sily wypie¬ rajacej. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Ster o trzech piórach, zwlaszcza diLa staków zeglugi sródladowej, w którym osie piór — (pMik) — cosy] — cCooscpseik — cosy) bocznych, majacych w stosunku do pióra srodkowego wieksze powierzchnie i rózny stosunek boków, sa przesuniete znacznie do tylu w kierunku wzdluznym statku w sto¬ sunku do plaszczyzny sruby napedowej i osi pióra srodkowego, a w kierunku poprzecz¬ nym isrtatku — daleko na zewnatrz od plasz¬ czyzny symetrii statku, przy czym pióra bocz¬ ne, polaczone za pomoca ukladu drazkowego z piórem srodkowym, o ale chodzi o ich od- - 2 -chylanie, wyipraedizlarfa pióro sirodfeow^, zna¬ mienny itym, ze w celu uzyskania jednoczes¬ nie polozenia o maksymalnym wispólczynni- kiu sily nosnej ma piórach bocznych (1) i na piórze srodkowym (2), pomiedzy dlugosciami (a) i (b) zamocowanych na piórze srodkowym (2) i na (kazdym z piór bacznych (1) ramion (dzwigni (4 i 5) dla drazków (6) i odlegloscia- 2, Ster o trzech piórach wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tym, ze przy zerowym polozeniu pió¬ ro boczne (1) jeat odchylone wzgledem srod¬ kowej wzdluznej plaszczyzny statku o kat a°, kitóry miedzy innymi uzalezniony jest od sze¬ rokosci B isitatku d jego wspólczynnika pel- mi (c) i (&) osi (&) piór bacznych od osi (9) pióra srodkowego (2), odpowiada¬ jacymi maksymalnemu wspólczynniko¬ wi sily nosnej odchyleniami piór (pseik i (pMik oraz katowym polozeniom y dzwigni (5) przy zerowym ustawieniu piór (1 i 2) istnieje zaleznosc: notiMwosici wypornosci 5, przy czym obowia¬ zuje zaleznosc: _?_ -1 2 d 8 ±— ~~ 2 d S VEB Rosslauer Schiifswerft b = a [o(l — casqpMik) + dsanqpMik] d(isincpseik - siny) — a [cos((pSeik — cpauk) — cosy] — c(cosq)seik — Zastepca: mgr Józef Kaminski rzecznik patentowyfio opisu patentowego nr 47612 iBIBLlOTEKAj 1554. RSW „Prasa", KielcSs [Urzedu Patentowego! PL