Wynalazek dotyczy hydraulicznego czlona obudowy scianowej skladajacego sie co najmniej z jednego stojaka hydraulicznego oraz co naj¬ mniej jednej stropnicy wysiegajacej, polaczonej ruchomo z czlonem. Przy scianowej eksploa¬ tacji wegla stosuje sie te czlony w ten sposób, ze wsparte na nich stropnice wysiegajace skie¬ rowane sa w strone frontu obudowy i sluza do zabezpieczenia przestrzeni miedzy czlonem a ociosem, w której to przestrzeni moze sie znajdowac np. przenosnik urobku. Przez rucho¬ me zwlaszcza wahliwe umocowanie stropnic wy- siegajaeyeh do czlona obudowy zwlaszcza do* jego stropnicy, uzyskuje sie moznosc dostosowania polozenia stropnicy wysiegajacej do nierównosci stropu. Przy czym jest wskazane, aby ten do- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest John Cooke. cisk mógl byc regulowany i aby stropnica po¬ siadala nastawna podatnosc dla unikniecia nie¬ dopuszczalnego obciazenia pod naciskiem gór¬ otworu.Znane jest stosowanie specjalnego dodatko¬ wego silownika do dociskania pod strop strop¬ nicy wysiegajacej. Silownik ten jest zamocowa ny na zewnatrz stojaka w górnej jego czesci i jest ustawiony skosnie, a jego tloczysko wywiera na stropnice wysiegajaca nacisk od dolu. Cylinder tego silownika jest polaczony przewodem z ko- -mora cisnieniowa stojaka lub stojaków. Pola¬ czenie to jest pozyteczne w przypadku zwiek¬ szonego nacisku górotworu na stropnice wysie¬ gajaca. Wzrastajace wówczas cisnienie w cy¬ lindrze silownika przenosi sie równiez do cylindra stojaka zwiekszajac jego nacisk na strop. W wiekszosci przypadków powoduje to zmniejszenie nacisku górotworu na sama strop-hice wysiegajaca. W razie nadmiernego niebez¬ piecznego nacisku górotworu na stropnice wy¬ siegajaca jest ona ponadto chroniona zaworem bezpieczenstwa chroniacym równiez stojakr. Roz¬ wiazanie to jest kosztowne w wykonaniu, gdyz wymaga calkowicie odrebnego' silownika, sklada¬ jacego sie z cylirfira, tloka, tloczyska r odpowied¬ niego uksztaltowania górnej czesci stojaka dla umozliwienia zamocowania cylindra. Ponadto przewód laczacy stojak z silownikiem przebiega¬ jacy na zewnatrz, moze ulegac uszkodzeniui wy¬ maga specjalnej ochrony.Hydrauliczny czlon obudowy kopalnianej wedlug wynalazku, zawiera równiez dodatkowy specjalny silownik do dociskania pod strop stropnicy wysiegajacej, jednakze silownik ten jest umieszczony wewnatrz stojaka, za jego cy¬ linder sluzy rdzennik stojaka. Wewnatrz rdzen¬ nika umieszczony jest tlok, którego tloczysko naciska od dolu stropnice wysiegajaca, najko¬ rzystniej poprzez otwór w stropnicy spoczywa¬ jacej na tym stojaku: Polaczenie hydrauliczne dodatkowego silow¬ nika moze byc niezalezne od stojaków i wów¬ czas celowe-jest zaopatrzenie go w zawór nad- cisnieniowy. Korzystne jest laczenie podobnie jak w rozwiazaniu znanym wnetrza cylindra silownika z wnetrzem cylindra stojaka. Wobec umieszczenia silownika wewnatrz; stojaka po¬ laczenie tych cylindrów nie wymaga odrebnego zewnetrznego przewodu, gdyz moze byc osiagniete w najkorzystniejszy sposób przez przewiercenie konca rdzennika, uksztaltowane¬ go jako tlok w spodniku stojaka. W przypadku hydraulicznego polaczenia wszystkich stojaków danego czlona obudowy, korzystne \ jest aby równiez dodatkowy silownik stropnicy byl z ni¬ mi polaczony.Przy szczególnie korzystnej odmianie wyko¬ nania czlona hydraulicznego obudowy umiesz¬ czono wedlug wynalazku na wspólnej podstawie co najmniej dwa stojaki hydrauliczne, z których co najmniej diwa sa polaczone ze soba wspólna stropnica, a na niej wspiera sie stropnica wysiegajaca.Pomiedzy poszczególnymi stojakami hydrau¬ licznymi albo tez pomiedzy ich grupami moga byc umieszczone zawory sluzace do przerywania miedzy nimi hydraulicznego polaczenia. Stojaki umieszczone na wspólnej podstawie moga po¬ siadac zawory bezpieczenstwa pojedynczo, gru¬ pami lub wspólnie.Rdzenniki stojaków, które posiadaja wewnatrz urzadzenie pomocnicze, moga miec glowice pól- kulista, która wchodzi w odpowiednie wglebie¬ nia stropnicy, zas rdzenniki stojaków, które nie posiadaja pomocniczego urzadzenia hydrau¬ licznego, moga miec plaskie powierzchnie styku ze stropnicami.Rózne odmiany wykonania hydraulicznych czlonów obudowy wedlug wynalazku sa opisane w zwiazku z rysunkiem, którego fig. 1 przed¬ stawia widok boczny i czesciowy przekrój ca¬ lego czlona obudowy, fig. 2— szczegól fig. i w wiekszej skali, fig. 3 — widok boczny i czescio¬ wy przekrój innej odmiany czlona obudowy, fig. 4 — schemat polaczen hydraulicznych wew¬ natrz czlona obudowy.Czlony obudowy przedstawione na fig. 1 i 3 umieszczone sa na plycie podstawowej 1. Po¬ siadaja one przedni stojak 3 i tylny 4. W po¬ dobny sposób mozna na odpowiednio wiekszej plycie 1 zmontowac wiecej niz dwa stojaki, np. laczac razem dwa zespoly po dwa stojaki mozna tam umiescic cztery stojaki, tak aby znajdowaly sie one na czterech rogach prostokata na wspól¬ nej plycie podstawowej.Na stojakach 3 i 4 umocowana jest stropnica 5, do której dolaczona jest stropnica wysiega¬ jaca 6. O ile na wspólnej podstawie 1 znajduje sie wiecej niz dwa stojaki moga one byc po¬ laczone w górnej czesci ze wspólna stropnica.Do niej moze byc umocowana jedna wzgled¬ nie dwie stropnice wysiegajace 6. Mozna np. przy czterech stojakach umieszczonych na wspólnej plycie podstawowej polaczyc po dwa stojaki stropnicami 5 posiadajacymi kazda jed¬ na stropnice wysiegajaca 6.Wewnatrz wzglednie na plycie podstawo¬ wej 1 znajduje sie cylinder 2, który jest pola¬ czony z przenosnikiem C. W tym ukladzie, cy¬ linder hydrauliczny 2 o dwustronnym dzialaniu przesuwa przenosnik C do czola sciany, po wybraniu zabioru scianowego. Przy tym prze¬ suwaniu cylinder opiera sie na zespole obudo¬ wy. Po przesunieciu przenosnika wypuszcza sie ciecz hydrauliczna ze stojaków i urzadzenia hydraulicznego dociskajacego stropnice wysie¬ gajace, przez co zwalnia sie caly czlon obudowy z rozparcia miedzy spagiem a stropem. Uzywa¬ jac nastepnie przenosnika jako elementu opo¬ rowego po wpuszczeniu cieczy hydraulicznej z drugiej strony cylindra 2, podciaga sie kolej¬ no poszczególne czlony obudowy ku przenosni¬ kowi. Zaraz po przesunieciu czlona obudowy wprowadza sie ciecz hydrauliczna pod cisnie¬ niem do stojaków i do dodatkowego silownika, przez co dociska sie stropnice 5 i stropnice wysiegajaca 6 do stropu pokladu. — 2 —Doprowadzenie i odprowadzenie creczj hyd¬ raulicznej steruje sie zaworem 10, który sluzy zarazem jako zawór do rabowani* i i d*r pod^ ciagania. Podciaganie stropnicy wi siegajacej 6 przeprowadza sie jajc nastepuje.Stropnica 5 posiada przekrój prostokatny skrzynkowy. Wewnatrz niej znajduje sie punkt 14 wahliwego osadzenia stropnicy wysiegajacej 6. Stropnica wysiegajaca 6 moze posiadac po bokach czopy lub sworzen 11 wystajacy na boki w celu prowadzenia w szczelinach bocznych scian stropnicy 5, tak ze równiez nie obciazona pozostaje zwiazana ze stropnica 5. Przedni sto¬ jak 3 czlona obudowy sklada sie ze spodnika, 3a i sluzacego za tlok rdzennika 7. Rdzennik ten jest wykonany w postaci rury i na wolnym koncu posiada element posredni 11. Wewnatrz rdzennika 7 znajduje sie tlok pomocniczy 8 uszczelniony uszczelka 9 wzgledem wnetrza rdzennika oraz przesuwny rdzennik. Z wew¬ netrznym koncem rdzennika 7, w którym znaj¬ duje sie przesuwny tlok pomocniczy 8 zwiazany jest tlok 7a , który za pomoca uszczelki 76 jest uszczelniony wzgledem sciany wewnetrznej spod¬ nika 3a. Rdzennik 7 jest przesuwny w spodniku 3a tak, ze miedzy szczelnie zamknietymi wolnym koncem spodnika 3a i tlokiem 7a rdzenika 7, znaj¬ duje sie przestrzen cisnieniowa o zmiennej wielkosci. Druga przestrzen cisnieniowa, rów¬ niez o zmiennej wielkosci, znajduje sie wew¬ natrz rdzennika 7. Jest ona Ograniczona przez tlok la i tlok pomocniczy^ Tlok Ya ma wew¬ natrz otwór, przecz fct£ry ciecz moze przeplynac z jednej przestrzeni^eto drugiej. W* przestrzeni cisnieniowej spodnika 3a znajduje sie wylot przewodu P cieczy hydraulicznej.Przedni stojak 3 i tylny 4 moga miec — jak podano linia przerywana na fig, 4 — polaczenie hydrauliczne oraz wspólny zawór bezpieczen¬ stwa JOa, który ogranicza pcdpornosc czlona do wielkosci nastawnej. Równiez mozliwa jest od¬ miana zaznaczona na fig. 4 linia kreskowano- punktowana.Nacisk ze stropnicy 5 przenosi sie przez ele¬ ment posredni 12 na pólokragla powierzchnie 13 rdzennika 7 stojaka 3. Podobny uklad moze — jak pokazano na fig. 3 — nacisk wywierany na stropnice £ przeniesc na tylny stojak 4. Jed¬ nakze moze tez — jak przedstawiono na fig. 1 ¦'— stropnica 5 spoczywac na plaskiej powierz¬ chni glowicy stojaka 4. W obu rozwiazaniach wskazane jest zastosowanie na powierzchniach styku miedzy rdzennikiem 7 stojaka 3, a ele¬ mentem posrednim 12 wzglednie miedzy rdzen¬ nikiem stojaka 4 i jego prowadzeniem przsz stropnice 5 elastycznych pierscieni 15 lub 16 aby uzyskac ograniczona wahliwosc rdzennika wzgledem elementu posredniego 12 lub stóofc*- nicy 5.Dla odciecia polaczenia hydraulicznego mie- cBzy stojakami wzglednie grupami stojaków umieszczonych na wspólnej plycie podstawowej mozna — jak pokazano na fig. 4 — poslugiwac sie zaworem lOb. v Nacisk górotworu na' stropnice wysiegajaca 6 przenosi sie przez tlóczysko umocowane do tloka 8 na ten tlok, przy czym cisnienie panu¬ jace wewnatrz rdzennika 7 przeciwdziala temu naciskowi. Tylny koniec stropnicy wysilajacej 6 wspiera sie w punkcie 14 na stropnicy 5.Nacisk, który moze byc przejety przez stropnice wysiegajaca 6 na jej koncu, wzglednie moment, który moze byc wywarty na jej wolny koniec, zalezy od stosunku dlugosci odcinka wysila¬ jacego do dlugosci odcinka podpartego tej strop¬ nicy, od przekroju tloka 8 i od cisnienia dzia¬ lajacego na ten tlok. Przez odpowiedni dobór tych wielkosci urzadzenie moze byc dostoso¬ wane do warunków wymaganych. ; Zwlaszcza przy czlonach obudowy skladaja¬ cych sie z czterech stojaków jest wskazane aby przestrzenie cisnieniowe stojaków tylnych, to jest stojacych od strony podsadzki, nie byly polaczone z przestrzeniami stojaków przednich, toJest stojacych od strony ociosu. W tym wy¬ padku korzystniejsze jest polaczenie przestrzeni cisnieniowej dodatkowego silownika % prze¬ strzeniami cisnieniowymi przednich stojaków.W niektórych przypadkach moze byc celowe zaopatrzenie przestrzeni cisnieniowej silownika we wlasny zawór bezpieczenstwa i zrezygno¬ wanie z polaczenia tej przestrzeni z przestrze¬ niami cisnieniowymi stojaków. Jak wynika z powyzszego w hydraulicznym czlonie obudowy wedlug wynalazku cisnienie górotworu wyko¬ rzystuje sie do zwiekszania podpornosd stoja¬ ków. W zakres niniejszego wynalazku wchodzi równiez mozliwosci w przypadku czlona o wiek¬ szej liczbie stojaków, zastosowania do podpie¬ rania stropnicy wysiegajacej 6 i jej dociskania pod strop stojaka umieszczonego na tej samej wspólnej plycie podstawowej, przy czym jego przestrzen cisnieniowa polaczona jest z prze¬ strzenia co najmniej jednego jeszcze stojaka znajdujacego sie na tej samej plycie. Równiez w tymi przypadku zwiekszenie obciazenia strop¬ nicy wysiegajacej wplywa na zwiekszenie pod- pornosci innych stojaków w tyna samym czlonie.Czlon hydrauliczny wedlug wynalazku nada¬ je sie w szczególnosci do zastosowania przy eksploatacji scianowej o dlugich frontach obu¬ dowy. Zastosowano te czlony równiez na scia¬ nach, na których znajduje sie pancerny prze¬ nosnik, po którym wzglednie kolo którego po¬ suwa sie strug urabiajacy warstwowo wegiel i odwalajacy go na tenze przenosnik. Miedzy przenosnikiem i zespolami obudowy jest wolna przestrzen sluzaca jako przejscie dla ludzi. Ta wolna przestrzen oraz przestrzen nad przenos¬ nikiem jest chroniona stropnicami wysiegaja- cymi, które sa umocowane do plyt stropowych zespolu obudowy. Po kazdym przesunieciu przenosnika pancernego ze strugiem i po prze¬ sunieciu zespolu obudowy ku ociosowi sciany, strop obluzowany po wyeksploatowanym weglu czasem nieco sie opuszcza. Zachodza przy tym -wypadki, ze stropnice wysiegajace sa przez to silniej obciazone, specjalnie wówczas, gdy nad stropnicami strop pokladu byl juz pokruszony.Przy poprzednio uzywanej obudowie scianowej zachodzily wypadki wygiecia sie albo calkowi¬ tego uszkodzenia stropnic wysiegajacych, obec¬ nie zas przy zespole obudowy wedlug wynalaz¬ ku, w wypadku nieco wiekszego obciazenia stropnicy wysiegajacej, zwieksza sie nacisk pljrt stropowych na pulap pokladu, a przez to zmniejsza sie prawie zawsze nacisk na stropnice wysiegajaca. PL