PL47570B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest prze¬ kladnia zebata z kolami przesuwnymi o ze¬ bach skosnych, sluzaca do napedu wrzeciona obrabiarek.Waznym zagadnieniem w konstrukcji obra¬ biarek jest uzyskanie spokojnego ruchu wrze¬ ciona i calkowite wyeliminowanie drgan, bo¬ wiem w przeciwnym przypadku powstaja chro¬ powatosci na powierzchni obrabianej oraz zo¬ staje zmniejszona trwalosc narzedzia.Znane dotychczas przekladnie napedu wrze¬ ciona obrabiarek z kolami zebatymi przesuw¬ nymi maja te zasadnicza wade, ze w jedno¬ czesnym przyporze znajduje sie stosunkowo mala liczba zebów, wskutek czego w przypad- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest mgr inz. Czeslaw Mierzejewski. ku wysokich obrotów wrzeciona wyste¬ puja drgania. W celu usuniecia tej wady czy¬ niono próby zastosowania przekladni z kolami o zebach skosnych, które wskutek zwiekszenia liczby zebów znajdujacych sie w jednoczes¬ nym przyporze dopuszczaja wieksze predkosci obwodowe bez powstawania drgan. Okazalo sie jednak;, ze na kole przesuwnym przekladni wystepuja tak znaczne sily osiowe, które sta¬ nowia skladowa osiowa nacisku normalnego na zeby i oddzialywuja na widelke przesuwajaca kola, ze istnieje koniecznosc stosowania spe¬ cjalnych samohamciwnych mechanizmów prze¬ suwajacych oraz lozysk oporowych miedzy wi¬ delkami i przesuwanym kolem.W celu czesciowego usuniecia tych wad za¬ stosowano kola przesuwne na walkach z wie- lcklinami srubowymi, jednak ze wzgledu natrudnosci technologiczne wykonania tych wal¬ ków nie znalazly one szerokiego zastosowania w budowie * obrabiarek. \ Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa prze¬ kladnia napedu wrzeciona obrabiarki wedlug wynalazku, zlozona z trzech walków z zespolem kól przesuwnych osadzonym na walku posred¬ nim wskutek czego w trakcie jednoczesnego zazebiania jednego z kól posrednich z kolem pierwszego walka, a innego — z kolem trzecie¬ go walka uzyskuje sie zrównowazenie sil osio¬ wych dzialajacych na zespól przesuwny. W celu uzyskania równowagi sil we wszystkich przy¬ padkach róznych przelozen stosuje sie przy tym' takie nachylenia zebów w poszczególnych prze¬ kladniach, ze tangensy katów pochylenia zebów kól sa wprost proporcjonalne do ich srednicy podzialowej.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na rysunku, przedstawiajacym ostatnia przeklad¬ nie zebata do napedu wrzeciona obrabiarki, sta¬ nowiaca trójke przesuwna na trzech walkach.Przekladnia wedlug wynalazku sklada sie z walka napedzajacego 9, na którym sa zakli¬ nowane kola zebate 1 i 2 z zebami skosnymi, z walka posredrJego 10, zespolu kól posredni¬ czacych 3, 4, 5 z zebami skosnymi, przesuwa¬ nymi za pomoca widelek 8 oraz walka nape¬ dzanego na przyklad wrzeciona 11, na którym sa zaklinowane kola zebate 6 i 7 z zebami skosnymi.Srednice poszczególnych kól zebatych sa tak dobrane, ze w lewym skrajnym polozeniu wi¬ delek 8 kolo zebate 2 zazebia sie z kolem ze¬ batym 5, a równoczesnie kolo zebate 4 zazebia sie z kolem zebatym 7; w srodkowym polozeniu widelek 8 kolo zebate 1 zazebia sie za posred¬ nictwem kola zebatego 4 z kolem zebatym 7, a w prawym skrajnym polozeniu widelek 8 kolo zebate 1 zazebia sie z kolem zebatym 4, a kolo zebate 3 zazebia sie z kolem zebatym 6.Kola zebate 1 i 4 i 7 maja jednakowy kat a nachylenia zebów, poniewaz sily bsiowe od¬ dzialywujace na kolo posrednie 4, pochodzace od obydwu kól 1 i 7 sa wtedy symetryczne i znosza sie wzajemnie.Kat nachylenia |3 kola 5 (a wiec i kola 2) jest natomiast tak dobrany, ze stosunek tan- gensa tego kata (3 do tangensa kata a nachy¬ lenia zebów kola 4 jest wprost proporcjonalny do stosunku srednic podzialowych kól 5 i 1. tg3 d5 tg« d4 Podobnie stosunek tangensa kata y nachyle¬ nia zebów kola 6' (a wiec i kola 3) do tangen¬ sa kata a jest wprost proporcjonalny do sto¬ sunku srednic kól 3 i kola 4. tgy ds tga d4 Dzialanie opisanej wyzej przekladni z kola¬ mi zebatymi przesuwnymi o zebach skosnych jest nastepujace.' W lewym polozeniu widelek 8 naped z wal¬ ka 9 jest przenoszony za posrednictwem prze¬ kladni 2, 5 na zespól kól posredniczacych, a na¬ stepnie za posrednictwem przekladni 4 i 7 na walek pedzony 11, przy czym sila osiowa z jaka oddzialywuje na zespól kól 5, 4, 3 kolo 2 jest równa lecz przeciwnie skierowana do sily osiowej z jaka oddzialywuje na niego kolo 7, poniewaz tangensy nachylenia zebów obydwu przekladni 2 i 5 oraz 4 i 7 sa przy stalym, przenoszonym momencie obrotowym wprost proporcjonalne do srednic kól 5 i 4.W srodkowym polozeniu widelek 8 naped jest przenoszony z walka 9 za posrednictwem przekladni l, 4, 7 bezposrednio na walek 11, przy czym sila osiowa z jaka oddzialywuje na zespól 3, 4, 5 kolo 1 jest równowazona przez sile osiowa z jaka oddzialywuje nan kolo 7.W prawym polozeniu widelek 8 ruch jest przenoszony z walka 9 za posrednictwem prze¬ kladni 1, 4 na zespól posredniczacy 3, 4, 5, a nastepnie za posrednictwem przekladni 3, 6 na walek U, przy czym i w tym przypadku sila osiowa z jaka na zespól 3, 4, 5 oddzialywuje kolo 1 jest wskutek proporcjonalnosci tangen- sów katów nachylenia zebów kól 4 i 3 do ich srednic — równa i przeciwnie skierowana do sily osiowej z jaka na ten zespól oddzialywuje kolo 6.Przekladnia z kolami zebatymi przesuwnymi moze miec oczywiscie równiez postac dwójki przesuwnej na trzech walkach, w której sa wyeliminowane kola zebate 2 i 5.Przekladnia z kolami zebatymi przesuwnymi o zebach skosnych wedlug wynalazku moze — 2 —znalezc zastosowanie zwlaszcza do napedu wrzecion obrabiarek. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Przekladnia z kolami zebatymi, przesuwny¬ mi do napedu wrzecion obrabiarek zlozona z trzech walków, z zespolem kól przesuwnych osadzonym na walku posredniczacym, znamien¬ na tym, ze jej kola (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7) maja ze¬ by skosne, przy czym tangensy katów nachyle¬ nia a, p, v poszczególnych kól*(4, 5, 3) zespolu przesuwnego sa wprost proporcjonalne- do sred¬ nic podzialowych tych kól (d4, ds, ds). Fabryka Urzadzen Mechanicznych „Poreba" Przedsiebiorstwo Panstwowe Zastepca: inz. Zbigniew Kaminski rzecznik patentowy PL