Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania ele¬ mentów z lekkiego, zbrojonego betonu oraz ele¬ mentów otrzymanych tym sposobem.Przy wytwarzaniu elementów, zwlaszcza zbrojonych plyt z lekkiego betonu, wklada sie przewaznie do formy zbrojenie kratowe lulb tez mate zbrojeniowa. Powyzsze czynnosci wykonu¬ je sie przed specznianiem lekkiego betonu.Specznianie uzyskuje sie zwykle w wyniku do¬ dania do masy tworzacej lekki beton odpowied¬ niego srodka wytwarzajacego gaz, na przyklad aluminium, przy czym wymieniony srodek re¬ aguje z wapnem zawartym w materialach uzy¬ tych do wytworzenia lekkiego betonu, wydzie¬ lajac przy tym wodór. Wskutek tego objetosc masy pozornie wzrasta tak, ze jej górna po¬ wierzchnia podnosi sie jak przy wzroscie cia¬ sta, natomiast zbrojenie pozostaje w formie na¬ dal w pierwotnym polozeniu. Innymi slowy, nastepuja tu przesuniecia podczas wznoszenia betonu miedzy róznymi czastkami masy beto»- nowej i zbrojeniem, wskutek czego masa ta zo¬ staje przesunieta do góry w stosunku do zbro¬ jenia.Masa betonowa jest rzadka ciecza przy wle¬ waniu jej do formy, jednak równoczesnie z jej wznoszeniem rozpoczyna sie proces zageszcza¬ nia lub plastyfikacji. W dalszej fazie wyzej wymienionego przerwania eie masy wzgledem zbrojenia masa stajt sie plastyczna i zageszczo¬ na w takim stopniu, ze nie wykazuje ona juz tej samej zdolnosci wypelniania pustych prze¬ strzeni. W wyniku powyzszego tworzy sie ponad pretami zbrojenia przestrzen wolna przebiegajaca w kierunku poziomym, wskutek czego masa przyllega do zbrojenia jedynie od dolnej strony a takze prawdopodobnie w pew¬ nym stopniu do niektórych czesci pionowychboków pretów zbrojeniowych, aie- nie do ich górnych boków, gdzie tworzy sie sierpowata przestrzen wolna miedzy górna powierzchnia preta zbrójeniowego z odpowiednia dolna po- wierzchnia masy betonowej.Przy próbach z iplytaimi ze zbrojonego lekkie¬ go betonu, mozna bylo natychmiast stwierdzic, ze nie maja one sztywnosci jaka powimnyby wykazywac wedlug teoretycznych obliczen. Na¬ stepuje to wskutek -powstawania zbyt duzych zwisów i pekniec, powodujacych w pierwszym rzedzie kruszenie sie masy betonowej i zmniej¬ szenie wytrzymalosci na obciazenie.Przypuszczano, ze zjawiska te byly wywoly¬ wane wylacznie wyzej wymienionym brakiem dobrego przylegania masy betonowej do zelaz¬ nych elementów zbrojenia, a szczególnie gór¬ nych boków tych elementów. Mozna bylo tak¬ ze stwierdzic taki brak przylegama przez obser¬ wacje w przecieciu plyt z lekkiego betonu. Pró¬ bowano takze kompensowac brak zdolnosci wzmacniajacej uzytego zbrojenia przez jego zwiekszenie. Jako przyklad mozna podac, ze z teoretycznych obliczen wynika, iz pole przekro¬ ju poprzecznego wzdluznych elementów zelaz¬ nych zbrojenia, wynoszace 3,1 cm2 jest wystar¬ czajace, aby plyta z lekkiego betonu o znorma¬ lizowanych wymiarach, przy dlugosci 3,46 ni, mogla wytrzymac równomiernie rozlozone ob¬ ciazenie, wynoszace 1,800 kg na metr biezacy.W rzeczywistosci takie obciazenie wymagalo uzycie elementów zbrojenia o trzykrotnie wiek¬ szym przekroju poprzecznym, a mianowicie wynoszacyni okolo 9 cm2.Oczywiscie potrzeba zwiekszenia zelaznego zbrojenia stanowi bardzo powazna wajde. Uzy¬ cie zbyt duzej ilosci zelaznego zbrojenia powo¬ duje zasadniczo zwiekszenie kosztów produkcji plyt. Lekki beton wykazuje bardzo duza zale¬ te ze wzgledu na swoja duza zdolnosc izolacji akustycznej i cieplnej. Jednak zostanie ona w znacznym stopniu stracona przy uzyciu duzej ilosci zbrojenia. Zelazo jest dobrym przewodni- kiemi zarówno dzwieku, jak i ciepla, a ta zdol¬ nosc przewodzenia bedzie wzrastala wprost proporcjonalnie, do wzrostu ilosci zbrojenia.Zwiekszenie zbrojenia powoduje wzrost cieza¬ ru plyty a czesc jej zdolnosci' przenoszenia obciazen zostanie przeto wyeliminowana wsku^ tek wzrostu jej wlasnego ciezaru. Monitowanie plyty staje sie trudniejsze ze wzgledu na wiek¬ szy jej ciezar oraz trudniej nia manipulowac.Jezeli z jakiegokolwiek powodu trzeba taka plyte przeciac, to wówczas zachodzi koniecz¬ nosc przeciecia w:ekszej liczby elementów ze¬ laznych zbrojenia lub ewentualnie grubszych elementów zelaznych zbiojenia. Przy wykony¬ waniu w plycie otworów do przeprowadzenia przewodów wzrasta niebezpieczenstwo natrafie¬ nia wiertla na zelazny element zbrojenia w stop¬ niu wprost proporcjonalnym do wzrostu pola przekroju poprzecznego zelaznych elementów zbrojenia itd.Próbowano juz róznych metod wyeliminowa¬ nia lub przynajmniej zmiejszenia nastepstw wyzej wymienionego zjawiska. Rozumiano przez to, ze nie mozna wykorzystywac mozliwosci stojacych bezposrednio do dyspozycji, to jest zarabiania masy betonowej podczas jej pecznie¬ nia tak, aby takze górna powierzchnia zelaz- nych elementów zbrojenia stykala sie z masa.W zwiazku z opracowywanieni wynalazku badano takze inna metode. Wiadomo, ze przy innych materialach niz lekki beton, np. przy ceglach, mniejsze elementy ^aczy sie w wiek¬ sze jednostki przez polaczenie ich za pomoca elementów zelaznych zbrojenia, które w odpo¬ wiedni sposób osadza sie w murze, lecz zwykle za pomoca zaprawy cementowej. W wyzgj wspomnianych doswiadczeniach próbowano za¬ stosowac te sama metode przy produkcji plyt z lekkiego zbrojonego betonu, lecz nie dalo to po¬ myslnych wyników. Badania takich plyt, prze¬ prowadzone bezposrednio po ich wytworzeniu, wykazaly zasadniczo dobre wlasciwosci i cal¬ kowicie spelnialy cczefeiwane wymaganiai. Jed¬ nak pózniej przy ich zastosowaniu w praktyce, nie wykazywaly one pozadanej wytrzymalosci na obciazenie. Przy montazu plyt w budynku mozna bylo zaobserwowac natychmiastowe ugi¬ nanie sie ich pad obciazeniem, które z reguly bylo tak silne, ze sztywnosc plyty a przez to i jej zdolnosc przenoszenia obciazen zostala, praktycznie biorac calkowicie stracona.Na podstawie' wyczerpujacych badan stwier¬ dzono, ze lekki beton, po usunieciu go z auto¬ klawu po utwardzeniu para, zawieral 25 — 30% wilgoci, z czego jednak pewna cze^c wkrótce odparowywala, to znaczy wilgoc powierzchnio¬ wa ze wzgledu na bardzo cenna wlasciwosc lek- kiego betonu, to jest nieznaczna jego hygrosko- pijnosc wyparowywanie wilgoci wewnetrznej be- - 2 -tanu nastepuje jedynie powoli. Lekki beton do¬ starczony na plac budowy zawiera czesto wil¬ gotnosc szczatkowa, która moze siegac do okolo 3ff%. Nastepnie po zabudowaniu elementu z lek¬ kiego betonu styka sie on z zaprawa, tynkiem Ltd. oj pobiera wilgoc powierzchniowa, wskutek czego calkowita zawartosc w nim wilgoci po^ nownie wzrasta. Zawartosc wilgoci maleje do¬ piero podczas wysychania budynku i po normal¬ nym okresie schniecia, a zmniejsza sie ona do- 4 — 8%. Nastepnie po tym nie wystepuje dal¬ szy spadek wilgoci, poniewaz, jak wspomniano wyzej, lekki beton jest silnie niehigroskopijny.Obecne badania wykazaly, ze podczas schnie¬ cia lekkiego betonu nastepuje skurcz, powodu¬ jacy zmniejszenie jego objetosci do 0,5%, inny¬ mi slowy zmniejsza sie do 5 mim na metr bie¬ zacy, przy czym, skurcz zasadniczo wzrasta przy zawartosciach wilgoci ponizej 8 — 10%.Wynalazek jest oparty na stwierdzeniu, ze wymieniony skurcz musi powodowac znrnejsze- nie naprezenia w zelaznych elementach zbroje¬ nia, zamocowanych w betonie podczas jego mo¬ krego stanu; jest to prawdopodobnie pcwcdem wyzej wymienionych niedogodnosci.Z powyzszych dociekan wywnioskowano, jak nalezy wyeliminowac wymienione niedogodnos¬ ci. Wedlug wynalazku nalezy lekkii beton su¬ szyc przed1 polaczeniem go z pretami zbrojenia, po czym prety zbrojenia wprowadza sie pod odpowiednim napiecieim do wyschnietego' lek¬ kiego betonu. Napiecie to moze byc dosc sla¬ be, ale podczas mocowania', transportu itd. lek¬ ki beton moze pobrac wilgoc i speczniec, co spowoduje polepszenie stopnia przylegania je¬ go do zbrojenia, natomiast podczas skurczu wystepujacego potem wskutek ponownego na¬ turalnego schniecia betonu, zbrojenie bedzie nadal pozostawal©1 pod swoim poczatkowym na¬ piecieni.Z powyzszego1 wynika, ze sposób ten mozna stosowac nawet w przypadku wytwarzania plyt z lekkiego betonu, z poszczególnych czesci la¬ czonych ze soba równoczesnie z wprowadzeniem do plyty zbrojenia. Sposób wedlug wynalazku moze byc równiez korzystnie stosowany do wy¬ twarzania niedzielionago elementu w postaci plyty z lekkiego betonu, w którym wywierca sie otwory lub kanaly, lub nawet juz podczas odlewania przygotowuje sie otwory przeznaczo¬ ne do osadzenia pretów zbrojenia. Jest rzecza istota, aby niezaleznie od tego czy plyta jest jednolita, czy tez sklada sie z pewnej ilosci cze¬ sci, zbrojenie bylo wprowadzone do plyty po jej uprzednim wysuszeniu. Dzieki temu bedzie ona pozostawala pod napieciem, & zatem rów¬ niez plyta uprzednio wbudowana, która takze zostala poddana suszeniu celem usuniecia po¬ branej wilgoci, po wprowadzeniu zbrojenia po^ zostanie równie silnie wzmocniona, jak podczas jej wytwarzania.Wynalazek opisano bardziej szczególowo na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat skurczu lekkiego betonu jako funkcje zawar¬ tosci wilgoci, a fig. 2 — czesciowa w przekroju widok aksonoimetryczny plyty z lekkiego betonu zbrojonej wedlug wynalazku Na fig. 1 na osi poziomej wykresu podano w podzialce logarytmicznej w milimetrach na metr wartosc skurczu plyty z lekkiego betonu, zalezny od zawartosci wilgoci podanej w % na osi pionowej.W schemacie na fig. 1 przyjeto zalozenie, ze normaina wilgoc elementu z lekkiego betonu bezposrednio po przeprowadzeniu utwardzenia go para wynosi okolo 30%. Nastepnie z chwila zmniejszenia sie wilgoci do polowy, to znaczy do 15%, nastepuje jedynie nieznaczny skurcz betonu wynoszacy okolo 0,15 mm/m. Jednak nastepnie szybkosc i wielkosc skurczu wzrasta dosc szybko. Tym samymi, przy zawartosci w nim szczatkowej wilgoci, wynoszacej 5% naste¬ puje skurcz wynoszacy 0,4 mm/m, a gdy zawar¬ tosc wilgoci spadnie do zera, skurcz wzrosnie do 5 mm/m. Jezeli zmiana klimatu zachodzi w ten sposób, ze plyta przechodzi z suchego stanu w wilgotny, efekt bedzie odwrotny.Element z lekkiego betonu przedstawiony na fig. 2 zostal wzmocniony sposobem wedlug wy¬ nalazku. Wlasciwy element z lekkiego betonu 10 zostal juz podczas odlewania zaopatrzony w odpowiednie kanaly, lub tez po odlaniu wykona¬ no1 w nim takie kanaly przez wiercenie lub w inny odjpowiednJL sposób. Kanaly te sluza do osadzenia zelaznych elementów zbrojenio¬ wych 11, które osadza sie w otworach plyt 12 i 13, sluzacych do rozdzialu ciisjnieniia i umiesz¬ czonych odpowiednio na kazdym koncu elemen¬ tu 20, przy czym otwory w plytach odpowiada¬ ja kanalom 14 w elemencie z lekkiego betonu.Konce zelaznych elementów zbrojenia 11 sa na¬ gwintowane i zaopatrzone w nakretki 15 po- - 3 -zwalajace Aft wytworzenie odpowiedniego na¬ piecia. , Jak jmz "Wy^J wspomniano, element z lek¬ kiego betonu nalepy wysuszyc tak, aby przed osadzaniem zelaznych elementów zbrojenia nie zawieral on zadnej wilgoci lub tez mala jej ilosc szczatkowa i dopiero wtedy nalezy osa¬ dzic elementy zelazne zbrojenia 11 w otworach plyt 12 i 13 oraz na kanalach .'-* wykonanych w elemencie betonowym 10.Naprezenie zelaznych elementów zbrojenia reguluje sie nastepnie za pomoca nakretek fc na zadana wartosc po calkowitym wysuszeniu lekkiego betonu i ipo wystapieniu przy tym skurczu.Nawet jezeli uzyto tu zelaza; jako powszech¬ nie stosowanego materialu zbrojeniowego, to nie mniej jednak z róznych powodów jest ono mniej korzystne. Z drugiej strony twierdzi sie, ze jedynie zelazo mozna stosowac jako material zbrojeniowy z uwagi na to, ze Jest to material ekicmoimiczniie dostepny i wystarczajaco trwaly.Jakkolwiek zelazo ma pewne zalety jako zbro¬ jenie, które nie podlegaja dyskusji, to jednak wady stosowania zelaza moga byc w szeregu przypadków tak powazne, ze ze w7zgledów eko¬ nomicznych nalezaloby zamiast niego uzyc in¬ nego materialu.Zelazo stosowane na zbrojenie jest z reguly ciagnione na goraco lub na zimno i wykazuje dolna depuszczaflna granice rozciagania wyno- sayaca 13 i 20 kg/mon2. Zelazo zbrojeniowe przejmuje, praktycznie biorac cale naprezenie, lrtóremu poddaje sie plyte z ldkkttego betonu i aby uzyskala ona pozadana sztywnosc w wie¬ lu przypadkach nalezy uzyc dosc duzej ilosci zelaza. Wskutek tego uzyskuje sie element be¬ tonowy tak ciezki, ze niewygodnie bedzie nim manipulowac. Bedzie on przewodzil dzwiek i.cieplo w stosunkowo duzym stopniu. Do¬ chodzi do tego jeszcze to, ze zelazo ma duza 6klonnosc do rdzewienia po jego uzyciu jako zbrojenia w betonie, szczególnie w lekkim be¬ tonie i ze celem zmniejszenia tej sklonnosci, ze¬ lazne elemenity zbrojenia nalezy zabezpieczyc przed rdzewieniem odpowiednim srodkiem, co znacznie zwieksza koszty produkcji koncowego elementu. Pominio zastosowania srodka przeciw¬ rdzewnego nie mozna calkowicie wyeliminowac rdzewienia, co powoduje, ze okres eksploatacji elementów zbrojonych zelazem jest ograniczony.Dalsza odmiana wynalazku jest zastosowani innych materialów na zbrojenie, cz^scioflto SH wzgledów czysto Technicznych a czesciowo eko¬ nomicznych. Nieoczekiwanie okazalo «ie przy tym, ze zbrojenie z pretów z tworzywa sztiiOz- nego, najlepiej tworzywa wzmocnionego wlók* nami szklanymi, jest pod kazdym wzgleilen* ko¬ rzystniejszejopl zbrojenia zelaznego. Jakkolwiek wstepne badania wykazywaly, ze ttfkie prety zbrojeniowe z tworzywa sztucznego wykazuja wlasciwosci, które czynia je nieprzydatne do zbrojenia lekkiego betonu, to jednak blizsze badnia wykazaly, ze taka opinie nalezy uwa¬ zac za technicznie jednostronna, prawdopodob¬ nie z tego' powodu ze niedostatecznie zbadano Wady i zalety obu rodzajów zbrojenia.Specyficzne wlasciwosci pretów z tworzywa sztucznego wTzimcenionego wlóknami szklanymi sa tego rodzaju, ze prety te niewatpliwie wyka¬ zuja duza odpornosc na rozerwanie podczas roz¬ ciagania oraz wykazuja duza zdolnosc rozcia gania. Wskutek tego mozna by przyjac, ze pre¬ ty z tworzywa sztucznego wzmocnionego wtóite' nami szklanymi, uzyte jako zbrojenie w ele¬ mentach z lekkiego betonu, bylytoy zbyt „nie¬ wrazliwe" i nie pozwolilyby na normalne roz¬ ciaganie przed peknieciem. Natomiast zelazo umozliwia takie rozciaganie. Stwierdzono takze. ze elementy z lekkiego betonu, wzmocnione pretaimi zelaznymi, zachowuja sie technicznie zupelnie inaczej, niz elementy wzmocnione pre¬ tami z tworzywa, które same zostaly wzmoc¬ nione wlóknem szklanym.Zalety wynikajace z uzycia pretów z tworzywa sztucznego wzmocnionego wlóknami saklanymi jako zbrcjenie elementów z lekkiego betonu, mozna podsumowac nastepujaco' zgodnie z prze¬ prowadzonymi badaniami. Przy produkcji mar¬ sowej zbrojenie z tworzywa wzmocnionego wlóknami szklanymi nie jest drozsze na jed¬ nostke objetosci produktu z lekkiego betonu od zbrojenia z zelaza. Oczywiscie sam material zbrojenia bedzie nieco drozszy, ale jest to skompensowane tym, ze nie potrzeba srodka zabezpieczajacego przed rdza oraz zwieksze¬ niem okresu eksploatacji elementów, poniewaz nie ulega on zadnej korozji, natomiast zbroje¬ nie zelazne, praktycznie biorac, bez wyjatku, nawet gdy go zabezpieczy sie bardzo dobrze przed rdzewieniem, wczesniej czy pózniej zacz¬ nie rdzewiec. Zbrojenie z tworzywa sztucznego - 4 -wzmocnione wlóknami szklanymi jest odporne na dzialanie na starzenie. , . ' W przypadku uzycia. zbrojenia z tworzywa wzmocnionego wlóknami szklanymi uzyskuje sie duza zdolnosc lOzciatgirili w przeciwienstwie do zbrojenia zelaznego, co umozliwia przy oble¬ czeniu ilosci materialu zbrojeniowego brac pod uwage wylacznie tylko wytrzytrnalósc na zlama¬ nie. Nieoczekiwanie okazalo siet $e mozna za- stosowac mniejsze calkowite póle poprzeczne pretów zbrojenia przy uzyciu tworzywa sztucz¬ nego wzmocnionego lottami szklanymi, niz przy uzyciu paktów zelaznych.Prety zbrojenda z tworzywa sfctócznegó wzmocnionego wlóknató sekla^Nró,W&& we- dftttg wyiHiafidsku nalezy stosowac jako zbroje¬ nie elenietrctów z lekkiego betonu, wykazuja banjzo mató przewodnictwo cieplne, podczas gdy zelazo Jfosiada dluza zdolnosc przewodzenia ciepla. Przetó wartosc izolacyjna elementów z lekkiego beto#tt zbrojonego wedlug wynalazku bedzie bardzo dobra.Wlasciwosci pretów z tworzywa: sztucznego wzmocnionego wlóknami sztucznymi powodu¬ ja, ze sa one „liHewirazlifwe" z punktu widzenia rozszerzalnosci cieplnej oraz wykazuja bardzo zle przewodiifotWo dzwieku. Plyta z lekkiego betomu, zbrojom^ [wedlug wynalazku bedzie prze¬ to o wiele lepszym izolatorem dzwieku, niz ele¬ ment z lekkiego betonu zbrojony tradycyjnym sposobem prejtamf zelaznymi.W zwiazku z tym nalezy wspomniec, ze znany sposób zbrojenia elementów z lekkiego betonu pretami zelaznymi polegal na tym, ze prety by¬ ly wprowadzane do Elementu juz ,po jego odla¬ niu, przy czym element taki zwykle w postaci plyty, poddawano nastepnie peozeniu i utwar¬ dzaniu para. W przypadku innych sztucznych plyt kamiennych, np. cegiel lub podobnych proponowano takze podzielic element mecha¬ nicznie na szereg róznych warstw, nastepnie wykonac kanaly na górnej stronie dolnej war¬ stwy i dolnej stronie górnej warstwy, w które wprowadza sie zelazne elementy zbrojenia, po czym polaczyc wzajemnie obie warstwy w do¬ wolny sposób, np. za pomoca zaprawy cemento¬ wej. Sposobu tego nie mozna stosowac do ele¬ mentów z lekkiego betonu.Jezeli postapiloby sie zgodnie z ta tradycyj¬ na metoda, zastepujac jedynie prety zelazne pretami z tworzywa sztuczneger wzmocnionego wlóknami szklanymi, to wówczas tworzywo sztuczne ulegloby zmtfsffifóm ctrukturalnym przy uirnieszczeniu elementów z lekkiego betonu w wysokiej temperaturze ? 180 - 200°C podczas utwardzania w autoklawie para co ispowcdowa- loby zmniejszenie jego sztywnosci oraz stopie¬ nie wlókien szklanych.Zastosowanie zbroje«iBr^ tworzywa sztuczne¬ go wzmocnionego wiófenami aeklanymi jest przeto objete a&emfiem wedlug wynalazku. We¬ dlug niego element z lekkiego betonu, po utwardzeniu go para wodna w stanie niezbrójo- nyim suszy sie az do< usuniecia calkowitej wilgo¬ ci luib pozostawienia jedynie szczatkowej wilgo¬ ci, po czym wprowadza sie do niego zbrojeniowe pod dzialaniem mechanicznego na¬ prezenia tak dobranego, aby wzrastalo ono od¬ powiednio do stopniowego nasycania lekkiego betonu wilgocia, a w konsekwencji po jego specznieniu. ©owyzej uzyte okreslenie, ze nale¬ zy stosowac prety z tworzywa sztucznego wzmoendonego wlóknami szklanymi jako zbro¬ jenia, nie nalezy lozutmiec w ten sposób, ze prety te musza koniecznie miec taka postac, jak konwencjonalne zelazne elementy zbrojenia, to znaczy o zasadniczo okraglym przekroju po^ przecznym; prety takie moga rciec dowolna jakakolwiek postac zbrojenia. Prety z tworzywa mocuje sde w elemencie z lekkiego betonu po jego uprzednim utwardzeniu para Wodna przez mechaniczne osadzenie w kanalach wykona¬ nych uprzednio, np. przez wycinanie, wiercenie lub tez wykonane juz podczas odlewania.Sprezanie elementów betonowych najlepiej przeprowadzac w ten sposób, ze stosuje sie prety z tworzywa sztucznego wzmocnionego Wlóknami szklanymi, posiadajace wiekszy prze¬ krój poprzeczny na koncach, niz przekrój po¬ przeczny otworów, w których je osadza. Inny¬ mi slowy, grubosc preta na koncach powinna byc wieksza, niz jego grubosc w srodkowej czesci. Czesc pogrubiona moze miec ksztalt stozkowy lub jaskólczego ogona; pogrubienie konców pretów zbrojenia mozna uzyskac w do¬ wolny sposób. Przed chemicznym utwardze¬ niem pretów ze sztucznego tworzywa mozna równiez wpirowadzic do ich konców kotwiace elementy metalowe lub nawet zelazne lub tez mozna podczas mocowania zbrojenia w elemen¬ cie rozciac wzdluznie ko&ce pretów i eweritual-nie rozsunac je za pomoca klinów, cak zwa¬ nych ryglli wzmacniajacych. Podczas odlewania pretów z tworzywa sztucznego wzmocnionego wictaiami szklanymi, które maja stanowic zbro¬ jenie elementów z lekkiego betonu, nie nalezy natychmiast dodawac tworzywa sztucznego do wiazki wlókien szklanych umocowanych w for¬ mie w koncowych jej czesciach; lecz dopiero podczas mocowania pretów zbrojenia w ele¬ mencie betonowym tak, aby do tych konców pretów mozna bylo przymocowac odpowiednie elementy kotwiace. Mozna nawet odlewac wszystkie, prety zbrojeniowe bezposrednio w rowkach lub kanalach elementu, przy czym do takich kanalów wprowadza sie najpierw wiazke wlókien szklanych, a nastepnie wlewa sie w nie ciekle tworzywo sztuczne wraz z od¬ powiednimi utwardzaczami i ewentualnie tak¬ ze przyspieszaczami, pawodujac jego utwardze¬ nie na miejscu. W zwiazku z odlewaniem tych pretów z tworzywa sztucznego bezposrednio w kanalach elementu betonowego mozna oczywis¬ cie wprowadzic wymagane elementy kotwiace.Na przyklad podczas wiercenia w elemencie kanalów do odlewania zbrojenia z tworzywa sztucznego mozna konce takich kanalów wyko¬ nac w ksztalcie lejka tak, ze zbrojenie z two- rz^va sztucznego bedzie zakonczone sitozkiem, utworzonym zgodnie z ksztaltem' tych lejków.Nie potrzeba zmniejszac do zera zawartosci wilgoci w lekkim betonie podczas zbrojenia, poniewaz pecznienie betonu ewentualnie spo¬ wodowane zawartoscia szczatkowej wilgoci mozna latwo skompensowac naprezaniem ze¬ laznego zbrojenia podczas jego mocowania w elemencie. W analogiczny sposób mozna opra- .cowac odpowiednia technologie naprezania zbrojenia za pomoca odpowiedniego urzadzenia dzialajacego automatycznie lub pólautomatycz¬ nie do stalej, przy czym wartosc naprezania mozna regulowac skutecznie przez dobór za¬ wartosci wilgoci w zbrojonej plycie beto/iowej.Uwaza sde, ze jest korzystnie, gdy zawartosc wilgoci w elemencie zostaje podczas jego zbro¬ jenia znacznie zmniejszona, lecz mozna tu na¬ potkac pewne trudnosci ekonomiczne. Z tego wzgledu wedlug wynalazku zbrojenie elemen¬ tu dokonuje sie tylko przy pewnym, kcz nie przy maksymalnym zmniejszeniu zawartosci w nim wilgoci. Nie mozna maksymalnie zmniej¬ szac wilgotnosci betonu i przez to z góry okres- ^prezenie zelaznych elementów zbrojenia utrzy- lic naprezenie zbrojenia w taki sposób, aby takze w przypadku elementu betonowego cal- ^kowicie pozbawionego wilgoci wymagane na- myfwalo sie nadal. Jezeli podczas magazynowa¬ nia, transportu i (lub) wbudowania elementów z betonu lekkiego zawartosc w nich wilgoci zwiekszy sie, to wówczas naprezenie zbrojenia bedzie wzrastalo proporcjonalnie do specznie¬ nia wywolanego wilgocia, aby nastepnie po¬ nownie obnizyc sie do normalnej wartosci po wysuszeniu elementu zabudowanego w budynku.Suszenie plyty z lekkiego betonu lub }ej po¬ szczególnych czesci mozna uzyskac w sposób sztuczny przez przechowywanie jej w suchym pomieszczeniu np» w suszarce. PL