PL47436B1 - - Google Patents

Description

Opis wydmo dnia 30 wrzesnia 1963 r. jy S POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 47436 KI. 65 f3, 3 KI. internat. B 63 h Adam Mieczyslair Perehinczuk Szczecin, Polska Pednik cykloidalny Patent trwa od dnia 28 czerwca 1961 r.Przedmiotem wynalazku jest uniwersalny pednik cykloidalny, przeznaczony do ekono¬ micznego napedu oraz sterowania jednostek plywajacych.Znane sa pedniki cykloidalne typu Voith- Schneider, których glówny element stanowi umieszczona w dnie statku tarcza nosna, wypo¬ sazona w osadzone obrotowo pionowe skrzydla, zbliaone ksztaltem do skrzydel samolotu. Skrzy¬ dla sa polaczone ze soba przy pomocy wodzi¬ ków, zbiegajacych sie w srodku ukladu steru¬ jacego. Jezeli srodek ten pokrywa sie ze srod¬ kiem tarczy nosnej, wirujace wraz z tarcza Skrzydla utrzymuja sie — w stosunku do niej — w polozeniu stycznym, w zwiazku z czym ich ruch nie powoduje powstawania strumienia TOudy od pednika. Natomiast w przypadku prze- fcuniecia srodka ukladu sterujacego z poloze¬ nia zerowego nad srodkiem tarczy nosnej, nie¬ które lub wszystkie, skrzjtila wychylaja sie z polozenia stycznego, napedzajac badz wypie- Tajac (zaflezrae od przyjetego ustawienia) wode z pola przekroju hydraulicznego pednika, dzie¬ ki czemu powstaje strumien wody od pednika, wywolujacy jako reakcje ruch statku. Zarówno kierunek ruchu, jak i wielkosc naporu pedni¬ ka, a wiec szybkosc statku, mozna regulowac w przypadku zastosowania pednika cykloidal- nego w sposób ciagly, przy czym ilosc i kieru¬ nek obrotów silnika glównego pozostaja nie¬ zmienne.Pednik wedlug wynalazku posiada w stosunku do znanych pedników cykloidalnyeh typu Voath-Schneider wyzsza sprawnosc ogólna przy bardziej zwartej budowie i mniejszej ilosci elementów roboczych, gwarantujacej wysoka wytrzymalosc techniczna mechanizmu nastaw- czego, przy czym zasadnicza jego zaleta jest moznosc sterowania pednika przy pomocy energii, czerpanej bezposrednio z silnika glów¬ nego, z pomindeciem stosowanego dotychczas skomplikowanego ukladu serwomotorów.Istota wynalazku -polega na tym, ze osie skrzydel, umieszczone na brzegu dolnej, otora-cajacej sie tarczy nosnej, tworza pozorny okrag o srednicy nieco wiekszej od srednicy drugie¬ go pozornego okregu, tworzonego przez geome¬ tryczne srodki zawiasów laczacych raaniona przesuwne z wodzikami, zas pionowa os sy¬ metrii czopu oraz krzyzaka sterujacego jest rzeczywistym srodkiem sterowania pednika.Oba te pozorne okregi obracaja sie zgodnie w plaszczyznach poziomych z jednakowa pred¬ koscia katowa. Od zawiasów ramion przesuw¬ nych sa poprowadzone promieniowo odpowied¬ nio dlugie wodziki, przechodzace swobodnie przez kanaly przelotowe w osiach skrzydel prostopadle cieciw ich przekrojów poprzecz¬ nych. Wskutek nieznacznej róznicy dlugosci srednic obu tych pozornych okregów, male przesuniecie srodka pozornego okregu mniej¬ szego, to jest w rzeczywistosci srodka obrotu krzyzaka, wzgledem pozornego okregu wiek¬ szego, to jest tarczy nosnej, wymusza — po¬ przez wodziki — duze katy; wychylenia skrzy¬ del wzgledem stycznej pozornego okregu wiek¬ szego w taki sposób, ze prostopadle wysta¬ wione do cieciw skrzydel zbiegaja sie w da¬ nym momencie w jednym punkcie, nierucho¬ mym wzgledem obu obracajacych sie pozor¬ nych okregów.Na rysunku uwidoczniono przyklad wykona¬ nia przedmiotu wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia pednik w przekroju osiowym pio¬ nowym, fig. 2 — zestaw ramion krzyzaka w przekroju osiowym wzdluznym, fig. 3 — urza¬ dzenie sterownicze w przekroju pionowym, fig. 4 — pednik w rzucie poziomym, fig. 5 — sche¬ mat pednika w przekroju pionowym, fig. 6 — schemat polozenia zasadniczych elementów pednika w czasie pracy, w rzucie poziomym, fig. 7 — schemat polozenia tych elementów przy biegu jalowym, w rzucie poziomym, fig. 8 — schemat urzadzenia sterowniczego w rzucie poziomym, a fig. 9 — srodkowa czesc urzadze¬ nia sterowniczego w rzucie pionowym.Tarcza nosna 1 ze skrzydlaimi 2, nadajaca poprzez podwójny przegub Cairdana 6, jednako¬ wa predkosc katowa i zgodny kierunek ruchu krzyzakowi sterujacemu 7, jest obracana za posredinotwem zebatki pierscieniowej 4 przez wal pedny 5. Do gniazd w stalych ramionach 8 krzyzaka 7 wchodza promieniowo ramiona przesuwne 9, polaczone zawiasa JO z wodzikiem 11, pracujacym w kanale przelotowym, wydra¬ zonym w wale 12 skrzydla 2. Ramiona 8 krzy¬ zaka 7 przechodza przez otwory przelotowe 36 w pierscieniu 3 tarczy 1. Srednica otworu prze¬ lotowego 36 musi byc co najmniej równa ma¬ ksymalnemu ekscentrycznemu przesunieciu srodka obrotu krzyzaka 7, a to w tym celu aby ramiona 8 nie stykaly sie w zadnym przypad¬ ku z krawedzia otworu 36. Dla osiagniecia mi¬ nimalnego odstepu miedzy srodkiem walu 12 skrzydla 2 przewidziano w wale 12 skrzydla 2 wglebienie o ksztalcie gniazda, mieszczace w sobie zawiase 10. Celem unikniecia naglych zmian wzglednej predkosci katowej skrzydel 2 w stosunku do tarczy 1, które moglyby wysta¬ pic przy duzym ekscentrycznym przesunieciu srodka obrotu krzyzaka 7 wzgledem tarczy 1, a takze dla polepszenia teoretycznej sprawnosci pednika poprzez zwiekszenie jego skoku, zasto¬ sowano ramiona przesuwne 9. Ramiona te na skutek naporu zeba 23, stykajacego sie punkto¬ wo swoim wystepem 24 z wewnetrzna czescia powierzchni pierscienia 3 tarczy 1 moga cofac sie ku srodkowi krzyzaka 7. Wystep 24 zeba 23 w czasie pracy pednika nie slizga sie po we¬ wnetrznej czesci pierscienia 3, poniewaz pier¬ scien 3 i zab 23 maja jednakowa predkosc ka¬ towa i zgodny kierunek ruchu, lecz — przy da¬ nym polozeniu srodka krzyzaka 7 wystep 24 styka sie stale z jednym tyOko punktem we¬ wnetrznej czesci pierscienia 3, który w czasie obracania sie tarczy 1 wywiera na niego stop¬ niowy nacisk. Przy rozruchu pednika sila od¬ srodkowa — wsparta ewentualnie naciskiem odpowiednich sprezyn, mieszczacych sie we¬ wnatrz ramion stalych 8 krzyzaka 7 — rozsuwa ramiona przesuwne 9 odsrodkowo az do opar¬ cia sie ich korpusem zeba 23 o zewnetrzna kra¬ wedz kanalu prowadzacego 35, wydrazonego w ramieniu stalym 8. Stale ramie 8 krzyzaka 7 posiada nagwintowany otwór, w który wkreco¬ no nagwintowana zewnatrz tuleje 26, mieszcza¬ ca w. sobie ramie przesuwne 9. Ramie to jest wkrecone na nagwintowany czop 25 zeba 23, fetory lawymd obusitrorinymd wystepami przesu¬ wa sie w dwóch kanalach panowadzacych 35, wy¬ cietych prostokatnie w tulei 26 i stalym ra¬ mieniu 8 krzyzaka 7, w miejscu ich zlaczenia.Napór skrzydel 2 przenosi sie poprzez tarcze 1, pierscien 3 i jego górny cylinder 14 na lozyska toczne 15, umieszczone miedzy cylindrem 14, a czescia cylindryczna 16, przymocowana nieru¬ chomo do kadluba statku za posrednictwem obudowy 17. Wal pedny 5 jest przykryty oslona 18, obudowa 17 zas wzmocniona jest kilkoma, promieniowo ulozonymi, zebrami 20.Urzadzenie sterujace, czerpiace energie bez¬ posrednio z silnika glównego statku za posred- - 2 -nictwem — wspólnego dla tarczy nosnej 1 i urzadzenia sterowniczego — wadu pednego 5.Urzadzenie to jest zawieszone na dwóch bel¬ kach dzwigajacych 21, przechodzacych u swej górnej nasady w beben 50 posiadajacy kryze, obracajaca sie po krawedzi centrycznego otworu kolowego w oslonie 19, zas przez otwory przelo¬ towe w belkach 21 przechodzi wal sterowniczy 22, nagwintowany zewnatrz, dzwigajacy korpus urzadzenia 21, mieszczacego w swej dolnej czesci czop 28, laczacy sie z krzyzakiem 7 i wo¬ dzikami 11. Do wnetrza korpusu 21 wchodzi tuleja 29, nagwintowana wewnatrz. Jest ona wkrecona na wal 22 i posiada blisko obu swych konców kolnierze 30 o odgietych na zewnatrz krawedziach. Na wystajace konce tu- lei 29 sa nailozone dwa identyczne kola zebate 31, obracane stale w przeciwnych kierunkach za pomoca wspólnego dla nich kola koronowe¬ go 32, przymocowanego do górnej podstawy krzyzaka 7. Kola zebate 31 wprawiaja, za po¬ moca klinowego sprzegla ciernego 33, w ruch obrotowy tuleje 29, powodujac przesuwanie sie jej po wale 22, wraz z korpusem 21 i czopem 28 krzyzaka 7, w kierunku uzaleznionym ocl kierun¬ ku wcisniecia sprzegla 33. Sprzeglo cierne 33, posiadajace ksztalt pierscienia lezacego w plasz¬ czyznie prostopadlej do osi walu 22, podobnie jak oba kola zebate 31 sa dociskane do ich za¬ gietego wienca i odgietej krawedzi kolnierza 30 przy pomocy plaskiego pierscienia dociskowego 34, za posrednictwem lozyska kulkowego 31, Plaski pierscien 34, jest dociskany widlasta dzwignia 40, przytwierdzona wahliwie na zew¬ natrz korpusu 21, za posrednictwem trapezowe¬ go kulaka rozdzielczego 43 i dwóch drazków 41, przy czym koniec przeciwny tej dzwigni, opat¬ rzony mlotkiem 39, sterowany jest dwoma elek¬ tromagnesami 38. W polozeniu biernym (zero¬ wym) dzwigni 40 sprzeglo 33 jest wyciskane przy pomocy dwóch sprezyn powrotnych 42, na¬ lozonych na drazki 41. Plaski pierscien docisko¬ wy 34 i sprzeglo cierne 33 — oddzielone lozys¬ kiem kulkowym 31 — sa polaczone ze soba w sposób uniemozliwiajacy wzajemne rozdzielenie sie ioh. Obrót walu sterowniczego 22, wraz z urzadzeniem sterowniczym,, wokól czopa 28 krzyzaka 7 oraz pionowej osi symetrii pednika mozna dokonywac linka przeciagnieta przez dwa otwory w oslonie mechanizmu (urzadzenia) sterowniczego 19, a nawinieta na utworzony przez nasade belek dzwigajacych beben obro¬ towy 50.Sterowanie pednika wedlug wynalazku moze odbywac sie ze sterówki, polozonej w dowol¬ nym punkcie statku. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Pednik cyikloidalny, znamienny tym, ze dol¬ na nosna tarcza (1) obraca krzyzak (7), na¬ dajac mu wlasna predkosc katowa i zgodny kierunek ruchu, przy pomocy podwójnego przegubu Cardana (6), przy czym do podluz¬ nych otworów w ramionach stalych (8) krzy¬ zaka (7) wchodza — poprzez otwory przelo¬ towe (36) w pierscieniu (3) tarczy, tak sze¬ rokie aby przy maksymalnym przesunieciu ekscentrycznym krzyzaka (7) wzgledem tar¬ czy (1), jego stale ramiona (8) nie stykaly sie z krawedziami tych otworów (36), a ra¬ miona przesuwne (9), polaczone zawiasami (10) z wodzikami (11), przechodzacymi przez wglebienie o ksztalcie gniazda i roboczy ka¬ nal przelotowy w wale (12) skrzydla (2) na zewnatrz tarczy (1), zas róznica odleglosci miedzy srodkiem walu (12) skrzydla (2), po¬ lozonym dalej od srodka tarczy (1), a piono¬ wa osia symetrii zawiasy (10), polozona bli¬ zej srodka tarczy (1), jest mozliwie mala.

2. Pednik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze ramiona przesuwne (9) wkrecone sa na na¬ gwintowany czop (25) zeba (23), który swymi obustronnymi wystepami przesuwa sie w dwóch kanalach prowadzacych (35), wycie¬ tych prostokatnie w tulei (26) i stalym ra¬ mieniu (8) krzyzaka (7), w miejscu ich zla¬ czenia.

3. Pednik wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze w tuleje (29), umieszczona w korpusie (21) urzadzenia sterowniczego i posiadajaca wywiniete na zewnatrz dwa kolnierze (30) blisko swych konców przeciwnych, wkreco¬ ny jest nagwintowany z zewnatrz wal (22), zawieszony na dwóch belkach dzwigaja¬ cych (21), przechodzacych u swej górnej na¬ sady w beben (50), mogacy sie obracac w uchwycie oslony (19), zas na wystajace za kolnierzami konce tulei (29) nalozone sa dwa identyczne kola zebate (31), .poruszane stale w przeciwnych kierunkach przy pomocy ko¬ la koronowego (32) górnej podstawy krzyza¬ ka (7), przy czym na skutek scisniecia kli¬ nowym sprzeglem ciernym (33), wienca jed¬ nego z tych kól zebatych (31) z kolnierzem (30), tulei (29) jest ona wprawiana w ruch obrotowy, przesuwajac sie po wale ekscen¬ trycznie wzgledem tarczy (1) i pociagajac - 3 -za soiba w zadanym kierunku czop (28) krzy¬ zaka (7). Pednik wedlug zaostrz. 1^3, znamienny tym, ze klinowe sprzeglo cierne (33) jest wciskane, przytwierdzona na zewnatrz kor¬ pusu widlasta dzwignia (40), której przeciw¬ legly koniec, opatrzony mlotkiem (39), ste¬ rowany jest dwoma elektromagnesami (3&), za posrednictwem trapezowego kulaka roz¬ dzielczego (43), drazków dociskajacych (41), plaskiego pierscienia dociskowego (34) i lo¬ zyska kulkowego (37), stanowiac pierwszy regulator sterowania, natomiast obrót urza¬ dzenia sterowniczego wokól pionowej osi sy¬ metrii walu (22), stanowiacy drugi element regulacji sterowania, jest dokonywany linka sterowana z zewnatrz pednika, oibracajaca beben z belkami dzwigajacymi (21) — wo¬ kól czopu (28) krzyzaka (7). Adam Mieczyslaw Perehinczuk Zastepca: mgr inz. Janusz Kryczkowska rzecznik patentowyDo opisu patentowego nr 47436 Ark. 1Do opisu patentowego nr 47438 Arie. 2 59 M Ftf9 fyS 1206. RSW „Prasa", Kielce. PL