Opis,wydano drukiem dnia 25 listopada 1963 r, 3 Wmm * 1(3! t-J LlOit:KA lUi-i,, ... -;:i.-.-- owego |Po&: r./r//ypospglit8j Utoj POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 47335 KI. 38 c, 1/01 KI. internat. B 27 d Bauwerk A. G.St. Margrethen (St. Gallen), Szwajcaria Samonosny fornir pozbawiony naprezen wewnetrznych i nie ulegajacy wypaczeniu oraz sposób jego Wykonania Patent trwa od dnia 10 listopada 1961 r.Wynalazek dotyczy samonosnego forniru, rozciagnietego poprzecznie do kierunku wló¬ kien, pozbawionego naprezen wewnetrznych i nie ulegajacego wypaczeniu.Wprawdzie drewno jest doskonalym budulcem ze wzgledu na latwosc obróbki, jednak po¬ siada te wade, ze latwo pecznieje wskutek wil¬ goci. W przypadku polaczenia forniru z innym elementem budowlanym pecznienie forniru po¬ woduje zmiane we wzajemnym polozeniu ele¬ mentów, a w przypadku naprezenia forniru je¬ go wypaczenie.Dotychczas podejmowano wiele prób w celu usuniecia tej wady. Próby te polegaly miedzy innymi na nacinaniu rowków po obu stronach forniru, aby umozliwic pecznienie wlókien w kierunku tych rowków. Sposób ten okazal sie jednak niepraktyczny ze wzgledu na nieeste¬ tyczne wykonczenie wyrobów. Nie daly równiez rezultatu próby lamania forniru w celu utwo¬ rzenia przestrzeni, w które wlókna moglyby peczniec bez wypaczenia forniru. Przy takim lamaniu wytrzymalosc forniru spada do zera i wówczas konieczne jest stosowanie wzmocnien, które zapobiegalyby jego rozpadaniu. Zastoso¬ wanie wzmocnien powodowalo z kolei utrate tych pozadanych wlasciwosci forniru, jakie uzys¬ kano przez rozdzielenie wlókien.Celem wynalazku jest stworzenie takiego for¬ niru, w którym wiazania poszczególnych wlókien zostalyby rozluznione bez zmniejszenia wytrzy¬ malosci forniru. Przedmiotem wynalazku jest rozciagniety poprzecznie do kierunku wlókien i pozbawiony naprezen fornir, w którym co najmniej czesc poszczególnych wlókien zostala rozdzielona za pomoca szczelin, znajdujacych sie po obu zewnetrznych stronach forniru i sie¬ gajacych blisko srodka jego grubosci. Szczeli¬ ny te tworza wolne przestrzenie, umozliwiajace rozszerzanie sie wlókien peczniejacych wskutek pochlaniania wody.W celu uzyskania forniru wedlug wynalaz¬ ku zwilzony fornir, o poprzecznie do jego»gór- nej i dolnej powierzchni biegnacych wlóknach,przepuszcza sie co najmniej raz pomiedzy wal¬ kami o róznej srednicy, z których walek o wiekszej srednicy wykonany jest z elastycz¬ nego materialu albo tez przepuszcza sie dwa lub kilka razy, odwracajac fornir po kazdym prze¬ puszczeniu, przy czym fornir suszy sie w sta¬ nie wyciagnietym. Po pierwszym przepuszczeniu forniru przez walki powstaja wolne przestrze¬ nie z jednej strony forniru, przy drugim lub kilkakrotnym przepuszczeniu z jednoczesnym odwracaniem forniru powstaja wolne przestrze¬ nie po obu stronach forniru.Wynalazek jest uwidoczniony przykladowo na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia urzadzenie do obróbki forniru w prze¬ kroju i wstepna faze tej obróbki, fig. 2 — wyci¬ nek forniru w przekroju przed jego obróbka, fig. 3 do 6 — cztery wycinki forniru w prze¬ kroju jak na fig. 2, po pierwszym, drugim, trzecim lub czwartym ich przepuszczeniu przez urzadzenie, fig. 7 — wycinek forniru jak na fig. 2 w przekroju, po ostatnim przepuszczeniu go przez urzadzenie i fig. 8 — wycinek for¬ niru w widoku z góry z uwidocznionymi w jego górnej czesci wolnymi przestrzeniami, przed¬ stawionymi jako szczeliny.Zgodnie z fig. 1 fornir podlega obróbce na urzadzeniu 10, zaopatrzonym w zamocowany obrotowo na osi 14 za pomoca lozysk 16 walek 12 o malej srednicy. Z walkiem 12 polaczony jest dociskowy walek 18 wykonany najlepiej z gumy, sluzacy do wywierania nacisku na for¬ nir w czasie obróbki. Urzadzenie 10 posiada równiez dwa pasy napedowe 20 i 22, przy czym pas napedowy 20 opasuje walek 12, a pas na¬ pedowy 22 jest napedzany przez walek docisko¬ wy 18. Fornir 24, który ma byc poddany obróbce umieszcza sie pomiedzy pasem napedowym 20 i 22, wsuwa miedzy walek 12 i walek docisko¬ wy 18, a nastepnie stopniowo przepuszcza po lu¬ ku o malym promieniu w ten sposób, aby doko¬ nac kontrolowanego rozdzielenia wiazan pomie¬ dzy wlóknami forniru 24 od zewnetrznej jego powierzchni do punktu w poblizu osi obojet¬ nej 30. W czasie przepuszczania forniru przez walki wolne przestrzenie powstaja od strony .forniru zwróconej do walka 18. Z uwagi na to, ze wolne przestrzenie nie przechodza przez cala grubosc forniru i siegaja tylko blisko neutral¬ nej osi 30, unika sie zlamania forniru, co mo¬ globy nastapic przy oddzieleniu poszczególnych jego wlókien. Fornir pozostaje wówczas samo- nosny i nie wymaga wzmocnienia.Na fig. 3 uwidoczniony jest fornir 24 po jed¬ nokrotnym jego przepuszczeniu przez urzadze¬ nie 10. Fornir ten zostal nieco wydluzony, po¬ niewaz miedzy wiazaniami 28 wlókien 26 utwo¬ rzyly sie wolne przestrzenie 32.Po nastepnym przepuszczeniu forniru 24 przez urzadzenie 10 tworza sie na drugiej jego stronie wolne przestrzenie 34 (fig. 4), które równiez nie siegaja niebezpiecznie do srodka jego grubosci.Fornir ten zostal znowu nieco rozciagniety.Po trzecim, czwartym i piatym przepuszcze¬ niu forniru przez urzadzenie 10, przy których kazdorazowo odwraca sie fornir, tworza sie wol¬ ne przestrzenie 36, 38 i 40 (fig. 5 do 7), przy czym fornir dalej zostaje rozciagniety. Niezbe¬ dna ilosc wolnych przestrzeni jest okreslona stopniem wymaganego rozciagniecia i musi byc ustalona na podstawie prób.Nastepnie mokry jeszcze fornir zostaje wysu¬ szony w naprezonym stanie, najlepiej w prasie pomiedzy dwoma plytami tak, aby po jego wy¬ suszeniu pozostaly otwarte wolne przestrzenie.Trwaloscwymiarów forniru wedlug wynalazku odgrywa role dopiero wówczas, gdy fornir jest przyklejony na plycie (podlodze, scianie, meblu).Uzyty klej nie powinien byc zbyt elastyczny i miekki. Stosowanie przy tym gietkiej warstwy nosnej jest nie tylko zbedne, lecz nawet szko¬ dliwe, poniewaz warstwa ta eliminuje zalety forniru wedlug wynalazku.Fornir wedlug wynalazku jest plaski i bardzo gietki. Moze on byc takze naklejany na plasz¬ czyzny lukowe, poniewaz naklejanie forniru wskutek duzej jego gietkosci jest bardzo latwe.Z uwagi na to, ze wolne przestrzenie nie prze¬ chodza przez cala grubosc forniru i dlugosc ich jest ograniczona (fig. 8), nie wystepuje przypa¬ dek calkowitego rozdzielenia, wlókien zarówno w grubosci forniru, jak i jego szerokosci, bieg¬ nacej równolegle do kierunku tych wlókien.Fornir wedlug wynalazku posiada takze po¬ przecznie do kierunku wlókien wieksza dlugosc, anizeli mozna bylo ja osiagnac w przypadku calkowitego nasycenia go woda. Jezeli fornir wedlug wynalazku wskutek nalozenia na pod¬ kladke zostanie naprezony, to wówczas poszcze¬ gólne jego wlókna po nasyceniu ich woda roz¬ szerzaja sie w kierunku licznych wolnych prze¬ strzeni. Poniewaz fornir posiada wiecej wolnych przestrzeni anizeli moga je wypelnic wlókna przy pecznieniu, nie ulega on wypaczeniu.Zamiast forniru wedlug wynalazku moga byc takze wykonywane w ten sposób zwyczajne ply¬ ty drewniane. — 2 — PL