Wynalazek dotyczy sposobu regulacji odply¬ wu zageszczonej zawiesiny ciezkiej z dwóch lub kilku odstojników.Do zageszczania zawiesin stosuje sie czesto odstojniki stozkowe. Skladaja sie one z jednego lub z kilku zbiorników o ksztalcie leja, w któ¬ rym skladnik ciezki zawiesiny opada w dól, podczas gdy wode odprowadza sie wyzej usy¬ tuowanym przelewem. Poniewaz zwykle czyn¬ nych jest w oddziale przygotowawczym kilka odstojników stozkowych, trudno jest wyregulo¬ wac odprowadzenie zawiesiny przy wszystkich odstojnikach w taki sposób, aby calkowita ilosc odprowadzanej zawiesiny odpowiadala zapotrze¬ bowaniu przylaczonych urzadzen przygotowaw¬ czych, oraz aby jednoczesnie mozna bylo unik- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. Wilhelm Górtz. nac zatykania sie przewodów odprowadzaja¬ cych poszczególnych odstojników stozkowych na skutek nadmiernego zageszczenia.Regulacja reczna takich urzadzen wymaga do¬ swiadczonej obslugi i wykazuje ponadto te wa¬ de, iz calkowicie prawidlowa ocena zageszcze¬ nia odprowadzanej zawiesiny jak równiez wy¬ równanie gestosci miedzy poszczególnymi stru¬ mieniami nie jest mozliwa. Wskutek tego moze sie zdarzyc, iz przewody odprowadzajace po¬ szczególnych odstojników zostaja zatkane.Zaproponowano juz (lecz nie zostalo to je¬ szcze opublikowane), aby regulowac odprowa¬ dzanie zawiesiny z dwóch lub kilku od¬ stojników za pomoca dwóch polaczonych wza¬ jemnie obwodów regulacyjnych, stosujac przy tym przy kazdym odstojniku po jednym ele¬ mencie nastawczym, sterowanym za pomoca przyrzadu mierzacego róznice cisnien, stanowia-ca wartosc pomiarowa gestosci zawiesiny w jed¬ nym ze strumieni czesciowych i po jednym elemencie nastawczym, sterowanym wartoscia pomiarowa calkowitej ilosci zawiesiny Zadaniem wynalazku jest opracowanie sposo¬ bu regulacji odplywu zawiesiny z dwóch lub^ kilku odstojników, umozliwiajacego regulowa¬ nie odplywu zawiesiny równiez przy stosunko¬ wo duzej liczbie odstojników w sposób prosty i korzystny, przy czym gestosc wszystkich od¬ prowadzanych strumieni pojedynczych jest je¬ dnakowa, a zmiany gestosci jednego strumienia wyrównane zostaja przez zmiane gestosci po¬ zostalych strumieni. W mysl wynalazku osiaga sie to w ten sposób, iz zawiesine z kazdego od- stojnika odbiera sie dwoma niezaleznymi stru¬ mieniami, przy czym przeplyw (objetosc odply¬ wajacej zawiesiny w jednostce czasu) jednego strumienia regulowany jest w zaleznosci od ply¬ nacej w nim gestosci zawiesiny, a przeplyw drugiego strumienia regulowany jest w za¬ leznosci od sumy odprowadzanych ze wszystkich odstojników ilosci zawiesiny.W korzystnej postaci wykonawczej kazdy od- stojnik jest zaopatrzony w urzadzenie do mie¬ rzenia gestosci, które poprzez elementy sluza¬ ce do nastawiania reguluje przeplyw pierwsze¬ go strumienia czesciowego, odplywajacego z kazdego odstojnika.Ponadto stosuje sie zbiornik, do którego sa doprowadzone wszystkie strumienie czesciowe z odstojników, przy czym w zbiorniku znajduje sie urzadzenie sluzace do pomiaru ilosci zawie¬ siny, które poprzez elementy nastawcze regu¬ luje przeplyw drugich strumieni czesciowych zawiesiny, wyplywajacych z odstojników.Opisane urzadzenie ma te zalete, ze obwód sluzacy do regulacji objetosci zawiesiny i ob¬ wód regulujacy gestosc zawiesinny pracuja cal¬ kowicie Oddzielnie. Reakcje sa wiec tym mniej¬ sze, im wieksza ilosc koncentratorów bierze udzial. Sposób wedlug wynalazku mozna po¬ nadto stosowac z duza korzyscia w przypad¬ kach uzycia duzej ilosci odstojników.Ponizej opisano szczególowo przyklad wyko¬ nania przedmiotu wynalazku na podstawie ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia schema¬ tycznie urzadzenie wedlug wynalazku z odstoj- nikami majacymi po dwa odplywy zawiesiny, fig. 2 — dalszy przyklad wykonania, w którym kazdy odstojnik ma tylko jeden odplyw za¬ wiesiny.Odplyw zawiesiny na przyklad z trzech od¬ stojników 1, 2 i 3 jest regulowany sposobem we¬ dlug Wynalazku. W tym celu kazdy odstojnik 1 do 3 ma dwa odplywy la, Ib, 2a, 2b, 3a, 3b, z których zawiesina jest doprowadzana przewo¬ dami 4 do 9 do wspólnego zbiornika 10. Pom¬ pa 11, której zdolnosc tloczenia dostosowana jest do wydajnosci urzadzen przygotowawczych, tloczy zawiesine z zbiornika 10 do urzadzen przygotowawczych. Pod kazdym odplywem la, Ib, 2a, 2b, 3a, 3b znajduje sie element na- stawczy 12 do 17, za pomoca którego mozna zmieniac przekrój odplywu i tym samym ob¬ jetosc odplywajacej zawiesiny. Elementy na¬ stawcze skladaja sie zasadniczo z zaworu albo zasuwy, glowicy sterujacej oraz silnika do prze¬ stawienia zasuwy lub zaworu.Miedzy odplywami la, 2a, 3a i przewodami 4, 5 i 6 znajduja sie urzadzenia 18, 19 i 20 do mierzenia gestosci, za pomoca których mozna uruchomic elementy nastawcze 12, 14 i 16. Urza¬ dzenia do mierzenia gestosci 18, 19 i 20 skladaja sie na przyklad z naczynia pomiarowego, w któ¬ rym zanurzone sa na róznej glebokosci rury, przez które przeplywa sprezone powietrze. Róz¬ nica cisnien wystepujaca w tych dwóch za¬ nurzonych rurach kazdego urzadzenia do mie¬ rzenia gestosci, stanowi miare gestosci zawiesi¬ ny i przekazywana zostaje po wzmocnieniu do elementów nastawczych 12, 14 i 16. Elementy nastawcze 12, 14, 16 sa przy tym tak nastawio¬ ne, iz w przypadku zmniejszenia gestosci za¬ wiesiny plynacej w odplywach la, 2a i 3a zmniejszaja przeplyw przez zmniejszenie prze¬ kroju odplywów. Na skutek tego nastepuje zwiekszenie gestosci zawiesiny, poniewaz za¬ wiesina sedymentuje przez dluzszy okres czasu.Elementy 12, 14, 16 zwiekszaja przekrój odply¬ wu gdy gestosc zawiesiny wzrosnie. Jak wy¬ nika z fig. 1 mozna gestosc kazdego oddzielnego strumienia w odplywach la, 2a i 3a z odstojni¬ ków 1, 2, 3 sterowac w sposób niezalezny.W zbiorniku 10 znajduje sie urzadzenie 21 do mierzenia ilosci, które mierzy poziom zawiesiny w zbiorniku 10, a tym samym przy stalej spraw¬ nosci pompy 11 sume doplywów zawiesiny z przewodów 4 do 9. Urzadzenie 21 do mierzenia ilosci zawiesiny sklada sie z rury zanurzonej w zbiorniku przez która przeplywa sprezone po¬ wietrze. Cisnienie panujace w tej rurze jest miara calkowitgo doplywu zawiesiny z prze¬ wodów 4 do 9 i zostaje przekazane po wzmoc¬ nieniu do elementów nastawczych 13, 15 i 17.Elementy nastawcze 13, 15 i 17 sa tak nasta¬ wione, ze przy obnizeniu poziomu zawiesiny w zbiorniku 10 wszystkie trzy zwiekszaja prze- -*-lotowosc w jednakowym stopniu, przy pod¬ wyzszeniu sie poziomu zbiornika elementy na- stawcze zmniejszaja przelotowosc o jednakowa wartosc.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w na¬ stepujacy sposób: Przy uruchamianiu odstojników wyposazo¬ nych w urzadzenie regulacyjne wedlug niniej¬ szego wynalazku nastawia sie elementy nastaw- cze 12 do 17 w taki sposób, aby przez kazdy z takich elementów przeplywalo do zbiornika 10 okolo jednej szóstej objetosci V zawiesiny, któ¬ ra ma byc tloczona pompa 11. W czasie pracy w urzadzeniach regulujacych wystepowac mo¬ ga zmiany nastawienia z dwóch przyczyn: 1) Przez zmiane poziomu zawiesiny w zbior¬ niku 10, który moze byc spowodowany przez zmiane sprawnosci pompy 11 albo przez zmiane doplywu zawiesiny z przewodów 4 do 9.Jesli doplyw zawiesiny wzrosnie o wartosci v, wówczas urzadzenie 21 mierzace ilosci zawiesiny nastawione na okreslona wartosc nominalna po¬ woduje dlawienie doplywu zawiesiny o war¬ tosc v, przy czym kazdy z elementów nastaw- czych 13, 15 i 17 zmniejsza swa przelotowosc o wartosc v/3 tak dlugo, az nie zostanie osiag¬ nieta nastawiona na urzadzeniu 21 wartosc no¬ minalna. Przy zmniejszeniu sie doplywu za¬ wiesiny proces regulacji przebiega odwrotnie. 2) Przez zmiane gestosci zawiesiny w jednym lub kilku odstojnikach 1—3.Wzrost gestosci zawiesiny na przyklad w odstoj- niku 1 zostaje stwierdzony w urzadzeniu 18 do mie¬ rzenia gestosci. Urzadzenie 18 powoduje wów¬ czas otwarcie elementu nastawczego 12 o war¬ tosc u, dzieki czemu gestosc zawiesiny obniza sie. Zwiekszony doplyw zawiesiny przewodem 4 do zbiornika 10 powoduje wzrost poziomu za¬ wiesiny w tym zbiorniku. Wzrost ten zostaje zarejestrowany przez urzadzenie 21 do mierze¬ nia ilosci zawiesiny, które powoduje zmniejsze¬ nie przelotu w elementach nastawczych 13, 15 i 17 o wartosc ul3, dzieki czemu calkowita do¬ prowadzona objetosc zawiesiny pozostaje stala.Wskutek zamkniecia elementów nastawczych 13, 15 i 17 podwyzsza sie gestosc odprowadza¬ nych ze wszystkich odstojników 1, 2 i 3 strumie¬ ni czesciowych równoczesnie o okreslona war¬ tosc, przy czym gestosc kazdego poszczególnego strumienia czesciowego jest taka sama jak ge¬ stosc obu pozostalych strumieni czesciowych.Gestosci poszczególnych strumieni czesciowych sa wiec stale wyrównane. Przy zmniejszeniu gestosci zawiesiny proces regulacji przebiega odwrotnie.Dzieki wyzej opisanym procesom sterowa¬ nia i regulowania suma wszystkich strumieni czesciowych (Q) pozostaje stala (c). Mozna to przedstawic równaniem.^Q =c (1) Przed uruchomieniem urzadzenia nastawia sie elementy nastawcze 12—17 w taki sposób, iz zawsze przez dwa przynalezne do jednego od- stojnika elementy nastawcze odbywa sie prze¬ plyw Qo, którego wielkosc jest równa ilorazowi sumy wszystkich strumieni czesciowych Q i ilosci odstojnika n Strumienie czesciowe Q zmieniaja sie pod¬ czas pracy w zaleznosci od gestosci zawiesiny o wartosc AQW wedlug równania Q =Qo±AQw (3) Odplyw zawiesiny przebiega przy uruchamia¬ niu dowolnej ilosci odstojnika n w sposób na¬ stepujacy: Qoi + Qo2 + Qo3 ,+ Qon = C (4) Zmiana gestosci zawiesiny na przyklad w od- stojniku 1 wplywa na zmiane przeplywu zawie¬ siny o wielkosc AQwi, poniewaz przekrój od¬ plywu odstojnika 1 ulega zmianie przy pomo¬ cy elementu nastawczego 12. Równanie (4) nie spelnia sie wiec.Qoi ± AQwi + Qo2 4- Qo3 - - - + Q0n H= c W celu usuniecia zaklócenia wywolanego wielkoscia AQwi reguluje sie przeplyw ogólny za pomoca elementów nastawczych 13, 15 i 17, tak ze przybiera on ponownie wartosc stala Qoi ± AQwi + ^* +Q02 +-^sk +Qo3 qp n n + AQw* + Qon +AQwl =c (5) n n Jak wynika z równania (5) przeplyw ogólny 2!Q jest wielkoscia stala. Zmiany gestosci jedne¬ go strumienia czesciowego rozkladaja sie przy tym równomiernie na wszystkie pozostale stru¬ mienie czesciowe.Elementy nastawcze 12—17 mozna zaopatrzyc w ograniczniki, uniemozliwiajace calkowite zamkniecie odplywu przez urzadzenie regulacyj¬ ne. Dzieki temu zawsze zapewniony jest mini¬ malny przeplyw przez te elementy nastawcze 12—17. Zapobiega to w sposób skuteczny zaty¬ kaniu przewodów 4—9 Oraz odplywów Ja—3b. — 3 —Urzadzenie 21 do mierzenia ilosci mozna po¬ nadto polaczyc z sygnalem optycznym albo aku¬ stycznym, który zaczyna dzialac przy nie¬ dopuszczalnie wysokim poziomie zawiesiny w zbiorniku JO, na przyklad przy wylaczeniu sie pompy 11.Jak uwidoczniono na fig. 2, mozna sposób wedlug wynalazku stosowac do odstojników po¬ siadajacych tylko jeden odplyw. Stosowac jed¬ nak trzeba co najmniej dwa odstojniki. W tym przypadku wystarczy tylko odplywy zawiesiny z kazdego odstojnika rozgalezic za pomoca roz¬ widlenia rur 22 na dwa strumienie pojedyncze, które nastepnie reguluje sie w sposób wyzej opisany.Do sterowania wyrównania gestosci przewi¬ dziano element nastawczy 23 a do regulacji ogólnego przeplywu zawiesiny element nastaw¬ czy 24, PL