PL47071B1 - - Google Patents

Description

*?:**< POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITE) LUDOWE] OPIS PATENTOWY Nr 47071 KI. 22 a 4£ KI. internat. C 09 b Instytut Przemyslu Organicznego*) Warszawa, Polska Sposób wytwarzania barwników reaktywnych Patent trwa od dnia 24 kwietnia 1961 r.Barwniki reaktywne przeznaczone do barwie¬ nia wlókna celulozowego lub proteinowego, za¬ wieraja grupe reaktywna (wymienna) osadzona na tak zwanym nosniku, którym jest grupa ato¬ mów, nadajaca grupie reaktywnej pozadana ruchliwosc i zdolnosc Reagowania z tworzywem wlókna. ~ Znane sa barwniki reaktywne, w których gru¬ pa reaktywna sa atomy chlorowca zwiazane z pierscieniem dwuazynowym lub trójazynowym jako nosnikiem.Stwierdzono, ze mozna wytworzyc barwniki reaktywne jesli jako nosnik zastosuje sie po¬ chodne 3,5-dwucyjanopirydyny o ogólnym wzo¬ rze 1, w którym X oznacza wymienny atom chlorowca a R rodnik organiczny lub wodór.Jeden atom azotu pierscienia heterocyklinicz¬ nego niedostatecznie aktywuje atomy chlorowca, *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa doc. dr Marian Rus- socki i mgr inz. Czeslaw Sosnowski. natomiast dwie grupy cyjanowe wzmacniaja je¬ go dzialanie w takim stopniu, ze reakcja z ce¬ luloza zachodzi wobec slabych alkaliów w tem¬ peraturze ponizej 100°.Dwa atomy chlorowca sa nierównocenne, dla¬ tego tez jeden z nich mt)ze byc wykorzystany do zwiazania z czasteczka barwnika dowolnej klasy, zawierajacego odpowiednia grupe czyn¬ na zdolna do acylowania np. aminowa, wodoro* tlenowa itp., drugi zas atom chlorowca reaguje z substancja wlójma.Barwniki wytworzone sposobem wedlug wy¬ nalazku sluza do reaktywnego barwienia i dru¬ ku wlókien zawierajacych grupy wodorotleno¬ we lub aminowe a wiec wlókien celulozowych naturalnych i z celulozy regenerowanej, wló¬ kien welnianych Jedwabiu, wlókien syntetycz¬ nych np. poliamidowych. Utrwalenie barwnika przeprowadza sie przez ogrzanie w obecnosci srodków wiazacych kwasy.Sposób wedlug wynalazku polega ha tym, ze czasteczke gotowego barwnika lub pólproduktuprzeznaczonego do jego syntezy, zawierajaca ak¬ tywna grupe zdolna do acylowania, acyluje sie pochodna 3,5-dwucyjanopirydyny. Reakcje przeprowadza sie w srodowisku wodnym, sto¬ sujac zawiesine pochodnej cyjanopirydyny w obecnosci srodków wiazacych chlorowodór, jak octan, weglan lub dwuweglan alkaliczny w temperaturze w granicach 0° do 100°.Rózne barwniki maja rózna zdolnosc do acy¬ lowania i dlatego warunki w jakich przebiega acylowanie nalezy okreslac dla kazdego barwni¬ ka przyjmujac ogólna zasade, ze jeden reaktyw¬ ny atom chlorowca w pierscieniu nosnika musi pozostac nienaruszony.Jesli acylowaniu poddaje sie pólprodukt, np. skladowa czynna lub bierna barwnika azowe- go, to nastepujaca po tym snteza barwnika musi byc tak przeprowadzona, aby reaktywny atom chlorowca pozostal nienaruszony. W szczególnos¬ ci nalezy unikac operacji w srodowiskach moc¬ niej alkalicznych i w podwyzszonej tempera¬ turze.Barwniki wytworzone sposobem wedlug wy¬ nalazku posiadaja strukture przedstawiona na wzorze 2, gdzie: B oznacza czasteczke barwnika rozpuszczalne¬ go w wodzie, m mostek utworzony z reszty grupy zdolnej do acylowania, X grupe reaktywna.Sposób wedlug wynalazku wyjasniaja blizej ponizsze przyklady.Przyklad I. Do roztworu 4,82 g soli dwu- sodowej kwasu 8-hydroksy-2-naftyloamino-l- - azo(4'- amino - 2'- sulfo-benzeno)-6-sulfonowego dodaje sie 1,0 g weglanu sodu i po podgrzaniu do temperatury okolo 100°C dodaje sie 4,0 g 2,6 - dwu<:hloro-3,5-dwucyjano-4-fenylopirydyny.Miesza sie do zaniku wolnej grupy amino¬ wej. Produkt kondensacji odsacza sie i suszy.Otrzymuje sie barwnik o wzorze 3. Barwnik ten trwale barwi celuloze w srodowisku slabo alkalicznym (soda) na zywy czerwony kolor.Przyklad II. Postepujac analogicznie jak w przykladzie I otrzymuje sie z soli dwusodowej kwasu l-amino-(3'- amino-4'- sulfofenylo-4-ami- no-antrachinono-3-sulfonowego i 2,6-dwuchloro- -3,5-dwucyjano-4-fenylo-pirydyny barwnik o wzorze 4. Barwnik ten trwale barwi celuloze w srodowisku slabo alkalicznym (soda) na zywy blekit. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania barwników reaktywnych, znamienny tym, ze czasteczke barwnika, lub pólprodukt do jego syntezy, zawierajaca grupe zdolna do acylowania, acyluje sie pochodna £,6-dwuhalogeno-3,5-dwucyjanopirydyny, w sro¬ dowisku wodnym w obecnosci srodków wia¬ zacych kwasy, tak aby jeden atom chlorowca pozostal nienaruszony. Instytut Przemyslu Organicznego o:- <*-< •o 3 1 5 x 1 1 / s 1 1 ZG „Ruch" W-wa, zam. 497-63 naklad 100 egz. BIBLIOTEKA' Urzedu Patentowego Italskiej Rzeczipospoiitej lodowej! PL