PL46919B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Patent trwa od dmia 14 lipca 1959 r. 7 pazdziernika 1958 r. dla zastrz. 11, 12, 13 i 14 (Wlochy) Wynalazek dotyczy sposobu ciaglego rozcia¬ gania jednoczesnie w kierunkach podluznym i pojarzecznym blon z materialów termioplasty- czych oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Wiadomo, ze blony z produktów termopla¬ stycznych, otrzymywane przez wytlaczanie albo walcowanie wymagaja rozciagania, azeby ich mechaniczne wlasciwosci mogly sie na tyle poprawic, aby blony te nadawaly sie do praktycznego stosowania w róznych dziedzi¬ nach.Takie rozciaganie mozna przeprowadzac tyl¬ ko w kierunku wzdluznym, jesli trzeba uzy¬ skac wyrób o bardzo wysokiej doraznej wy- tczymoaloscd ma rozciaganie i granicy plastycz¬ nosci w kierunku wzdluznym i jesli nie sa wymagane szczególnie dobre wlasciwosci me¬ chaniczne w kierunku poprzecznym.Jednakze na ogól blony rozciaga sie najko¬ rzystniej kolejno wzdluz dwóch wzajemnie prostopadlych kierunkach w celu otrzymania produktu o zrównowazonych wlasciwosciach we wszystkich kieiunkach i przez to majace¬ go szersze zastosuwarnie.Jednakze, chociaz taki proces przeprowadza sie prosto i daje on dobre wyniki przy blo¬ nach wykonanych przewaznie z bezpostacio¬ wych polimerów, to nie 'dotyczy to przypadku rozciagania w celu polepszenia wlasciWGSci blon wytworzonych z polimerów, o tempera¬ turze przemiany drugiego rzedu znacznie niz-szej od temperatury pokojowej, co uniemozli¬ wia w praktyce otrzymywanie ich w stanie nieikrystalicznym po zwyklych operacjach wy¬ tlaczania i zgniatania, chyba ze stosuje sie szczególne srodki ostroznosci.W takim przypadku rzeczywiscie pierwsze rozciaganie podluzne powoduje tak zle wlasci¬ wosci mechaniczne blony w kierunku po¬ przecznym, ze blona ta rozrywa sie przy roz¬ ciaganiu w tym wlasnie kierunku.Niektóre polimery mozna jeszcze rozciagac ^ kierunku poprzecznym lecz daje to mala ko¬ rzysc, poniewaz maja one sklonnosc do czes¬ ciowego tracenia orientacji czastek wywolanej przez pierwsze rozciaganie (a zatem sklonnosc zmniejszenia mechanicznych wlasciwosci w kierunku wzdluznym) lub, jesli rozciaganie zostanie przerwane w punkcie, w którym wla¬ sciwosci blony sa w równowadze, to wówczas wlasciwosci te sa niewiele lepsze od wlasci¬ wosci blony poddawanej takiemu traktowa¬ niu; ponadto to nieznaczne polepszenie pocia¬ ga za soba bardzo zly wyglad blony, spowodo¬ wany przez powstawanie lokalnych rozciagniec w róznych punktach.Stwierdzono obecnie, ze mozna otrzymywac skuteczne rozciaganie we wszystkich kierun¬ kach osiagajac polepszenie wlasciwosci me¬ chanicznych blon, wytworzonych z polimerów o wysokim stopniu krystalicznosci, bez napo¬ tykania wyzej wymienionych trudnosci .przez poddawanie tych blon rozciaganiu w kierun¬ ku przesuwania sie blony wzdluznym i po¬ przecznym, przy czym rozciaganie w obydwóch kierunkach przeprowadza sie w jednym czasie.Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzy¬ mywania blon o ulepszonych wlasciwosciach mechanicznych z materialu termoplastyczne¬ go, który polega na jednoczesnym rozciaganiu blony w kierunku wzdluznym i prostopadlym 'do niego, kierunku poprzecznym, przy czym brzegi blony zaopatrzone sa w „zgrubienie" w celu ulatwienia przytrzymywania ich w trak¬ cie rozciagania.Wynalazek ma zastosowanie szczególnie do blon utworzonych z wysokoczasteczkowych i wysokokirystalicznych polimerów, a zwlaszcza z polipropylenu.Nastepnie wynalazek dotyczy urzadzenia do obróbki blony z materialu termoplastycznego, w celu polepszenia jej wlasciwosci mechanicz¬ nych. Urzadzenie sklada sie z zespolu walków sluzacych do posuwania - blony w kierunku wzdluznym, przy czym walki te sa napedzane z: roznymi papedkosciami i stosunek tych' pred¬ kosci odpowiada zadanemu stosunkowi rozcia¬ gania wzdluznego, przy czym elementy prowa¬ dzace umieszczone sa tak, ze kazdy element prowadzacy znajduje sie wzdluz kazdej strony blony. Elementy prowadzace sa dostosowane do przytrzymywania brzegów blony zaopatrzo¬ nych w zgrubienia.Elementy prowadzace sa tak umieszczone, ze tworza kat, wyznaczony przez zadany sto¬ sunek rozciagania poprzecznego. Ponadto urza¬ dzenie zawiera elementy do ogrzewania blony w czasie jednoczesnego rozciagania wzdluznego i poprzecznego dokonywanego za pomoca wal¬ ków i elementów prowadzacych.Elementy prowadzace moga byc prostolinio¬ we, przy poprzecznym rozciaganiu stopniowo zwiekszajacym sie, lub moga byc krzywoli¬ niowe tak, ze rozciaganie zachodzi tylko pod¬ czas czesci drogi blony pomiedzy dwoma zespo¬ lami walków, a elementy ogrzewajace sa umie¬ szczone jedynie nad ta czescia, w której zachodzi rozciaganie poprzeczne.Zgodnie z istota wynalazku brzegi blony mo¬ ga byc trzymane przez znaczna liczbe sprzezo¬ nych walków, przy czym szereg itakich walków umieszczony jest wzdluz kazdego brzegu blo¬ ny, a kat okreslony przez te dwa szeregi wal¬ ków jest wyznaczany przez zadany stosunek rozciagania. Najkorzystniej jest, gdy kazdy szereg sprzezonych walków umieszczony jest na podtrzymujacym elemencie. Kazda para walków zaopatrzona, jest w naped zebaty wmontowany w urzadzenie podtrzymujace, który mozna obracac dookola osi pionowej.Urzadzenie to zawiera poza tym lancuch na¬ pedowy do uruchamiania elementów przeno¬ szacych w kazdym szeregu walków i elementy do regulowania 'cisnienia wywieranego na blo¬ ne przez kazda pare sprzezonych walków. Kaz¬ dy, element napedowy moze byc zaopatrzony w urzadzenie nastawcze, umozliwiajace na ma¬ le przesuniecie urzadzenia napedowego dooko¬ la jego osi pionowej w celu przesuniecia osi obrotu kazdej pary walków w polozenie pro^ stopadle do kierunku predkosci i wypadko¬ wej blony w jej punkcie zetkniecia z paira walków.Wedlug innej postaci wynalazku kazda pa* ra walków w kazclym szeregu moze byc wmontowana w ogniwo lancucha' bez konca.Kazde ogniwo sklada sie z górnej i dolnej plytki pomiedzy którymi umieszczona jest para walków elementu prowadzacego, umieszczone¬ go miedzy walkami wejsciowymi i wyjsciowy¬ mi kazdego lancucha, przy czym element fcró-wadzacy w pierwszej swej czesci jest równo¬ legly do kierunku posuwania sie blony a na¬ stepnie rozchyla sie pod katem wyznaczanym przez, zadamy stosunek rozciagania, poprzeczne¬ go oraz urzadzenie do napedu lancucha z pred¬ koscia srednia predkosci obwodowej walków wejsciowych i predkosci walków wyjsciowych.W dalszym ciagu nastapi opis przykladu wy¬ konania wynalazku z powolaniem sie na ry- Eunfci, przy czym fig; 1 przedstawia schema¬ tycznie rzut z boku urzadzenia do jedno¬ czesnego wykonywania poprzecznego i wzdluz¬ nego rozciagania blony, fig. 2 — rzut z góry urzadzenia pokazanego na fig. 1; fig. 3 — prze¬ krój plaszczyzna oznaczona lima Z — Z na fig. 2; fig. 4 — rzut z góry odmiany urzadze¬ nia.; fig. 5 — sch*nia4ycznie rzut z boku je¬ szcze innega wykonania wynalazku; fig. 6 — rzut z góry urzadzenia pokazanego na fig. 5; lig. 7 — przekrój plaszczyzna oznaczona linia X —X 2 fig. 6; fig. 8 —rzut z góry czesci blony przechodaaccjr przez, urzadzenie pokaza¬ ne na fig. 5 -p- 7: fig. 9 — rzut boczny jeszcze jednego* wykonania wynalazku; fig. 10 — rzut z góry urzsadzeBriii, pokazanego na fig. 9; fig. 11 — przekrój plaszczyzna oznaczona linia Y — Y z fig. 10; fig. 12 — rzut z góry czesci mechanizmu napedowego urzadzenia pokazane¬ go* na fig. a — 11.Urzadzenie' przedstawione na fig. 1 — & skter da sie zasadniczo z dwóch zespolów pokrytych guma walków A i fi przez które przechodzi blona Fy jak to- jKikazuge fig. 1. Dwa zespoly wadków obracaja sie z róznymi predkosciami, oo wywoluje rozciaganie blony w zadanym ¦taranku.Dwie prowadnice G sa, umieszczone miedzy dwoma zespolami watko** A i B w celu utwo¬ rzenia kata a obliczanego z funkcji wymaga¬ nego stosunku rozciagania poprzecznego.Brzegi blonyr przesuwaja «a w odpowiednio smaiwwanych rowkach Q. W ceki umozliwie¬ nia, wsuwania i przesuwania sie blony w tych prowadnicach nalezy blone wytwarzac z gru- fcfyani brzegami; zgrubienie to jest równiez po¬ zyteczne l punktu widzenia* zmnieJBaenia zjar wflba. „neek down.'', to jest kurczenia sie blo¬ ny natychmiast po jej wycisnieciu.W rzeczywistosci me jest koczyistne stopnio¬ we przeprowadzacie rozciagania poprzecznego, w artrefie miedzy dwoma zespolami wafleów pvzy prowa pokazany na fig. X lecz. raczej, za pomoca pro¬ wadnic ksntattowTch pokazanych na fig. 4.Przy stomcmemiu pnrwantoic ksstaltowych, de¬ formacja blony w kierunku poprzecznym wy¬ stepuje w praktyce tylko w zakreskowanej krzyzykami strefie E. Rozciaganie wzdluzne byloby takze ograniczone do tej strefy przez utrzymywanie blony w temperaturze rozciaga¬ nia, podczas gdy w poprzedzajacych i natych¬ miast nastepujacych po nich strefach blona jest dostatecznie zimna zeby zapobiec dostrze¬ galnemu (rozciaganiu.Odmienne od urzadzenia, pokazanego na lig. 1—4, jest urzadzenie, w którym rowek powsta¬ je przez polaczenie cfewóeh stalowych tasm, przesuwajacych sie w prowadnicach o zada¬ nym kaztaicie (prostcdiiiiowym. jak pokazano na fig. 2 hub krzywolindo\\^yrn jak na fig. 4).W ten ^osób zmniejsza sie tarcie miedzy gru¬ bymi brzegami blony i sciankami rowka. Ta¬ smy moga oczywiscie byc poruszane z kazda zaj&ana predkoscia, na ogól z predkoscia po¬ srednia miedzy predkoscia walków wejscio¬ wych i predkoscia walków wyjsciowych.Elementy prowadzace odznaczaja sie takze ta; zaleta, ze mozna regulowac ich temperature za pomoca krazacej w nich cieszy, utrzymywa¬ nej w stalej temperaturze.Urzadzenie pokazane na fig. 5 i 6 sklada sie z dwóch par walków AA* i BB't predkosc blo¬ ny, schodzacej z pary walków BBC jest wie¬ ksza od predkosci blony wchodzacej na pare walków AA\ Stosunek tych dwóch predkosci wyznaczy stosunek rozciagania blony w kie¬ runku podluznym.Urzadzenie sklada sie z dwóch odpowiednio konstrukcyjnie uksztaltowanych wsporników P (fig. 7), rozchylonych pod katem a (bedacy funkcja stosunku rozciagania poprzecznego wywieranego na blone) i. które podtrzymuja urzadzenie napedowe dla pary walków (CC) przytrzymujacych blone podczas procesu roz¬ ciagania.Paara walków CC* sklada sie z dolnego na¬ pedzajacego walka C i z. górnego walka C o- biegu luznym, para tych walków obraca sie z predkoscia, która wzrasta w kolejno naste¬ pujacych parach waJków, taky ze predkosc blony stopniowo zwieksza sie od swej war¬ tosci minimalnej* równej predkosci blony na walkach wejsciowyeh (AA*) der wartosci ma- ksyanalnej równej predkosci blony na walkach wyjsciowych fBJ£')» Skrzynka S urzadzenia napedowego (fig,- *Z) sklada* <£e z: laola zabatego I, pary stozkowych kól zebatych , H,. napedzanego walka Cr nie- abeiazanjego (& biegu luznym) walku. C urza¬ dzenia regulujacego V do regulowania, przy- - 3 -trzymywania blony miedzy C i C i nakretki D sluzacej do zamocowywania skrzynki S na wsporniku P. Ruch jest przekazywany z kola zebatego I do napedzanego walka C poprzez pare stozkowych kól zebatych H.Dwa lancuchy K umieszczone w plaszczy¬ znie poziomej i napedzane przez kola T, na¬ pedzaja dwa szeregi walków C (dwa szeregi rozchylone pod katem a) za pomoca kól ze¬ batych I i pary stozkowych kól zebatych II zmieniajac albo srednice walka C, albo sredni¬ ce kola zebatego I albo stopien przekazywania pary stozkowych kól zebatych H, otrzymuje sie rózne predkosci obwodowe walków C (pred¬ kosc lancucha jest taka sama) i wskutek te¬ go rózne predkosci blony przytrzymywanej przez pare walków CC.Skrzynki S urzadzenia napedowego moga sie obracac dookola osi pionowych a—a i mo¬ ga byc umocowane w danym polozeniu za po¬ moca nakretki D, w celu skierowania osi par walków prostopadle do kierunku predkosci blo¬ ny w punkcie, w którym jest ona przytrzymy¬ wana przez te walki.Na fig. 8 Z oznacza cala strefe, w której walek C przytrzymuje blone F tworzac kat a — , z kierunkiem wzdluznym do kierunku przesuwania sie blony. W strefie Z (miejsce stykania sie blony i walków przyjmuje sie dla uproszczenia za punkt) blona F o predkosci wzdluznej VL i predkosci poprzecznej VT, od¬ powiada predkosci wypadkowej VR, której kierunek nie pokrywa sie na ogól z kierun¬ kiem brzegu blony F. Z drugiej strony wiel¬ kosc Vr i jej kierunek zmieniaja sie jako fun¬ kcja stosunku rozciagania wzdluznego i sto¬ sunku rozciagania poprzecznego, wywieranego na blone. Poniewaz walki musza byc tak umieszczone, zeby ich osie obrotu byly pro¬ stopadle do kierunku predkosci wypadkowej Vr, sposób umieszczenia ich musi sie wsku¬ tek tego zmieniac jako funkcja zmian wyzna¬ czanych przez stosunki rozciagniecia wzdluz¬ nego i (poprzecznego, podczas gdy ich pred¬ kosc katowa i dla danej srednicy ich predkosc obwodowa musza byc regulowane za pomoca zmiany predkosci lancucha napedowego, któ¬ ra to predkosc zmienia sie zaleznie od zmian okreslanych przez stosunek rozciagania wzdluz¬ nego.W innym przykladzie wykonania, zeby osie walków mogty byc odpowiednio prostopadle do kierunku predkosci wypadkowej Vr skrzyn¬ ka S do urzadzenia napedowego ulega male¬ mu przesunieciu katowemu w stosunku do osi a—a, tak ze dla kazdego zadanego stosunku rozciagania osie obrotu i — l walków sa za*- wsze prostopadle do predkosci* wypadkowej VR. W tym celu skrzynka S jest zamocowana na wsporniku P, za pomoca przestawianej na¬ kretki D, która w zaleznosci od mniej lub wiecej mocnego zacisniecia, pozwala na maly obrót urzadzenia S dookola jej pionowej osi a—a. Walki CC zostaja przesuniete razem z urzadzeniem kierujacym ich osie prostopa¬ dle do kierunku VR w kazdym punkcie styka^ nia sie z blona F.Przytrzymywanie blony przez kazda pare walków reguluje sie za pomoca nakretki o£w ciazonej sprezyna i dzialanie przytrzymujace moze sie odpowiednio zmieniac jako funkcja zmiany stosunku rozciagania poprzecznego.Urzadzenie to zaopatrzone w regulowane i 'dajace sie kierowac walki umozliwia jedno¬ czesne wzdluzne i poprzeczne rozciaganie blo¬ ny przez operowanie kolejno czesciowym dwu¬ osiowym rozciaganiem za pomoca kazdej pary walków, przy czym rozciaganie powieksza sie w miare przesuwania sie blony wzdluz rozchy¬ lonych elementów prowadzacych az do osia¬ gniecia przy wylocie maszyny ustalonych war¬ tosci rozciagania wzdluznego i poprzecznego.Do urzadzenia moze byc dostosowany kazdy system ogrzewania o -regulacji termicznej (oznaczony przez R na fig. 5).Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia prowadzenie nie tylko jednoczesnie dwuosio¬ wego rozciagania, lecz takze rozciaganie jedy¬ nie wzdluzne lub poprzeczne, przy czym osia¬ ga sie znacznie wieksze korzysci w porówna¬ niu ze znanymi urzadzeniami.W celu przeprowadzenia rozciagania wzdluz¬ nego wsporniki sa ustawione równolegle i blo^ na jest poddawana wzrastajacej predkosci za pomoca napedowych walków; brzegi przytrzy¬ mywane przez pary walków sa zawsze mocno trzymane podczas rozciagania i wskutek tego unika sie zjawiska przewezenia srednicy.W celu przeprowadzenia jedynie rozciagama poprzecznego umieszcza sie ksztaltki wsporni¬ ków pod katem i utrzymuje sie stala predkosc blony.Urzadzenie pokazane na fig. 9 — 12 sklada sie z dwóch par walków AA' (wlot), i BB- (wylot), przez które przechodzi blona F. Oby¬ dwie pary walków obracaja sie z rózna precU koscia i wyznaczaja rozciaganie wzdluzne blo¬ ny w zadanym stosunku. Nastepnie urzadze¬ nie zaopatrzone jest w : dwie prowadnice GG'\,skladajace sie z dwóch nalozonych czesci LL'.Jak widac z fig. 11 prowadnice GG' poka¬ zuja zewnetrzna powierzchnie walcujaca par walków CC (zaciskajacych blone F w trakcie procesu rozciagania poprzecznego. Prowadnice te imozna upsrzediro dopasowac tak, zeby two¬ rzyly kat a, bedacy funkcja stosunku rozcia¬ gania poprzecznego, wywieranego na blone, brzegi blony zaopatrzone w zgrubienia sa przytrzymywane przez pary walków CC To urzadzenie umozliwia przytrzymywanie blony podczas procesu rozciagania w taki spo¬ sób, zeby przez zastosowanie zabezpieczaja¬ cych elementów K do dwóch czesci LL' moz¬ na bylo regulowac opór tarcia blony przy po¬ dluznym rozciaganiu. W ten sposób dzialanie przytrzymujace walków na blone moze byc od¬ powiednio regulowane jako funkcja stosunku rozciagania i rozciaganie wzdluzne, które za¬ chodzi w czesci rozchylajacych sie elementów prowadzacych jest stopniowo rozkladane w miare jak zachodzi rozciaganie poprzeczne.W przeciwienstwie do urzadzenia pokazanego na fig. 5 — 8, w którym walki obracaja sie dokola zamocowanych i dajacych sie nastawiac osi w innym przykladzie wykonania urzadze¬ nia pokazanego na fig. 9 — 12 walki sa prze¬ suwane za pomoca lancucha typu Galla. Pary walków sa wmontowane w specjalne elemen¬ ty laczace M, polaczone ze soba za pomoca sworzni P w celu utworzenia lancucha bez konca. Jak pokazuje fig. 10 stosuje sie dwa ta¬ kie lancuchy, po jednym dla kazdej prowadni¬ cy, do przytrzymywania brzegów blony, za¬ opatrzonych w zgrubienia. Kazdy lancuch skla¬ da sie z czesci napedowej Ne, przesuwajacej sie w prowadnicy G i czesci swobodnie powra¬ cajacej Nr. Kazdy lancuch przechodzi dokola dwóch kól zebatych TT' umieszczonych w plaszczyznie poziomej, - przy czym T* jest kolem napedowym umieszczonym w miejscu wychodzenia blony, podczas gdy T jest kolem luznym, umieszczonym przy wejsciu blony.Na fig. 11 pokazano dwie czesci LL', które tworza prowadnice, wewnatrz której umie¬ szczone jest ogniwo lancucha N (typu Galla), skladajace sie ze sworznia P (na którym umieszczony jest walek Pr, sluzacy do ula¬ twiania obracania sie wewnatrz prowadnic GG', szczególnie w czesciach krzywoliniowych) dolna i górna plyte M i dwa walki CC umieszczone jeden nad drugim. Budowa lan¬ cucha pokazana jest takze na fig. 12 (na któ¬ rej górna czesc zostala opuszczona), na której znajduja sie górne walki C, z-których kazdy wmontowany jest w ogniwie M, laczacym swo- rzen Pi z jego obracajacym sie walkiem Pr, z nastepnym sworzniem P2 W urzadzeniu tym walki CC' sa napedzane za pomoca lancucha Ni przytrzymuja blone na koncu biegu wstecznego Nr to jest wtedy, gdy opuscily kolo zebate o biegu luznym T i dochodza do pierwszej prostoliniowej czesci prowadnicy. Wzdluz calej prostoliniowej od¬ chylajacej sie czesci prowadnicy, to znaczy w czesci napedowej Arc, te same walki napedowe za pomoca lancucha zawsze przytrzymuja blo¬ ne i uwalniaja ja z uchwytu tylko w poblizu napedowego kola Tc, to jest wtedy gdy zaczy¬ na sie bieg wsteczny NT.Predkosc lancucha jest posrednia miedzy predkoscia obwodowa walców AA! wejscio¬ wych i predkoscia walców BB' wyjsciowych.W urzadzeniu tym moze byc zastosowany kazdy system ogrzewania o regulowaniu ter¬ micznym (oznaczony przez R na fig. 9). W urzadzeniu tym mozna tez przeprowadzac nie tylko jednoczesnie dwuosiowe rozciaganie blo¬ ny lecz takze rozciaganie jedynie wzdluzne lub poprzeczne, przy czym osiaga sie znacznie wieksze korzysci w porównaniu ze znanymi urzadzeniami.Urzadzenia do stosowania sposobu wedlug wynalazku sa narazone na wprowadzanie do nich licznych zmian i modyfikacji, przez do¬ swiadczonych w tej 'dziedzinie fachowców, jednakze wszystkie te modyfikacje powinny byc traktowane jako objete szerokim zakre¬ sem wynalazku, a opisane urzadzenie nalezy uwazac za szczególne postacie realizowania wynalazku, majace na celu wyjasnienie bez ograniczania zakresu wynalazku.Nastepujacy przyklad ilustruje wyniki otrzy¬ mane w przypadku blon z wysokokrystaliczne- go polipropylenu. Jednakze wynalazek nie ogranicza sie do stosowania do takich tylko blon.Przyklad: Blone z polipropylenu o ciezarze czasteczkowym 40000 (lepkosc wlasciwa = 1) rozciaga sie w kierunku wzdluznym i poprze¬ cznym, za pomoca urzadzenia wedlug wyna¬ lazku, w temperaturze 90°C, stosunek rozcia¬ gania w kierunku podluznym 1:3 i w kierun¬ ku poprzecznym 1:3.Otrzymuje sie blone o nastepujacych me¬ chanicznych wlasciwosciach w obydwóch kie- ii-unkach: graniczna wytrzymalosc na rozciaga¬ nie 18 kg/mm2 wytrzymalosc na rozdarcie 35 .g/mil - 5 -- BfcMsa nia tyiLke niskie podwójne zalamanie i to potwierdza doskonala orientacje powie¬ rzchniowa makroczasteczkowych lancuchów. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania blon z termoplastycz¬ nych polimerów o ulepszonych wlasciwo¬ sciach mechanicznych we wszystkich kie- lunjkacb^ znamienny tym, ze powierzchnio¬ wa orientacje makroczasteczkowych lan- cuchów potrzebna w celu polepszenia wla¬ sciwosci mechanicznych, uzyskuje sie przez Jednoczesne rozciaganie blony, zaopatrzo¬ nej w „zgrubienia" na brzegach, zarówno W kierunku jej przesuwania jak i w kie¬ runku paxstopadlym. 2i Sposók wedlug za&nk. K znamienny tym, ze jednoczesne $ kiertrofcatfh odbywa sia w sjwsófc ciagly. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, Ze blJony skladajace sie z wysokokrystaliicz- nych termoplastycznych wysokoczasteczko- wych polimerów poddaje sie jednoczesne¬ mu irozciagamu w obydwóch kierunkach 4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze blomy zawierajace poliotefiny poddaje sie jednoczesnemu isozciagaipiii w oby¬ dwóch kierunkach. 5. Sposób weeftug zastrz. 4, znamienny tym, xe~ blony zawierajace polipropylen poddaje sie jednoczesnemu rozciaganiu w oby¬ dwóch kierunkach, t* Urzadzenie do traktowania blony z termo¬ plastycznego materialu, w celu polepsze¬ nia jej wlasciwosci mechanicznych, zna¬ mienne tym, ze sklada sie z dwóch par waików sluzacych do posuwania blony w Jwerunku wzdluznym, przy czym walki te sa napedzane z róznymi predkosciami i stosunek tych predkosci odpowiada za¬ danemu stosunkowi rozciagania wzdluzne¬ go, z elementów prowadzacych umieszczo¬ nych wzdluz kazdej strony blony, przy «szym te element prowadzace sa dostoso¬ wane do przytrzymywania brzegów blony, zaopatrzonych w zgrubienia, i te elemen¬ ty prowadzace sa tak umieszczone, ze two¬ rza, kat wyznaczony przez zadany stosu¬ nek rozciagania poprzecznego, oraz z ele¬ mentów do ogrzewania blony podczas jednoczesnego rozciagania wzdluznego i poprzecznego dokonywanego za pomoca wspomnianych walków i prowadnic. 7. Urzadzenie wedlug zastrz. 6, znamienne tym, ze elementy prowadzace zawieraja wydrazone listwy prowadzace. 8. Urzadzenie wedlug zastrz. 6 i 7, znamienne tym, ze elementy prowadzace sa prosto¬ liniowe, a poprzeczne rozciaganie zwieksza sie stopniowo. 9. Urzadzenie wedlug zastrz. 6 i 7, znamienne tym, ze elementy prowadzace sa krzywo¬ liniowe, tak, ze poprzeczne rozciaganie za¬ chodzi tylko podczas czesci drogi przeby- wanej przez blrne pomiedzy dwiema para¬ mi walków, przy czym elementy ogrzewa¬ jace sa umieszczone tylko nad ta czescia, na której zachodzi rozciaganie poprzeczne. IG. Urzadzenie wedlug zastrz. 6 — 9, znamien¬ ne tym, ze elementy prowadzace sa utrzy¬ mywane w stelej temperaturze dzieki kra¬ zacej* w nich cieczy. 11. Urzadzenie wedlug; zastrz. 6 znamienne tym, ze brzegi btony sa trzymane przez znaczna liczbe par walków, przy czym sze¬ regi tych par walków sa umieszczone wzdluz kazdego brzegif blony, a kat okre¬ slony przez te dwa szeregi walków jest wyznaczany przez zadany stosunek rozcia¬ gania poprzecznego* 12. Urzadzenie do jednoczesnego dwukierun¬ kowego rozciagania, wedlug zastrz 6 — 11, znamienne tym, ze zespoly walków (CC) umieszczone wzdluz osi rozbieznych pro¬ wadnic sa osadzone na dwóch konstrukcyj¬ nie uksztaltowanych wspornikach (P), roz¬ chylonych pod katem a, wyznaczaja stosu¬ nek roBciagania poprzecznego, przy czym dolny walek z kazdego zespolu jest wal^- kiem napedzajacym, a górny — walkiem luznym, tak, ze z kazdym zespolem wal¬ ków jest laczone walcowe kolo zebate (1) i para stozkowych kól zebatych (H), przy czym walcowe kolo zebate i para stozko¬ wych kól zebatych sa. umieszczone w obu¬ dowie urzadzenia napectowega lub w skrzynce (S), która moze byc nastawiana dokola swej osi pionowej, tak ze poszcze¬ gólne zespoly walków ca napedzane za po¬ moca jednego lancucha napedowego (K) a ponadto kazdy zespól jest polaczony z bezpiecznikowa sruba (V), która umozli¬ wia regMtowgm nacisku wywieranego przez walki^ na przesuwajaca sie miedzy nimi blone. 13. Urzadzenie wedlug zastrz. 12, znamienne tym, ze skrzynka (S) jest zamocowana na - 6 -wsporniku (P) za pomoca przestawianej nakretki (D) pozwalajacej na male obroty samej obudowy lub skrzynki (S) dokola jej pionowej osi (a—n) w tym celu, zeby dla kazdego stosunku rozciagania osie obrotu, walków byly prostopadle do kierunku wy¬ padkowej predkosci blony, w jej punkcie stykania, sie z para walców. 14. Urzadzenie wedlug zastrz. 6 i 11, znamien¬ ne tym, ze kazdy zespól walków jest wmontowany w ogniwo (M) lancucha Gal¬ la (N), przy czym kazde ogniwo sklada sie z górnej plytki, dolnej plytki, na których sa umieszczone walki (C, C) oraz z dwóch sworzni, a kazdy lancuch (N) biegnie w prowadnicy (G), skladajacej sie z górnego elementu (V), i dolnego elementu (L), przy czym sama prowadnica jest umieszczona miedzy para wejsciowych walków (A—A4) i para walków wyjsciowych (B—B'), i w pierwszej swej czesci w poblizu pary wal¬ ków wejsciowych (A, A'), tworzy czesc pro¬ stoliniowa równolegla do kierunku posuwa¬ nia sie lub doosi blony (F), a w drugiej 'dluz¬ ac szej czesci, odchylonej pod katem ( —) od kierunku przesuwania sie blony, przy czym kazdy lancuch biegnie wokolo k'ola nape¬ dowego (T') i kola luznego (T) i ostatecznie jego predkosc jest zawarta w granicach pomiedzy predkoscia walków wejsciowych' (A, A') i predkoscia walków wyjsciowych (B, B'). 15. Urzadzenie wedlug zastrz. 6 — 13, zna¬ mienne tym, ze dwie trójki lub pary wal¬ ków powleczonych guma obracaja sie z ta sama predkoscia i blona jest wskutek te¬ go poddawana tylko poprzecznemu rozcia¬ ganiu wyznaczonemu przez kat rozchodze¬ nia sie bocznych prowadnic. 16. Urzadzenie wedlug zastrz. 6 — 13, zna¬ mienne tym, ze dwie boczne prowadnice sa równolegle \ blone poddaje sie wskutek tego tylko irrzciaganiu wzdluznemu, wy¬ znaczanemu przez .stosunek predkosci dwóch trójek powleczonych guma walków. Monte c a t i ni, societa generale per 1' Industria Mineraria e Chamica Zastepca: mgr Józef Kaminski rzecznik patentowyDo opisu patentowego nv 46919 i ^£ _%£ &, $ -800888 8-8-8-&-& ¦ty 5 & 7- ^—- JfyJL *$R Pi \ZTT Pr U Zam. 454. RSW ^rasa", Kielce. PL