Opis wyd.no drukiem dnia 3 0 PFT1965 BIBLIOTEKA Urzedu Palentoweso POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 46874 KI. 7 d/Cr KI. internat. B 21 f Centralne Laboratorium Obróbki Plastycznej*) Poznan, Polska Urzadzenie do speczania oraz speczania z równoczesnym wyginaniem Patent trwa od dnia 22 sierpnia 1961 r.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do speczania oraz speczania z równoczesnym wy¬ ginaniem, przeznaczone do obróbki' plastycznej pretów na prasach.Znane dotychczas urzadzenia do speczania pretów pod prasa wykonane sa na zasadzie po¬ chylni. W tym przypadku pret zamocowany jest w matrycach za pomoca klinów lub dodat¬ kowych cylindrów hydraulicznych. Kliny te lub cylindry dociskaja obie polówki matryc i w ten sposób mocuja obrabiany pret. Ruch posuwisty matryc speczajacych uzyskuje sie przez nacisk prasy na ukosne powierzchnie dolnych polówek matryc. Wada tych urzadzen jest miedzy innymi potrzeba stosowania do¬ datkowych mechanizmów mocujacych obie po¬ lówki matryc.Urzadzenie Wedlug wynalazku ma zastoso- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest mgr inz. Tadeusz Rut wanie przy prasach, lub zaopatrzone we wlasny naped stanowic moze maszyne, przy czym mo¬ cowanie speczonego preta w matrycach naste¬ puje samoczynnie w wyniku dzialania prasy lub napedu wlasnego.Przykladowe wykonanie urzadzenia wedlug wynalazku uwidoczniono na rysunkach, na któ¬ rych fig. 1 przedstawia schemat dzialania urza¬ dzenia do speczania, fig. 2 — widok z boku urzadzenia do speczania (po lewej stronie — po¬ lozenie przed suwem roboczym, po prawej stro¬ nie — polozenie urzadzenia pod koniec suwu roboczego prasy), fig. 3 przedstawia widok urzadzenia do speczania z równoczesnym wy¬ ginaniem (po lewej stronie — polozenie urza¬ dzenia w momencie zaciskania sie matryc na precie, po prawej strome urzadzenie pod ko¬ niec suwu roboczego prasy), fig. 4 — przekrój plaszczyzna A — A oznaczona na fig. 3, który uwidacznia laczniki i ich polaczenie z glowica oraz matryca, fig. 5 przedstawia wyginac orazfig. 6 — schemat procesu speczania z równo¬ czesnym wyginaniem w trzech fazach robo¬ czych.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z zespolu górnego i zespolu dolnego. Zespól górny sklada sie miedzy innymi z glowicy 1, w której ulozyskowano wahliwie jeden koniec lacznika 2. Laczniki te drugim koncem ulozys- kowane sa równiez wahliwie w górnych po¬ lówkach matryc 3, które tym samym sa pod¬ wieszone do glowicy 1. Laczniki zamocowane sa w lozyskach odpowiednimi czopami 11 i 12.Urzadzenie wedlug wynalazku moze, w za¬ leznosci od rozwiazania konstrukcyjnego, po¬ siadac symetryczny uklad laczników (jak na fig. 2 i 3), wzglednie moze ono stanowic uklad jednostronny (niesymetryczny). Ilosc laczników zalezy równiez od rozwiazania konstrukcyjne¬ go urzadzenia. Na fig. 2 i 3 przedstawiono uklad czterech laczników.Matryce 3 opieraja sie o zderzaki 6, które ustalaja polozenie wyjsciowe tych matryc i za¬ pobiegaja przed zbyt malym katem aA.Zespól dolny sklada sie z podstawy 5, na której zamocowano przesuwnie na prowadni¬ cach dolne polówki matryc 4. Matryce te opie¬ raja sie w polozeniu wyjsciowym o zderzaki 7, które ograniczaja rozsuwanie sie matryc dol¬ nych.Zespól górny mocowany jest poprzez glowi¬ ce 1 do suwaka prasy. Natomiast zespól dolny mocuje sie poprzez podstawe 5 do stolu prasy.Górne polówki matryc 3 posiadaja wystepy 9, które w momencie schodzenia sie matryc wcho¬ dza w odpowiednie wybrania 10 znajdujace sie w dolnych polówkach matryc 4 i w ten spo¬ sób w czasie ruchu suwaka prasy poprzez lacz¬ niki 2 nastepuje równoczesny przesuw obu po¬ lówek matryc. Zachowanie równoleglosci obu matryc górnych 3 uzyskuje sie przez boczne prowadnice (na rysunku nie pokazane).Urzadzenie moze byc zaopatrzone równiez w rózne mechanizmy pomocnicze, np. podnosni¬ ki powietrzne lub hydrauliczne sluzace do roz¬ suwania matryc dolnych lub podtrzymywania matryc górnych w polozeniu zamknietym.Speczany pret ukladany jest po otwarciu ma¬ tryc na dolnych polówkach matryc 4. W trak¬ cie ruchu suwaka prasy nastepuje w momen¬ cie zamkniecia sie matryc — zacisniecie preta w wykrojach matryc. Przy dalszym ruchu su¬ waka nastepuje speczanie preta na odcinku mie^dzy czolami matryc.;T Atota wynalazku, jak to przedstawia sche¬ mat na fig. 1, polega na tym, ze suwak prasy w trakcie zmiany polozenia z wysokosci Hi na wysokosc H2 powoduje wychylenie lacznika o kat y = «2 — ai i w ten sposób przesuwa Li — L2 matryce o odcinek a = . 2 Ruch pionowy suwaka prasy przenoszony jest przez glowice 1 i laczniki 2 na matryce 3 i 4, które wskutek tego doznaja ruchu w kie¬ runku poprzecznym do ruchu suwaka prasy (fig. 2). Laczniki 2 przenosza nacisk prasy na matryce 3 i 4. Wobec pochylenia lacznika sila przenoszona przez niego zostaje rozlozona na skladowe P'i i P"i (fig. 3). Sila pionowa F't powoduje zamkniecie sie matryc i zacisniecie sie obrabianego preta, natomiast sila pozioma P'i dziala na matryce w kierunku wzdluznym i pokonuje opór speczania. W miare przesuwu glpwicy 1 zwieksza sie pochylenie lacznika 2.Wobec czego P'2 odpowiednio wzrasta. Taki rozklad sil jest korzystny z uwagi na wzrasta¬ jacy opór speczania w miare zwiekszania sie speczanego przekroju. Dla lepszego zacisniecia sie speczanego preta matryce mocujace 3 i 4 posiadaja pewne wglebienia.Opisane urzadzenie umozliwia zarówno spe¬ czanie kolnierzy na koncu preta jak i róznych zgrubien w srodku preta. To samo urzacteenie po zmianie kierunku pochylenia laczników 2 i odpowiednim przestawieniu zderzaków 6 i 7 moze sluzyc do rozciagania pretów.Urzadzenie wedlug wynalazku po zamocowa¬ niu wyginaka 13 (fig. 3 i 5) sluzy do speczania z równoczesnym wyginaniem. Wyginak 13 obej¬ muje pól obwodu speczanego preta 8.Wyginak ten mocuje sie do glowicy 1. W cza¬ sie prasowania na przyklad wykorbienia walu korbowego, przesuw glowicy 1 powoduje ruch wyginaka 13, który wygina pret w trakcie jego speczania. Zachodzi wówczas speczanie z równo¬ czesnym wyginaniem. Ksztaltowanie korby na¬ stepuje wskutek speczania dwustronnego przy równoczesnym wyginaniu srodkowej czesci spe- czonego odcinka preta (fig. 6). Po uksztaltowa¬ niu korby nastepuje ruch zwrotny suwaka pra¬ sy, a z nim i glowicy 1 wraz z wyginakiem 13. PL