Opublikowano dnia' 4'^maja 1#*3* r.Urzedu Pctentow#fjo Polskiej fizaMtfnipailtfi Lutowej] POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 46825 KI 2d h, 32/03 KI. irtternat. H 05 b Instytut Spaujalnictira*J Gliwice, Polska Urzadzenie do nastpwJeme natezenia prqdu wyjlciowegó spawarki Patent tiwa od dnia 30 pazdzi-ernika 1962 r.Uproszczenie pracy spawacza i poprawienie jakosci spoiny wymaga sterowania natezenia pradu ze stanowiska spawacza. Znane rozwiaza¬ nie zdalnego sterowania natezenia pradu spawa¬ nia polega na tym, ze spawacz w miejscu pracy ma do dyspozycji opornik regulacyjny zmie¬ niajacy natezenie pradu podimagnesowania dla¬ wika w obwodzie pradu spawania. Ze wzgledu na duza moc jest to przedmiot dosc ciezki o duzym gabarycie, który spawacz ustawia w dowolnym miejscu i reguluje przerywajac spawanie. Wielka wada tego rozwiazania jest koniecznosc przerywania spawania, gjdy ze zrozumialych wzgledów najkorzystniejsza jest regulacja w trakcie spawania. To tez jak wy¬ kazala praktyka w wieki przypadkach opornik obsluguje druga osoba na komende spawacza.Unika sie tego stosujac znane rozwiazanie, w którym na spawarce umieszczony jest serwo- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest mgr inz. Ryszard Kuszleyko. motor do sterowania natezenia pl^dU wyj&Bfo- wego. Serwomotor ten uruchamia s£e tfftpaU- sami nadawanymi z przycisków, które moga byc umieszczone w miejscu dogodnym dla Sg&- wacza, np. na uchwycie etektrody Ifofo tainzy ochronnej. Rozwiazanie to jest zbyt skompli¬ kowane i bezwladne. Jak sit ofcafcalO $ffcy pomocy tego urzadzenia scisle nastawianie za¬ danej wartosci natezenia pradu je§t ddsc trudne.Urzadzenie wedlug wynalazku umoiliwia spa¬ waczowi latwa, ciagla i precyzyjna regulacje pradu spawania bez przerywania spawania.Zastosowano tu bardzo maly potencjometr, który moze byc latwo obracany i moze byc umiesizczony np. na uchwycie elektrody lub tarczy ochronnej lub w innym dogodnym miej¬ scu. Urzadzenie do nastawiania natezenia pradu wyjsciowego spawarki wedlug wynalazku, pra¬ cuje na pradzie sterujacym bardzo malej mo¬ cy, dzieki temu, ze do ukladu sterowniczego wprowadzono pomocniczy transduktor z sa-mowzbudzeniem bezposrednim. Aby otrzymac mozliwie jak najmniejsza moc sterujaca zre¬ zygnowano z zastosowania transduktora nie- samowzbudnego jakkolwiek transduktor taki jest korzystny ze wzgledu na pewne unieza¬ leznienie pradu sterujacego od temperatury na¬ grzania uzwojenia. Dzieki przyjeciu transduk¬ tora z samowtzbudzeniem bezposrednimi, mozli¬ we jest osiagniecie malej mocy sterujacej w prosty sposób i niewielkim nakladem kosz¬ tów, a zwlaszcza bez potrzeby stosowania dro¬ gich materialów magnetycznych 1 bez zwie¬ kszania gabarytów czlonu oddzialujacego bez¬ posrednio na wielkosc pradu spawania. Trans¬ duktor pomocniczy powinien posiadac duzy zakres zmian pradu wyjsciowego. Mozna to uzyskac albo przez stosowanie specjalnych sto¬ pów magnetycznych do budowy rdzeni, albo przez zastosowanie nieciaglej zmiany napiecia, zasilania trainsduktora, który w tym wypadku moze byc zbudowany ze zwyklej blachy mag¬ netycznej krzemowej. To ostatnie rozwiazanie jest korzystne równiez i dlatego, ze umozliwia podzial pelnego zakresu zmian pradu spawania na kilka podzakresów, dzieki czemu latwiejsze jest precyzyjne uzyskanie wymaganego nate¬ zenia. Wobec znacznego zmniejszania mocy ste¬ rujacej w urzadzeniu wedlug wynalazku, sto¬ suje sie do nastawiania pradu wyjsciowego jako opornik regulacyjny potencjometr seryjny produkowany dla potrzeb radiotechniki. Ko¬ rzystne jest uzycie potencjometru z wylaczni¬ kiem przy wykorzystaniu go do sterowania glównego wylacznika spawarki. Wymiary ta¬ kiego potencjometru sa tak male, ze umozli¬ wiaja zainstalowanie go np. w uchwycie elek¬ trody lub tarczy ochronnej.Przyklad urzadzenia wedlug wynalazku jest przedstawiony schematycznie na rysunku.Przyklad ten dotyczy spawarki prostownikowej sterowanej pomocniczym transduktorem trój¬ fazowym z przelacznikiem zakresów napiecia, zasilajacego transduktor pomocniczy.Uzwojenie wzbudzenia 1 transduktora glów¬ nego 2 spawarki prostownikowej jest dolaczone do prostownika tranduktora pomocniczego trój¬ fazowego 3, którego napiecie zasilajace mozna zmieniac w sposób nieciagly przy pomocy prze¬ lacznika 4, zalaczajacego uzwojenie mocowe 5 transduktora 3 na odpowiednie odczepy 6 trans¬ formatora zasilajacego 7. Uzwojenie wzbudze¬ nia 8 transduktora 3 jest uzwojeniem nastaw- czym, natomiast uzwojenie wzbudzenia 9 jest uzwojeniem sterowniczym. Uzwojenie 9 moze byc zbocznikowane zaleznie od nastawienia trójbiegunowego przelacznika 10 opornikiem regulacyjnym 11 lub 12. Opornik 11 jest wbu¬ dowany w spawarke zas opornik 12 znajduje sde w miejscu umozliwiajacym spawaczowi manipulacje tym opornikiem bez przerywania spawania. Zmieniajac polozenie suwaka opor¬ nika 11 lub 12 zmienia sie wartosc pradu wzbudzenia transduktora pomocniczego 3, co z kolei wywoluje zmiane pradu wzbudzenia transduktora glównego 2, a tym samym pradu wyjsciowego spawaiki.W urzadzeniu wedlug wynalazku mozna rów¬ niez zastosowac transduktor jednofazowy oraz pominac przelacznik zakresu.Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc sto¬ sowane do wszelkich typów spawarek, których prad wyjsciowy jest nastawiany przez zmiane pradu sterujacego, a wiec równiez do niektórych typów spawarek wirujacych. PL