RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWE) OPIS PATENTOWY Nr 46519 Edward Wlodarczyk Lublin, Polska ¦ KI. 10 & 3/02 - KI. internat. B 23 k Kopiarka do obróbki plastyczno] na gorqco Patent trwa od dnia 12 kwietnia 1961 r.Przedmiotem wynalazku jest kopiarka do obróbki plastyoznej na goraco przedmiotów 0 ksztaltach osiowo symetrycznych.Znane maszyny do kucia przedmiotów osio¬ wo symetrycznych posiadaja narzedzia — nija¬ ki rozmieszczone równomiernie wokól przedmio¬ tu obrabianego. Narzedzia — bijaki prowadzone w prowadnicach promieniowych sa napedzane za pomoca mimosrodów osadzonych na walkach, lub tez za pomoca garbów— krzywek. Aby uzyskac za¬ dane nastawienie narzedzi — bijaków w kierun¬ ku promieniowym, mimosrody sa regulowane za pomoca tulei lozyskowych lub tez przez wy¬ miane narzedzi o innych wymiarach i ksztalcie.W czasie obróbki przedmiot ksztaltowany otrzy¬ muje ruch obrotowy i posuwowy wzdluz osi oraz formowany jest na taki ksztalt i wymiary jaki posiadaja narzedzia i jak zostala ustawio¬ na maszyna przed przystapieniem do przeróbki.Na skutek czestotliwych uderzen bijaków w ma¬ terial obrabiany, praca odksztalcenia zostaje rozlozona na wielka liczbe poszczególnych ma¬ lych ^odksztalcen. Dzieki temu przy stosunkowo malej masie maszyny jest mozliwe osiagniecie duzych odksztalcen w materiale obrabianym.Druga zaleta takich maszyn w porównaniu, na przyklad, z mlotami jest znoszenie sie wzajem¬ ne reakcji sil dzialajacych symetrycznie i syn¬ chronicznie przy ksztaltowaniu przedmiotu i spo¬ kojna praca maszyny. Dla nadania przedmio¬ towi obrabianemu wymaganego ksztaltu uzywa sie szablonów dajacych potrzebne w danej chwi¬ li nastawienie promieniowe narzedzi — bijaków przy jednoczesnym ruchu przedmiotu w kie¬ runku osiowym. W dotychczasowych rozwiaza¬ niach maszyn do kucia przedmiotów osiowo- symetrycznych obserwuje sie powstawanie drgan obrabiarki na skutek tego, ze przy stalym obro¬ cie i równoczesnym przesuwie osiowym przed¬ miotu, zostaje on w chwili uderzenia narzedzi — bijaków zatrzymywany, powodujac powstawanie reakcji w uchwycie podtrzymujacym przedmiot obrabiany, na który dzialaja w postaci momen¬ tów skrecajacych. Aby temu zaradzic moznaby przerywac ruchy, zwlaszcza obrotowy, przedmio¬ tu w momentach uderzania narzedzi — bijaków,jednakze wymagaloby to bardzo skomplikowa¬ nych urzadzen.Celem niniejszego wynalazku jest unikniecie tych wad i stworzenie obrabiarki, któraby po¬ zwolila na plynne ksztaltowanie przedmiotów osiowo-symetrycznych. Cel ten osiagniety zostal w kopiarce wedlug wynalazku przez zastosowa¬ nie odmiennego niz dotychczas napedu i kon¬ strukcji bijaków oraz przez elastyczne, dzieki przekladniom ciernym, obracanie przedmiotu, ksztaltowanego.Kopiarka wedlug wynalazku sluzy do przygo¬ towania odkuwek wstepnych do kucia matry¬ cowego oraz do kucia gotowych przedmiotów jak równiez do wyrobu pretów o zmiennym przekroju w hutach zelaza. Przewiduje sie, ze zastosowanie kopiarki wedlug wynalazku da oszczednosci stali przerabianej, drogiej stali ma¬ trycowej, uprosci konstrukcje matryc, zmniejszy objetosc odkuwek i umozliwi automatyzacje procesu kucia.Koparka wedlug wynalazku jest przedstawio¬ na tytulem przykladu na, rysunku, na którym fig. 1 uwidacznia rzut pionowy obrabiarki z cze¬ sciowym przekrojem, fig. 2 — rzut boczny, fig., 3 przedstawia budowe glowicy bijakowej z hy¬ draulicznym urzadzeniem sterujacym, fig. 4 — mechanizm ciagadla z kopialem i wodzikiem, fig. 5 — przekrój przez jeden z bijaków glowi¬ cy, wykonany w wiekszej podzialce niz po¬ przednie figury.W tarczy 1, osadzonej obrotowo w kadlubie maszyny, umieszczone sa cztery czopy 32 supor- tów 2 osadzonych w kamieniach 30, które wy¬ suwaja sie lub cofaja w prowadnicach spiral¬ nych 32 na zasadzie zblizonej do znanych uchwytów samocentrujacych przy obróci tar¬ czy 1 w lewo lub w prawo, powodowanym tasma stalowa 11, zwiazana posrodku swej dlu¬ gosci z tarcza 1, a koncami przymocowana do tloczysk 16 dwóch cylindrów hydraulicznych 14, polaczonych z ukladem sterujacym 11, 12.W kazdym z suportów znajduje sie suwak 3 z bijakiem 4 (fig. 1, 3 i 5). Suwak wprawiany jest w ruch drgajacy za pomoca krzywek 8 obracajacego sie kola zamachowego 9 poprzez Krazek 7, wodzik 5 przesuwajacy sie po pro¬ wadniku lukowym 23, przy czym wodzik pola¬ czony jest suwliwie ze sworzniem 24 dzwigni 25 i przyciskany do lukowego prowadnika 23 spre¬ zyna 22. Dzwignia 25 obraca sie na sworzniu 6 i swoim drugim ramieniem zwiazana jest za po¬ moca sworznia 26 z korbowodem 27, który przez sworzen 28 laczy sie z suwakiem 3 bijaka 4.Powrót bijaka do polozenia wyjsciowego za¬ pewnia sprezyna 29.Do jednego z suportów 2 przymocowany jest wspornik 10, na którym zamocowany jest przy¬ rzad kopiujacy U z palcem wodzacym 12, slizga¬ jacym sie po kopiale 13. Przyrzad kopiujacy steruje doplyw oleju do cylindrów 14, zamoco¬ wanych w kadlubie maszyny, a poprzez tloki 15, tloczyska 16 i zwiazane z tarcza 1 tasma stalo¬ wa 17, obracaja tarcze o okreslony kat w lewo lub.w prawo. Spiralne wyciecia w tarczy 1 po¬ woduja, za posrednictwem sworzni zamocowa¬ nych na suporcie, przesuw suportów w kierun¬ ku osi glowicy lub w kierunku przeciwnym.Ksztaltowany przedmiot 18 zamocowany jest w szczekach pneumatycznego uchwytu 19, któ¬ ry wprawiany jest w ruch obrotowy przekladnia cierna i sprzeglem, uruchamianym silnikiem elektrycznym oraz przesuwany za pomoca wóz¬ ka 20 po prowadnicy 21 maszyny wraz z szablo¬ nem 13.Kopiarka wedlug wynalazku dziala w na¬ stepujacy sposób: po uchwyceniu przedmiotu 18 przez uchwyt 19 wprawia sie go w ruch obroto¬ wy i jednoczesnie mechanizm wózka 20 w ruch posuwisty po prowadnicy 21. Obrót uchwytu z zamocowanym w nim przedmiotem uzyskuje sie od silnika elektrycznego poprzez sprzeglo i przekladnie cierna redukujaca obroty. Dzieki temu obroty przedmiotu moga byc w kazdym momencie zredukowane do zera bez szkody dla mechanizmu napedowego i calej obrabiarki.Przedmiot obrabiany, rozgrzany uprzednio do temperatury kucia, wprowadzany jest w os glo¬ wicy maszyny i tu, w zaleznosci od polozenia kopialu 13 wzgledem palca 12, nastepuje po¬ przez uklad sterujacy 11 i uklady hydrauliczne 14, 15, 16 obrót tarczy 1 za pomoca zwiazanej z nia i tloczyskami 16 tasmy 17. Obrót tarczy 1 na przyklad w prawo powoduje dosuniecie, a obrót w lewo — odsuniecie jednoczesnie czte¬ rech suportów 2 ku osi glowicy. Znajdujace sie w suportach suwaki 3 wraz z bijakami 4 sa wprawiane w ruch drgajacy krzywkami 8 obra¬ cajacego sie kola zamachowego 9. Bijaki przesu¬ wane ku osi .uderzaja^w materialJS .zmieniajac jego ksztalt poprzeczny. Elastyczne polaczenie przedmiotu obrabianego ukladem napedowym za pomoca przekladni ciernych gwarantuje spo¬ kojna prace maszyny, dokladnosc obróbki i wy¬ soka wydajnosc. PL