Znane juz sa urzadzenia parowe do sil¬ nie wahajacego sie zuzycia pary, w któ¬ rych, dla uchronienia kotlów od wahan w obciazeniach, przejmuja punkty zuzywaja¬ ce, zasilane stale, a obciazenia krancowe— punkty zuzywajace, pracujace z przerwa¬ mi, albo wahaniami i zasilane z zasobnika ciepla, otrzymujacego pare z kotlów i wla¬ czonego z zastosowaniem przyrzadu do miarkowania cisnienia. Urzadzenia po¬ dobne nie sa przeznaczone do zespolów, w których zachodza konieczne wahania w wydatku pary wysokopreznej, i do nich sie nie nadaja, poniewaz w wypadkach tych kotly, mimo niskopreznego zasobnika, mu¬ sza odpowiadac najwiekszemu zapotrzebo¬ waniu pary o wysokiem cisnieniu. Ale na¬ wet w wypadkach, kiedy zastosowanie ni¬ skopreznego zasobnika bywa pozytecznem, posiada ono te wade, ze dla pokrycia zuzycia mocy w punktach krancowych trzeba sto¬ sowac maszyne parowa o niskiem cisnieniu i ze poslugiwanie sie czasowe zbyteczna para wysokoprezna, do napedu maszyny o wysokiem cisnieniu, jest zupelnie nieeko- nomicznem, poniewaz para ta obniza swe cisnienie, nie wykonywujac zadnej pracy, tracac przeto swoja energje bezuzytecz¬ nie.Wynalazek niniejszy zmierza ku temu, azeby w zespolach parowych, o silnie zmiennem zuzyciu pary wysokopreznej, za¬ bezpieczyc od wahan tych kotly, a zbytecz¬ na do napedu maszyny o wysokiem cisnie-niu pare, zuzytkowywac w sposób oszczed¬ ny dla pokrycia zapotrzebowania kranco¬ wego pacy wysoko- albo niskopreznej. Za- / danie to iretewi^auje**wynalazek w ten spo¬ sób, zfe dla przyjecia zbytecznej pary o wysokiem cisnieniu, a takze dla pokrycia zapotrzebowania w punktach krancowych pary wysoko i niskopreznej, trzeba stoso¬ wac zasobnik wysokoprezny, stanowiacy zbiornik nieogrzewany paleniskiem kotlo- wem, o przestrzeni parowej i wodnej, po¬ laczonej z temiz przestrzeniami kotla pa¬ rowego, zaopatrzony w urzadzenia do nie¬ zaleznego od kotla pobierania pary o Wy¬ sokiem cisnieniu. Zasobnik ten pracuje bezposrednio na wysokoprezne punkty, zu- zytkowujace turbiny wysokoprezne, i po¬ krywa w ten sposób zapotrzebowanie na pare wysokoprezna na krancach, przyczem umozliwia takze najzupelniej oszczedne przetwarzanie pary zbytecznej kotla, dla pokrycia zapotrzebowania na pare nisko- prezna, gdyz pobrana zen (a z nadmiaru pary w kotle powstala) para wysokoprezna doprowadza sie do dowolnego szczebla turbiny i w sposób znany odbiera znowu z dowolnego nizszego szczebla (stopnia) tejze.Rysunek wyjasnia w sposób schema¬ tyczny cztery przyklady wykonania wyna¬ lazku.Zespól kotlowy, wedlug fig. 1, sklada sie z klotla K dowolnego ustroju i zasob¬ nika V, nieogrzewanego paleniskiem. W przykladzie niniejszym kociol parowy K i zasobnik V skladaja sie kazdy z kotlów górnego O i dolnego u, wzglednie 6 i a.Przestrzenie wodne i parowe sa ze soba polaczone rurami c i e, w których mieszcza sie uruchomiane recznie, lub samoczynnie zawory miarkujace, lub odcinajace d i /.Woda zasilajaca doplywa rura g przez za¬ wór trój drogowy k i przewodami h oraz i dostaje sie, albo równoczesnie do kotla K '*¦¦ i zasobnika V, albo, wedle potrzeby, do jed¬ nego tylko z nich.Zasobnik V posiada, podobniez jak ko¬ ciol wlasciwy K, przyrzad do pobierania pary. Przewody p i q prowadza pare do przegrzewacza, lub odwadniacza m, l, skad przewody r, s, odprowadzaja ja do miejsca zuzycia T pary wysokopreznej, np. do turbiny parowej.Przewody c i e utrzymuja w kotle K i zasobniku V cisnienie równe, lub prawie równe i zapewniaja zywa wymiane tempe¬ ratury miedzy obydwoma temi zbiornika¬ mi. Mozna ja jeszcze znacznie przyspie¬ szyc przez polaczenie miedzy soba prze¬ strzeni wodnych kotlów górnych o i b.Przy ruchu normalnym, na jaki obliczo¬ na jest sprawnosc ekonomiczna kotla K, para doplywa tylko z kotla przewodami p, s do turbiny T. Jezeli przy normalnej pra¬ cy kotla zapotrzebowanie sily, a wiec i po¬ trzeba pary wysokopreznej spadnie, na¬ tenczas zbyteczna para o cisnieniu Wyso¬ kiem plynie z kotla K bez spadku cisnie¬ nia przewodem e do zasobnika V i maga¬ zynuje sie w wodzie tegoz. Jezeli zapotrze¬ bowanie pary wysokopreznej jest wieksze, niz kociol K moze jej dostarczyc bez prze¬ ciazenia, nadwyzka ta zostaje pokryta przez odparowanie dodatkowe wody z za¬ sobnika V.Zasobnik V, w którym woda, po jakims czasie, osiaga temperature prawie równa temperaturze wody w kotle, dziala jako magazyn pary wysopreznej i sluzy jako zasobnik pary o Wysokiem cisnieniu, dla pokrywania zapotrzebowan krancowych pary wysokopreznej. Role zasobnika moze odgrywac zasobnik V i wówczas, gdy znaj¬ dujaca sie w nim woda osiagnela tempera¬ ture wody w kotle, poniewaz, wskutek przeplywu swiezej wody do zasobnika V, temperatura pary doplywajacej bedzie zu¬ zyta na podgrzanie swiezej wody do tem¬ peratury kotla. Przy podobnym sposobie pracy zespolu mozna otrzymac przez za- — 2 —mkniecie zaworu d w kotle K najdogod¬ niejsza wysokosc wody, a w zasobniku V poziom wyzszy.Jezeli przy nadzwyczaj nem zapotrze¬ bowaniu pary wysokiego cisnienia zostaje powolany do dzialania zasobnik w cha¬ rakterze wytwornicy pary, to temperatura wody w zasobniku V spada predzej, niz w kotle K, poniewaz do zasobnika w tym czasie cieplo znikad nie doplywa, a cieplo odparowania musi byc zaczerpniete z wo¬ dy tegoz zasobnika. Ten spadek tempera¬ tury zasobnika czyni go podatnym do sku¬ teczniejszego gromadzenia pary o Wyso¬ kiem cisnieniu w nastepnym okresie zapo¬ trzebowania pary, nizszego od zapotrzebo¬ wania normalnego. Wahania w zapotrzebo¬ waniu pary o cisnieniu wysokiem nie wply¬ waja na temperature wody w kotle i ko¬ ciol jest w stanie niezwlocznie po okresie nadzwyczajnego wydatku pary dostarczac pare wysokoprezna o temperaturze i wil¬ gotnosci normalnej.W okresie wyzszego zapotrzebowania pary zasobnik V pracuje jako drugi samo¬ dzielny kociol. Przystosowanie sie przeto calego zespolu parowego do spotegowane¬ go zapotrzebowania pary nastepuje na¬ tychmiast, jak gdyby zostal do niej dola¬ czony drugi kociol zapasowy. Poniewaz zasobnik V dostarcza tylko pary nasyco¬ nej albo mokrej, mozna w przewodzie u- stawic przegrzewacz pary m.Zasobnik pary o wysokiem cisnieniu V ma ta zalete, ze moze pokrywac zapotrze¬ bowanie pary niskopreznej, szczególniej zapotrzebowania krancowe, w sposób o- szczedny, bez potrzeby stosowania osob¬ nego zasobnika niskopreznego. Stosownie do wynalazku, nadmiar pary kotlowej gro¬ madzi sie w zasobniku wysokopreznym V i wydatkuje ja, poprzez turbine, na po¬ krycie potrzeb przyrzadów stosujacych pa¬ re o cisnieniu niskiem. Zarówno przeplyw pary wysokopreznej, jak w szczególnosci i odlaczanie pary moga zachodzic na do¬ wolnych miejscach turbiny, jak to wska¬ zuja strzalki x i y. W ten sposób cisnienie pary wysokopreznej spada do cisnienia po¬ zadanego w danej chwili, wykonujac przy- tem prace.Zasada poslugiwania sie para odlotowa silnika, albo para odlaczana z dzialu nisko¬ preznego turbiny, celem pokrycia potrzeby w parze niskopreznej, jest wprawdzie juz znana, poniewaz jednak nie posiadano za¬ sobników pary wysokopreznej, wypadalo przeto nadmiar pary wysokopreznej gro¬ madzic zakumulowac) w zasobniku nisko- preznym, co uniemozliwialo regularne wy¬ korzystanie jej energji w sposób celowy, jak to podaje wynalazek niniejszy.Urzadzenie g, k, h, i (fig. 1) do nieza¬ leznego zasilania woda kotla K i zasobni¬ ka V, stosownie do kazdorazowych warun¬ ków ruchu, dziala w sposób nastepujacy: przy scislej równowadze miedzy sprawno¬ scia kotla i zuzyciem pary, swieza woda dostaje sie tylko do kotla; rzecz sie ma podobniez, gdy zasobnik V winien dzialac usilnie, jako wytwornica pary. Stosownie natomiast do tego, czy zbiornik V ma dzia¬ lac bardziej, albo mniej wydajnie w cha¬ rakterze zasobnika, swieza woda kieruje sie tylko do niego, albo tez równoczesnie i do kotla K. W wypadku pierwszym wo¬ da zasilajaca doplywa do kotla K przez zasobnik V.W wykonaniu zespolu wedlug fig. 2 kil¬ ku kotlom K podporzadkowany jest jeden tylko zasobnik V. Fig. 3 przedstawia ze¬ spól laczacy kilka kotlów K z kilku za¬ sobnikami V. W obydwóch wypadkach za¬ sobnik V i kotly K sa polaczone miedzy soba w sposób wskazany na fig. 1, i mozna je laczyc, lub odcinac zapomoca odpowied¬ nich zaworów. W urzadzeniu wskazanem na fig. 4 zasobnik V nie jest ogrzewany pa¬ leniskiem i miesci sie pod kotlem K.Polaczenie, stosownie do wynalazku, zasobnika wysokopreznego, z kotlem do¬ wolnej budowy, np. z kotlem rurkowym - 3 -nie pozbawiajac go zalet, wlasciwych ko¬ tlom tego typu, udziela mu przymiotów kotla o wielkiej przestrzeni wodnej, a na¬ wet, w ciagu krótkiego czasu, zalety dwu kotlów parowych, gdyz zbiornik V moze pracowac, jako niezalezna wytwornica pa¬ ry. Dalej osiaga sie równiez bardzo celo¬ we wyzyskanie nadmiaru pary kotlowej przy pokrywaniu krancowych potrzeb pary niskopreznej. Wynalazek usuwa zasobniki niskoprezne, które przeciez przy równej wydajnosci musza posiadac pojemnosc kil¬ kakrotnie wieksza od wysokopreznych, Propopowano juz wyrównywanie zmian obciazenia w zespolach parowych zapomo- ca zbiorników z wrzaca woda, w których, w okresie czasu obciazenia slabszego, gro¬ madzilaby sie woda zasilajaca, zwracana kotlowi przy obciazeniu silniejszem. Za¬ sobnik wody kotlowej sklada sie ze zbior¬ nika polaczonego przewodami z przestrze¬ nia wodna i parowa. Stosownie do obciaze¬ nia woda zasilajaca doplywa z kotla do zasobnika, albo w kierunku przeciwnym.Przewód miedzy przestrzeniami parowemi ma tylko to na celu, azeby przez zamknie¬ cie tegoz, podczas zmniejszonego zapo¬ trzebowania pary, stworzyc niedopreznosc w zbiorniku wody zasilajacej, wskutek któ¬ rej czesc wody z kotla przejdzie do zbior¬ nika. Z tego juz powodu magazynowanie zbytecznej pary kotlowej nie moze nasta¬ pic. Zasobniki w zespolach obecnych nie sa jednak przystosowane do czerpania z nich pary, ani nie posiadaja doplywu swie¬ zej wody. Wskutek tego zbiornika dodat¬ kowego nie moznaby spozytkowac do ma¬ gazynowania zbytecznej pary nawet wte¬ dy, gdyby wbrew celowi zespolu pozosta¬ wic przewód miedzy przestrzeniami paro¬ wemi otwartym. Poniewaz bowiem tempe¬ ratury zawartej w zasobniku wody nie ob¬ niza, ani perjodyczne czerpanie pary, ani wpuszczanie swiezej wody, przeto woda zasilajaca posiada zawsze, albo prawie za¬ wsze, temperature kotla i nie moze przy¬ jac nadmiaru pary kotlowej. Istotna wada tego znanego zespolu polega na tern, ze w okresie slabego obciazenia, odplyw wody wrzacej z kotla i doplyw don wody swie¬ zej, wywiera wplyw na temperature wódy w kotle, a zatem i na wlasnosci pobieranej zen pary. Poniewaz para wytwarza sie tyl¬ ko w kotle, bez jednoczesnego powstawa¬ nia jej w zasobniku, przeto przy obciaze¬ niu krancowem, cieplo parowania czerpie¬ my tylko z wody kotlowej, lecz nie zasob¬ nikowej, gdy tymczasem pozadany jest proces odwrotny. Wreszcie zespoly obecne odpowiadaja zmianom obciazenia nie dosc szybko i poslusznie, poniewaz woda goraca musi najpierw doplywac do kotla, gdzie chlonie znaczna ilosc ciepla parowania, do¬ starczanego przez palenisko. PL