Opublikowano dnia 24 pazdziernika 1962 r.EWM « PATEjy POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 46311 Bronislaw Radosz Czestochowa, Polska KI. 81 e, 126 KI. internat. B 65 g3Tj/ty Urzadzenie do zdejmowania nadkladu w kopalniach odkrywkowych Patent trwa od dnia 27 stycznia 1961 r.Przedmiotem wynalazku jest uniwersalne urzadzenie do zdejmowania nadkladu w kopal¬ niach odkrywkowych, które moze wykonywac prace w zakresie urabiania nadkladu, jego transportu i zwalowania na wysypiskach.Znane dotychczas urzadzenie do zdejmowania nadkladu w kopalniach odkrywkowych obej¬ muja trzy rózne rodzaje maszyn: czerparki lub koparki sluzace do jego urabiania, mosty prze¬ rzutowe lub tasmociagi do transportu usuwane¬ go nadkladu i zwalowarki do jego zwalowania na wysypisku. Kazda z tych maszyn ma zasad¬ niczo odmienna konstrukcje, wskutek czego do prowadzenia prac odkrywkowych niezbedny jest pelen ich komplet, co ze wzgledu na wyso¬ kie ceny urzadzen w niektórych warunkach eksploatacyjnych kopalni nie znajduje uzasad¬ nienia ekonomicznego.Znane sa takze mosty przerzutowe polaczone z czerparka i wysiegnica zwalowa, które prze^ suwajac sie wzdluz wyrobiska umozliwiaja równoczesne urabianie nadkladu, przerzucanie go przenosnikiem nad polem wybierania oraz zwalowanie wysiegnica na wysypisku! Urzadze¬ nia te maja jednak niezwykle ciezka i sztywna konstrukcje wskutek czego moga byc wyko¬ rzystywane tylko w dogodnych warunkach za¬ legania pokladów.Wszystkie powyzsze wady usuwa urzadzenie wedlug wynalazku, które ma konstrukcje prze¬ gubowa, umozliwiajaca latwa zmiane wysiegni¬ ków i innych elementów roboczych, i wyko^ rzystanie go zarówno jako koparko-zwalowarki, mostu przerzutowego oraz zwalowarki. W po¬ równaniu ze znanymi dotychczas konstrukcjami koparek, mostów przerzutowych i zwalowarek, urzadzenie wedlug wynalazku charakteryzuje sie elastyczna i lekka konstrukcja nosna zlo¬ zona ze slupów i dzwigarów kratowych pola¬ czonych ze soba oraz z nadwoziem wózka zapomoca przegubów i lin stalowych, co umozli- '/wia zastosowanie urzadzenia do eksploatacji takich pokladów, w których ze wzgledu na do¬ puszczalne naciski jednostkowe uzycie urzadzen konwencjonalnych nie bylo mozliwe, Z tych samych wzgledów zwiekszone jest bezpieczen¬ stwo pracy w tych przypadkach, gdzie znaczne naciski jednostkowe moga spowodowac obsu¬ niecie sie urzadzenia na przyklad przy zwalo¬ waniu podsiezsypu. Ponadto urzadzenie wedlug wynalazku w porównaniu do znanych zwalo¬ warek, nie posiada czlonu posredniego miedzy tasmociagiem podajacym, a wlasciwa zwalo¬ warka tak zwanego podawacza, dzieki czemu jest ono bardziej zwrotne, nie wymaga kosz¬ townych urzadzen synchronizujacych ruchy po¬ dawacza.Wynalazek jest wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie stanowia¬ ce zwalowarke w rzucie bocznym, fig. 2 — rzut z góry wózka urzadzenia przedstawionego na fjg. 1, fig. 3 — urzadzenie stanowiace zwalo¬ warke dwustronna w rzucie bocznym, fig. 4 — rzut z góry wózka tej zwalowarki, fig. 5 — urzadzenie* stanowiace most przeladunkowy w rzucie z boku, a fig. 6 — rzut z góry wózka i wysiegników tego mostu, fig. 7 — urzadzenie stanowiace czerparko-zwalowarke w rzucie bocznym, a fig. 8 — rzut z góry wózka tego urzadzenia wraz z wysiegnikami, fig. 9 przed¬ stawia rzut boczny wózka urzadzenia, a fig. 1'0 — jego rzut z góry.Urzadzenie wedlug wynalazku ma wózek zlo¬ zony z podwozia 1, obrotnicy 2 i z ramy 3 nadwozia. Podwozie 1 wózka jest w przykla¬ dowych rozwiazaniach przedstawionych na fig. 1 do" 6 przystosowane do jazdy na szynach, na¬ tomiast w rozwiazaniach na fig. 7 i 8 posiada naped gasienicowy. Na ramie 3 wózka jest za¬ mocowana sztywno konstrukcja wsporcza, zlo¬ zona z trzech pomostów 4, 5 i 6 i zaopatrzona w uklad czopów i osi sluzacych do przegubo¬ wego zamocowania slupów konstrukcji nosnej i wysiegników, a mianowicie: przegubów 7, na których jest osadzony slup przedni 8, przegu¬ bów 9, na których sa osadzone dwie kratowe podpory 10, przegubowo polaczone z glowica 11 slupa 8, przegubów 12 do osadzenia slupa tyl¬ nego 13, przegubów 14 do osadzenia wysiegnika 15 przeciwciezaru oraz przegubu 16, do osa¬ dzenia wysiegnika 17 tasmy zwalujacej 18.W ramie 3 nadwozia wózka jest ponadto zamo¬ cowany przegub 19, sluzacy do osadzenia wy¬ siegnika 20 tasmy podawczej lub zwalujacej 21, w przypadku gdy urzadzenie pracuje jako most przerzutowy lub zwalowarka dwustronna (fig. 3, 4 lub 5', 6) oraz przeguby 24 do osadzenia wysiegnika 22 kola czerpakowego 23r w przy¬ padku gdy urzadzenie pracuje jako czerparko- zwalowarka (fig. 7 i 8).Urzadzenie przedstawione na fig. 1 i 2 sta¬ nowiace zwalowarke jednowysiegnikowa ma konstrukcje nosna zlozona ze slupa 13 osadzo¬ nego na przegubach 12 oraz slupa 8 osadzonego na przegubach 7 konstrukcji wsporczej i pod¬ partego za pomoca dwóch zbieznie ustawionych podpór 10, osadzonych na przegubach 9 tej konstrukcji i polaczonych ze slupem 8 za po¬ moca glowicy 11, Ze slupem 13 jest polaczony za pomoca stalego ukladu lin 26 wysiegnik 17 tasmy zwalujacej 18 osadzony obrotowo na przegubie 16 konstrukcji wsporczej, natomiast zblocze glowicy 25 slupa 13 jest polaczone za pomoca liny 28 ze zbloczem glowicy 11 slupa 8 i wciagarka 27, sluzaca do zmiany kata nachy¬ lenia slupa 13 i wysiegnika 17, Na wysiegniku 15 osadzonym na przegubach 14 konstrukcji wsporczej i polaczonym za pomoca ukladu lin 30 z glowica 11 slupa 8, jest umieszczony prze¬ suwnie przeciwciezar 29 umozliwiajacy regula¬ cje statecznosci urzadzenia przy róznych polo¬ zeniach wysiegnika 17.Dzialanie urzadzenia przedstawionego na fig. 1 jest nastepujace: urobek nadkladu dostarcza¬ ny przez wózek zrzutowy 31 przesuwnego tas¬ mociagu 32, jest zrzucany na tasme zwalowa 18, która przenosi go wzdluz wysiegnika 17 i zrzu¬ ca na zsypisko. Zwalowanie moze sie przy tym odbywac czolowo lub na boki. Przy zwalowaniu czolowym wózek przesuwa sie wzdluz szyn, a równoczesnie wysiegnik 17 wychyla, sie pod znacznym katem (do 18(F) na boki, natomiast przy zwalowaniu na boki wysiegnik 17 jest ustawiony w zasadzie prostopadle do toru, wy¬ chylajac sie w czasie jazdy wózka pod niewiel¬ kimi katami.Urzadzenie przedstawione na fig. 3 i 4 sta¬ nowi zwalowarke dwustronna, która tym sie rózni od konstrukcji przedstawionej na fig. 1 i 2, ze jest zaopatrzona w wysiegnik 20 tasmy zwalujacej 21 osadzony obrotowo na przegubie 19 ramy 3 wózka i polaczony za pomoca ukladu lin 43 z glowica 11 slupa 8. Kierunek ruchu tasmy 21 jest przy tym przeciwbiezny w sto¬ sunku do kierunku ruchu tasmy 18, wskutek czego urobek zsypywany z wózka zrzutowego 31 przesuwnego tasmociagu jest przenoszony rów¬ noczesnie na obydwa boki, umozliwiajac równo¬ czesny zsyp na zwal nadsiezsypny i podsie- zsypny. — ,2 —.Urzadzenie przedstawione na fig. 5 i 6, sta¬ nowiace most przerzutowy tym sie rózni od urzadzenia na fig. 3 i 4, ze jest zaopatrzone w konstrukcje nosna, skladajaca sie z czterech zbieznie zestawionych slupów kratowych 33, osadzonych przegubowo na czopach 7 i 9 kons¬ trukcji wsporczej i polaczonych u góry za po¬ moca glowicy 34. Wysiegniki 17 i 20 obydwu tasm 18 i 21 sa polaczone z glowica 34 za po¬ moca stalych ukladów lin 26 i 35. Ponadto w odróznieniu od zwalowarki dwustronnej, przedstawionej na fig. 3 i 4, kierunek ruchów obydwu tasm 21 i 18 mostu przerzutowego jest wspólbiezny, wskutek czego urobek zsypywany z tasmociagu 36 czerparki na tasme podawcza 21 jest przez nia podawany na tasme 18 i zsy¬ pywany na zsypisko lub nastepny tasmociag.Urzadzenie przedstawione na fig. 7 i 8, sta¬ nowiace czerparko-zwalowarke tym rózni sie od urzadzenia przedstawionego na fig. 1 i 2, ze jego slup 13 konstrukcji nosnej jest nieru¬ chomo podparty za pomoca dwóch podpór kra¬ towych 37, osadzonych na przegubach 14 kons¬ trukcji wsporczej i polaczonych z nim za po¬ moca glowicy 38. Natomiast zblocze glowicy 11 slupa 8, osadzonego obrotowo na przegubach 7, jest polaczone za pomoca ukladu lin 39 ze zbloczem glowicy 38 i wciagarka 27, umozli¬ wiajaca regulacje nachylenia slupa 8 i pola¬ czonego z nim za pomoca stalego ukladu lin 40, wysiegnika 22 kola czerpakowego 23. Wysiegnik 22, osadzony obrotowo na przegubach 24 kon¬ strukcji wsporczej, jest zaopatrzony w tasme podawcza 41, polaczona za pomoca przenosnika 42 z tasma zwalowa 18. W odróznieniu od przy¬ kladowych konstrukcji urzadzen przedstawio¬ nych na fig. 1-6 podwozie 1 wózka urzadzenia stanowiacego czerparko-zwalowarke (fig. 7 i 8) posiada naped gasienicowy.Dzialanie urzadzenia stanowiacego czerparko- zwalowarke jest nastepujace: urobek nadkladu czerpany przez kolo 23 czerparki jest przeno¬ szony przez tasme podawcza 41 i przenosnik 42 na tasme zwalowa 18, skad jest zsypywany na zsypisko lub przekazywany na nastepny tas¬ mociag.Urzadzenie wedlug wynalazku moze znalezc zastosowanie we wszystkich swoich odmianach konstrukcyjnych, zarówno do zdejmowania nad¬ kladu w kopalniach odkrywkowych, a zwlasz¬ cza w tych kopalniach, gdzie stosowanie kom¬ pletów innych urzadzen albo kombajnowych mostów przerzutowych nie jest uzasadnione ze wzgledów techniczniych lub ekonomicznych. PL