Wynalazek odnosi sie do urzadzenia regulacji temperatury i ilosci powietrza w cisnieniowych kabinach samolotów. W -znanych urzadzeniach sluzacych do zao¬ patrywania kabin cisnieniowych w swieze po¬ wietrze -pobierane ze sprezarek, powietrze jest chlodzone przez pierwotne i wtórne wymienni¬ ki jpówietrza, -czesciowo odwilzone w suszarce i po tym dostarczone kabinie. Aby przeszkodzic oblodzeniu suszarki , wtórny wymiennik ciepla Jest otoczony przewcdem obejsciowym i cieple powietrze .jest doprowadzane do suszarki.W przewodizde obejaciowyim znajduje sie czlon nastawc^y, który reguluje ilosc cieplego pc- *) <*Wfcasri«tel ^pate^u ^oswiadczyl, ze wspóltwór- flfimi wynalazku sa ing. Klaus Pille, ing. Paul Sehttfer i ing. Wolfgang Grosse. wietrza. Ten czlon nastawczy naipedzany jest «a pomoca silnika elektrycanego i moze zostac uru* chomiony za pomoca recsiego wylacznika, jak równiez samoczynnie. Do samoczynnego stero¬ wania sa zainstalowane w kabinie przy suszar¬ ce rteciowe lub bimetalowe termometry kontak¬ towe, które zaleznie 0d temperatury kabiny luto suszarki wlaczaja lufo -wytaczaja przekaznik *rrur chamiajacy silnik elektryczny czlonu nastaw- czego. Termometry kantaktowe sa zaopatrzc*- ne w uzwojenia grzejne, które wlaczane sa za- 4eznie od • stanu wlaczenia przekaznika i sluza do sprzezenia zwrotnego.Przy b:'imetalewych termometrach kontakto¬ wych wartosc zadana temperatury kabiny mo¬ ze byc nastawiona ^mechanicznie, jednakze jest przy tym konieczne, aby cziujnik temperatury umiescic tylko w latwo dostepnych miejscach.Te, jak wiadomo z bardzo duza bezwladnoscia pracujace1, bimetalowe termometry kontaktowe wykazuja stosukowo duza stala czasowa, któ¬ ra pociaga za soba odpowiednie wahania tem¬ peratury o duzym zakresie. Do usuniecia tej wady byloby konieczne, aby na przyklad przez nadmuch na bimetalowy termometr kontakto¬ wy mierzonym powietrzem osiagnac skrócenie stalej czasowej. Jest to jednak zalezne od do^ datkowych czesci skladowych, niemozliwych do przyjecia ze wzgledu na ich ciezar. Poza tym istnieje niebezpieczenstwo sfalszowania pomia¬ ru, które moze byc spowodowane polaczeniem obwodu elektrycznego przy wstrzasach.Przy rteciowych termometrach kontaktowych wartosc nastawcza temperatury kabiny*- jest do^ kladnie okreslona, na przyklad 21—24°C, tzin. temperature kabiny mozna tylko regulowac we wagUednie wielkim zakresie tolerancji, gdyz przy tym nastepuje sterowanie lezace jedynie miedzy wartosciami granicznymi. Po wmonto¬ waniu tego rodzaju jednorazowo nastawionego czujnika temperatury, nie jest wiecej mozliwa zadana zmiana temperatury kabiny odpowied¬ nio do zewnetrznych warunków tropikalnych lub arktycznych. Trzeba takze wziac pod uwa¬ ge pewna bezwladnosc tych rteciowych termo¬ metrów kontaktowych. Ilosc powietrza regulu¬ je sie oddzielnie za pomoca uruchamianego recznie czlonu nastawczego, usytuowanego za pierwotna chlcidnica.Celem wynalazku jest taka regulacja tempe¬ ratury i ilosci powietrza, aby temperature jka- biny mozna bylo nastawic w okreslonym zakre¬ sie, przykladowo 20—37°C, kazdej chwili i przy tym wahania temperatury wokól wartosci za¬ danej aktualnie nastawionej byly jak najmniej¬ sze. Stala w normalnych warunkach ilosc po¬ wietrza nalezy przy podniesionych temperatu¬ rach powietrza wlotowego dostosowac do wy¬ dajnosci chlodzenia maszyny chlodzaicej, by za¬ gwarantowac bezpieczenstwo kabiny cisnienio¬ wej przed przegrzaniem. Rozwiazanie tego za¬ dania zostanie blizej wyjasnione w ponizszym opisie i na podstawie rysunku.Gorace powietrze pobrane ze sprezarek silni¬ ków napedowych samolotu jest redukowane do stalego cisnienia za pomoca zaworów redukcyj¬ nych 1, 2, ochladzane w chlodnicach czolowych 3, 4, jak róiwniez w wymienniku ciepla 5, osu¬ szane w znajdujacymi sie za nim, nie pokazanym odwadniacziu i dostarczane do kabiny cisnienio¬ wej 6. Przy tym najnizsza temperatura wymien¬ nika ciepla 5 maszyny chlodzacej jest tak utrzy¬ mana, ze nie ma mozliwosci oblodzenia oddzie¬ lacza wody. Miedzy chlodnicami czolowymi 3, 4 a wymiennikiem ciepla 5 ilosc powietrza zo¬ staje zmierzona posrednio za pomoca dyszy Ven^ tei'ego 16 i automatycznie regulowana wzma¬ cniaczem magnetycznymi 14. Równolegle do chlodnic czolowych 3, 4 i wymiennika ciepla 5 sa zainstalowane przewody obejsciowe Ul, U2, które sluza do mieszania cieplego i zimnego po- ; wietrza dla utrzymania nastawionej temperatu¬ ry kabiny. Istnieja wiec dwa miejsca miesza¬ nia, którymi w zaleznosci od temperatury po¬ wietrza w sprezarkach moze byc nastawiana kazdorazowo zadana temperatura kabiny (war¬ tosc zadana).Temperatura jest mierzona przy wlocie do kabiny i przy wylotach z kabiny za pomoca identycznych czujników temperatury 7, 7a, 8, które sa polaczone w ukladzie mostkowym. Te czujniki temperatury nie wymagajace zabiegów konserwujacych w przeciwienstwie do znanych urzadzen pracujacych za pomoca bimetalowych i rteciowych termometrów moga byc instalowa¬ ne w miejscach, gdzie wymaga tego< regulacja temperatury niezaleznie od tego, czy beda w nich latwo lub trudno dostepne. Wartosc zadana nastawiona zostaje wewnatrz ukladu mostkowe¬ go znanym przelacznikiem oporowym 21 w ten sposób, ze przy zmianie wartosci zadanej przez przelacznik oporowy 21 mostek zostaje rozstro¬ jony. Rozstrojenie polaczenia mostkowego usu¬ niete zostaje wówczas, gdy temperatura kabiny -powróci do wartosci zadanej.Czujniki temperatury 7, 7a, 8 sa sprzezone z wzimeoniaczern magnetycznym 9 spelniaja¬ cym role regulatora temperatury, przy czym czujnik 8 temperatury u Wlotu do kabiny sta¬ nowi nadajnik pomocniczej wielkosci regulowa¬ nej. To polaczenie pomocniczej wielkosci regulo¬ wanej powoduje, ze zniwelowane zostaja wieksze wahania temperatury przy wlocie powietrza do kabiny, zaniim wywolaja cne nastepstwa w po^ staci duzego wahania temperatury w kabinie 6.Poza tym wartosc pomocnicza polepsza dziala¬ nie urzadzenia regulujaicego w czasie.Gdy temperatura kabiny odchyli sie od war- (tosci zadanej, uklad mostkowy czujników 7, 7a, 8 temperatury zostaje rozstrojony przez zmiane ich oporu i wzmacniacz magnetyczny 9 otrzy¬ muje sygnal sterujacy. Wzmacniacz magnetycz¬ ny 9 pobudza polarj^zowany przekaznik 10, któ¬ ry uruchamia czlony nastawcze 11, 12 w prze¬ wodach obejsciowych Ul, U2 zaleznie od kie¬ runku odchylenia temperatury od wartosci za- - 2 -danej. Czlony nastawcze .11, 12 reguluja ilosc cieplego powietrza w przewodach obejsciowych U2, U2 i nastawiaja tym. samym zadany stosu¬ nek mieszania cieplego i zimnego powietrza.Z kazdym czlonem nastawczym 11, 12 jest sprzezony na stale jeden potencjometr tak, ze tworzy on ze stalymi oporami uklad mostkowy dajacy zaleznie od nastawiania czlonów na- stawczych 11, 12 sygnal, który jako wielkosc sprzezenia zwrotnego jest przelaczana na wzmacniacz magnetyczny 9 przeciwnie do od¬ chylenia wartosci zadanej. Przy tym czlony na- stawcze 11, 12 sa tak polaczone, ze najpierw zo¬ staje wykorzystana moc chlodnic czolowych 3, 4.Jezeli czlon nastawczy 12 zmieni swoje poloze¬ nie z pozycji „otwarty" na inna, to za pomoca jego kontaktu krancowego wlaczona zostaje ma¬ szyna chlodzaca. Zaleznie od temperatury ilosc ochladzanego 'powietrza musi byc dostosowana do wydajnosci chlodzenia maszyny chlodzacej.Pomiar ilosci powietrza przeplywajacego po¬ miedzy chlodnicami czolowymi 3, 4 i wymien¬ nikiem powietrza 5 maszyny chlodzacej, wyko¬ nany posrednio za pomoca dyszy Venturi'e:go 16, przy czym cisnienie wytworzone przez znany róznicowy przekaznik cisnieniowy 19 zostaje przetworzone w orad elektryczny (wartcsc rze¬ czywista), który zostaje porównany z uprzed¬ nio nastawiona wartoscia zadana ilosci powie¬ trza w wzmacniaczu magnetycznym 14 sluzacym jako regulator. Wartosc zadana stanowi napie¬ cie doprowadzone z sieci samolotu za pomoca przewodu Z.Jezeli wystepuja róznice to pobudzony zostaje wzmacniacz magnetyczny 14 i steruje w zalez¬ nosci od ich kierunku polaryzowany przekaznik 15, który przelacza czlon nastawczy 13 w odpo¬ wiednimi kierunku. Ten czlon nastawczy pozo¬ staje uruchomiony tak dlugo, az zlikwidowane zostanie odchylenie od wartosci zadanej. Gdy¬ by moc wyzej opisanej maszyny chlodzacej by¬ la niewystarczajaca, to ilosc powietrza musia¬ laby zostac zmniejszona. W takim przypadku konieczne jest, aby przeciwnie do wartosci po¬ laczony byl prad elektryczny pochodzacy z na¬ dajnika zwrotnego czlonu nastawczego 12, któ¬ rego wielkosc zalezna jest od polozenia tego czlonu nastawczego.Dalsza cecha wynalazku jest, ze aby osiag¬ nac elastyczna poprawke, zostaje wlaczony w obwód pradu korygujacego opór 17, uzaleznio- ny od napiecia. Przy zamknietym czlonie na¬ stawczym 12 wartosc poprawki jest tak wiel¬ ka, ze wartosc zadana jest wyrównana. W na.- stepstwie tego musialby równiez zamknac sie czlon nastawczy 13. Tego uinika sie jednak przez zabezpieczenie 18 od przegrzania. To zabezpie¬ czenie od przegrzania przeciwdziala przekrocze¬ niu przez powietrze okreslonej temperatury przy wlocie do kabiny i dlatego jest tak dobrane, ze przy zamknietym czlonie nastawczym 12 i pracujacej maszynie chlodzacej skierowuje ono powietrze w zaleznosci od jego temperatu¬ ry i wydajnosci chlodzenia maszyny chlodzacej, poza chlodnice czolowe. W tym celu sygnal po¬ chodzacy z zabezpieczenia 18 przed przegrza¬ niem, umieszczonego w obwodzie mostka, prze*- kazany zostaje na wejscie wzmacniacza mag¬ netycznego 14. Sygnal zabezpieczenia 18 od przegrzania jest na wejsciu wzmacniacza mag¬ netycznego 14 regulacji ilosci powietrza tak przylaczony, ze przedstawia „wartosc zadana".Powietrze do ochlodzenia jest wtedy dostoso¬ wane do wydajnosci chlodzenia maszyny chlo¬ dzacej, gdy „wartosc rzeczywista1' nastawiona przez przekaznik róznicowy cisnien 19 równa jest tej „wartosci zadanej", utworzonej przez zabezpieczenie od przegrzania.Zabezpieczenie 18 cd przegrzania zainstalo¬ wane za wymiennikiem ciepla 5 maszyny chlo¬ dzacej ma poza tym sygnalizowac niedomagania maszyny chlodzacej. Nastepuje to, gdy przy osiagnieciu przez powietrze dopuszczalnej tem¬ peratury maksymalnej przy wlocie do kabiny zostanie przerwane zestrojenie ukladu mostko¬ wego- zabezpieczenia 18 od przegrzania, a wiec „wartosc zadana". Zostaje przy tym zamknie¬ ty czlon nastawczy 13. Kontakt krancowy czlo¬ nu nastawczego 13 daje odpowiedni sygnal, dzie¬ ki któremu zaczyna dzialac nie pokazany na rysunku wentylator o znanej konstrukcji, któ¬ ry regeneruje iprcez filtrowanie zuzyte powie¬ trze kabiny i doprowadza je znowu do kabiny.Wszystkie czlony nastawcze 11 do 13 moga byc uruchomione dowolnie w zaleznosci od na¬ stawienia nie pokazanego wylacznika glównego, tzn. moga byc uruchomione samoczynnie lub przez wylacznik reczny 20. Przewód doprowa¬ dzony do punktu P zaznaczono na rysunku w celu pokazania mozliwosci równoleglego wla¬ czenia dalszych czlonów doprowadzajacych swieze powietrze. PL