Wynalazek dotyczy urzadzenia odszyfrowu¬ jacego, za pomoca którego mozna wybrac i od¬ szyfrowac poszczególne karty z wiekszej liczby kart dziurkowanych.Znane urzadzenie odszyfrowujace wyodreb¬ niaja jedynie karty posortowane wstepnie we¬ dlug okreslonych cech. Po takim wstepnym posortowaniu karty musialy byc dostarczone do odrebnej maszyny sortujacej. W dotychczas znanych urzadzeniach tego typu nie jest mozliwe automatyczne wyszukiwanie okreslonej karty ze stosu dziurkowanych, ulozonych w sposób dowolny kart oraz jej odszyfrowanie. W urza- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa Rudolf Brandl i Sieg- tried Recklies. dzeniach tych trzeba wiec wielokrotnie ukla¬ dac w stos karty i na okreslony sygnal tak dlugo przepuszczac je przez urzadzenie odszyf¬ rowujace, az karta odpowiadajaca zadanemu programowi sterowania wprowadzona zostanie w urzadzenie odszyfrowujace. Kazda karta dziurkowana wprowadzona w urzadzenie od¬ szyfrowujace musi wiec byc porównana z sy¬ gnalem dla szukanej karty dziurkowanej.Po porównaniu trzeba albo karte odrzucic albo odszyfrowac z niej program. Karty nie¬ potrzebne i odrzucone musza zostac ulozone w stos i recznie dostarczone z powrotem do miejsca przygotowania, a nastepnie ponownie przebrane, aby byly gotowe do dalszego odszy¬ frowania. Gdyby kazdemu agregatowi lub kaz¬ demu programowi takiego automatycznegourzadzenia przydzielona zostala oddzielna glo¬ wica odszyfrowujaca, to wszystkie miejsca od¬ szyfrowywania musialyby byc przelaczone przez przekazniki. Przy normalnej karcie dziurkowa¬ nej przypadajacej na glowice odszyfrowujaca byloby konieczne zastosowanie kilkuset, prze¬ kazników. W takim urzadzeniu moga oczywi¬ scie latwo powstac uszkodzenia.Pozadane jest dla automatycznych mechaniz¬ mów lub procesów sterowanych programowo, aby na zadanie nadane z centralnego miejsca wybrac z wielu programów przedlozonych w formie dziurkowanych kart, okreslony pro¬ gram, sluzacy do sterowania tego rodzaju urza¬ dzen.Aby ze stosu dziurkowanych kart wyszukac jedna odpowiadajaca w tianej chwili zadanemu programowi sterowania, musialaby kazda z nich otrzymac ceche, wedlug której nalezy wyna¬ lezc zadana karte. Poniewaz w automatycznym urzadzeniu poszczególne agregaty w róz¬ nych okresach czasu moga zmieniac program pracy, odpowiednia cecha zostaje przydzielona nie dziurkowanej karcie lecz agregatowi. Przez to mozliwe jest dostarczenie tego samego progra¬ mu róznym agregatom. Dziurkowana karta z:sta¬ je wprowadzona w urzadzenie odszyfrowujace w przyrzadzie mocujacym. Przyrzad mocujacy otrzymuje te sama ceche co agregat. Sklada sie ona z biezacej lkaby. Ze wzgledów teohndczrtiycfti przyrzad ten jest polaczony wedlug kodu dwój¬ kowego. Przy urzadzeniach z niewieloma prog¬ ramami wystarczaja zwykle cechy. Cechy te zostaja w znany sposób elektrycznie odszyfro¬ wane i porównane z cecha zadanego programu.Przez roztrzygniecie pytania „Tak — Nie" wzbudzony zostaje odpowiedni sygnal sterujacy.Istota wynalazku jest wyjasniona ponizej na podstawie przykladów i rysunków, na których fig. 1 do 4 przedstawiaja jedno urzadzenie na¬ dajace sie do duzej liczby dziurkowanych kart, a fig. 5—8 — inna postac urzadzenia prze¬ znaczona do malej liczby kart, co najmniej jed¬ nak do dwóch kart dziurkowanych.Wedlug fig. 3 dolna czesc glowicy odszyfro¬ wujacej, stosowanej w zwyklych urzadzeniach od odszyfrowania kart, jest zamontowana na stale, podczas gdy górna jej czesc na odpowiedni sy¬ gnal sterujacy obniza albo podnosi sie hydra¬ ulicznie lub magnetycznie. Pomiedzy górna a dolna czescia glowicy odszyfrowujacej prze¬ prowadzony jest lancuch z uchwytami kart dziurkowanych 1 skladajacy sie z wózków 4 (fig. 2). Kazdy uchwyt karty 1 sluzy jako ka¬ seta do jednej dziurkowanej karty z naniesio¬ nym jednym programem. Transport wózków 4 nastepuje za pomoca napedu 12 dzialajacego za pomoca znanych srodków. Kazdy wózek ma wedlug fig. 1 po obydwu stronach szyny styko¬ we 5a, 5b, 5c, 5d, które sa dostosowane do ko¬ du dwójkowego. Odpowiednio do otrzymanego sygnalu rozstrzygaja one „tak" lub „nie". Tak wiec, na przyklad dla osmiu do pietnastu tych wózków stosuje sie cztery szyny stykowe 5 oznaczone z dolu do góry przez o, b, c, d, i je¬ den styk zatrzymujacy 6. Cztery szyny stykowe 5a, b, c, d rozciagaja sie przez cala dlugosc kaz¬ dego wózka 4. Te odpowiadajace sobie po obu stronach wózków zainstalowane szyny styko¬ we 5a, b, c, d uzyskuja, zaleznie od cechy uch¬ wytu kart, polaczenie elektryczne lub sa izolowa¬ ne. O ile zgadzaja sie pierwsze trzy sygnaly z syg¬ nalami odnosnego agregatu, to naped 12 zostaje przelaczony na mniejsza predkosc i otrzymuje z czwartej szyny oznaczonej 5d sygnal dla sty¬ ku zatrzymujacego 6. Przy osiagnieciu tego sty¬ ku zatrzymuje sie wózek 4. Przez to urzadzenie zostaje zagwaratowana dokladnosc wyjazdu wózka. Ewentualne niedokladnosci zostaja usu¬ niete przez prowadzace stozkowate kolki 8 (fig. 3 i 4). W tym celu uchwyt kart dziurko¬ wanych 1 jest zainstalowany w wózku 4 na pewien luz. Przez wystajace z górnej czesci glowicy odszyfrowujacej 3 w kierunku dolnej czesci 2 kolki 8 zwymiarowane zostaje poloze¬ nie uchwytu 1 w stosunku do wózków 4, tak ze dziurkowana karta przyjmuje wlasciwe po¬ lozenie wzgledem glowicy odszyfrowujacej 2, J.Gdy wymagany jest dla agregatu pewien pro¬ gram, to cecha agregatu zapamietana zostaje w znany sposób elektrycznie lub magnetycznie.Lancuch wózków 4 z umocowanymi kartami dziurkowanymi jest wprawiony w ruch przez naped 12, zapamietana cecha odnosnego agre¬ gatu zostaje porównana przez styki 7 z cecha poszczególnych wózków. Przy zgodnosci znaku wózka z zapamietana cecha zatrzymuje sie lancuch wózków. Górna czesc glowicy odszy¬ frowujacej 3 otrzymuje wtedy rozkaz do obni¬ zenia sie, które moze nastapic w dwóch stop¬ niach, przy czym podnoszenie zostaje przepro¬ wadzone jednostopniowo. Przez dwustopniowe obnizenie osiaga sie to, ze tylko przy wlasciwym polozeniu uchwytu kart 1 z karta dziurkowana wzgledem glowicy odszyfrowujacej 2, 3 moze nastapic odszyfrowanie. Ustalenie polozenia karty dziurkowanej wzgledem glowicy odszy¬ frowujacej 2, 3 nastepuje przez wystajace kol¬ ki prowadzace 8. Te kolki sa wprowadzone w odpowiednie stozkowe wybrania 8a uchwytu — 2 —kartr 1.: Prz« kolki prowadzace 8 ? uwolnione zostaja styki 9r które umozliwiaja obnizanie górnej czesci glowicy odszyfrowujacej 3 az do krancowego polozenia. Gdy wózek 4 - wjedzie w niewlasciwe polozenie, to kolki prowadzace 8 uderzaja w wózek lub uchwyt kart i przeszka¬ dzaja i przez : to calkowitemu obnizeniu górnej czesci glowicy odszyfrowujacej- 3. W tym przy¬ padku nastepuje znanym sposobem zglpszenie zaklócenia lub powtórzenie przebiegu wjazdu.Gdy wózek 4 zostaje wprowadzony prawidlo¬ wo, to górna czesc glowicy odszyfrowujacej 3 naklada sie na wózek. 4 (fig.,3) i nastepuje oo szyfrowanie dziurkowanej karty.w zwykly spo¬ sób. Potem zostaje znowu podniesiona górna czesc glowicy odszyfrowujacej 3 (fig, 4) i urza¬ dzenie jest gotowe do ponownego wyboru i od¬ szyfrowania innego programu.Lancuch wózków jest prowadzony miedzy glowica odszyfrowujaca 2, 3 za pomoca szyn 10 i krazków 11 (fig. 1). Musi on skladac sie co najmniej z trzech wózków- Przy liczbie mniej¬ szej niz siedem wózków konieczne jest umo¬ cowanie poszczególnych wózków 4 lancucha na pojedynczym obracajacym sie nosniku lancu¬ chowym. Wprowadzenie poszczególnych wózków odbywa sie przy tym w opisany wyzej sposób.Gdy pracuje sie tylko dwoma programami, to konieczne jest, by trzeci wózek poruszal sie bez programu, to znaczy jako wózek pusty.Liczba wózków moze byc jednakze zwiekszona prawie nieograniczenie, w przypadku gdy czesc wózków 4 zostaje zmagazynowana w urzadzer niu dodatkowym, przy czym nie potrzeba wyj¬ mowac wózków 4 z lancucha. W wiekszosci przypadków jedno urzadzenie wymaga zasto¬ sowania okolo dwudziestu do czterdziestu prog¬ ramów, a wiec takiej samej liczby wózków.Przy mniejszej objetosci programów prze- naczonych do wyboru jest mozliwe zainstalowa¬ nie poszczególnych wózków w sposób podany na fig. 5—8. Wysortowanie odpowiednich kart dziurkowanych nastepuje przy tym, jak opi¬ sano juz w zwiazku z fig. 1—4, lecz przy za¬ stosowaniu trzech szyn stykowych 14a, b, c.W urzadzeniu wedlug fig. 5—8 górna czesc glowicy odszyfrowujacej 15, 16 nie jest pod¬ niesiona, gdyz uchwyt kart 17 automatycznie, to znaczy w znany sposób, na przyklad hydrau¬ licznie zostaje dosuniety do glowicy odszy¬ frowujacej 15, 16 i ponownie odsuniety po do¬ konaniu odszyfrowania; Przy tym uchwyt kart 17 jest równiez ustawiony przez przestawne kolki prowadzace 22 umocowane wewnatrz glo¬ wicy odszyfrowujacej 15, 16. Wybór programu w tym urzadzeniu nastej&uje w ten samYSpo*6b, to znaozy jak to opisano w zwiazku z fig.-1—4, przez porównanie cechy za pomoca ^styjków 14&rc i styku zatrzymujacego 18 poprzez styki. 19.Przy zgodnosci ostatniego punktu cechy w$zek 13 zostaje zatrzymany poprzez zazebione czlo¬ ny 13a, 13b, 13c, przez sygnat na-styku zatrzy¬ mujacym 1$. Urzadzenie wsuwajace 20 (tigy.6 i 8) chwyta za pomoca chwytacza; 21, .urucha¬ mianego na przyklad pneumatycznie, uchwyt kart 17 i podaje go na miejsce miedzy,glowi¬ ca odszyfrowujaca 15, 16. W tym polozeniu nastepuje scentrowanie uchwytu kart 17 z kafcta i dziurkowana przez kolki prowadzace 22, podob¬ nie jak to opisano przy figv 3. Karta jest. przez to gotowa do odszyfrowania. Dopiero po, ukon- czenym odszyfrowaniu na skutek sygnalu kon¬ cowego karty dziurkowanej uchwyt kart . 17 zostaje przeniesiony z powrotem w polozenie pierwotne przez urzadzenie wsuwajaca 20„, Gdy urzadzenie wsuwajace znajdzie sie znowu w.swp- jej pozycji wyjsciowej, to cale urzadzenie od¬ szyfrowujace jest gotowe dla nastepnego cyklu roboczego. W tym urzadzeniu jednak, z powodu ograniczonej wysokosci, nie moze byc uzyta zbyt duza liczba uchwytów kart PL