PL46202B1 - - Google Patents

Description

f 0 V^E^ tk Urzo ¦ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 46202 KI. 15 I, 7/01 Centralne Laboratorium Farb Graficznych*) Gdansk, Polska Sposób wytwarzania termoutwardzalnych farb litograficznych i offsetowych Patent trwa od dnia 29 stycznia 1932 r.Ternioutwaiidizaline farby gnaficznie stosowane sa przede wszystkim do druku opakowan bla¬ szanych. Dominujaca tutaj technika druku jest technika lito-offsetowa.Tradycyjne uzywane do tych celów farby zawieraja zywice typu alkidalowego zdolna do utwardzania sie w temperaturze 120 — 150°C, a wiec zywice modyfikowana pólschnacymi lub nieschnacymi olejami roslinnymi. Farby te acz¬ kolwiek stosowane od dosc dawna nie daja po utwardzeniu termicznym blon o wysokiej twardosci oraz odpornosci na rozpuszczalniki, pare wodna, wrzaca wode i swiatlo. Niektóre z tych odpornosci maja bardzo duze znaczenie przy produkcji puszek konserwowych.Jest takze znane, ze do emalii czy lakierów piecowych nanoszonych pedzlem lub metoda natryskiwania albo przez zanurzenie — prze¬ mysl farb i lakierów stosuje obok zywic alki- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest mgr inz. Bohdan Sztremer. dalowych dodawanie zywic karbamidowych i znanych zywic melamiinowo-farmialdehydo- wych.Zywice te musza dawac jednorodne roztwory z uzytymi zywicami alkidalowymi i w tym celu eteryfikuje sie je wyzszymi alkoholami, najczesciej alkoholem n-butylowym. Z reguly sa one dostarczane w roztworze alkoholu, któ¬ ry uzywa sie do eteryfikacji, przy czym moga byc dodatkowo wprowadzone takie rozcienczal¬ niki jak toluen, ksylen itp.Zywica pozbawiona rozpuszczalników ma po¬ stac trudno rozpuszczalnego zelu i jako taka do celów lakierniczych jeet niiie^przydatna.Omówione zywice kaafemidowe i znane me- l?.minowo-formaldehydowe nadaja sie w pelni do emalii i lakierów ochronno-dekoracyjnych (malarskich) podwyzszajac twardosc blony, przy¬ czepnosc do podloza i odpornosc na wspomnia¬ ne wyzej czynniki zewnetrzne, nie mozna nato¬ miast uzywac ich w tej formie do wytwarzania farb graficznych Przyczyna tego jest fakt to-warzyszenia im zawsze latwo lotnych rozpusz¬ czalników (i rozcienczalników), które odparo¬ wujac na przenoszacych farbe, walcach maszy¬ ny drukarskiej powoduja zbyt silne uniemozli¬ wiajace druk zageszczenie sie farby. Prócz tego obecnosc silnie polarnego alkoholu nnbutylowe- go ulatwia tak zwane tonowanie drukujacej blachy offsetowej (zatluszczanie hydrofilnych to znaczy niedrukujacych miejsc blachy).Na dopelnienie obrazu dlaczego zywice te nie byly dotychczas stosowane do farb gra¬ ficznych trzeba podkreslic silnie polarny ich charakter z czym laczy sie niebezpieczenstwo tonowania formy drukowej, emulgowanie z wo¬ da nawilzajaca forme itp.Sposób wedlug wynalazku umozliwia zasto¬ sowanie eteryfikowanych alkoholami zywic kar- bamidowych i znanych melaiminowo-formalde- hydowych w produkcji termoutwardzalnych farb litograficzno-offsetowych, przy czym zywice te stanowia dominujacy sklaióMk spoiwa tych fanb.Sposób ten polega na tym, ze w sklad spoiwa wprowadza sie eteryfikowane alkoholami zy¬ wice karbamidowe lub znane zywice melami- nowo-formaldehydowe, z których usuwa sie uprzednio towarzyszace im latwo lotne roz¬ puszczalniki, wprowadzajac w ich miejsce estry o temperaturze wrzenia powyzej 220 °C pod cisnieniem 760 mm Hg. W efekcie uzyskuje sie trwaly roztwór zywicy aminowej w odpowied¬ nich, nielotnych w normalnej temperaturze estrach. Nie zostalo przy tym stwierdzone czy tego rodzaju zamiana rozpuszczalnika, która umozliwia zastosowanie zywicy aminowej do produkcji farb graficznych, ogranicza sie do zjawiska czysto fizycznego, czy jest ona pola¬ czona takze z pewnymi mozliwymi w tym ukladzie reakcjami chemicznymi (na przyklad reakcja przeestryfikacji estru i wolnych grup metylolowych czasteczek zywicy). Faktem jest, ze farba offsetowa oparta na tym nowym spoi¬ wie nie wykazuje wad, które wynikaja z nad¬ miernej polarnosci srodka wiazacego.Jak wiec wynika z powyzszego, wprowadze¬ nie wysokowrzacego rozpuszczalnika spelnia wielorakie zadanie, tym^ samym dobór tego rozpuszczalnika jest szczególnie wazny. Roz¬ puszczalnik ten mfósi bowiem spelniac ponizej podane warunki; Jpwinien .dawac trwale roz¬ twory z zywica melaminowa czy karbamidowa; nie moze wykazywac nadmiernej lotnosci w wa¬ runkach druku, co uniemozliwiloby przenosze¬ nie i doprowadzenie farby do formy drukuja¬ cej; nie moze przeszkadzac w szybkim utwar¬ dzaniu blony w temperaturze powyzej 120°C; powinien byc mozliwie bezwonny i bezbarwny oraz nie moze szkodliwie oddzialywac na za¬ warte w fair-bie pdgmemty, plastyfikatory i po¬ zostale skladniki oraz na tworzywo, którym obciagniete sa walki przenoszace farbe.Uzyskany roztwór zywicy aminowej powinien w sposób trwaly znosic sie z omówionymi na wstepie zywicami alkidalowymi, których zadaniem zasadniczym jest nadanie gotowemu spoiwu wlasciwej lepkosci i odpowiedniej ela¬ stycznosci utwardzonej termicznie blonie.Wprowadzona zywica aminowa poprawia wybitnie wlasnosci blony, towarzyszacy zas jej wysokowrzacy ester ulatnia sie dostatecz¬ nie szybko w trakcie utwarddzania blony w temperaturze 120— 160°C. Wazne jest tal^ze to, ze farby oparte na takim spoiwie nie wy¬ magaja dodatku katalizatorów schniecia (syka¬ tyw), które w mniejszym lub wiekszym stopniu zawsze niekorzystnie wplywaja na zmiane od¬ cienia w trakcie utwardzania blony. Zywica aminowa sama ma wlasnosc sykatywy, przy czym przyspieszenie utwardzania jest wzajem¬ ne, bowiem i wolne grupy kwasowe zywicy alkidalowej dzialaja katalitycznie ma utwardza¬ nie zywicy aminoiwiejj.Przyklad. Do 120 czesci wagowych zy¬ wicy melaminowej modyfikowanej alkoholem n-butylowym (50°/o roztwór zywicy w n-buta- nolu) dodaje sie 40 czesci wagowych wysoko¬ wrzacego rozpuszczalnika jakim moze byc syn- tamol (glicerynowy ester mieszaniny nasyconych kwasów alifatycznych C5 do Cio w lancuchu), po czym n-buitamol oddestylowiuje sie (pod próz¬ nia 10 — 15 mm Hg nie przekraczajac tempera¬ tury 90°C. Oddestylowanie butanolu powinno byc mozliwie calkowite. Otrzymany roztwór zy¬ wicy jest prawie bezbarwny, ma lepkosc 400 — 600 cp w 50°C i jest trwaly. Druga czesc spoi¬ wa przygotowuje sie przez roztworzenie zywicy alkidalowej (typ NL 5), zawierajacej okolo 50°/o kwasów tluszczowych oleju rycynowego w ole¬ ju tungowym. W tym celu 70 czesci wagowych tej zywicy ogrzewa sie z 30 czesciami wagowy¬ mi oleju tungowego do . temperatury 280°C, utrzymuje te temperature 15 — 20 min. uzys¬ kujac klarowny roztwór o lepkosci okolo 12000 — 13000 cp w 50 °C. Po zmieszaniu 90 czesci wagowych roztworu zywicy melaminowej ze 100 czesciami wagowymi roztworu zywicy NL 5 w oleju tungowym otrzymuje sie klarowne i trwale spoiwo.Gotowe farby zestawia sie wedlug ponizszych przykladów: — 2 —* 1. Fafba zólta offsetowa Zólcien Hansa j — Litopon 60% — spoiwo otrzymane wyzej — alkohol benzylowy — frakcja nafty o temperaturze wrzenia 260 — 280°C — Farba niebieska offsetowa Blekit ftalocjaninowy — Litopon 60°/e — spoiwo otrzymane wyzej — alkohol benzylowy — frakcja nafty o temperaturze wrzenia 260 —280 °C — 20% wag. 15% wag. 61% wag. 2% wag. 2% wag. 15% wag. 15% wag. 67% wag. 2% wag. 1% wag.Podane w przykladzie pigmenty uciera sie ze srodkiem wiazacym na przyklad na trójwalców- ce. Wykonane nadruki utwardza sie w tem¬ peraturze 140 — 150°C w ciagu 15 min. W przy¬ padku uzycia zywicy karbamidowej wspólnie lub zamiast znanej zywicy melaminowo-formal- dehydowej postepuje sie identycznie, jak w po¬ danych przykladach. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania termoutwardzalnych farb litograficznych, i. offsetowych, znamienny tym, ze w sklad spoiwa tych farb wprowadza sie eteryfikowane alkoholami zywice karbamidowe lub znane melaminowo-^formaldehydowe, z któ¬ rych usuwa sie uprzednio towarzyszace im la¬ two lotne rozpuszczalniki wprowadzajac w ich miejsce estry o temperaturze wrzenia powyzej 22Q°C pod cisnieniem 760 mm Hg. Centralne Laboratorium Farb GraficznychP.W.H. wzór jedrioraz. /arn. PL.Ke. Czst. zam. 2002 ii.VII.82 20J eg z. Al pism. ki. l'tl PL