PL46172B1 - - Google Patents

Description

RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 46172 Kopalnia Wegla Kamiennego „Wujek"*) Katowice, Polska KI. 67 a, 2 Urzadzenie do ostrzenia raczków do wiertel górniczych Patent trwa od dnia 8 lutego 1961 r.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ostrzenia koncówek skrawajacych do wiertel górniczych, zapewniajace poprawne ksztalty geometryczne ostrzy zaopatrzonych w nakladki z weglików spiekanych. Koncówki skrawajace nazwane powszechnie raczkami sa elementem luznym, który mozna wkladac i wyjmowac z wiertla górniczego.Znane dotychczas sposoby i urzadzenia do ostrzenia raczków do wiertel górniczych sa prymitywne i nie zapewniaja otrzymania po¬ prawnego ksztaltu geometrycznego przedmiotu szlifowanego, a przede wszystkim jednakowych katów ostrzy skrawajacych, jednakowej dlugo-, sci i identycznych ksztaltów powierzchni obra¬ bianych. Najczesciej szlifowanie raczków odby¬ wa sie recznie, nawet w specjalnych wytwór¬ niach narzedzi górniczych, przy czym uzywa sie do tego celu odpowiednich wsporników *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa Alfred Przebindowski i Józef Zogala. stalych lub ruchomych. W kazdym wypadku jakosc szlifowania uzalezniona jest od umiejet¬ nosci szlifierza, poniewaz wsporniki same nie reguluja odpowiedniego ustawienia raczka wzgledem tarczy szlifierskiej, co powoduje, ze ostrza prawie nigdy nie sa uksztaltowane jed¬ nakowo. Poza tym szlifowanie takze wymaga wielokrotnego sprawdzania ksztaltów ostrzy sprawdzianami pomiarowymi, co jest uciazliwe, pochlania wiele czasu i powoduje wieksze zu¬ zycie raczków i nakladek z weglików spieka¬ nych. Próby rozwiazania tego zagadnienia przez skonstruowanie odpowiednich wyspecjalizowa¬ nych szlifierek i ostrzarek nie zostaly uwien¬ czone sukcesem.Ze wzgledu na ciezkie i specyficzne warunki pracy takiego urzadzenia, mozliwosc stosowa¬ nia nie tylko w zakladach wytwórczych, lecz przede wszystkim w warsztatach kopalnianych, gdzie raczki masowo ostrzy sie przez szlifowa¬ nie, powinno ono miec budowe prosta i nie¬ skomplikowana nie reagujaca na wplywy za¬ nieczyszczen pylem szlifierskim i ciecza chio-dzaca, a poza tym pewna w dzialaniu, latwa i bezpieczna w obsludze.Urzadzenie do ostrzenia raczków do wiertel górniczych wedlug wynalazku usuwa dotych¬ czasowe wady i niedogodnosci. Istotna zaleta urzadzenia jest przede wszystkim to, ze osiag¬ nieto mozliwosc uzyskania parametrów kato¬ wych i liniowych dla wszystkich wymaganych ksztaltów geometrycznych raczków górniczych.Podczas szlifowania poszczególne cztery krawe¬ dzie skrawajace raczka stykaja sie zawsze z tarcza scierna w tych samych miejscach i po¬ siadaja jednakowe warunki ostrzenia, co gwa¬ rantuje wzajemny, symetryczny uklad tych krawedzi. Wielka zaleta i istotna cecha wyna¬ lazku jest to, ze tak wysoka jakosc i doklad¬ nosc szlifowania uzyskano za pomoca urzadze¬ nia o prostej budowie, a przy tym o nieskom¬ plikowanym dzialaniu. Poza tym urzadzenie to zapewnia jak najbardziej racjonalne i oszczed¬ ne zuzycie raczków przez szlifowanie, ograni¬ czajac sie tylko do minimalnego ubytku po¬ trzebnego dla przywrócenia prawidlowego ksztaltu poszczególnych ostrzy skrawajacych.Zasada konstrukcji urzadzenia wedlug wy¬ nalazku jest oparta na wykorzystaniu wszyst¬ kich parametrów geometrycznych raczków i zwiazaniu ich we wzajemny uklad funkcjonal¬ ny. Ogólnie przykladowe urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z suportu zamocowane¬ go na szlifierce, przesuwanego wzgledem tar¬ czy szlifierskiej recznie za pomoca sruby po¬ ciagowej i przytrzymujacych elementów prze¬ gubowych osadzonych na suporcie, z limaka do przytrzymywania raczków, osadzonego prze¬ suwnie na przytrzymujacych elementach prze¬ gubowych suportu, oraz z laczników elektrycz¬ nych ograniczajacych przesuwanie sie imaka, polaczonych z lampkami sygnalizacyjnymi.Wszystkie te elementy wspólpracujace ze soba pozwalaja tak ustawiac raczek wiertniczy wzgle¬ dem tarczy szlifierskiej, aby uzyskac automa* tycznie jednakowe zaostrzenie wszystkich czte¬ rech krawedzi skrawajacych i powierzchni przylozenia. Glebokosc szlifowania ustala sie wedlug krawedzi najbardziej zuzytej, a nastep¬ nie zbiera sie nadmiary innych krawedzi do glebokosci sygnalizowanej przez lampe. Zuzy¬ wanie sie tarczy sciernej jest sygnalizowane za pomoca odpowiedniego zderzaka w celu doko¬ nania zmiany polozenia suportu. Zderzak nie pozwala jednoczesnie na nieprawidlowe usta¬ wienie koncówki wzgledem tarczy, a zwlaszcza zbyt glebokie dosuniecie mogace spowodowac uszkodzenie sasiedniego ostrza.Przykladowa konstrukcja urzadzenia wedlug wynalazku jest uwidoczniona na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie (bez ima¬ ka) w rzucie aksonometrycznyim, ustawione na szlifierce pokazanej w widoku z boku, fig. 2 — w. widoku z góry (z imakiem) w kierunku strzalki A na fig. 1, fig. 3 — przekrój wzdluz plaszczyzny B—B zaznaczonej na fig. 2, fig. 4— imak w widoku z boku w czesciowym prze¬ kroju, fig. 5 — przekrój wzdluz plaszczyzny C—C zaznaczonej na fig. 4, fig. 6 — widok czolowy imaka od strony wkladanego raczka, fig. 7 — przekrój poprzeczny imaka wzdluz plaszczyzny D—D zaznaczonej na fig. 5, a fig. 8—12 przyklady uksztaltowania raczka górni¬ czego, przy czym fig. 8 przedstawia widok racz¬ ka wzdluz osi symetrii, fig. 9 — przekrój ostrza plaszczyzna E—E zaznaczona na fig. 8, fig. 10 — przekrój ostrza plaszczyzna F—F na fig. 8, fig. 11 — widok boczny, natomiast fig. 12 — widok raczka w kierunku strzalki G za¬ znaczonej na fig. 8.Urzadzenie w przykladowym wykonaniu po¬ kazanym na rysunku sklada sie z czterech za¬ sadniczych czesci, to jest z suportu H, imaka Z, elementu przytrzymujacego, a mianowicie stolika wahliwego J i lacznika elektrycznego K.Do konstrukcji la szlifierki jest zamocowana prowadnica 1, na której jest osadzony prze¬ suwnie suport H. Suport jest zaopatrzony w srube pociagowa 3, nakretke 5 i korbe 4, za pomoca której suport moze byc przesuwany prostopadle wzgledem osi tarczy szlifierskiej 2.Na suporcie H sa umieszczone stale wspor¬ niki 8, w których jest ulozyskowany przegubo¬ wo uklad elementów przytrzymujacych i usta¬ wiajacych raczek R wzgledem tarczy szlifier¬ skiej (2), na przyklad stól prowadniczy J ulo¬ zyskowany przegubowo na sworzniach 9 i wspor^ nik 6, regulowany od góry sruba 7. Na wspor¬ nikach 8 w gniazdach 10 z jednej strony i w gniazdach 12 stolika J z drugiej strony sa osa¬ dzone sprezyny 11, które utrzymuja stolik J w polozeniu takim, aby posiadal nachylenie do plaszczyzny poziomej równe katowi (J przylo¬ zenia ostrza raczka R ustalone od góry sruba regulacyjna 7 na wsporniku 6. Jednoczesnie odleglosc osi sworznia 9 w stosunku do po¬ wierzchni skrawajacej sciernej tarczy 2; usta¬ lona przez ruch suportu H za pomoca korby 4, - 2 -wyznacza wielkosc t, tj. promienia zaokragle¬ nia 'powierzchni natarcia ostrza. Na wsporni¬ kach 8 i stole' J sa zamocowane wystepy 13 i14 ograniczajace kat obrotu stolu J, a tym samym glebokosc zaokraglenia powierzchni natarcia.Przegubowo ulozyskowany stól J jest zaopa¬ trzony w dwie prowadnice rolkowe 15 i 16, ustawione pod katem do osi stolu (fig. 2), który odpowiada katowi pochylenia krawedzi tna¬ cych raczka R.Prowadnice rolkowe 15 i 16 utworzone sa z ukladów przednich pionowych , rolek 17, tyl¬ nych rolek pionowych 18, przedniej rolki po¬ ziomej 19 oraz poziomych rolek dolnych 20 i górnych 21. Jednoczesnie do stolu J zamoco¬ wany jest zderzak 22 (fig. 2) zapewniajacy utrzymanie wlasciwego promienia r ostrza racz¬ ka R, a pod prowadnicami 15 i 16 umocowa¬ ne sa przegubowo w stole J na sworzniach 24 dzwigienki sygnalizacyjne 23 i 23a, które dol¬ nymi ramieniaimi opieraja sie o przyciski 25 laczników elektrycznych K, polaczonych prze¬ wodem 26 z zarówka sygnalizacyjna 27, Stól J wraz z prowadnikami 15 i 16 jest wiec tak wykonany, by przesuwanie imaka bylo bloko¬ wane w polozeniach zapewniajacych popraw¬ ne katy i ksztalt szlifowanej koncówki raczka.Imak Z wsuwany do prowadnicy 15 albo 16 sklada sie z kadluba 28 o przekroju kwadrato¬ wym, zakonczonego przednia scianka 29 z otwo¬ rem 30 do wkladania raczka R. Wewnatrz ka¬ dluba znajduje sie stozkowata tuleja zwiera¬ jaca 31, a w niej tuleja zaciskajaca 32 do za¬ mocowania koncówki cylindrycznej Rl raczka R. Tuleja zaciskajaca 32 jest polaczona gwin¬ tem ze sruba sciagajaca 33, zakonczona reko¬ jescia 34 i ulozyskowana w kolnierzu 35 po¬ miedzy tylna scianka 36 dimaka a podkladka 37."Przez pokrecenie rekojescia 34 zwiera sie lub rozwiera tulejka 32 mocujaca raczek R w ima- ku. Poza tym w kadlubie imaka, w tulejce wo¬ dzacej 38 jest umieszczony zatrzask 39, którego przesuw do przodu powoduje napór sprezyny 40 i jest blokowany lub zwalniany klinem tra¬ pezowym 41 osadzonym wahliwie na sworzniu 42. Zatrzask 39 posiada ogranicznik pelny 43, którego krawedz 43a jest krawedzia ustalajaca glebokosc szlifpwania krawedzi I i II raczka i ogranicznik niepelny 44, którego krawedz 44a jest krawedzia ustalajaca glebokosc szlifo¬ wania ikaiwedzi III raczka R, a krawedz ogra¬ nicznika 44b jest krawedzia^ ustalajaca glebo¬ kosc szlifowania krawedzi IV. Na ograniczniku 43 krawedz 43a przy szlifowaniu opiera sie o dzwignie 23 lub 23a, krawedz 44a ogranicznika 44b, która jest wysunieta do przodu o wielkosc m, opiera sie' tylko o wyzsza dzwignie 23, na-? tomiast krawedz 44b opiera sie o nizsza dzwi¬ gnie 23a. Poszczególne polozenia imaka i jego ograniczników na prowadnicy 15 lub 16 usta-! laja wzgledem tarczy 2 pozycje szlifowania po^ szczególnych ostrzy I—IV raczka R.Klin trapezowy 41 imakas Z wchodzi w wj ciecie zatrzasku 39, a zwalnianie jego odbywa sie dzwignia 45 osadzona na sworzniu 46 w podstawie 47 przykreconej do kadluba 28* W polozeniu normalnym klin trapezowy 41 ,< jest dociskany do zatrzasku 39 zaczepem 48 dzwi¬ gni 45, poprzez sprezyne 49 wsparta w gniez¬ dzie 50 na kadlubie 28. Zaczep 48 jest jedno¬ czesnie wsuniety pod glówke sruby 51 wkreco-1 nej do klina 41. Przez nacisniecie dzwigni 4i i scisniecie sprezyny 49 zaczep 48 podnosi klin 41 do góry zwalniajac zatrzask 39, który spre¬ zyna 40 przesuwa do przodu. Przy umieszczo¬ nym imaku na jednej z prowadnic 15 lub 16, przesuwajacy sie' do przodu zatrzask 39 wspie¬ ra sie w zaleznosci od polozenia jednej z kra¬ wedzi 43a, 44a i 44b ograniczników. 43 lub 44 o dzwignie sygnalizacyjna 23 lub 23a.Lacznik elektryczny K, którego przycisk 25 wsparty na sprezynie 55 styka sie z dolnym koncem dzwigni sygnalizacyjnej 23, sklada sie z cylindra 52, zamocowanego do stolu wahli- wego J oraz ze styków elektrycznych 56 i 57 polaczonych przewodem 26 z zarówka sygnali¬ zacyjna 27. Wyjscie przewodu 26 jest zabezpie¬ czone gumowa uszczelka 58 a wyjscie przyci¬ sku 25 gumowa uszczelka membranowa 59, co zabezpiecza wnetrze lacznika przed uszkodze¬ niem od cieczy chlodzacej lub pylu. ' Opisane przykladowo urzadzenie, w swoich szczególach moze byc oczywiscie róznie roz¬ wiazane, tak na przyklad zamiast dwóch pro¬ wadnic 15 i 16 dla imaka Z mozna zastosowac jedna prowadnice, zmieniajac odpowiednio po¬ lozenie suportu Il, wzglednie stolu J albo in¬ nego ukladu skladajacego sie z podtrzymuja¬ cych, przegubowych elementów umieszczonych na tym suporcie. Mozna na przyklad zamiast dwóch prowadnic w zamocowanym przegubowo imaku zastosowac uklad mimosrodowy, za po¬ moca którego raczek bedzie obracany w celu przyjecia odpowiedniej pozycji do szlifowania poszczególnych krawe .-,3 -padku obrót mimosrodowy o wielkosc P za¬ znaczona na fig. 8 powoduje ustalenie pozycji szlifowania odpowiedniej pary krawedzi ostrza.Nastepnie urzadzenie moze posiadac dodatko¬ wo oslony lub odpowiednia obudowe zabezpie¬ czajaca jego elementy przed dzialaniem pylu lu/b woldy fstosowanej do chlodzenia szlifowa¬ nego raczka.Poslugiwanie sie urzadzeniem wedlug wyn nalfczku nie wymaga specjalnych umiejetnosci te strony obslugi. Podstawowa zasada jego uzytkowania Jest rozpoczynanie szlifowania od najwiecej zuzytej lub uszkodzonej krawedzi raczka, to znaczy wymagajacej najglebszego szlifowania. Ten^warunek jest konieczny dla racjonalnego szlifowania, jak równiez dla po¬ prawnego ustawienia polozenia zatrzasku 39 imaka Z. Poslugiwanie sie urzadzeniem ma przebieg nastepujacy.Szlifowany ra-czek R wklada sie koncówka cylindryczna Rl do otworu 30 i tulejki zacis¬ kowej 32 az do oporu. Nastepnie pokreca sie rekojescia 34, zaciskajac koncówke Rl w tulej¬ ce 32. Tak przygotowany imak Z wraz z zalo¬ zonym raczkiem R wklada sie do prowadnicy 15 lub 16 w zaleznosci od tego, która z krawe¬ dzi wymaga wczesniejszego szlifowania, przy czym w prowadnicy 25 ostrzone sa wewnetrz¬ ne krawedzie skrawajace I i III, a w prowadz nicy 16 zewnetrzne II i IV.Po uruchomieniu tarczy szlifierskiej 2, do¬ ciska sie do niej krawedz szlifowana raczka, trzymajac reka za rekojesc 34 i równoczesnie naciskajac na dzwignie 45. W ten sposób pierw¬ sza krawedz ostrzy sie przy zlutowanym za- trzassku i istale opierajacym isie j-ednym z ogra¬ niczników 43 i 44 na dzwigni sygnalizacyjnej 23 lub 23a. Po inaositrzeniu wstepnym wybranej krawedzi na wymagana glebokosc, zwalnia sie dzwignie 45, co powoduje zablokowanie zatrza¬ sku 39. Jest nika 43 liib 44. ustalajace glebokosc szlifowania nastepnych krawedzi tnacych raczka. Po wste¬ pnymi, glafbokosciowym zes»zlifowaniu krawedzi, trzymajac za rekojesc 34 i naciskajac stopnio- wo s.tó* wahliwy J ku dolowi w kierunku strzal¬ ki 60, pokazanej na fig. 1, powod*ije f*iejego obrót wokól osi sworzni 9 az do zetkniecia sie zde¬ rzaków 13 i 14, dzieki czemu powierzchnia przy¬ lozenia raczka R zostaje zaokraglona promie¬ niem r (fig. 9 i 10). Przed rozpoczeciem szlifo¬ wania powinno sie sprawdzic, czy stól wahli- wy J ma pochylenie <)dpowiadajace katowi 0, co mozna wyregulowac za pomoca sruby 7 W miare zuzywania sie tarczy 2, odleglosc r reguluje sie przesuwajac suport H ze stolem J w strone tarczy szlifierskiej 2 przez pokrecenie korba 4.Po calkowitym naostrzeniu jednej krawedzi sprezyna 11 odciska z powrotem do góry stól J do polozenia wyjsciowego, to jest az do opar¬ cia sie o srube 7 i przeklada sie imak Z z racz¬ kiem R w tej samej prowadnicy, obracajac go o 180° wokól osi wzdluznej. Po przycisnieciu imaka rekojescia 34 odbywa sie wstepne do¬ glebne szlifowanie nastepnej powierzchni ostrza raczka, az nastepny ogranicznik zetknie sie z dzwignia sygnalizacyjna 23, która z kolei na¬ ciska przycisk 25 lacznika K, powoduje zwar¬ cie styków elektrycznych 56 i 57 oraz zaswie¬ cenie zarówki sygnalizacyjnej 27. Oznacza to zakonczenie doglebnego ostrzenia krawedzi, po¬ zostaje tylko zaokraglenie jak poprzednio — powierzchni przylozenia.Przekladajac nastepnie imak Z z raczkiem do drugiej prowadnicy postepuje sie analogizz- nie, szlifujac druga pare ostrzy, przy czym za¬ trzask 39 pozostaje tutaj juz nieruchomo tak jak zostal ustalony klinem zaciskowym 41 przy szlifowaniu ostrza pierwszego. Po zaostrzeniu wszystkich czterech krawedzi wyjmuje sie imak z prowadnicy, a pokrecajac rekojescia 34 zwal¬ nia sie zacisk tulejki 32 i wysuwa sie raczek R. PL

Claims (2)

1. Zastrzezen i a • p-a tejn t o we 1. Urzadzenie do ostrzenia raczków do wiertel górniczych zaopatrzone m. taircze szlifierska, zinamiienne tymi, ze sklada sie z supartu (H) zamocowanego do szlifierki i przesuwanego prostopadle do osi tarczy szlifierskiej (2) oraz z imaka (Z) mocujacego raczek (R) osa¬ dzonego na podtrzymujacych elementach przegubowych suportu w ten sposób, aby stosownie do wymaganego ksztaltu geome¬ trycznego ostrza raczka (R) imak mógl byc przesuwany do tarczy szlifierskiej na jed¬ nakowa glebokosc szlifowania poszczegól¬ nych krawedzi ostrza i aby mógl byc usta¬ wiany przegubowo w stosunku do tej tarczy tylko pod wymaganym katem w plaszczy¬ znie poziomej i pionowej, przy czym zakon¬ czenie przesuwania imaka (Z) do tarczy szlifierskiej (2) jest sygnalizowane lampa (27) za pomoca ograniczników (43 lub 44) imaka, uruchamiajacych lacznik elektrycz- - 4 -ny (K), a ustawianie imaka pod wymaganym •Jfatem jest ustalone na przyklad zamocowa¬ nymi do podtrzymujacych elementów su- portu (H) zderzakami (13 i 14) i sruba na- stawcza (7) oraz zderzakiem (22) zapewnia¬ jacym utrzymanie wlasciwego promienia (r).

2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze imak (Z) jest wyposazony wewnatrz w tuleje zwierajaca (31) i we wchodzaca do niej, podobnie uksztaltowana tuleje (32) za¬ ciskajaca koncówke (21) raczka, w srube sciagajaca (33), której jeden koniec jest wkrecony do tulei zaciskowej (32) a drugi wystajacy na zewnatrz jest zakonczony re¬ kojescia (34), oraz w zatrzask (39) wsparty na sprezynie (40) blokowany klinem trape¬ zowym (41) naciskanym sprezyna (49) po¬ przez dzwignie zwalniajaca (45), przy czym do przesuwanego zatrzasku (39) sa zamoco¬ wane ograniczniki (43 i 44) wystajace na zewnatrz, przeznaczone do uruchamiania elektrycznego lacznika (K). Kopalnia Wegla Kamiennego „Wujek" Zastepca: mgr Tadeusz Szczepanik rzecznik patentowy I Fig.1 rDo opisu patentowego nr 46172 ark. 1Do opisiu patentowego nx 46172 ark. 2 4-3_Do opisu patehtowego nr 46172 ark. 3 fl-fl Fi'g.6. \ \ ©%« £-f F-F Fig*. FigM ' Fig. 42. 1885. RSW „Prasa", Kielce. BIBLIOTEKA Urzedu Mentowegw rMe|fc«nzfggi!»Kj*Mi PL