jitfe i *'¦* Opdbliko^aiKi_di^a 23 sierpnia 1962 r. ;owano dnia 23 « POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 459ta VEB Secura - Werke Berlin, Niemiecka Republika Demokratyczna KI. 43 q, 13/04- Urzadzenie sterujace i wyzwalajace do kas rejestrujacych wykazujace pozycje poszczególne i podliczeniowe Patent lawa od dnia 15 czerwca 1961 r.Znane sa kasy rejestrujace, w których na¬ stawia sie czynnosc za pcimoca odpowiedniej dzwigni lub klawisza, ipo czyni dzialanie ma¬ szyny zostaje uruchomione przez nacisniecie klawisza wlaczajacego. Byly proponowane urza¬ dzenia, w których ten sposób dzialania zostal uproszczony przez zastosowanie specjalnego klawisza wyzwalajacego, wybranego do wyko¬ nania danej czynnosci zaleznie od ustawienia klawiszy wykazujacych sume, przy jednoczes¬ nym zablokowaniu innych klawiszy za pomoca odpowiednich zastawek.Przedmiotem wynalazku jest Urzadzenie dla kas rejestrujacych, majacych zastosowanie spe¬ cjalnie w sklepach samoobslugowych. W celu osiagniecia mozliwie prostej konstrukcji,. przy pozycjach pojedynczych naciska sie pozycje-po¬ jedyncza, a nastepnie w eeitu uruchwnienia ze- sspolu pedliczeniewegó lub sumy naciska sie po raz drugi te pozycje, jednak zarówno przy pos¬ zyciach pojedynczych, pcdliczeniowych jak i przy sumie koncowej, do wyzwolenia dziala¬ nia maszyny i do przygotowania jej nastawie¬ nia uzywa sie tylko jednego klawisza wlacza¬ jacego. Poniewaz pojedyncze zakupy w skle¬ pach samoobslugowych sa rzadkimi wyjatkami, zwyczajne wykonanie czynnosci za pomoca tylko jednego klawisza wlaczajacego stanowi powazna zalete, bowiem klawisz ten, w zalez¬ nosci od nacisniecia klawiszy okreslajacych na¬ leznosc przygotowuje czynnosc maszyny i daje moznosc szybkiego obsluzenia.Rysunki przedstawiaja przykladowe wykona¬ nie urzadzenia wedlug wynalazku, a mianowi¬ cie: fig. 1 i 2 — widok urzadzenia w stanie spoczynku w przygotowanej pozycji zespolu nastawczego na czynnosc „suma", fig. 3 14 — widok urzadzenia po nacisnieciu klawiszy okreslajacych naleznosc, gdy nastepuje przygc* towanie na przebieg „suma podliczenia" i przed uruchomieniem, klawisza wlaczajacego, fig. 5 — mechanizm klawisza wlaczaj acego a fig. 6 do 9 — poszczególne przekroje tego urzadzenia W widoku z góry.Fig. 1 przedstawia zespól nastawczy iw mo- mencie* kiedy zaden z blizej nie uwidocznioinyehklawiszy Hrófattwyctr mV jest nacisniety. Za- euwka nastawcza 2, prowadzona podluznym otwiofrem 3 na kolku 4 przynitowanym do ze¬ spolu nastawczegc 1, jest polozona swoim dol¬ nym zawinietym koncem 5 w zasiegu nie uwi¬ docznionego znanego czujnikowego urzadzenia kleszczowego i decyduje o zamknieciu tych kleszczy, a tym samym, o ustawieniu segmentu 6 na pozycje „suma", który ze swej strony ustawia w wiadomy sposób urzadzenie druku¬ jace i wykazujace. Na kolku 7 przynitowanym do zespolu nastawczego 2 osadzona jest uchyl¬ nie dwuramienna dzwignia 8, która swoim kol¬ kiem 9 przesuwa zasuwke 2 dla pozycji „su¬ ma", a kolkiem 10 — zasuwke 11 w pGzycje „su¬ ma podliczenia". Kolek Izi osadzony na gór¬ nym koncu przedluzonego ramienia dzwigni 8. ehodtti w saeeelinie 13 dzwigni 15 osadzonej nieruchomo na wale 14. Dzwignia 15 w sposób opisany dalej powoduje przyblizenie sie zasuw- Ifet tX w zasieg nie uwidocznionych ramiion kle¬ szczowych w celu nastawienia na czynnosc „suma podliczenia".Na trzpieniu 11 przynitowanym do sciany 16 (fig. 7) maszyny sa umieszczone dwuramienne ruchome dzwignie 1$ i 19, których wzajemne przygotowan ie~ dzialania na czynnosc kasy „su¬ ma podliczenia" lub „suma" sterowane jest przez osadzona obrotowo na €si 21 tulejke 20 (fig. 6), na której zamocowane sa nieruchomo haczykowate dzwignie 22 i '23 "W taki sposób, ze zostaje przytrzymany albo kolek 24 dzwigni 18 za pomoca dzwigni 22, albo kolek 25 dzwiga¬ ni 19 za pomoca dzwigni 22. Dwie sztabki 26, 21 z jednej strony przyczepioffie za pomoca koll- ków 28, 29 do dolnego ramienia dzwigni 18, 19, a z otnug^ej strony za pomoca kolków 30, 31 tfig. 7) dowygietych dzwigni 32, 33, przygoto¬ wuja nastawienie zespolu podliczajacegb na czynnosc „suma podliczema" luib „suma**. Dwie wygiete dzwignie #2, 32 sterowane przez krzyw- )& 3$r 39i zsatuGroroasne na glównym wiale toape^ dowym 34t pciwodiufo w sposób nie uwisBte«zn*c- ny latfztoie sief nte awiakjezfflwlnyslh k^efe ds#*~ * watta <# TBtewte iwdliczaniofOran r me uwi- doemUmiynn nównirf zebatymi -drazkami w csh Ib wyk&Laitia Mteznciei tfi& 2ft Pfenizej jest opisany wpówOtó dzialania urza¬ dzenia wedlug wynfatezlkl* w pierwafezym rzedzie dla czynnosci „podsuBtowarria".Jezeli w nie uwidocznionym ztapele klawi- sztowym nacrame sie pewna. kwote, na skutek promieniowego ruchu Wawiszowega (kolka 37 i jego slizgania sie po pochylej krawedzi 38 za¬ suwki 40 prowadzonej na trzpieniu 39, naste¬ puje przesuniecie tej zasuwki w kierunku prze¬ ciwnym do ruchu wskazówek zegara, przez co przyjmuje cna pozycje uwidoczniona schema¬ tycznie na fig. 3. Znajdujacy sie na koncu tej zasuwki wystep 41 swoja skosna powierzchnia 42 zmienia polozenie lukowatego zawiniecia 43 dwuramiennej dzwigni 44 podporzadkowanej kazdemu zespolowi 'liczbowemu, obracajac dwu- ramienna dzwignie 44 na wale 14 w kierunku przeciwnym mchowi wskazówek zegara.Dzwignia 44 jest polaczona osia 45 z pozosta¬ lymi dzwigniami 44, wobec czego i cne musza sie wychylic. Umieszczona luzno rów¬ niez na wale 14 i przez os 45 zabierana dwuramienna dzwignia 46 ma na swym dol¬ nym ramieniu^ kolek 47, osadzony w podluznym otworze 48 zakrzywionej dzwigni 22 osadzonej ruchomo na osi 21, porusza dzwignie 22 oraz w innej plaszczyznie polozona i przez tuleje 2& mocno z ni4 polaczona dzwignie 23 w kierun¬ ku przeciwnym ruchowi wskazówek zegara (ffiig. 3 i GJ. Wskutek tego dzwignia 22 (fig. 1, 2, 3) zachodzi przed kolek 24 osadzonej na trzpie¬ niu 17 dzwigni 18 .i przytrzymuje ja po wyla¬ czeniu 'biegu ,jnaszjnriy,'"¦ podczas gdy 'dzwignia 19 iprzez zwcJnifenie kolka 25 moze wtedy wy¬ konac* meto ^lwaterwy w kierunku przeciwnym ruchowi wskazówek zegara (fig. 7). Przez na¬ cisniecie klawisza wlaczajacego 93 (fig. 5) na¬ stepuje w sposób póznieji blizej opisany nie¬ znaczny obrót walu 49 (fig. 3) w kierunku prze¬ ciwnym ruchowi wskazówek zegara, przez co za pomoca dzwigni blokujacej 50 i dalszych znanych srodków zostaja zahamowane nie uwi¬ docznione zespoly klawiszowe w dzialaniu ped- czas biegu maszyny. ' Na wale 49 (fig. 3) jest zamocowana jednorar maemna dzwignia 51, do której pi^czepiony jest drazek 52 z? podluznym otworem 53, w tetór ry wchodzi kolek 54 dzwigni zajpadtowcj 56.Przy oln-ecie walu 49 dzwignia zapadkowa $6 os&dzoita obrotowo fi® trtzcrteniu 55r zostaje wy- (rhyletna? w kierunku fcn&m wskazówek ze&ta.Przy nie uwidocznionych blizej nacifetictycfr klawiszach licEJbowych, jak to juz wspomniano wyzej i po uruchomieniu klawisza wlaczajace¬ go 93 (fig. 5) drazek 27 (fig. 3) doczepiany 4sy dzwigni 19 zostaje przez wychylenie zapadlo. 56 zwolniony z zabka 57 i za pomoca sprezyny $0 (fig. 4) przy krzywkowej dzwigni 33y do totórej przyczepiony jest drazek 27 kolkiem31, zostaje - 2 -pocaagnigrty w .praw^o. Wskutek tego krzywko¬ wa ^iwigrua 33 wychodzi swoja szczelina 62 z ^asiegu zaiieraka 65, osadzonego • jpucfepmo na swale 65 jfedflaftcann^nne^ dzwigni £4. Dtzwignia ^^kttwsa ?5 w^coj^e #. tegoljjp^<$u^._jprzy pr^acy ,«a»szy^ «pofitfQ^T»«pej te^^ka 3^ tyl¬ ko slepy skok, podiczas gjfgy *ki£^wikowa dzwig- nia 22 utrz^mu;e pozycje pokazana, na $g. ;2 i jprrez cjbrói dzwigni £4[w kaea^unfcu, wskazów- Jb£ aagaca, w sposób bladej nie pokazany po- W^^je spr3^ze dcazków z zespolem podlaczeniowym dla ,prze- bie$u podisyrao^^nifl. Knzywika 67 przymoco¬ wana ido walu 6(J przenoszenia ^dziesiatek, ob¬ racajac .sie w itierniinku jpuchu wskazówek ze¬ gara, (naciska przed zakonceeniem biegu kaso¬ wego ^wjachylona kw.w4LOwa dzwonie, 33 z pc«- wopoton w pozycje ^pocsgrootowa. W stanie *po- ^gpgafcu maszyny stale bedacy w pogotowiu 'W^caadacy zab <*$ przesuwanej na trzpieniu 69 zasuwki .7fi, sluzacej do rocpccagcia sumowa- .j^ta, ^p&eiE g$ixe;aenie na walie napedowym 34 x iosa^sca?bym inier^oharao 4solem zebatem 111 (fig. 2) zostaje przy c^i^nyim naatawieniu na gffrefefog ypgxtoJ»iowftni€u w ^stepujacy spo~ 4ti|«w3*Jajc»c^y. zasuwka 72 (fig. 4, 9) prowa- d#ona «a jdw^h .trpweruach U w, narmalne.i :9Jl^;BS!^ji.u^ 70 ^w tfosscói xazefeto$iej. W *ej pwyqji utrzymuje ja dzwignia Tkolaaiowa -75, osadzona ruchomo na tajeniu 74, która swym dioikiym ramieniem 7-6 naciska pa zwumiecie 11 zasuwki 12 wforew -dzialaniu SPKS^jroy 75. Przy wycieleniu dzwig- m $.9w kaerunkw przeciwtnym ruchowi wska- zówek zegaca dzwignia 7,5 opierajac sie swa jgasaczjGzna 78 na ktoJku 79 wychyla sie w tym- «e flrieruniku i jej dolne ramie .76 pcdncsi sie.Wtedy pod dzialaniem sprezyny 75 zasuwka 72 zostaje podniesiona do góry, a zasuwka wla¬ czajaca 70, prowadzona na dwóch kolkach S4. rcbi.to saw pod dzialaniem sprezyny 83 it$zwa$ni ,-W Gladzonej ruchomo na csj 80 i uci- ..skajaoej aa kolek 82.Zaa^iwka 2 (lig. 1, 3), bedaca w stanie spo- .otaplBU maseyny w pozycji „syma" w celu nar •jrtawienia segmentu 6 (fig. 1) umieazKaDonego ;TVj^rBomo ijia owale 35, zostaje przelaczona na jjpcdisuiTiowaiiie'' za pomoca nie uwidoczmoiic- go ccaugnikOAwego urzadzenia kleszczowego w sposólb nastepimiacy- "Dzwignia r.egul«cyjna 86. zamocowana na wale 14, ma przysrubowany drajzek 88 za pomicca mimosrcdowej sruiby 87.Jhrazek 88 jeat polaczony kolkiem 89 i plytka 90 z -kolkiem$1 d w ten sposób .. ^r^p^ty z dzwignia 19 (fig. 3), .Jezeli przy najcissni^ciu nie uwidocznionych klawiszy lk^DOW^ph &o wlac^ewu ma^zy^y Mw^ina^ ^19 wychjji Ae, w kijaruinku' prwei^wym ki€j3iojto^»l rawhu 3V!skji- zówek zsegara, wówcza^. dzieki /R^t^e SA wste¬ puje przswetsienie itucbiu ncL ,dzwi^gni£ 88, ,tijik iz równiez wia^ 14 wyitoonnje xuch w lpei^nkju ppe-cdwinym kiejninkowi ruchu wstozów»k j?p- gara. Zamocowana równiez na wale JA jedoc- jamienna dziwigoia 15 ^prowadzi swym .W3tój5" dem 15 kolek 12 dwuramienBej .dzwigni .8 Q*p- dzoniej ruchomo na tolfcu 7 i wychyla ja av Me- i-unku zgodnym z ruchem wskazówek zegara.Za -pomoca ^kolka 10 rpg. 1, 3) ^oataje wpro- wadzjcoia zasuwfea 11 na stanowisko z«uita#«q^e •dla pozycji j^suimoJwjBnoe*4, podczas -gdy za¬ suwka 2 za pomoca kólka :9 zoataje odciawmta ze stanowiska ^umaa. PrzynaOezne teuMemM zespolowi lic34)OW€imu .zaanoeowa^e mwowita wale M dzwijgoie $fc (fig. I) sfym w isym Ufiiu, by aa pozaMtfi ^uiroa" w cwoadomy tpo^ób w- laczyc dzialanie, .a zezwolic na dzialanie tpray pozycji „podBuimiciwanie".Spcsób ^eaalanaa tego' iurzadatenia przy $*a- staw^miu jaa #Qaj'*cje ,jxuqpna'< jest nastepujacy.Pcsizczególne czesci pi^yjmuja w stanie &&&- czynku polozenie pokazane na fig. 1 i 2. Przy rozpoczeciu aumowanóa zadne z bliiej nie uwidocznionych klawiszy nie sa nacisoiete i wskiutek tego nie odbywa, cie zaden, ruch dzwigni 44. 46, 22, 25. Przy uri;icnamlaniu m»a^ szyny zostaje prziir?^many kolek 25 dzwigni 19 za pomoca dzwigni 23 (fig. 3), podczas gdy kolek 24 zostaije zluzowany a dzwignia 18 po zluzowaniu drazka 26 wsfcutek obrotu blokuja¬ cej yzapadki 56 w kierunku ruchu wskazówek zegara, zostaje przez: to wyphykna^ tak zej^rzy1- czepiciny do dzwigni 18 kolkiem 2i i do krzyw¬ kowej dzwigni 32 kolkiem 50 drazek 2p pod wplywem aprejzyny 59 dzwijgni 32 zostaje prze¬ ciagniety w prawo. Jednoiczesnie zxpstsje^ wyla¬ czona dzwignia 32 (ftg. 2) za pólnoca!.^ibij^aka 63. Dzwignia krz^kowa^ $2. wykonuje jpc^czas pracy maszyny iw wynikoi mcku krz^wfó ó rpch jafowy, podczas, gdy dzwignia 3$, -9tero wana ^rzez krzywke 56, jowodijjje sprz^niecie nie uiwidocznicnych zebatych drazków i.|espo- leim podliczeniowymi do sumowania. Pclozenie czesci l8, 26, 32 odpowiada wówceas ^polcaeniu caejsci 19, 27, 33 na fig. 4.Wlaczenie dzialania mechanizmu kasowego nastepuje tprzy wsazysiikich przebiegach za po- - 3 -moca latwego w obsludze' duzego klawisza 93. który jest polaczony na stale za pomoca srub 96 z dzwignia 95 (fig. 5) osadzona obrotowo na trzpieniu 94 zamocowanym na nie uwidocznio¬ nej na rysunku sciance. Kolek 98 przynitowar ny w oczku 97 dzwigni 95 wchodzi w szpare 99 drazka 100 dzwigni dwuramiennej 102 zamoco^ wanej uchylnie na wale 101 i przy nacisnieciu klawisza 93 powoduje wychylenie sie dzwigni 102 w kierunku przeciwnymi ruchowi .wskazó¬ wek zegara. Zawiniecie 103 na drugim ramie¬ niu 104 dzwigni 102, wchodzace w wyciecie 105 dzwigni 106, zabiera ze soba te dzwignie, na slkuitek czego trzpien 107 zamocowany na dzwig¬ ni 206 porusza dzwignie 108 zamocowana na stale na wale 49, równiez w kierunku przeciw¬ nym ruchowi wskazówek zegara. Tak jak przydzielone kazjdemiu zespolowi liczbowemu zapadki 50, równiez i dzwignia 51 (fig. 3) za¬ mocowana na wale 49 wychyla sie w kierunku przeciwnym ruchowi wskazówek zegara i za pomoca dzwigni 52 i zapadki 56 zwalnia w zat- leznosd od przygotowania albo dzwignie 26 albo 27. Przymocowany do zapadki klawiszo¬ wej 50 za pomoca srulby 109 drazek 110 przy obrocie osi 49 w wiadomy sposób wylacza jed¬ noczesnie dzialanie silnika. - PL