Wynalazek ^dotyczy sposobu wytwarzania tka¬ nin runkowych typu aksamitu na artykuly odziezowe lub dla celów przemyslowych.Dotychczas wytwarzano aksamit przez tkanie lub dzianie. Z nitek podstawowej tkaniny lub dzianiny i z poprzewtiazywanych z nimi niteK runkowych powstaja przy tym sposobie lezace obck siebie równolegle wezyki. W dalszych pro¬ cesach wykonczeniowych nitki runkowe kazdego Wezyka zastaja rozcinane i w ten sposób roz¬ luznione, ze podniesione do góry peczki wlókien tworza prazki. Ten sposób produkcji wymaga daizego nakladu pracy, zwlaszcza dlatego, ze dla uzyskania dostatecznie gestego pokrycia run- kcwego, na przyklad przy aksamitach watko¬ wych, trzeba wbic od 500 do 1.200 nici watko¬ wych na 1 dm.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa inz. Siegfried Piech i inz, dypl. Heinz ZBchunke.Ostatnio rozpowszechnily sie równiez sposoby prcdulkcji tkanin runkowych, w których prcces tkania i dziania zostaje w znacznym stopniu wyeliminowany i w danymi przypadku koniecz¬ ny jest tylko do wyrobu tkaniny podstawowej.Runko tworzy sie przy tym z kawalków nitek, z petli, które mozna rozciac, z niedoprzedai, sze- nili itp., które przykleja sie do tkaniny podsta¬ wowej. Znany jest równiez sposób wszywania nici runkowych do materialu podstawowego i ich rozcinania dla uzyskania runka.Wykonane tym sposobem tkaniny nadaja sie tylko do pokryc podlogowych, do obic meblo¬ wych itp. Nie nadaja sie wiec do wykonywania tkanin runkowych typu aksamitu, poniewaz w ten sposób nie mozna wytworzyc dostatecznie gestej i krótkiej powloki runkowej. Równiez w pólfabrykatach nie tworza sie wezyki, które mozna by dalej przerabiac w wykcnczalniach. zwyklymi narzedziami tnacymi, stosowanymi doaiksamitu, a co umozliwialoby zastosowanie tego rodzaju maszyn.Wynadazek ma na celu zracjonalizowanie pro¬ dukcji iikanin runkowych typu aksamitu przy zachowaniu dotychczasowej gestosci powloki runkowej i przy zachowaniu dotychczasowej technologii przecinania i uszlachetniania stoso¬ wanych do wytwarzania aksamitów, poniewaz w prosty sposób wykonane zostanie wymagane dotychczas polaczenie materialu podstawowego z runkiem za pomoca tkania lub dziania.— Zadanie to rozwiazuje sie wedlug wynalazku w ten sposób, ze na uprzednio przygotowany material podstawowy, na przyklad tkanine, dzianine lub inny plaski wyrób wlókienniczy, uklada sie w poprzek dlugosci materialu pod- sifcawcwego przedze lub runko wlókiennicze i la¬ czy sie je z materialem podstawowym gesto ©- bok siebie, ukladanymi równoleglymi szwami wzdluznymi. Powstale w ten sposób miedzy wzdluznymi szwami wezyki sa nastepnie rozci¬ nane. Uzyskany w taki srposób pólfabrykat pod¬ lega dalszej przeróbce znanymi sposobami za po¬ moca urzadzen stosowanych do wykonczania ak- saimifci. Wzdluzne szwy mozna wykonac, przez szycie, klejenie, szycie i klejenie lub przez spa¬ janie.Na rysunku przedstawiona jest w przekroju tkanina runkowa typu aksamitu, wyprodukowa¬ na sposobem wedlug wynalazku. Rysunek ten umozliwia zrozumienie poszczególnych faz pro¬ cesu wytwarzania." Na material podstawowy 1 kladzie sie przedze lub runko 2 prostopadle do dlugosci materialu podstawowego 1. Polaczenie miedzy materialem podstawowym 1 a tworzacymi nastepne runko nitkami przedzy lub runa 2 zostaje dokonane za pomoca wzdluznych szwów 3. Wzdluzne szwy 3 sa pikowane gesto obok siebie. Mozna je uzy¬ skac w szczególnosci przez szycie na przyklad na maszynach wieloiglowych. Poniewaz dla uzyska¬ nia aksamitu o szczególnie trwalym runku ko¬ nieczny jest zwarty szew, wskazane jest stoso¬ wanie kurczacych sie nitek do zszywania, na przyklad nitek z chlorku poliwinylu. Mozna rów¬ niez wykonywac szwy przez klejenie lub spaja¬ nie. Spajanie cdlbywa sie w znany sposób przy zastosowaniu pasków lub nici z termoplastyków.Wzdluzne szwy 3 tworza wezyki 4, które nastep¬ nie rozcina sie za pomoca nozy 5 w sposób zna¬ ny z produkcji aksamitu. W dalszym ciagu run¬ ko podlega dalszej przeróbce za .pomoca równiez znanego sprzetu do wykanczania aksamitu.Jako tworzacy runko material stosuje sie naj¬ korzystniej nieznacznie skrecony niedoprzed, co eliminuje potrzebe zatrudniania maszyn cienko- przednych, a co oprócz tego w znacznym stopniu zmniejsza konieczne dla rozluznienia wlókien przejscia przez szczotki. Natomiast do produkcji aksamitów wedlug znanych sposobów uzywany jest wylacznie cienki gatunek przedzy, czescio¬ wo czesanej, który w znacznym stopniu zajmu¬ je maszyny przedzalni cienkoprzednej. Dla roz¬ luznienia mocnych skretów nitek runka koniecz¬ ne jest wielokrotne szczotkowanie, co bardzo przedluza proces wykonczeniowy.Przy zastosowaniu na runko tasm runowych potrzebne jest zatrudnienie jedynie maszyn w zakresie od przedzarki wstepnej do zgrzeblar- ki.Przy sposobie wedlug wynalazku mozna rów¬ niez stosowac nieskrecona, klejona przedze, jah ko nitki rumlkcwe.Sposób wedlug wynalazku daje ponadto te korzysc, ze pozwala na wyeliminowanie z pro¬ cesu produkcji cewek krzyzowych i watkowych i umozliwia bezposrednio prace z duzych cewek niedcprzedowych.Wydajnosc uzyskiwana w wyniku wiazania runka z materialem podsitawowym w sposób wedlug wynalazku jest wielokrotnie wieksza niz przy dotychczas znanych sposobach produkcji aksamitu. W ten sposób po pierwsze zostala umozliwiona rozbudowa linii wykonozainticzych do wytwarzania: aksamitu przy wlaczeniu do pracy znanych maszyn do wytwarzania aksami¬ tu, a po wtóre zapewniony zostal znaczny wzrost wydajnosci praicy równiez dla maszyn do wy¬ twarzania aksamitu. PL