Wynalazek niniejszy odnosi sie do ob¬ rotowej glowicy nawijajacej, która poni¬ zej bedziemy nazywac ,,nawijadlem", przeznaczonej do przyrzadów nawijaja¬ cych drut w postaci zwoju srubowego i przy których drut odwijajacy sie z bebna nawija sie w postaci zwoju srubowego na trzpien posuwajacy sie naprzód.Przy tego rodzaju przyrzadach do na¬ wijania drutu jest rzecza wazna dokladne hampwanie bebna dostarczajacego drut, tak aby drut odwijajacy sie z bebna byl zawsze napiety i aby to napiecie bylo za¬ wsze jednakowe.Celem wynalazku jest równomierne ha¬ mowanie obracajacego sie bebna z drutem w ten sposób, azeby powyzsze warunki byly spelnione.W tym celu, w mysl wynalazku, beben jest obrotowo podparty na klach centruja¬ cych, przyczem przewidziano urzadzenie wciskajace kly centrujace w odpowiada¬ jace im loza. Urzadzenie takie moze byc np. elektromagnetyczne, albo pneumatycz¬ ne. W mysl wynalazku najlepiej jest kly centrujace wciskac w ich loza zapo- moca sprezyny, której napiecie mozna na¬ stawiac.Przez ,,kly centrujace" nalezy rozumiec cialo obrotowe, którego srednice ku kon¬ cowi szybciej lub wolniej zmniejszaja sie.Sam koniec najlepiej wykonac zaokraglo¬ ny. Powierzchnia obrotowa moze np. byc podobna do wierzcholka paraboloidu obro¬ towego.Kly centrujace i loza mozna uksztal-towac jako odpowiadajace sobie powierzch¬ nie kulowe wypukle, wzglednie wklesle.Oprócz tego mozna przynajmniej je- .den z klów centrujacych umiescic na koncu trzpienia, przesuwanego w kierun¬ ku swej osi, który odpowiednia sprezyna naciska w kierunku kla centrujacego, W mysl wynalazku beben do drutu z nosnikiem doskonale nadaja sie do zasto¬ sowania na obrotowem „nawijadle" dla przyrzadów do zwijania drutów w postaci zwoju srubowego.W takiem ,,nawijadle" mozna beben dla drutu, który ma byc skrecony, a który ponizej bedziemy nazywac ,,drutem zwo¬ jowym", umiescic bocznie wzgledem osi, Tub tez spólsrodkowo z nia. Przy szybko biegnacych urzadzeniach bedzie ten ostatni sposób umieszczenia bebna do drutu od¬ powiedniejszym, poniewaz w takim wy¬ padku nie wystepuja sily odsrodkowe, zja¬ wiajace sie przy mimosrodowym ukladzie.Mimosrodowy uklad mozer przy zasto¬ sowaniu bebna do drutu, obracajacego sie na klach centrujacych, przy szybko biegna¬ cych urzadzeniach, spowodowac znaczny wzrost sily odsrodkowej w stosunku do si¬ ly przyciskajacej kly centrujace w ich lo¬ zach, co moze spowodowac nierównomier¬ ne hamowanie.Przy otworze wzdluz osi i centrycznie umieszczonym w ,,obrotowem nawijadle" bebnie do drutu, na którym nawinieto drut owijany (ponizej zwany ,,drutem rdzenio¬ wym"), a przez który drut ten ma prze¬ chodzic, bedzie najlepiej kly centrujace i loza, biorac w kierunku posuwania sie dru¬ tu rdzeniowego, umiescic w nastepujacym porzadku: kiel centrujacy, loze, kiel cen¬ trujacy, loze. Przy zachowaniu tego po¬ rzadku osiaga sie te korzysc, ze w kanale, przez który ma przechodzic drut rdzenio¬ wy, niema wystajacych brzegów, o które- by drut mógl zawadzac.„Nawijadilo" moze miec k&ztalt litery U, stale zas loze bebna do drutu moze byc umieszczone na mostku laczacym oba ra¬ miona U, przyczem na tych ramionach mozna umocowac krazki do prowadzenia drutu, ódwijajacego sie z b^bna; Na zalaczonym rysunku przedstawiono kilka przykladów wykonania wynalazku.W tych przykladach beben zasilajacy dru¬ tu zwojowego, nawijajacego sie srubowo na drut rdzeniowy, hamuje sie elastycznie. W uwidocznionych sposobach wykonania, drut rdzeniowy porusza sie ciagle naprzód, a drut zwojowy nawija sie srubowo na ów drut rdzeniowy zapomoca obracajacego sie ,,nawijadla".Fig. 1 przedstawia czesciowo w widoku, czesciowo zas w pionowym przekroju „obrotne nawijadlo", posiadajade hamowa¬ na wzgledem osi obrotu ,,nawijadla" mi- mosrodowo umieszczony beben do drutu.Oprócz tego przedstawiono widok boczny przyrzadu dc nawijania drutu zwojowego na drut rdzeniowy i do dalszego prowadze¬ nia owinietego julz drutu rdzeniowego; fig. 2 jest widokiem zgóry na urzadzie- nie przedstawione na fig. 1; fig. 3 jest widokiem bocznym ,obrotne¬ go nawij-adla" w zwiekszonej skali; fig. 4 jest przekrojem wzdluz osi obro¬ towego, hamowanego bebna do drutu; fig. 5 przedstawia inny sposób wykona¬ nia, czesciowo w widoku bocznym, czescio¬ wo w przekroju, o bebnie zasilajacym, u- mieszezonym wspólosiowo z „nawijadlem"; fig, 6—widok zprzodu „nawijadla", przedstawionego na fig. 5, i fig. 7 przedstawia w skali znacznie po¬ wiekszonej jeden ze sposobów wykonania kla centrujacego, wraz z odpowiedniem lo¬ zem.Przy urzadzeniu wedlug fig. 1, 2, 3, 4, koziol 2 umieszczono nieruchomo na ra¬ mie maszyny 1. Kozilol ten podpiera pa¬ newke 3, umocowana zapomoca sruby 4, a sluzaca do podparcia walu 7 w lozyskach kulkowych 5 i 6. Na jednym z konców wa¬ lu 7 umocowano tarcze pasowa 8 tak, ze — 2 —i apomoca jakiegokolwiek odpowiedniego urzadzenia napedowego mozna wprawic w vbrót wal 7. Na drugim koncu walu 7 umo¬ cowano „nawijadlo" 9. Na „nawijadle" znajduje sie beben zasilajacy 10 do drutu zwojowego 12, który, przebiegajac krazek prowadzacy 11, i slizgajac sie po po¬ wierzchni czolowej panewki prowadzacej 14^mcvA)dL sie. srubowo na drut rdzeniowy J3, posuwajacy sie naprzód1 z jednostajna szybkoscia, przy pomocy jakiegokolwiek odpowiednieigo, na rysunku nie przedsta¬ wionego, urzadzenia. •, Panewka prowadzaca 14 moze byc na¬ grzewana elektrycznoscia zapomoca sole- noidu 17, przyczem umocowano ja przy pomocy sruby 28 w glówce 27 slupka 22, ^umocowanego znów w saneczkach 19. O- Winiety drut rdzeniowy schodzi przez kra- iek prowadzacy 26 na beben odbierajacy, nie przedstawiony na rysunku.Sposób hamowania bebna do drutu 10 uwidoczniono na fig. 3 i 4. Beben 10 jest podparty pomiedzy koziolkami 30 i 31.Oske 34, przesuwana w koziolku 30, zao¬ patrzono na koncu w kiel centrujacy 35, obracajacy sie w odpowiedniem lozu w w trzpieniu 36 bebna zasilajacego 10.Trzpien 36 ma na drugim koncu, w odpo¬ wiedniem wglebieniu wkladki 38, obracaja¬ cy sie kiel centrujacy 37. Z oska 34 pola¬ czono plaska sprezynie 40. Sprezyna ta jest umocowana jednym koncem do kozla 32, przyczem napiecie sprezyny mozna regulo¬ wac w ten sposób, iz sruba nastawcza 41, obrotowa w kozle 33, moze naciskac na dru¬ gi koniec sprezyny 40. W tein sposób kly centrujace 35 i 37 wciska sie elastycznie w ich odpowiednie loza, przez co mozna o- siagnac bardzo równomierne hamowanie bebna zasilajacego 10.Woelu przepuszczania drutu rdzenio¬ wego, oska 34 posiada wpoblizu kla cen¬ trujacego 35 wyzlobienie 42.„Nawijadlo", przedstawione na fig. 5 i 6, sklada sie z korpusu 50, umocowanego na koncu walu 51, w którym przesuwa sie pret 52.Na precie 52 umocowane plaska spre¬ zyne 54, przyciskajaca go ku lewej stronie ¦(fig- 5), przyczem napiecie sprezyny mozna regulowac zapomoca srubki nastawczej 56, polaczonej ze sprezyna srubowa 55.Reben do drutu zwojowego 60 znajdu¬ je sie na trzpieniu 57, posiadajacym na jednym koncu lozysko, w którem obraca sie kiel centrujacy 53. Na drugim koncu trzpienia 57 znajduje sie kiel centrujacy 58, obracajacy sie w odpowiedniem lozy¬ sku wkladki 59.Drut zwojowy 60, schodzac z bebna 65, przechodzi przez krazki prowadzace 61 i 62 na prowadnice 63, której powierzchnia czolowa sluzy do podparcia drutu zwojo¬ wego przy jego nawijaniu sie na posuwaja¬ cy sie naprzód drut rdzeniowy 64. Prowad¬ nica 63 moze byc ma stale umocowana na ramie maszyny.Drut rdzeniowy 64 przebiegla1 przez osio¬ we kanaly w precie 52, w trzpieniu 57 i we wkladce 59 (fig. 5 od strony prawej ku le¬ wej) , przyczem drut ten nie zawadza o ja¬ kiekolwiek wystajace powierzchnie przy klach centrujacych 53 i 58.Nalezy szczególnie uwazac na to, azeiby kly centrujace 35 i 37 (fig. 4), lub 53 i 58 (fig, 5), zarówno jak odpowiadajace im lo¬ zyska, byly wykonane bardzo dokladnie, przyczem nalezy je wykonac z twardeigo mateirjalu, np. z hartowanej stali srebrzy¬ stej.Na fig. 7 przedstawiono w znacznie po¬ wiekszonej skali kiel centrujacy z odpo¬ wiadaj acem mu lozyskiem, w wykonaniu, które w praktyce dalo bardzo dobre wyni¬ ki. Przy tym isposobie wykonania zarówno kiel centrujacy, jak i lozysko, maja w miejscu zetkniecia zwrócone ku sobie wy¬ pukle powierzchnie, wskutek czego kiel centrujacy nie posiada plaszcza na swym koncu, lecz na waskiej powierzchni pier¬ scieniowej. — 3 ¦ — PL