2 Opublikowano dnia 15 czerwca 1942 r. i #'K,,*. jUr^-,; r-lentowegoj POLSKIE) RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWE) OPIS PATENTOWY Nr 45805 KI. 63 c, 13/01 Romuald Hurtaj Gdynia, Polska Przyrzqd do blokowania mechanizmu róznicowego na osiach pojazdów mechanicznych podczas gololedzi Patent trwa od dnia 1 lipca 1961 r.Podczas gololedzi zdarzaja sie wypadki za¬ rzucania tylnej czesci pojazdu mechanicznego, co przypisuje sie wadliwie wyregulowanym hamulcom.Jednakze glówna przyczyna wypadków jest mechanizm róznicowy, który, aczkolwiek nie¬ zbedny przy normalnych warunkach atmos¬ ferycznych, staje sie szkodliwy podczas slizga¬ wicy. Poniewaz w zalozeniu, naped przekaza¬ ny mechanizmowi róznicowemu, a udzielony pólosiom, ma tendencje przenosic sie w wie¬ kszej mierze na te kolo napedowe, które wy¬ kazuje mniejsizy opór, to tez gdy jedno kolo poslizgnie i rozbiega sie, cala moc napedu udzieli sie temu kolu, zas kola satelitowe me¬ chanizmu róznicowego zatrzymuja ruch obro¬ towy przeciwleglego kola, tak, ze pojazd sta¬ je sie hamowany jednostronnie i przybiera kierunek, który mu nadaje bezwladnosc, dzia¬ lajaca na jego srodek ciezkosci i tyl pojazdu zostaje zarzucona.Wynalazek rozwiazuje to zagadnienie przy¬ rzadem, który blokuje dzialanie mechanizmu róznicowego w czasie ruchu pojazdu na sliskim torze i tym samym eliminuje wypadki zarzu-* cania pojazdu mechanicznego.Na rysunku na fig. 1 jest uwidoczniony przykladowo blokujacy mechanizm róznicowy w widoku poziomym, na fig. 2 — przekrój po osi pionowej wzdluz linii A — A na fig. 1 oraz widok mechanizmu hamulcowego, na fig. 3 — widok poziomy w stanie rozwinietym na jedna grupe kól zebatych satelitowych z przy¬ kladowo wskazanym kierunkiem obrotu kól zebatych, a na fig. 4 — schemat sterowania przyrzadem i obieg pradu wzbudzajacego elek¬ tromagnes. Przyrzad do blokowania mecha¬ nizmu róznicowego polozony jest równolegle do mechanizmu róznicowego 1. Na póloaiach napedowych 2 i 2a pojazdu mechanicznego zamocowane sa kola zebate 3 i 3a, zazebia¬ jace sie przez transmisje kól zebatych 4 i iaz kolami zebatymi 5 i 5a, znajdujacymi sie na pólosiach 6 i 6a przyrzadu, które wprowa¬ dzaja w zgodny ruch póloale 6 f Óa z ruchem kól napedowych pojazdu mechanicznego.W srodkowej czesci przyrzadu pólosie 6 i 6a maja na koncach zblizonych do siebie zamo¬ cowane cylindryczne kola zebate 7 i 7a; kola te, kazde z osobna zazebiaja sie z grupa kól zebatych satelitowych, przy czym kolo zeba¬ te satelitowe 8 (fig. 2 i 3) zazebia sie z kolem zebatym 7 na pólosi 6, zas drugie 9 zazebia sie z kolem zebatym 7a na pólosi 6a. Obydwa kola poszczególnych grup 8 i 9 oraz 8a i 9a polaczone sa ze soba walkami zebatymi 10 i lOa, niezazebiajacymi sie z kolami zebatymi 7 i 7a na pólosiach 6 i 6a. Tak polaczenie gru¬ py kól zebatych satelitowych umozliwiaja pól- osiom 6 i 6a utrzymanie zgodnego ruchu z pólosiami napedowymi 2 i 2a przy niezaha- mowanym bebnie 11, natomiast przy zahamo¬ wanym bebnie uniemozliwiaja wytwarzania sie róznicy predkosci na pólosiach 6 i 6a, a ze pólosie 6 i 6a sa transmisyjnie polaczone z pól¬ osiami 2 i 2a — mechanizm róznicowy 1 zo¬ staje zablokowany i kola pojazdu obracaja sie z jednakowa predkoscia.Obsade grup kól zebatych satelitowych sta¬ nowi dzielony, czesciowo zamkniety beben U (fig. 1 1 2), skrecony srubami 12, Beben U ma na zewnetrznym obwodzie wieniec z uzebie¬ niem dwustronnie zapadkowym 13, zas we wnetrzu uklad kól zebatych satelitowych 8, 9 i 8a, 9a oraz walki zebate 10 i lOa z osiami osadzonymi w bocznych scianach bebna. Be¬ ben 11 obraca sie luzno na pólosiach 6 i 6a i moze byc w czasie ruchu unieruchomiony przez hamulec kleszczowy szczekami 14 i 14a, przy których jeden koniec ma odpowiednio uprofilowany zab zazebiajacy sie z uzebionym bebnem 11, zas drugi — plaszczyzne do za¬ kleszczania rozporki 15. Obie szczeki 14 i 14a maja oparcie na belce 16 i sa ruchome na sworzniach 17.Sprezyna 18, dzialajaca na przeciwlegle ra¬ miona szczek, utrzymuje szczeki w zazebio¬ nym bebnie U i elastycznie je dociska. Dzwi¬ gnia 15 rozpierajaca szczeki hamulca rzadzi uklad dzwigien 19 i 20, polaczonych z elek¬ tromagnesem 21, rzadzony kierownica pojazdu, który zakleszcza, gdy zachodzi potrzeba, obrót bebna 11. Dzialanie przyrzadu przy normal¬ nym ruchu polega na tym, ze gdy pojazd me¬ chaniczny porusza sie po torze prostym, szcze¬ ki hamulca 14 i 14a sa przycisniete do bebna Hi utrzymane w tym polozeniu sprezyna 18, zas gdy pojazd skreca, a beben 11 zmuszony jest wykonac ruch katowy — uzebiony beben podskokami swego uzebienia odpycha szczeki 14 i 14a, przezwyciezajac opór sprezyny 18, szczeki hamulca rozszerzaja sie I nie blokuja mechanizmu róznicowego. Zablokowanie me¬ chanizmu róznicowego uskutecznia sie przez zakleszczenie szczek 14 i 14a rozporka 15, wprowadzona miedzy przeciwlegle ramiona szczek elektromagnesem 21 za pomoca auto¬ matycznego wylacznika 25 (fig. 4).Sterowanie przyrzadem odbywa sie kierow¬ nica pojazdu za pomoca odpowiednio uprofilo- wanej w karby tarczy 22 (fig. 4), zamocowa¬ nej na drazku 23 kierownicy, wzglednie na drazku pomocniczym, polaczonym z drazkiem kierownicy za pomoca odpowiedniej prze¬ kladni.Szeroki karb na tarczy 22 odpowiada srod¬ kowemu polozeniu kierownicy i utrzymuje me¬ chanizm róznicowy pojazdu w stanie zablo¬ kowanym na torze prostym, zas mniejsze pola wyzlobione umozliwiaja dowolne zwroty po¬ jazdu z zablokowanym lub odblokowanym me¬ chanizmem róznicowym. Automatyczny wy¬ lacznik 25 poprzez rolke 24 i tarcze 22 na kierownicy, lub reczny wylacznik 26, laczy doplyw pradu ze zródlem pradu 27 i elektro¬ magnesem 21, co uwidacznia lampa kontrol¬ na 29. ; Na sezon letni przyrzad blokujacy mecha¬ nizm róznicowy moze byc wylaczony przesu¬ nieciem kól zebatych 4 i 4a w polozenie uwi¬ docznione na rysunku liniami przerywanymi. PL