Przedmiotem niniejszego wynalazku jest me¬ chanizm piasty smigla lotniczego przestawia¬ jacy samoczynnie, trójzakresowo lopaty smigla lotniczego za pomoca napedu hydraulicznego przy uzyciu tloka obrotowego.Znane mechanizmy piast smigiel lotniczych do przestawiania lopat wykazuja szereg wad.Mianowicie posiadaja konstrukcje bardzo skom¬ plikowana o napedzie hydraulicznym lub elek¬ trycznym, gdzie moment przestawiajacy lopaty jest wytwarzany hydraulicznym naciskiem na przesuwajacy sie w cylindrze tlok za pomoca krzywek, dzwigni itp. Powoduje to uzyskanie malej sprawnosci mechanizmu, gdyz wiekszosc sily traci sie na nacisk osiowy, a jedynie czesc dziala jako moment przestawiajacy lopaty.Przy napedzie elektrycznym, moment przesta- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest mgr inz. Stefan Danielewicz. wiajacy jest wytwarzany poprzaz skompliko¬ wana przekladnie kól zebatych i slimakowych.Powyzsze mechanizmy cechuje duza bezwlad¬ nosc, powstawanie luzów, skomplikowanie i po¬ drozenie konstrukcji, duzy ciezar oraz mala sprawnosc i zbyt powolne dzialanie. Duze luzy w skomplikowanych mechanizmach przy dwu¬ kierunkowym dzialaniu regulatora sa przyczy¬ na wystepowania drgan w lopatach smiglo¬ wych.Wady powyzsze usuwa niniejszy wynalazek przez zastosowanie mechanizmu z tlokiem obro¬ towym, przestawiajacym lopaty smiglowe.Tlok pod naciskiem hydraulicznym lub pne¬ umatycznym wykonuje, ruchy dwustronne po- wrotno-obrotowe, które sa bezposrednio prze¬ noszone na nasady lopat smiglowych za po¬ moca centralnego kola stozkowego na wszyst¬ kie lopaty smiglowe.W odmianie Wykonania wynalazku, tloki obrotowe- mozna równiez bezposrednio zainsta¬ lowac na kazdej nasadzie lopaty smiglowej, przy czym wszystkie nasady lopat sa jednak polaczone centralnym kolem stozkowym o ze¬ bach lukowych, zapewniajac w ten sposób syn¬ chronizacje ustawienia jednakowego wszystkich lopat.Na rysunku przedstawiono przyklad wyko¬ nania wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia pierwsza odmiane wynalazku w przekroju po¬ dluznym przez piaste smigla i mechanizm na¬ pedowy umieszczony centralnie w osi walu; fig. 2 — przekrój poprzeczny mechanizmu tlo¬ ka obrotowego wedlug linii AA na fig. 1; fig. 3 — rozwiniecie zazebienia obu tarcz sprzeglowych; fig. 4 — widok czolowy na tar¬ cze sprzeglowa w kierunku strzalki W na fig. 1. Fig. 5 przedstawia druga odmiane wykona¬ nia wynalazku mechanizmu tloka obrotowego umieszczonego w nasadzie lopaty smiglowej; fig. 6 — przekrój poprzeczny mechanizmu we¬ dlug linii BB na fig. 4.Tlok obrotowy stanowia dwie lopatki 6, uszczelnione za pomoca uszczelek 22 osadzonych na wewnetrznych plytkach 24, które moga sie plynnie ustawiac. Lopatki 6 skladaja sie z dwu scianek c i d przyspawanych do tulei 32 po¬ siadajacej wewnatrz wieloklin 31. Tuleja 32 z wieloklinem' 31 zazebia sie o wieloklin 30, który znajduje sie na wale 33 przestawiaja¬ cym za pomoca stanowiacego jedna calosc z walem 33 zebatego kola stozkowego 14 i kól stozkowych 3 lopaty smiglowe 1. Wewnatrz cy¬ lindra 5 znajduja sie dwie stale przegrody 19, umozliwiajace obrót lopatek 6 tloka obrotowe¬ go pod dzialaniem cisnienia oleju. Zewnetrzne scianki c i d stanowiace lopatki 6 tloka obro¬ towego sa skrecone razem srubami 20. Rurki odleglosciowe 23 umozliwiaja plynne ustawia¬ nie sie plytek 24. Przegrody stale 19 posiadaja zaworki 21, które zmniejszaja cisnienie w kon¬ cowej fazie ruchu tloka obrotowego. Dookola przegród 19 jest zalozona uszczelka 34. Po¬ przez przegrody 19 przechodza sruby 18, które wzmacniaja zamocowania pokryw 4 i 7.Osadzony tlok obrotowy na wieloklinie 31 zabezpiecza go przed przenoszeniem sil osio¬ wych od kola stozkowego 14. Olej pod cisnie¬ niem przechodzi przewodem 26 i poprzez otwory 27 wplywa do cylindra i powoduje obrót tloka o 120° w kierunku zmniejszenia kata ustawienia lopaty smigla. Natomiast otwo¬ rami 29 odplywa olej z przeciwnej strony tlo¬ ka do pompy regulatora. Przy przestawieniu na duzy kat olej przeplywa wnetrzem walu 28 silnika i poprzez otwory 29 wchodzi do cylin¬ dra, przestawiajac tlok obrotowy w kierunku duzego kata.Na przodzie cylindra jest sprzeglo tarczowe, którego tarcze i* i 11 posiadaja jednostronnie dzialajace zeby o dwu róznych wysokosciach alb.Pod wplywem mniejszego cisnienia oleju tloczki 10 i 12 przesuwaja sie tylko do pier¬ scienia oporowego ?5, powodujac wysuniecie sie dluzszych zebów a z krótszych b. Pozwala to na obrót tloka w kierunku zmniejszenia ka¬ ta ustawienia az do wzajemnego zetkniecia sie ze soba dluzszych zebów a, które ograniczaja dalszy obrót tloka w kierunku malego kata.Dopiero przy zwiekszeniu cisnienia oleju na¬ stepuje dalsze przesuniecie sie tloczka 12 po¬ wodujace wyprzeglenie sie równiez dluzszych zebów a obu tarcz sprzeglowych 9 i 11. Umoz¬ liwia to przestawienie kata ustawienia lopat na kat ujemny. W kierunku duzego kata lopat tarcze sprzeglowe przesuwaja sie swobodnie pod dzialaniem tloka obrotowego, gdyz zeby a i b sa pochyle i zazebiaja sie tylko przy obrocie tarcz 9 i 11 w kierunku malego kata.Fig. 5 i 6 przedstawiaja druga odmiane wy¬ konania wynalazku. Lopatki 35 osadzone na osi 36 sa nieruchome, obraca sie natomiast ra¬ zem z przegrodami 38 cylinder 37, który jest umieszczony w nasadzie lopaty 41 smigla. Ne obwodzie cylindra 37 poszczególnych lopat smigla sa stozkowe kola zebate 39, zazebiajace sie o centralne kolc stozkowe 40, które zapewnia jednakowy obrót wszystkich kól 39 o jedna¬ kowy kat przestawienia lopat. PL