W celu utrzymania czystosci powietrza zmie¬ rza sie przy brykietowaniu do zastapienia naj¬ czesciej stosowanego paku ze smoly wegla ka¬ miennego srodkiem wiazacym, dajacym mniej dymu i sadzy. Przy brykietowaniu wegli ka¬ miennych, takich jak antracyt i wegiel chudy, stosuje sie jeszcze przewaznie pak ze smoly wegla kamiennego, przez co, pomimo, iz jest z natury slabo dymiacym weglem, staje, sie on paliwem dymiacym. Znane sa wprawdzie meto¬ dy, w których proponowano stosowanie hydro- filowych, bezdymnych lub slabo dymiacych srodków wiazacych zamiast paku, jednak tego rodzaju metody dotychczas nie przyjely sie..Usilowano mianowicie zastapic pak ze smoly *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa dr Walter Miischenborn, inz. Walter Schinzel i Friedrich Breitruck. wegla kamiennego calkowicie lub czesciowo przez lugi posulfitowe, pak celulozowy, skrobie, melase, wiskoze itd. Przy brykietowaniu paliw z tego rodzaju hydrofilowymi srodkami wiaza¬ cymi otrzymuje sie brykiety, które na ogól nie sa odporne na dzialanie wody i wplywy atmos¬ feryczne i dlatego nie nadaja sie do sprzedazy.Aby otrzymac brykiety, które bylyby bez za¬ rzutu pod wzgledem jakosciowym, przy zastoso¬ waniu jedynie hydrofilowyeh srodków wiaza¬ cych, nalezy najczesciej tak otrzymane bry¬ kiety poddawac dalszej obróbce. W przypadku zastosowania na przyklad lugu posulfitowego jako srodka wiazacego stosuje sie dalsza obróbke termiczna w temperaturze od 300—350° C, która jest oczywiscie kosztowna. W ignej metodzie próbowano osiagnac odpornosc na wode brykie¬ tów otrzymanych z hydrofilowymi srodkami wiazacymi przez polaczenie chemiczne srodkawiazacego z kwasami organicznymi. Jednak rów¬ niez takie brykiety z powodu swej zbyt malej wytrzymalosci poczatkowej musza byc podda¬ wane daiszej obróbce termicznej. Zastapienie 30—50Vt paku przez lug posulfitowy nie umozli¬ wia uzyskania odpornych na czynniki atmosfe¬ ryczne brykietów.Stwierdzono, ze wodoodporne brykiety mozna wytworzyc w prosty sposób przy zastosowaniu hydrofilowego srodka wiazacego, o ile paliwa, rude, piasek i tym podobne materialy zmiesza sie z hydrofobowo dzialajacymi substancjami bez udzialu wody i nastepnie po domieszaniu hydrofilowego srodka wiazacego prasuje sie na brykiety. Juz surowa mieszanina hydrofobowe¬ go, materialu wyjsciowego i hydrofilowych srod¬ ków wiazacych wykazuje wlasciwosci wodood¬ porne i daje po procesie prasowania, na przy¬ klad na prasie walcowej, brykiety, które sa odporne na dzialanie czynników atmosferycz¬ nych i na ogól nie potrzebuja zadnej dalszej obróbki. Osiaga sie to jednakze tylko w tym przypadku, gdy hydrofobowe i hydrofilowe srod¬ ki wiazace miesza sie koleno po sobie z surow¬ cem, a nie jak to czyniono dotychczas równo¬ czesnie.Szczególnie aktywnymi wodoodpornymi sub¬ stancjami dodatkowymi sa wysokoczasteczkowe i o duzej lepkosci, niepolarne weglowodory o charakterze alifatycznym lub parafinowym, przewaznie produkty naftowe w rodzaju ciez¬ kich olejów opalowych. Mozna jednak równiez stosowac oleje o mniejszej lepkosci. Rodzaj i ja¬ kosc surowca wyjsciowego maja oczywiscie wplyw na wysokosc koniecznych dodatkoów ole¬ jowych. Dodatki okolo 0,5—3Vt lub 5»/i z reguly juz sa wystarczajace, aby uzyskac wodoodporne brykiety.Hydrofilowe srodki wiazace zawieraja ogólnie biorac 20—75V« substancji stalych, na przyklad lugi posulfitowe okolo 50—60*/#. Jako stale sub¬ stancje wchodza w rachube, oprócz lugów posul¬ fitowych, pak celulozowy, melas, wiskoza i po¬ dobne (równowazne) substancje. Dodatek oleju do surowca wyjsciowego praktycznie nie wy¬ wiera wplywu na zapotrzebowanie hydrofilo- wych srodków wiazacych. Zalezy ono od jakosci stosowanej do brykietowania substancji i od stopnia wykorzystania w procesie brykietowa¬ nia wlasciwosci zlepiajacych stosowanego ma¬ terialu wiazacego i wynosi zaleznie od stoso¬ wanych zwykle przy brykietowaniu ilosci srodka wiazacego od okolo 0,5—10Vt lub 20°/« materialu wyjsciowego.W celu osiagniecia dobrej wytrzymalosci wskazane jest stosowanie suchych lub umiar¬ kowanie wilgotnych materialów wyjsciowych.Materialy wyjsciowe o zbyt duzej zawartosci wilgoci powinny byc przed przeróbka wysuszone, na przyklad przez obróbke termiczna. Mozna równiez wilgotny material wyjsciowy najpierw poddac hydrofobowaniu i nastepnie w razie po¬ trzeby suszyc, ewentualnie dopiero po dodaniu rozpuszczalnego w wodzie srodka wiazacego. Go¬ towa mieszanka do brykietowania powinna za¬ wierac odpowiednia zawartosc wody okolo 1—5§/o, najwyzej okolo 8^/t. Hydrofobowanie wil¬ gotnego materialu wyjsciowego zachodzi przez domieszanie do niego hydrofobowych substancji, na przyklad na drodze obróbki zwilzajacej, jak to przeprowadza sie w metodach zwilzania paliw olejem w intensywnej mieszarce wedlug patentów Stanów Zjednoczonych Ameryki nr: 2 744 626, 2 769 537, 2 769 538, 2 842 319, 2 859 917 i 2 781904, na przyklad metoda Con- vertol.Przy brykietowaniu wegli nie spiekajacych sie, zaleca sie, w celu podwyzszenia ogniood- pornosci brykietowanego wegla, domieszanie w malej ilosci — odpowiednio do zdolnosci spie¬ kania 1—5'/«, 10Vf lub 20°/« wegla spiekajacego sie.Brykietowanie odbywa sie w dowolnych prasach do brykietowania pod cisnieniem 30—300 kg/cm2 lub za pomoca pras wysokocis¬ nieniowych pod cisnieniem do 4000 kg/cm2, przy czym jednoczesnie mozliwe jest zaoszczedzenie srodka wiazacego.Istotne dla skutecznosci sposobu jest to, ze srodek hydrofobujacy dodaje sie do substancji stalej przed a nie po lub równoczesnie z hydro- filowym srodkiem wiazacym. Cecha niezbedna i charakterystyczna dla tego sposobu jest to, ze przed dodaniem hydrofilowego srodka wia¬ zacego przeprowadza sie hydrofobowanie su¬ rowca.Sposób wedlug wynalazku pozwala na otrzy¬ mywanie dymiacego lub wolnego od dymu pa¬ liwa. Dla osiagniecia tego celu nalezy wycho¬ dzic z wspomnianych paliw slabo dymiacych lub bezdymnych.Dalsza wazna korzyscia sposobu wedlug wy¬ nalazku jest to, ze otrzymane tak brykiety odznaczaja sie szczególnie mala tendencja do pylenia w czasie przeladunku, dzieki czemu sto¬ sowana dzisiaj wielokrotna obróbka przeciw¬ pylowa brykietów staje sie zbyteczna. -r. 2 —Przyklad I. Wysuszony termicznie drobny wegiel antracytowy (6—0 mm) o ogólnej za¬ wartosci wody 0,5§/« i temperaturze 95° C mie¬ sza sie dobrze z l*/# oleju opalowego (gestosc 0,925 przy 20° C) i nastepnie po domieszaniu 7Vo lugów posulfitowych 34° Bc, o zawartosci 56d/# substancji stalych, brykietuje sie w prasie walcowej. Otrzymane brykiety posiadaja wy¬ starczajaca wytrzymalosc poczatkowa, sa od¬ porne na wplywy atmosferyczne, natychmiast gotowe do zaladunku, slabo pyliste i spalaja sie prawie bez dymu.Przyklad II. Drobny wegiel chudy (3—0 mm) o zawartosci wody 1,4% miesza sie z 1,2V« oleju opalowego (gestosc 0,95 w temperaturze 20° C z naftenowych olejów naftowych) nastepnie do¬ daje sie 5V» zawiesiny lV«-owej skrobi ziem¬ niaczanej (liczac na suchy wegiel) w wodzie i dobrze sie miesza. Te mieszanine brykietowa ogrzewa sie posrednim cieplem do temperatury 90° C i nastepnie brykietuje sie na prasie wal¬ cowej. Otrzymane, brykiety sa wodoodporne, slabo pyliste, gotowe do zaladunku i praktycz¬ nie bezdymne.Przyklad III. Mieszanine 98Vt suchego drobnego wegla antracytowego (l§/§ H20) i 2*/t grubego wegla miesza sie z 0,8*/« oleju opalo¬ wego (gestosc 0,899 w temperaturze 20° C) w wa¬ runkach bezwodnych. Naolejony wegiel miesza sie dobrze z 5*/« wiskozy (zawartosc substancji stalych 0,5*/« liczac na wegiel wilgotny) i zimna mieszanine do brykietowania brykietuje sie na prasie walcowej. Brykiety sa odporne na wplywy atmosferyczne, slabo pyliste, prawie bezdymne i wykazuja dobra ognioodpornosc. Dla podwyz¬ szenia ich wytrzymalosci koncowej suszy sie je w temperaturze 60° C.Przyklad IV. Wegiel kuzniczy (5—0 mm) o zawartosci 5*/t wody zwilza sie w intensywnej mieszarce za pomoca l#/# oleju opalowego (gestosc 0,910), tak naoliwiony wegiel miesza sie nastepnie z 6*/t lugu posulfitowego (38° Be) i mieszanine brykietuje sie w temperaturze 75° C.Brykiety sa slabo dymiace i calkowicie odporne na dzialanie atmosferyczne.Przyklad V. Zawierajacy zelazo piasek O uziarnieniu 0—1,5 mm o zawartosci 30*/t Fet09 miesza sie w intensywnej mieszarce z 4V« pozostalosci po destylacji prózniowej ropy naf¬ towej o lepkosci 1500 cp./80° C w temperaturze 95° C w ciagu 10 minut, az do calkowitego zwilzenia. Nastepnie naolejony piasek miesza sie dokladnie z 5§/§ lugu posulfitowego (33° Be) i prasuje sie w prasie kawalkowej na brykiety 1-kilogramowe. Otrzymane brykiety sa wodo¬ odporne, tak ze moga byc wolno skladowane. PL