Znane sa juz samoczynne urzadzenia do wymiany cewek watkowych na krosnach, w których to urzadzeniach cewki watkowe moga byc pobierane z ladownicy i to z umieszczo¬ nych w niej otworów, po czym cewki te sa doprowadzane do kanalu prowadzacego, którym zeslizguja sie one nastepnie pod mlote¬ czek wbijajacy. Przy czym czesto zdarza sie, ze przy wysuwaniu sie cewek watfkowych z la- * downicy jedna z nich zakleszcza sie i w ten sposób zostaje uniemozliwione wysuwanie sie dalszych cewek i krosno po pewnym czasie zatrzymuje sie. * Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa Erwin Haller i Fried- rieh Schuhbauer.W celu unikniecia tej wady, znane jest za¬ stosowanie w tego rodzaju urzadzeniu do wy¬ miany cewek watkowych mechanizmu pobie¬ rajacego, który wchodzi od dolu do ladownicy, chwyta przy tym jedna cewke swa czescia chwytajaca, a nastepnie przenosi ja do kanalu prowadzacego, gdzie moze ona potoczyc sie dalej. w kierunku mlotleczka wbijajacego. Przy tego rodzaju mechanizmie pobierajacym cewka jest zawsze pobierana z najnizszej warstwy ladownicy, a poniewaz w magazynku moze znajdowac sie szereg warstw cewek, wiec w urzadzeniu tym czesto zachodzi przypadek, ze pozostajace w magazynku cewki watkowe nie zsuwaja sie prawidlowo w dól i wskutek tego ukladaja sie ukosnie i zakleszczaja sie.Przy zanurzaniu sie mechanizmu pobieraja¬ cego nie jest on juz w stanie schwycic taka cewke i nastepuje zaklócenie w pracy krosna.Przy samoczynnym urzadzeniu do wymiany cewek watkowych wady te zostaly usuniete w ten sposób, ze mechanizm pobierajacy zsh nurza sie od góry do ladownicy, a po uchwyr ceniu jednej cewki zabiera ja z ladownicy w kierunku do góry i doprowadza do prowad¬ nicy. Dzieki temu zanurzaniu sie od góry, zawsze zostaje uchwycona cewka z najwyz¬ szej warstwy, i cewki tej warstwy moga zaw* sze bez przeszkód staczac sie jedna za druga do .przodu pod, dzialaniem innych- cewek, i w ten sposób uzyskuje -sie pewnosc,¦* ze zawsze jedna cewka watkowa bedzie we wlasciwym polozeniu w tym miejscu, w którym mecha¬ nizm pobierajacy zanurza sie do ladownicy.W celu umozliwienia calkowitego wypróznie¬ nia zawartych w ladownicy cewek, wskazane jest aby przez mechanizm pobierajacy zawsze chwytana byla najbardziej do przodu przesu¬ nieta cewka najwyzszej warstwy.W znanym urzadzeniu pobierajacym, które od dolu zanurza sie do ladownicy, cewki chwytane sa za nawój przedzy. Wprawdzie tego rodzaju Chwytanie jest bez zadnych trudnosci mozliwe równiez w urzadzeniu wedlug wynalazku, to jednak ma ono te wade, ze w takimi przy¬ padku przedza moze byc uszkadzana przez kleszcze, wskutek czego beda powstawaly wa¬ dy w tkaninie. Jest zatem wskazane chwyta¬ nie cewek za ich stopki.Mechanizm pobierajacy moze byc skonstru¬ owany w dowolny sposób i na przyklad wy¬ magany ruch moze uzyskiwac za pomoca ukla¬ du dzwigniowego lub za pomoca sterowania krzywkowego. Stosunkowo prosta konstrukcje uzyskuje sie, gdy (mechanizm pobierajacy za¬ opatrzony jest w ramie odchylne, które na jednym swym koncu ma element chwytajacy, a na swym drugim koncu jest osadzone od- chylnie. Aby w tego rodzaju konstrukcji, przy zanurzaniu ramienia odchylnego mozna bylo uzyskiwac przesuw bez kazdorazowego dostosowywania sie do istniejacych warstw cewek, wskazane jest aby pomiedzy napedem ramienia odchylnego i koncem tego ramienia umieszczone zostalo specjalne sprzeglo, dajace poslizg przy zetknieciu sie ramienia z cewka.W konsltrukcji tej sprzeglo to nie zaczyna dzia¬ lac w ogóle, gdy pobierana jest cewka z naj¬ nizszej warstwy cewek w ladownicy, tzn. ze mechanizm pobierajacy, jest tak., skonstruowa¬ ny, ze usiluje on zawsze zanurzyc kleszcze do ladownicy, az do najnizszej warstwy cewek.Jezeli jednak w ladownicy znajduje sie kilka warstw cewek, to i wówczas zostaje schwycona cewka z warstwy najwyzej polozonej, a me¬ chanizm napedzajacy ramienia odchylnego wy¬ konuje»^wój ruch dalej, który jednakze dzieki istnieniu poslizgu w tym sprzegle, nie jest przekazywany na ramie odchylne.W celu usteflenia normalnego polozenia ra¬ mienia odchylnego, korzystne jest, gdy specjal¬ ne sprzeglo ma w danym przypadku nastawia¬ ne za pomoca ryglowania polozenie pobierania, które po skonczeniu obrotu sprzegia specjalne¬ go, odpowiada pobieraniu cewki watkowej z najnizszej warstwy cewek w ladownicy.Poniewaz jednakze trzeba liczyc sie z duzy¬ mi odchylkami odnosnie polozenia cewek i gru¬ bosci' nawoju przedzy na cewce, korzystne jest, gdy element chwytajacy bedzie osadzony spre¬ zyscie i podatnie na ramieniu odchylnym.Element chwytajacy moze miec dowolna konstrukcje, ale musi byc w stanie uchwycic cewke watkowa i pózniej znów ja zwolnic.Odpowiedni ruch elementu chwytajacego moze byc sterowany na przyklad za pomoca mecha¬ nizmu pobierajacego, w danym przypadku za pomoca sterowania1 jego polozenia. Jednakze specjalnie prosta konstrukcja powstaje wów¬ czas, gdy element chwytajacy jest kleszczami i zaopatrzony jest w dwa ramiona, pomiedzy które moze byc chwytana' cewka watkowa.Korzystne jest przy tym, gdy element chwy¬ tajacy, na przyklad kleszcze chwytajace, maja obydwa swe chwyty dostosowane do stopki cewki, i na przyklad dla pierscieni okreslo¬ nych stopek cewek krosien automatycznych, zaopatrzone sa w odpowiednie wglebienia.Naped mechanizmu pobierajacego lub ramie¬ nia odchylnego, lub tez sluzacej do jego na¬ pedu polówki sprzegla, moze byc dowolny. Na przyklad moze sluzyc do tego ceni specjalny silnik elektryczny lufo* mechaniczny naped po¬ chodzacy od dowolnego ruchomego elementu krosna. Sterowanie mechanizmu pobierajacego moze równiez ^odbywac"7 sie elektrycznie, me¬ chanicznie lub za pomoca czynnika sprezonego.Naped mechan:czny moze na przyklad odbywac sie za pomcca wykonujacej Tiichy nawrotne zebatki, zazebiajacej sie z wiencem zebatym, który umieszczony jest na jednej polówce sprzegla. Poniewaz przy tego rodzaju mecha¬ nizmie pobierajacym os odchylania sie ramie¬ nia odchylnego zachowuje swe polozenie w — 2 —przestrzeni, wiec aby uzyskac zanurzanie sie ramienia odchylnego do ladownicy i wysuwa¬ nie sie go stamtad, trzeba zatem aby zebatka wykonywala sterowane ruchy naiwrotne. Ten ruch nawrotny moze byc uzyskiwany elek¬ trycznie, za pomoca czynnika sprezonego, albo tez mechanicznie poprzez slimak, który za kazdym razem jest kolejno obracany w oby¬ dwóch kierunkach o z góry okreslony kat, przy czym obrót ten jest sterowany w z góry okre¬ slony sposób przez krosno lub urzadzenie do wymiany cewek watkowych.Do wbijania cewki watkowej do czólenka przewidziany jest w krosnach znany w zasa¬ dzie mloteczek wibijajacy, który w powszech¬ nie znany sposób poruszany jest poprzez bidlo i dotykacz. Aby zatem pobrana z ladownicy, najbardziej do przodu wysunieta cewke wat¬ kowa mocno przytrzymac w odipcwiednim po¬ lozeniu przed wbiciem jej do czólenka i w sci¬ sle okreslonym polozeniu dla sciagniecia na¬ stepnie rezerwy wierzcholkowej, wskazane jest, aby mloteczek byl w ten sposób sterowany, przynajmniej posrednio poprzez sterowanie me¬ chanizmu pobierajacego, aby zawsze najbar¬ dziej do przodu wysunieta cewka byla wciska¬ na w element przytrzymujacy, a mianowicie najkorzystniej w element przytrzymujacy stop¬ ke cewki. Ten element przytrzymujacy naj¬ korzystniej przytrzymuje przy tym cala cewke watkowa swobodnie zawieszona w wymaganym polozeniu. Sterowanie ruchem mloteczka moze przy tym odbywac sie za pomoca tego samego elementu napedowego, który napedza mecha¬ nizm pobierajacy, i gdy w tym celu stosowane jest srubowe kolo zebate, to przy tego rodzaju sterowaniu moze byc zastosowana zebatka, na¬ zywana zebatka sterujaca, na której moze byc bezposrednio: umieszczony element sterujacy, do sterowania mloteczka wbijajacego.W-celu uzyskania niezawodnego zdejmowania wierzchoMcowej rezerwy przedzy, wskazane jest aby znana w zasadzie rura ssaca do za¬ sysania tej rezerwy, wówczas gdy przesuwa sie W Tcierunku cewki watkowej w danym przy¬ padku przesuwala sie tak daleko, aby obej- mowala ona wierzcholek tej cewki. Os rury ssacej i najbardziej do przodu przesunietej cewki watkowej musza przy tym pokrywac sie wzajemnie. Hura ssaca1 moze byc wyposa¬ zona^ ponadto w specjalny przyrzad do sciaga¬ nia rezerwy z wierzcholka cewki, tak ze z cala pewnoscia moze odbywac sie wymagane za¬ sysanie nitki. Z kolei nura ssaca zostaje z po¬ wrotem odprowadzana do swego polozenia wyj¬ sciowego, a caly ten ruch rury ssacej moze odbywac w uzaleznieniu od napedu mechaniz¬ mu pobierajacego, na przyklad poprzez wspom¬ niana juz wyzej zebatke sterujaca.Naped srubowego kola zebatego, z którym zazebia sie zebatka napedowa mechanizmu po¬ bierajacego i w danym przypadku zebatka ste¬ rujaca, przy pobieraniu napedu od krosna moze na przyklad odbywac sie poprzez mechanizm zapadkowy, który moze byc sterowany od me¬ chanizmu sterujacego mloteczka wbijajacego i uruchamiany w uzgodnieniu z ruchem tego mloteczka. Przesterowywanie mechanizmu za¬ padkowego z jednego kierunku obrotu na dru¬ gi moze na przyklad odbywac sie poprzez jedna z dwóch zebatek, najkorzystniej poprzez zebat¬ ke sterujaca.Na rysunkach jest przedstawione urzadzenie do wymiany cewek watkowych, przy czym fig. 1 pokazuje w rzucie aksonometrycznym uklad wedlug wynalazku, fig. 2 — rzut z boku zamocowania kleszczy chwytajacych, z czescio¬ wym wyrwaniem, pierwszego przykladu wy¬ konania tych kleszczy, fi|g. 3 — rzut w kie¬ runku strzalki A na fig. 2, fig. 4 — odmiane kleszczy chwytajacych, fig. 5 — w czesciowym przekroju wylaczajace sie sprzeglo do urucha¬ miania oprawki kleszczy, fig. 6 — przekrój plaszczyzna, oznaczona linia 6—6 na fife. 5, fig. 7 — rzut z przodu w kierunku strzalki C na fig. 1, z czesciowym wyrwaniem napedu wykonanego jako mechanizm zapadkowy.Na fig. 1 jest przedstawione samoczynne urzadzenie do wymiany cewek watkowych, które zasadniczo sklada sie z ladownicy cewek watkowych 10, scianki ladownicy U, mecha¬ nizmu, pobierajacego 12, mechanizmu zapadko¬ wego 14 i mechanizmu wbijajacego 16. Na napedzanym przez mechanizm zapadkowy 14 i osadzonym w sciance ladownicy 11 walku na¬ pedowym 20 jest zaklinowane srubowe kolo zebate 22. Z kolem srubowym 22 zazebia sie zebatka napedowa 88 i zebatka sterujaca 25, które maja uzebienia srubowe. Zebatka 25 mo¬ ze przesuwac sie w kierunku osi walka na¬ pedowego 20 i wyposazona jest w zderzak 28, krzywke sterujaca 30 i zabieraki 32 i 33. Po¬ nizej zebatki) sterujacej 25 jest umieszczony mechanizm wibjajacy 16, skladajacy sie z mlo¬ teczka wbijajacego 35, wyposazonego w ka- blak 36, z elementu przytrzymujacego 38 z opora 40 i z toru zasilajacego 45, wyposazo¬ nego w szczeMne naprowadzajaca 48. Mloteczek — 3 —jacej 150. Sama dzwignia uruchamiajaca 150 za1 pomoca przegubu 190 wspólpracuje z pretem przekazujacym 192. Pret ten w miejscu 194 (fig. 1) jest polaczony przegubowo z wahliwym pretem 195, który za pomoca widelek obejmuje mimosrodowy wal dolny 197 krosna, i który znów jest osadzony przegubowo w lozysku 198.Przy równomiernym ruchu obrotowym mimo- srodowego walu dolnego 197 krosna, wahliwe prety poruszaja sie tam i z powrotem przy szybkiej zmianie kierunku ruchu. Ten zmien¬ ny ruch jest przenoszony na dzwignie urucha¬ miajaca 150 za pomoca preta przekazujace¬ go 192.Sposób dzialania mechanizmu zapadkowego jest nastepujacy. Przyjmijmy, ze przy zmianie cewki watkowej mloteczek wbijja cewke w czó¬ lenko. Przy tym poprzez kolek zabierajacy 37 mloteczka i zabierak 170 (fig. 1 i 7), ramie wyzwalajace 166 odchyla sie w kierunku zgod¬ nym z ruchem wskazówek zegara. Jednoczesnie za pomoca krzywki sterujacej 172 zapadka 152 zostaje przy tym obrócona w kierunku prze¬ ciwnym do ruchu wskazówek zegara i zebem 176 wsuwa sie w kolo zapadkowe 147, co po¬ woduje obrót w lew^o wrzeciona roboczego 20 i srubowego kola zebatego 22. Wskutek tego zebatka napedowa 88 zostaje na tyle przesu¬ nieta na lewo, a zebatica sterujaca 25 — w kie¬ runku mechanizmu zapadkowego, aby zderzak 28 wt&oczyl sie na ramie wylaczajace i aby wskutek tego dzwignia przelaczajaca 145 obró¬ cila sie w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara. aZpadka 152 zostanie prze¬ stawiona w polozenie przeciwlegle, tak ze teraz zab 177 wspólpracuje z kolem zapadko¬ wym 148. Wskutek tego srubowe kolo zebate bedzie obracane dopóty w prawo, dopóki zab 177 nie trafi w luke miedzyzebna 174 kola za¬ padkowego 148. Dzieki temu obrót srubowego kola zebatego zostanie dopóty zatrzymany, do¬ póki mloteczek wbijajacy nie wbije nowej cewki w czólenko. PL