Aby ograniczyc prad zwarcia co do jego war¬ tosci potrzebne jest ograniczenie zwloki przy wylaczaniu wylaczników szybkich pradu stale¬ go lub wylaczników ograniczajacych moc pradu zmiennego lub trójfazowego do niewielkiej li¬ czby milisekund.Znane sa urzadzenia wylaczajace, w których sila dociskajaca styki wytwarzana jest przez magnes trzymajacy, którego wzbudzenie jest przerywane za pomoca rozkazu wyzwalania lub którego czynny strumien magnetyczny jest odchylany za pomoca rozkazu wyzwalania tak, iz przechodzi inna droga nie przenikajac juz kotwicy, przy czym sprezyna zwrotna oddzialy- wajaca na ruchome ramie stykowe uskutecznia otwarcie zestyku.Znane sa równiez urzadzenia, w których przez odlaczony prad wytwarzane sa sily elektroma- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku Jest pjrof. dr inz. Hans Joachim Mau. gnetyczne lub elektrodynamiczne, odzialywujace dynamicznie za posrednictwem kotwicy udaro¬ wej lub dzwigni udarowej, w kierunku prze¬ ciwnym do sily sprezyny stykowej, na ruchome ramie stykowe i dzieki swojej energii kinety¬ cznej wywolujace rozlaczenie elementów styko¬ wych.Wszystkie te urzadzenia maja jednak te wade, ze w celu otwarcia zestyku przyspieszane sa duze masy i przezwyciezane sa duze sily, wrinu tek czego pozadane bardziej krótkie czasy zwloki przy wylaczaniu wylaczników mocy na wyzsze prady znamionowe nie daja sie osiag¬ nac.Znane sa poza tym urzadzenia, w których do otwierania styków wykorzystywane sa ele¬ ktrodynamiczne sily rozlaczajace, oddzialy¬ wajace na elementy stykowe. Aby uniknac jednak, przy okreslonym przetezeniu, utrzy¬ mywania sie równowagi pomiedzy sila rozla¬ czajaca i sila dociskajaca styki, przy czympdwstfele. nifebfezpiecz^nstwo zespawanla sie ele¬ mentów stykowych, potrzebny jest w tym urza¬ dzenia dodatkowy wyzwalacz, który musi spo¬ wodowac rozlaczenie sie elementów stykowych zanim prad osiagnie okreslona wartosc kryty¬ czna. Poniewaz dodatkowy wyzwalacz posiada równiez pewien czas wlasny, wartosc przeteze- nia, przy której zestyk zostaje otwarty przez, fttty rozciagajace, nie moze byc dobierana lub nastawiana jako dowolnie niska. Dlatego wy¬ magania co do selektywnosci odlaczania pra¬ du zwarcia przy szeregowo wlaczonych wylacz¬ nikach mocy o opisanej konstrukcji nie daja sie spelnic.Przytoczone wady zostaja usuniete przez to, ze w wylacznikach szybkich, w których sila elektrodynamiczna dzialajaca w petli pradowej powoduje otwarcie wylacznika, petla pradowa sklada sie wedlug wynalazku ze sztywnej ga¬ lezi i z umieszczonej naprzeciwko tej osta¬ tniej galezi uksztaltowanej w postaci przegubo¬ wego ukladu dzwigniowego, którego dzwignia¬ mi przegubowymi sa ramiona stykowe, a któ¬ rego przegubem sa elementy stykowe* np. styki toczace sie po sobie oraz, ze do zabezpieczenia polozenia zamknietego ramion stykowych prze¬ chylonych w stanie wlaczonym poza punkt martwy i do wytworzenia sily docisku styków na zewnetrznych ulozyskowanych koncach ra¬ mion stykowych umieszczone sa sprezyny do¬ ciskajace.Na kazdym ramieniu stykowym sa przy tym umieszczone dodatkowe, nastawialne osobno zasobniki energii w ten sposób, ze ich moment obrotowy jest przeciwnie skierowany do momen¬ tu obrotowego wywieranego przez sprezyny do¬ ciskajace na ramiona stykowe.Dalsze znamiona wynalazku wynikaja z opisu przykladu wykonania wynalazku i sa podane w zastrzezeniach patentowych.; Podany ponizej opis przykladu wykonania wynalazku, wykonany na podstawie rysunku, sluzy do wyjasnienia wynalazku i mozliwosci jego realizacji.Fig. 1 rysunku przedstawia wylacznik szybki w polozeniu wlaczonym, a fig. 2 — wylacznik szybki w polozeniu wylaczonym.Petla pradowa przez która przeplywa prad wylaczany sklada sie ze sztywnej i zabudowa¬ nej w sposób staly galezi petlowej 1, która moze byc np. prosta lub zgieta pod katem roz¬ wartym szyna, z galezi petlowej 2 wykonanej w postaci przegubowego ukladu dzwigniowego, którego dzwigniami sa dwa ramiona stykowe 2' i 2" i którego przegubem sa elementy stykowe 3 i 3' oraz z tasmy podatnej 4 laczacej oby¬ dwie galezie petli. Obydwie galezie petli umiesz¬ czone sa naprzeciwko siebie. Ramiona stykowe 2' i 2" sa na swoich zewnetrznych koncach podparte przechylnie w obrotowych przegubach lub lozyskach ostrzowych 5 i 5\ na które od¬ dzialywaja sprezyny dociskowe 6 i 6' umiesz¬ czone w oslonach 7 i 7\ Sprezyny 6 i 6' wytwa¬ rzaja z jednej, strony mechaniczne naprezenia wymagane w przegubowym ukladzie dzwignio¬ wym, a z drugiej strony wymagana na ele¬ mentach stykowych 3 1 3' sile docisku stykowe¬ go. W polozeniu wlaczonym uklad dzwigniowy 2, a tym samym ramiona stykowe 2' i 2", jest przechylony poza punkt martwy i opiera sie na elementach izolowanych 8 i 8', które moga byc przymocowane do sztywnej galezi 1 petli.Na osiach przegubów 5 i 5' sa osadzone spre¬ zyny skretne i lub przy ramionach stykowych 2*. i 2" sprezyny naciagowe lub obracajace (dalej zwane sprezynami obracajacymi), których momenty obrotowe sa tak skierowana ze ramio¬ na stykowe naciskaja na elementy izolacyjne 8 i 8* tylko z sila wynikla z róznicy sil pocho¬ dzacych od sprezyn dociskowych 6 i 6* i sprezyn obracajacych, dzialajacych w przegubowym ukladzie dzwigniowym. Wspomniane sprezyny obracajace na rysunku nie sa uwidocznione.Przy wystapieniu przetezenia, elektrodyna¬ miczna sila dzialajaca w petli pradowej odchy¬ la ramiona stykowe 2* i 2" od elementów izo¬ lacyjnych 8 i 8* i przy wystarczajacej wielkosci pradu przepycha przegubowy uklad dzwignio¬ wy 2 poprzez punkt martwy. Po przekroczeniu polozenia martwego dzialaja wspólnie w tym samym kierunku: sila elektrodynamiczna w petli pradowej, sila sprezyn dociskowych 6 i 6' i sprezyn obracajacych oraz sila odchylajaca elementy stykowe 3 i 3\ które odrzucaja ra¬ miona stykowe 2' i 2" do polozenia oparcia o tlumiace uderzenia zderzaki izolacyjne 9 i 9\ w polozenie zgiete wylaczone, w którym zastaja one przytrzymane za pomoca znanego w sobie urzadzenia chwytajacego. Droga rozprezania sie sprezyn dociskowych jest ograniczona przez. nastawialne zderzaki w oslonach: sprezyn. Pod¬ czas ruchu, jak z powyzszego wynika, elementy stykowe 2* i 2*' rozlaczaja sie, przez co do pro¬ cesu wylaczani^ zostaje wprowadzony luk elektryczny.Przy wylaczniku szybkim, wedlug wynalazku zmienne i niezaleznie od siebie nastawialne wstepne napiecia sprezyn dociskowych i obra¬ cajacych umozliwiaja równiez nastawianie nier -? —zaleznie {Odrikd^e *Oyde^a^yków, tak rwa¬ nego przedsku styków i zadanej sily wyzwa¬ lajacej.Równiez przy duzych pradach roboczych, które wymagaja duzych sil docisku stykowego, przegubowy uklad dzwigniowy moze byc za po¬ moca sprezyn obracajacych tak nastawiony, ze¬ by male sily elektrodynamiczne w petli prado¬ wej powodowaly rozlaczenie styków. Te male sily wyzwalajace moga byc wytwarzane za po¬ moca ramion stykowych o malej dlugosci, umo¬ zliwiajac wskutek swojej malej bezwladnosci szczególnie krótka zwloke wylaczania.Dalsza zaleta urzadzenia wedlug wynalazku stanowi to, ze powstajacy pomiedzy rozlacza¬ jacymi sie elementami stykowymi luk elek¬ tryczny jest sam czescia skladowa petli pra¬ dowej podlegajacej oddzialywaniu sil elektro¬ dynamicznych i wskutek tego podlega duzej sile, odzialywajacej na niego wydluzajace Po¬ wstaje dalej mozliwosc przez odpowiadajacy celowi dobór i nastawienie napiecia wstep¬ nego sprezyn dociskowych i/lub obracajacych nastawiania wysokosci pradu zadzialania i spel¬ nienia tym samym warunku co do selektyw¬ nosci odlaczenia pradów zwarcia.Jasne jest, ze dla istoty wynalazku jest to obojetne, jezeli zwlaszcza przez zastosowanie równowazników technicznych uzyte zostana modyfikacje opisanej tu postaci wykonania.Tego rodzaju odmiany nie wychodza poza ra¬ my wynalazku. PL