Opublikowano dnia 14 lutego 1962 r, L ^ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY «-= Mr 45353 KI. 65 f8, 15 Centralne Biuro Konstrukcji Okretowych Nr 1*) Gdansk, Polska Oslona sruby napedowej Patent trwa od dnia 5 sierpnia 1960 r.Przedmiotem wynalazku jest oslona sruby napedowej w postaci ciala oplywowego, osla¬ niajacego od góry srube napedowa i przytwier¬ dzonego do kadluba statku. Zadaniem urzadze¬ nia jest porzadkowanie i przyspieszenie stru¬ mienia wody splywajacej z rufy statku i do¬ plywajacej nastepnie do górnej czesci sruby.Dzialanie to jest potrzebne, poniewaz doplyw wody do sruby, pracujacej w bliskosci kadluba statku, odbywa sie z predkoscia niejednakowa, z punktu widzenia jej rozkladu w polu kolo¬ wym, w którym pracuje sruba. Wynika to z lepkosci wody i chropowatosci poszycia ka¬ dluba, skutkiem czego czasteczki wody prze¬ plywajace blizej kadluba posiadaja mniejsze predkosci niz czasteczki przeplywajace dalej od niego. Zjawisko to znane jest w hydrody¬ namice okretu jako tak zwany strumien wspó- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa mgr ihz. Wojciech Orszulok i mgr inz. Stanislaw Czarnecki. biezny. Podczas pracy sruby skrzydlo sruby przechodzi zatem przy jednym obrocie na- przemian przez obszary o róznych predkos¬ ciach wody doplywajacej do sruby. Poniewaz obciazenie skrzydla zalezy od predkosci do¬ plywajacej wody, przeto zmiennosc predkosci doplywu pociaga za soba zmiennosc obciazen skrzydla. Poniewaz obciazenie skrzydla sruby przenosi sie na wal napedowy, a takze na ka¬ dlub statku jako sila dzialajaca okresowo, przy czym okres ten jest zalezny od liczby obrotów i liczby skrzydel sruby, ta zmiennosc obciaze¬ nia skrzydla staje sie przyczyna drgan. Drga1- nia te bywaja tak znaczne, iz groza calosci konstrukcji statku. Zmniejszenie wielkosci sil wymuszajacych drgania, czyli zmniejszenie zmiennosci obciazen skrzydla sruby przy jed¬ nym obrocie, mozna zatem uzyskac przez zmniejszenie róznic w predkosciach doplywa¬ jacej wody, czyli przez przspieszenie strumie¬ nia wody doplywajacej zbyt powoli. Ponie¬ waz obszar zmniejszonych predkosci, przy stat-ku jednosrubowym, lezy w górnej czesci kregu srubowego, zatem w tym wlasnie obszarze nalezy przyspieszyc przeplyw.Temu celowi sluzy urzadzenie wedlug wy¬ nalazku, które powoduje uporzadkowanie kie¬ runku przeplywu wody i jednoczesnie przy¬ spiesza przeplyw, dzieki celowo uksztaltowa¬ nemu profilowi, skierowanemu wypukloscia ku srubie.Urzadzenie wedlug wynalazku znajduje za¬ stosowanie w przypadkach kiedy istnieje ko¬ niecznosc poprawienia doplywu wody do sru¬ by, a zwlaszcza kiedy ksztalt rufy statku nie zapewnia dostatecznie dobrego doplywu wody do górnej czesci sruby.Istnieje szereg urzadzen oslaniajacych sru¬ be oraz kierujacych strumien wody, sposród których najbardziej znana jest dysza Korta.Przeznaczone sa one w zasadzie dla srub na¬ pedowych pracujacych w bliskosci lustra wody wzglednie silnie obciazonych i zadaniem ich jest zapobiezenie wyrzucaniu wody w góre, to jest zapobiezenie spienianiu wody, a wiec sluza do kierowania wody odplywajacej od sruby we wlasciwym kierunku, wstecznym w stosunku do ruchu statku.Natomiast oslona wedlug wynalazku znaj¬ duje zastosowanie w przypadku srub napedo¬ wych zanurzonych normalnie, przy czym za¬ daniem jej jest przyspieszenie strumienia wo¬ dy doplywajacej do sruby i kierowanie strug wody do górnej czesci dysku sruby celem zmniejszenia róznic miedzy predkosciami do¬ plywu wody w dolnej i górnej czesci dysku snufoy. i ! Urzadzenie wedlug wynalazku jest proste, latwe do wykonania oraz do zamontowania na statku o kadlubie stalowym.Na rysunku uwidoczniono przykladowe roz¬ wiazanie oslony sruby napedowej wedlug wy¬ nalazku na statku jednosrubowym, przy czym fig. 1 przedstawia w. widoku z boku rufe stat¬ ku z oslona sruby, fig. 2 — jej widok z tylu, fig. 3 — przekrój podluzny oslony, a fig 4 — przekrój podluzny odmiany oslony.Oslona 1, umieszczona nad sruba 2, pod na¬ wisem rufy 3 obejmuje okolo Vs obwodu, od¬ powiadajacego zewnetrznej srednicy sruby.W przekroju podluznym (fig. 3 i 4) oslona po¬ siada ksztalt profilu oplywowego, zwróconego wypukloscia 9 do sruby 2, którego zadaniem jest przyspieszenie przeplywu wody. Oslona 1 przytwierdzona jest sztywno do kadluba 5.Wymiary oslony 1 zaleza od ksztaltów i wy¬ miarów rufy 3, sruby 2 i steru 4, naleza¬ cych do statku, na którym oslona ma byc zastosowana. Krawedzie U oslony, jak równiez jej zewnetrzne elementy 12 laczace sie z kadlu¬ bem 5 sa uksztaltowane oplywowo dla zmniej¬ szenia oporów. Oslona 1 moze byc wykonana ze stali okretowej jako konstrukcja spawana, przy zastosowaniu normalnej technologii stocz¬ niowej, bez zadnych dodatkowych urzadzen.Profil oplywowy moze byc równiez wykonany w postaci uproszczonej (fig. 4). Wewnetrzna powierzchnia oslony sklada sie wtedy z dwóch powierzchni stozkowych 6 17 polaczonych cze¬ scia cylindryczna 8. Powierzchnia zewnetrzna oslony moze byc równiez wykonana jako cy¬ lindryczna, zatem wszystkie elementy poszycia oslony sa powierzchniami rozwijalnymi, lat¬ wymi do wykonania.W warunkach statycznych statku zainstalo¬ wanie oslony na statku nie wplywa na zmiane jego zanurzenia, poniewaz ciezar jej jest zrównowazony wyporem. PL