Opublikowano dnia 27 grudnia 1961 r POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45313 KI. 21 c, 35/02 Zaklady Wytwórcze Aparatury Elektrycznej*) „WOLTAN" Lódz, Polska Zatabllcowany lacznik roboczy Patent trwa od dnia 3 czerwca 1960 r.Przedmiotem wynalazku jest zatablioowany lacznik roboczy niskiego napiecia do 500 V i prad 100—2500 A.Znane zatablicowane laczniki robocze niskie¬ go napiecia posiadaja przymocowane do dolnej listwy izolacyjnej plytki przylaczeniowe ze sty¬ kami osiowymi, na których osadzone isa obroto¬ wo styki nozowe, do górnej zas listwy izolacyj¬ nej przymocowane podobne plytki przylaczenio¬ we, lecz ze stykami nieosiowymi. Uruchamianie styków nozowych dokonuje sie za pomoca na¬ pedu dzwigniowego. Przy górnym polozeniu dzwigniowego uchwytu napedu dokonuje sie jednoprzerwowe zamkniecie lacznika przez po¬ laczenie nozy ze stykami górnymi, a przy dol¬ nym polozeniu jednoprzerwowe otwarcie lacz¬ nika. Mimo zastosowanych komór lukowych *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. Edward Machura. zdolnosc wylaczeniowa jest bardzo ograniczona (mniej wiecej do 600 A). Podczas instalowania i w eksploatacji ulegaja wzajemnemu przesu¬ nieciu listwy izolacyjne ze stykami i styki miedzy soba, co z kolei wplywa na niewlas¬ ciwa prace ukladu stykowego i konczy sie zwykle szybkim zniszczeniem lacznika. Poza tym styki nozowe wchodza w styki nieosiowe lub wychodza z nich z duzym oporem (wskutek tarcia miedzi o miedz), którego pokonanie przy wiekszych obciazalnosciach znamionowych wy¬ maga duzego wysilku fizycznego. Duze opory pociagaja za soba równiez koniecznosc stoso¬ wania napedu dzwigniowego o silniejszej kon¬ strukcji.Laczniki robocze wedlug wynalazku usuwaja wady znanych zatablicowanych laczników przez wyeliminowanie styków nozowych, powoduja¬ cych duze tarcie oraz niszczenie styków i za¬ stapienie ich stykami dwuprzerwowymi o miT nimalnym tarciu.-Przedmiot wynalazku Jcfct uwidoczniony ty¬ tulem przykladu i schematycznie na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia lacznik w widoku z przodu, fig. 2 — lacznik w widoku z góry, filg. 3 —przekrój lacznika wzdluz linii A—A na fig. 2, w stanie zamknietym, fig. 4 — prze¬ krój wzdluz linii B—B na fig. 2, w stanie otwartym lacznika, fig. 5 — szczegól suwaka izolacyjnego, fig. 6 — szczegól styków rucho¬ mych w suwaku, a fig. 7 — szczegól zawiesze¬ nia komory lukowej.W zaglebieniach 1 wspólnej izolacyjnej pod¬ stawy 2 osadzone sa naprzeciw siebie plytki przylaczeniowe J, miedzy którymi znajduje sie odstep tworzacy przerwe izolacyjna. Konce 4 plytek przylaczeniowych 3, od strony przerwy izolacyjnej, stanowiace glówne styki stale, sa" sciete klinowo, zbieznie ku podstawie 2. 'Two¬ rzy, sie w ten sposób, ^trapezowa przerwa izo¬ lacyjna.W podstawie izolacyjnej 2 osadzone sa prze¬ suwnie ruchome zespoly stykowe po jednym na kazdy biegun. Kazdy taki zespól stykowy sklada sie ze styków umieszczonych miedzy dwoma izolacyjnymi suwakami 6, poruszajacy¬ mi sie suwliwie w podstawie 2, przy czym od strony przedniej w suwakach 6 zamocowane sa sworznie 12, na których osadzone sa dwa glówne ruchome styki walcowe 10 oraz dwa ruchome plytkowe styki opaleniowe 9 dociska¬ ne do siebie sprezynami 11 posrednio poprzez styki 10, wewnatrz których sprezyny te sa umieszczone (fig. 6).W suwakach 6osadzone sa równiez sworznie 22 wchodzace w wydecia oporowe styków opa- lenlowych 9 i uniemozliwiajace ich obracanie.Sworznie 12 i 23 sa zamocowane w suwakach 6 pierscieniami 13.,, Suwaki 6 ed strony tylnej maja otwory pod¬ luzne 7 (fig. 2 i 5), w których umieszczone sa plaskie sprezyny dociskowe 8 oraz, ulozy- skowany wspólny dla trzech zespolów styko¬ wych walek 17.Walek 17 jest polaczony za pomoca dwóch ciegiel 18%(fig. 3) ze sworzniem 19 zamocowa¬ nym w dzwigni napedu 20 osadzonej obrotowo na sworzniu 21 umocowanym w kadlubie scia¬ nek/bocznych lacznika.Na plytkach przylaczeniowych 3 prostopadle do nich osadzone sa wymiennie stale styki opaleniowe 5 w ksztalcie trzpieni, które przy zamykaniu lacznika wchodza miedzy ruchome styki opaleniowe 9.Na kadlubie scianek bocznych lacznika za¬ mocowane sa na walku 26 dwie sprezyny skretne 22, których jedne konce opieraja sie o scianki 24 lacznika, a drugie ich konce na- . ciskaja na walek 17, powodujac podczas otwie¬ rania lacznika natychmiastowe rozwarcie sty¬ ków.W podstawie izolacyjnej 2 umocowane sa przy kazdym zespole stykowym komory luko¬ we 14 z zespolem plytek dejonizacyjnych sta¬ lowych 15. Komory lukowe 14 sa osadzone na podstawie 2 za pomoca wystepów 25 zahacza¬ jacych o plytki 16 zamocowane w podstawie izolacyjnej 2 (fig. 7).Dzialanie zatablicowanego lacznika robocze¬ go wedlug wynalazku jest opisane ponizej.Przy zamykaniu lacznika obraca sie dzwignie napedu 20 az do przejscia ciegiel 18 poza linie punktu niartwego, a wówczas pod wplywem dzialania sprezyn 8 ruchome zespoly stykowe przesuwaja sie w kierunku plytek przylacze¬ niowych 3, przy czym najpierw zwieraja sie styki opaleniowe 5 i 9, a nastepnie glówne styki walcowe 10 usadawiajac sie miedzy kli¬ nowymi koncami 4 plytek 3, tworzac zestyk liniowy. Zespoly stykowe sa dociagane w kie¬ runku walka 17 za pomoca plaskich sprezyn 8 wygietych lukowo, tworzac uklad samoustaw- ny, tak iz walcowe styki glówne 10 sa doklad¬ nie przeciskane do plaszczyzn scietych klinowo konców 4 plytek 3 bez potrzeby dodatkowej regulacji styków i sily docisku.Przy otwieraniu lacznika obraca sie dzwig¬ nie napedu 20 w dól az do przejscia ciegiel 18 poza linie punktu martwego, a wówczas spre¬ zyny 22 powoduja najpierw rozwarcie styków glównych, a nastepnie styków opaleniowych, przy czym dwuprzerwowy uklad i komory lu¬ kowe wyposazone w plytki dejonizacyjne przy¬ czyniaja sie do szybkiego wygaszenia luku elektrycznego.Dwuprzerwowy uklad stykowy, jak równiez calkowite osloniecie zespolów komorami luko¬ wymi oraz rozlaczanie styków bez icn wzajehy- nego tarcia, poza tym szybkie rozlaczanie oraz elastycznosc ukladu zespolów stykowych umdz-- liwiaja wylaczanie za pomoca laczników*;"yre-, dlug wynalazku pradów o natezeniu maksy¬ malnym 2500 A (stosownie dd bbcIazalripsSi znamionowej lacznika), przy nacieciu 500 r V i wspólczynniku mocy 0,4.Dzieki samoustawialnosci zespolów" styko¬ wych zmontowane laczniki nie wymagaja re¬ gulacji, a prostota konstrukcji wraz"'"i-^wyeife* — 2 —minowaniem zuzycia miedzi na styki nozowe wplywa na niski) koszt ich wytwarzania. PL