Opublikowano dnia 16 stycznia 1962 r./ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45193 KI. 42 g, 15/04 Polskie Nagrania*) Przedsiebiorstwo Panstwowe Warszawa, Polska Masa na plyty gramofonowe I sposób je| wytwarzania Patent trwa od dnia 16 lutego 1961 r.Dotychczas gramofonowe plyty standartowe o 78 obr./min., produkuje sie z masy zawiera¬ jacej jako lepiszcze skladników uszlachetnione zywice nowolakowe lub im podobne, napelnione rozdrobnianymi mineralami. Zawartosc napel- niacza mineralnego w masie wynosi ok. 73%.Tak duza ilosc napelniacza mineralnego w mieszance przyczynia sie do niejednorodnosci masy, gdyz w czasie walcowania masy powsta¬ ja skupiska czasteczek mineralu oblanych zy¬ wica, które podczas prasowania plyt zostaja ro¬ zerwane na skutek duzego przesuniecia masy w formie pod wysokim cisnieniem i na po¬ wierzchnie plyty wydostaja sie czasteczki mi¬ neralu nie otoczone lepiszczem, tworzac na lu¬ strze plyty chropowate miejsca. Tak powstale *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa mgr inz. Jan Kosciel¬ niak i inz. Józef Gonera. chropowatosci powoduja obnizenie polysku po¬ wierzchni plyty, a przede wszystkim powstaja szumy lub trzaski przy odtwarzaniu utworu.Obok tego podczas eksploatacji plyty powstaja w tych miejscach wykruszenia konturów row¬ ków szczególnie na zapisie wysokich tonów. Po¬ nadto nadmierna ilosc napelniacza mine¬ ralnego wplywa niekorzystnie na gladz po¬ wierzchni rowka zapisu, a tym samym i na od¬ biór utworu.Podejmowane dotychczas luzne próby zmniej¬ szenia ilosci napelniacza mineralnego w masie nie dawaly zadawalajacego wyniku, gdyz zwiek szenie ilosci dotychczas stosowanego lepiszcza powodowalo wzmozone pecherzowanie plyt, przyklejanie sie masy do rak prasera wywo¬ lujac oparzenia, przyklejanie masy do oprzy¬ rzadowania formy oraz masa zbyt szybko wy¬ plywala z formy w momencie jej domykania co powodowalo nagminne niedoprasowanie plyt,ponadto plyty z tkkich mas mialy za mala wy¬ trzymalosc cieplna i mechaniczna. Wreszcie produkcja tych lepiszcz o stalych wskaznikach jest wrecz niemozliwa ze wzgledu na zmienne wlasciwosci surowców wyjsciowych, co stwarza duze trudnosci przy produkcji masy standarto¬ wej o jednakowych wlasnosciach prasowni¬ czych i wymaganych wskaznikach cieplnych i mechanicznych.Przedmiotem wynalazku jest masa na plyty standartowe o 78 obr./min-, o mniejszej za¬ wartosci napelniacza mineralnego, o wyzszej odpornosci cieplnej i wytrzymalosci mecha¬ nicznej oraz lepszych wlasnosciach prasowni¬ czych, przy uzyciu której na plytach nie wy¬ stepuja pecherze, nie wykruszaja sie rowki zapisu o wysokich tonach, nie wystepuja nie- doprasowania, lustro plyty ma wysoki polysk a przy odtwarzaniu utworu mniejszy poziom szumów. Z uwagi na wyzsze wskazniki me¬ chaniczne plyty z tej masy moga byc ciensze i lzejsze. Produkcja masy jest latwa, a kon¬ cowy produkt ma zawsze te same wlasnosci prasownicze i wskazniki uzytkowe.Masa na plyty standartowe wedlug wyna¬ lazku sklada sie z kopolimeru z chlorku wi¬ nylu z octanem winylu 5—15 czesci wagowych, polichlorku winylu 10—30 czesci wagowych, zmiekczacza 0,5—3 czesci wagowych, smarów 0,5—3 czesci wagowych, barwnika 2—3 czesci wagowych, napelniacza mineralnego 40—60 czesci wagowych, nowolaku lub nowolaku uszla¬ chetnionego poliamidem 10—30 czesci wago¬ wych.Odmiana masy na plyty standartowe we¬ dlug wynalazku znamienna tym, ze zamiast kopolimeru, polichlorku winylu i zmiekczacza dodaje sie do produkcji masy standartowej od¬ pady technologiczne z masy na plyty dlugo- grajace, zawierajace co najmniej 30% kopoli¬ meru chlorku winylu z octanem winylu.Mieszanke zasypuje sie na walce frykcyj¬ ne przy szczelinie wynoszacej 1—2 mm, a na¬ stepnie w miare uplastycznienia i dosypywa¬ nia dalszych porcji mieszanki szczeline powiek¬ sza sie do 7—8 mm.Temperatura jednego walca powinna wa¬ hac sie w granicach 140—145°C, natomiast dru¬ giego 155—165°C.Czas trwania uplastycznienia powinien wy¬ nosic od 10 do 20 min.Masy wedlug wynalazku przed zastosowa¬ niem do prasowania nagrzewa sie na stole grzejnym w temperaturze 150—160°C w czasie od 2 do 3 minut. Uplastyczniona mase wkla¬ da sie do nagrzanej formy do temperatury 150 — 160°C i prasuje sie pod cisnieniem od 70 do 120 kg/cm2, a nastepnie chlodzi sie do oko¬ lo 35°C.Przyklad pierwszy. Masa na plyty gramofonowe standartowe o 78 obr./min., moze skladac sie z nastepujacych skladników: kopolimer (octan winylu z chlorkiem winylu) 7,5 czesci wagowych Polichlorek winylu 14,5 czesci wagowych.Palatinol AH 1,25 czesci wagowych.Kompozycja z 82 czesci wagowych nowolaku i 10 czesci wagowych steelonu 20,00 czeesci wagowych.Wosk Montana 0,6 czesci wagowych Sadza 3,0 czesci wagowych Maczka lupka dachowego 57,0 czesci wagowych Stearynian olowiu 0,4 czesci wagowych Stearynian kadmu 0,3 czesci wagowych Asfalt syryjski 1,0 czesci wagowych.Przyklad drugi- Masa na plyty gramo¬ fonowe standart moze skladac sie z nastepu¬ jacych skladników.Odpady technologiczne z masy na plyty dlu- gograjace zawierajace co najmniej 30% ko¬ polimeru 24,0 czesci wagowych Kompozycja z 82 czesci wagowych nowolaku i 18 czesci wagowych steelonu 20,0 czesci wagowych Wosk Montana 0,4 czesci wagowych Sadza 2,5 czesci wagowych Maczka lupka dachowego 57,0 czesci wagowych Asfalt syryjski 1,0 czesci wagowych. PL