PL45122B1 - - Google Patents

Description

Jak wiadomo witamin A jest nadzwyczaj wrazliwy na tlen. Rozklada sie on na przyklad pod wplywem tlenu powietrza w ciagu niewielu godzin. Równiez znane dotychczas estry wita¬ minu A odznaczaja sie wysoka nietrwaloscia.Przez dodatek przeciwutleniaczy, na przyklad a -tokoferolu, udaje sie wprawdzie polepszyc stabilnosc witaminu A, jednakze efekt osiagalny przez tego rodzaju postepowanie jest dla wielu celów jeszcze zupelnie nie wystarczajacy.Nieoczekiwanie stwierdzono, ze okreslone estry kwasu benzoesowego witaminu A, bez do¬ datku przeciwutleniaczy, posiadaja wysoka sta¬ bilnosc. Przedmiotem wynalazku jest sposób sta¬ bilizacji witaminu A, który polega na tym, ze witamin A, lub jego pochodne, przeprowadza *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa Balthasar Hegediis, Otto Isler, Rudolf Ruegg i Gottlieb Ryser. sie w ester kwasu benzoesowego podstawiony przez jeden lub kilka atomów chlorowca, nizsze grupy alkilowe, lub nizsze grupy alkoksylowe przez grupe nitrowa w polozeniu o- lum m- albo przez kilka grup nitrowych.Sposobem wedlug wynalazku ester otrzymu¬ je sie przez estryfikacje witaminu A za pomoca odpowiednio podstawionego kwasu benzoesowe¬ go, ewentualnie odpowiedniej zdolnej do reak¬ cji jego pochodnej. Szczególnie odpowiednimi zdolnymi do reakcji pochodnymi kwasowymi sa haloidki kwasowe, w szczególnosci chlorek kwa¬ sowy i bezwodniki kwasowe.Odmiana sposobu wedlug wynalazku polega na otrzymywaniu zadanego estru na drodze al¬ koholizy. Do tego celu stosuje sie odpowiedni ester nizszego kwasu karboksylowego witami¬ nu A, na przyklad octan witaminu A i traktuje isie go estrem nizszego alkoholu i odpowiednio podstawionego kwasu benzoesowego. Reakcjaalkoholiay iwzeblega korzystnie w obecnosci ka¬ talizatorów alkoholizy, na przeklad wodorotlen¬ ków metali ^Jdflfenych lub^ko&olaaiów metali alkalitóh^ci^! kótfzfstnie przy stalym usuwaniu tworzacejk\a jako produkt uboczny estru niz¬ szego alkoholu i nizszych kwasów karboksylo- wych.Przyklad I. 8 g chlorku m-nitrobenzoilu rozpuszcza sie w 70 ml pirydyny. Otrzymany roztwór oziebia sie do -j-10°C, dodaje 10 g wi¬ taminu A w alkoholu i pozostawia sie miesza¬ nine reakcyjna na 5 godzin w temperaturze po¬ kojowej. Nastepnie wlewa sie roztwór do wody z lodem, ekstrahuje za pomoca 250 ml eteru i przemywa roztwór eterowy dwukrotnie 200 ml wody, jeden raz 200 ml 3%-owego kwasu siar¬ kowego, ponownie woda, nastepnie 200 ml l^^ywego roztworu weglanu sodowego i wresz¬ cie jeszcze raz woda. Po wysuszeniu eteru nad siarczanem sodowym i odparowaniu eteru otrzy¬ maj* sse 16,5 g zóltego, lepkiego oleju, który rozpuszcza sie w 100 ml eteru naftowego (zakres temperatur wrzenia 60—90°C). Odsacza sie mala ilosc nierozpuszczalnej! pozostalosci, po czym po pozostawieniu w temperaturze 0°C wykrystalizowuje 13 g m-nitrobenzoesanu wita¬ minu A w postaci pomaranczowo-czerwonych, trwalych graniastoslupów; temperatura topnienia 78°C. Maksimum absorbcji przy 326 m^ EJ=H30 (w alkoholu).Przyklad II. 10 g witaminu A w alkoholu w temperaturze +10°C dodaje sie do mieszani¬ ny 8,4 g chlprku 3,5-dwunitrobenzoilu w 120 ml pirydyny. Mieszanine reakcyjna pozostawia sie na godzine w temperaturze pokojowej i prze¬ rabia sie jak podano w przykladzie I. Otrzymu¬ je sie 11^6 g 3,5 dwunitrobe^zoesanu witaminu A w postaci krystalicznej pozostalosci, który przekrystalizowuje sie w eterze naftowym (za¬ kres temperatur WTzenia 90—100°C), przy czym otrzymuje sie czerwone graniastóslupy, które powyzej temperatury 150°C ulegaja powoli roz¬ kladowi; maksimum absorbcji przy 328 m [i g j = 1020 (w alkoholu).Przyklad III. 6,1 g dtforku p-benzoilu roz¬ puszcza sie w 80 ml pirydyny. Nastepnie do otrzymanego roztworu dodaje sie w tempera¬ turze 10°C 10 g witaminu A w alkoholu, pozo¬ stawia sie na 5 godzin w temperaturze pokojo¬ wej i przerabia sie jak podano w przykladzie I.Otrzymuje sie 14,7 g surowego p-chlorobenzo- esanu witaminu A, który po przekrystalizowaniu w mieszaninie acetonu i metanolu daje bez* barwne blaszki o temperaturze topnieiua 77—78°C; maksimum absorbcji przy $21 m [x, E i = 1255 (w alkoholu).Przyklad IV. 8 g chlorku 3,4,5-trójmetylo- benizoilu rozpuszcza sie w 70 ml pirydyny. Na¬ stepnie dolewa sie roztworu 10 g wiitaminu A w alkoholu i mieszanine reakcyjna pozostawia na 4 godziny w temperaturze pokojowej. Na¬ stepnie wlewa stie do wody z lodem, ekstrahuje eterem i przemywa roztwór eterowy woda, roz¬ cienczonym kwasem siarkowym, roztworem kwasnego weglanu sodowego i ostatecznie jeszcze raz woda. Po wysuszeniu roztworu eterowego nad siarczanem sodowym i odparowaniu rozpusz¬ czalnika pozostalosc oczyszcza sie chromatogra¬ ficznie na 450 g tlenku glinu za pomoca 10% wody). Frakeje otrzymane przez eluowanie eterem naftowym i eterem naftowym zawierajacym 5u/o eteru przykrystalizowuje sie w acetonie w temperaturze — 70°C i w eterze / naftowym w temperaturze 0°C. Otrzymany 3,4, 5-trójmetoksybenzoesan witaminu A topi sie w temperaturze 80°C, maksimum absorpcji przy 327 m {i,E * = 1090 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób stabilizacji witaminu A, znamien¬ ny tym, ze witamin A lub jego pochod¬ ne przeprowadza sie w ester kwasu benzo¬ esowego witaminu A, podstawiony przez jeden lub kilka atomów chlorowca, nizsze grupy alkilowe, lub nizsze grupy alkoksylo- we, przez grupe nitrowa w polozeniu o— lub p— albo przez kilka grup nitrowych, 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze witaminu A przeprowadza sie w jedno lub dwupodstawiony ester. 3. Sposób wedlug zastrz, 1 i 2, znamienny tym, ze witamin A estryfikuje sie za pomoca od¬ powiednio podstawionego kwasu benzoesom wego lub jego funkcyjnej pochodnej. 4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze witamin A estryfikuje sie za ipomoca haloid- ku kwasu benzoesowego. 5. Sposób wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze jako czynnik estryfikujacy stosuje sie haloi- dek m-nitro-, 3,5-diwunitro- lub p-chloroben- zoilu.6. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 112, zna¬ mienna tym, ze ester nizszego kwasu karbo- ksylewego witaminu A poddaje sie alkoholi¬ zie przez traktowanie esterem nizsaego alko¬ holu od|»wiednio podstawionego kwasu ben¬ zoesowego. 7. Sposób wedlug zastrz. 6, znamienny tym, ze alkoholize prowadzi sie w obecnosci kata¬ lizatora alkoholizy, takiego jak wodorotlenek metalu alkalicznego lub alkoholan metalu al¬ kalicznego. 8. Sposób wedlug zastrz. 6 i 7 znamienny tym, ze powstajacy jako produkt uboczny ester nizszego alkoholu i nizszego kwasu karboksy- lowego usuwa sie w sposób ciagly. 9. Sposób wedlug zastrz. 6—8, znamienny tym, ze alkoholize prowadzi sie stosujac ester nizszego alkoholu i kwasu m-nitro-, 3,5-dwu- nitro- lub p-chlorobenzoesowego. F. Hoffmann — La Roche & Co. Aktiengesellschaft Zastepca: dr Andrzej Au, rzecznik patentowy 1788. RSW „Prasa", Kielce PL