Opublikowano dnia 29 wrzesnia 1961 r.NOZk POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45075 KI. 21 d1, 28 Wieslaw Gabrys Gliwice, Polska Uzwojenie Kompensacyjne maszyn pradu stalego Patent trwa od dnia 24 grudnia 1960 r.Uzwojenie kompensacyjne maszyn pradu sta¬ lego w dotychczasowym wykonaniu ma postac rozlozonych cewek, których poszczególne zwoje skladaja sie z pretów, umieszczonych w zlob¬ kach nabiegunników biegunów glównych oraz czesci czolowych, laczonych szeregowo z od¬ powiednimi pretami dwóch sasiednich biegu¬ nów glównych. Cewki uzwojenia kompensacyj¬ nego laczy sie w rozmaity sposób pomiedzy soba oraz z cewkami biegunów pomocniczych tak, ze oba uzwojenia kompensacyjne i bie¬ gunów pomocniczych moga tworzyc uklady cewek szeregowe lub szeregowo-równolegle o róznych liczbach galezi równoleglych.Najprostszym polaczeniem jest uklad szere¬ gowy. Na fig. 1 uwidoczniono fragment roz¬ winietego uzwojenia kompensacyjnego i bie¬ gunów pomocniczych w ukladzie szeregowym.W uzwojeniach kompensacyjnych w dotych¬ czasowym wykonaniu laczy sie niekiedy równo¬ legle poszczególne zwoje w obrebie jednej cewki. Na fig. 2 uwidoczniono fragment roz¬ winietego uzwojenia kompensacyjnego, w któ¬ rego cewkach polaczono po dwa zwoje rów¬ nolegle.Wspólna cecha charakterystyczna uzwojen kompensacyjnych w dotychczasowych wyko¬ naniach jest szeregowe laczenie pretów i po¬ laczen czolowych w obrebie poszczególnych zwojów.W uzwojeniu kompensacyjnym wedlug wy¬ nalazku zwiera sie parami po dwa prety, umieszczone w dwóch sasiednich zlobkach.Takie pary równolegle laczonych pretów mozna rozpatrywac jako prety rozszczepione, które tworza zwoje zwarte, obejmujace co drugi zab nabiegunnika bieguna glównego.Rozszczepione prety laczone sa szeregowo z polaczeniami czolowymi w obrebie poszcze¬ gólnych zwojów. Fragment rozwinietego uzwo¬ jenia kompensacyjnego wedlug wynalazku z rozszczepionymi pretami uwidacznia fig. 3.Miejsca zwarcia dwóch równolegle polaczo¬ nych pretów, tworzacych pret rozszczepiony oznaczono na fig. 3 kropkami.Na fig. 1—3 rysunku &g oznacza nabiegun- nik bieguna glównego, bp — nabiegunnik bie¬ guna pomocniczego, pk — pret uzwojenia kompensacyjnego ck — polaczenie czolowe uzwojenia kompensacyjnego, a cp — cewke bieguna pomocniczego.Korzysci wynikajace z zastosowania uzwoje¬ nia kompensacyjnego wedlug wynalazku pole¬ gaja na tlumieniu pulsacji zlobkowej strumie¬ nia glównego przez prady zmienne indukowane w zwartych zwojach utworzonych przez roz¬ szczepione prety wokól zebów nabiegunników.Miedzy innymi zmniejszenie wypadkowej pul¬ sacji zlobkowej uzyskuje sie dzieki przesunie¬ ciu fazowemu skladowych zmiennych strumieni czesciowych w poszczególnych zebach, objetych i nieobjetych zwojami zwartymi.Pulsacja zlobkowa strumienia glównego jest zjawiskiem szczególnie niepozadanym w du¬ zych wolnobieznych silnikach pradu stalego, poniewaz jej czestotliwosc pokrywa sie czesto z czestotliwoscia drgan wlasnych róznych ele¬ mentów konstrukcyjnych tych silników, jak na przyklad polaczenia czolowe uzwojenia kom¬ pensacyjnego lub choragiewki laczace wycinki komutatora z uzwojeniem twornika. Elementy te, wpadajac w rezonans z drganiami momentu wywolanymi pulsacja zlobkowa strumienia, ulegaja czesto uszkodzeniom mechanicznym na skutek naprezen zmeczeniowych. Niekiedy pul¬ sacja zlobkowa bywa przyczyna rezonansowych drgan skretnych walu silnika, uniemozliwiajac jego prace w niektórych ukladach napedowych.Stosowanie uzwojenia kompensacyjnego z roz¬ szczepionymi pretami jest wiec celowe przede wszystkim w duzych wolnobieznych silnikach pradu stalego. PLPublished on September 29, 1961, the NOZK OF THE POLISH PEOPLE'S REPUBLIC PATENT DESCRIPTION No. 45075 KI. 21 d1, 28 Wieslaw Gabrys Gliwice, Poland Compensation winding of DC machines The patent has been in force since December 24, 1960 Compensation winding of DC machines in the current design has the form of disassembled coils, the individual coils of which consist of rods placed in a slot the poles of the main poles and the head parts, connected in series with the respective poles of two adjacent main poles. The compensating winding coils are connected in various ways between themselves and with the auxiliary pole coils, so that both the compensating and auxiliary pole windings can form series or series-parallel coil arrangements with different numbers of parallel branches. The simplest connection is the series circuit. . 1 shows a fragment of the unfolded compensation winding and auxiliary poles in a series configuration. In the previous version of the compensation windings, individual turns are sometimes connected in parallel within one coil. Fig. 2 shows a fragment of the unfolded compensation winding, in which the coils are connected by two coils in parallel. A common characteristic of the compensation windings in the previous designs is the series connection of rods and front connections within individual coils. According to the invention, the compensating winding is short-circuited in pairs of two rods, placed in two adjacent slots. Such pairs of parallel connected rods can be considered as split rods, which form short turns, covering every second pole of the main pole pole. The split rods are connected in series with frontal turns within the individual turns. The fragment of the developed compensating winding according to the invention with split rods is shown in Fig. 3. The short-circuit points of two parallel connected rods forming the split rod are marked with dots in Fig. 3. In Figs. 1-3, & g denotes the main pole pole, bp - auxiliary pole pole, pk - compensating winding rod ck - front connection of the compensation winding, and cp - auxiliary pole coil. The advantages of using the compensation winding according to the invention are the damping of the groove pulsation of the main stream by currents variables induced in dense coils formed by split rods around the teeth of the pole pieces. Among other things, the reduction of the resultant groove pulsation is achieved by a phase shift of the component variable partial streams in the individual teeth, covered and not covered by the dense coils. Slot pulsation of the main stream is a phenomenon especially undesirable in large, slow-running DC motors, because its frequency often coincides with the vibration frequency of its own various structural elements of these motors, such as, for example, compensation winding front connections or tags connecting the commutator sections with the armature winding. These elements, falling into resonance with the vibrations of the moment caused by the groove pulsation of the stream, are often mechanically damaged as a result of fatigue stresses. Sometimes groove vibration is the cause of resonant torsional vibrations of the motor shaft, making it impossible to work in some drive systems. The use of a compensation winding with split rods is therefore advisable, first of all, in large, slow-running DC motors. PL