' Wynalazek dotyczy suwaka do zamkniecia brzegów odziezy, wykonanego z tworzywa sztucznego, np. termoplastycznego, i w którym profilowane listwy pasma spinajacego zazebia¬ ja sie z odpowiednio profilowanymi listwami pasma przeciwstawnego, a zapinanie i rozpi¬ nanie pasm spinajacych odbywa sie zasadniczo równolegle do glównej plaszczyzny zamkniecia suwakowego przez odgiecie profilowanych lis¬ tew, poprzecznie do plaszczyzny glównej. Taki suwak posiada jak wiadomo dla kazdej listwy profilowanej kanal prowadniczy z boczna szczelina przepustowa dla wypustki do moco¬ wania pasma spinajacego, przy , czym kanaly prowadnicze sa zbiezne pod ostrym katem do pojedynczego kanalu prowadzacego, w którym listwy profilowe sa spinane lub rozpinane albo sa zwarte i który obejmuje zwarte listwy profilowe z niewielkim luzem.W znanych suwakach zwieranie listew pro¬ filowych odbywa sie tak, ze urzadzenie pomoc¬ nicze odgina przynajmniej jedna z listew pro¬ filowych, prostopadle do plaszczyzny glównej o tyle, ze listwa przeciwstawna moze byc bez trudnosci wprowadzona, po czym obydwie listwy profilowe zostaja wsuniete jedna w dru¬ ga i znowu zwarte. Dla rozwierania listew profilowych znane suwaki posiadaja wewnatrz kliny lub tory klinowe albo tez obydwa zbiez¬ ne pod ostrym katem kanaly prowadnicze sa uformowane juz przy wejsciu tak, ze jedne z listew profilowych lub obydwie wchodza do suwaka w stanie rozwartym. Znane suwaki tego rodzaju maja te wade, ze utrudniaja przesuwanie i bardzo czesto narazaja listwy profilowe na uszkodzenia, co czyni zamknie¬ cie suwaka niezdatnym do uzytku.Wynalazek jest oparty na stwierdzeniu, ze trudnosci nie polegaja na nieuniknionym znacz¬ nym tarciu miedzy suwakiem i listwami pro¬ filowymi, lecz przede wszystkim rozwieranie i zwieranie listew profilowych za pomoca su¬ waka wywoluje znaczne opory. Wówczas bo¬ wiem powinna byc wykonana nie tylko pracarozwierania i zwierania profilu, lecz ponadto podczas prochu rozwierania i zwierania wy¬ staje ziSaczne mircie na skutek duzych sil docisku.Wedlug wynalazku proponuje sie, zeby ka¬ naly prowadnicze, zbiezne pod ostrym katem, obejmowaly luzno listwy profilowe, z wyjat¬ kiem jednej tylko powierzchni prowadniczej, przebiegajacej przynajmniej w przyblizeniu prostopadle do plaszczyzny glównej i zeby w obszarze ich spotkania byl przewidziany taki luz prostopadle do plaszczyzny srodkowej zamkniecia suwakowego, aby listwy profilowe mogly swobodnie wykonywac ruch zwierania, a zwlaszcza poprzedzajacy go ruch rozwiera¬ nia. Wedlug urzeczywistnionej w ten sposób mysli podstawowej obydwie listwy profilowe wewnatrz suwaka sa przesuwane ku sobie za¬ sadniczo tylko w ich polozeniu normalnym i .w przyblizeniu równolegle do plaszczyzny glównej zamkniecia suwakowego. W tym ob¬ szarze, w którym sa zbiezne obydwa kanaly prowadnicze, a wiec tam gdzie odbywa sie zwieranie lub rozwieranie listew profilowych obydwie listwy sa tylko dociskane do siebie, a przy tym prostopadle do plaszczyzny glów¬ nej zamkniecia suwakowego pozostaje tyle lu¬ zu, ze wzajemne rozwieranie ramion profilo¬ wych odbywa sie bez przeszkód. Profile zosta¬ ja przy tym rozwarte tylko na tyle, ze staje sie mozliwe ich wzajemne wprowadzenie, a oprócz tego nie powstaja zadne dodatkowe sily tarcia,- poniewaz listwy profilowe zostaja scisniete tylko w plaszczyznie glównej zam¬ kniecia suwakowego od zewnatrz ku wewnatrz, do czego sa potrzebne tylko nieznaczne sily.. Próby praktyczne wykonane z takim suwa¬ kiem wykazaly, ze do rozpinania i spinania suwaka. wystarczaja minimalne sily, tak iz suwak moze byc z latwoscia przesuwany dwo¬ ma palcami. Jest równiez oczywiste, ze wobec mniejszego wysilku wymaganego przy ruchu rozpinania i zapinania zamkniecia suwakowe¬ go, uszkodzenie listew profilowych nie moze sie zdarzyc.Wedlug innej cechy wynalazku otrzymuje sie szczególnie prosta konstrukcje dzieki temu, ze rózne wysokosci obu kanalów prowadni¬ czych, zbieznych pod katem ostrym wzgledem kanalu prowadniczego, w którym listwy pro¬ filowe sa zwierane lub rozwierane albo zapi¬ nane i które wykazuja w przyblizeniu stala wysokosc, sa polaczone stopniem lub lagod¬ nym przejsciem w obszarze zbieznosci kanalu.Suwak ten jest stosunkowo latwy? ^.produk¬ cji, poniewaz rdzenie mozna uksztaltowac w sposób prosty. Przekrój kanalu prowadnicze¬ go zapietych listew profilowych jest przy tym stosunkowo bardzo duzy, poniewaz jest takiej samej wielkosci jak ta czesc, w której odby¬ wa sie ruch rozwierania i zwierania i w której z tego wzgladu prostopadle do plaszczyzny zamkniecia suwakowego musi byc przewidzia¬ ny wiekszy luz.W dalszym rozwinieciu wynalazku na kazdej waskiej stronie suwaka jedna z dwóch po¬ wierzchni bocznych, lezacych z obu stron szcze¬ lin przepustowych dla wypustki pasma spina¬ jacego, wystaje nieco ku wewnatrz w stosunku do drugiej powierzchni bocznej. Dzieki temu powierzchnie tarcia juz i tak bardzo zmniej¬ szone w porównaniu do znanych konstrukcji zostaja jeszcze bardziej zmniejszone. Boczne szczeliny przepustowe wypustek pasma spina¬ jacego moga byc zwezone w kierunku wyjscia zamknietego profilu, odpowiednio do stosun¬ kowo duzego luzu rozdzielonych listew pro¬ filowych. Wysokosc szczelin przepustowych jest tak obliczona, ze listwy profilowe w kazdym polozeniu, w obrebie przewidzianego luzu prze¬ chodza swobodnie przez szczeliny, tak iz nie moze byc zadnego tarcia dodatkowego. W przy¬ padku gdy listwy profilowe maja jednakowy przekrój i dwa nie jednakowej dlugosci ra¬ miona z haczykowatymi, skierowanymi ku so¬ bie zaczepami jest bardzo korzystne jezeli sa prowadzone zwrócone ku wewnatrz boczne po¬ wierzchnie prowadnicze na dluzszych ramio¬ nach profilów. Wskutek tego krótsze ramiona obejmowane przez ramiona dluzsze sa utrzy¬ mywane w takiej odleglesci od zewnetrznych powierzchni prowadniczych, ze prowadzenie w obszarze zbieznosci obu kanalów prowadni¬ czych jest mozliwe bez dodatkowego tarcia.Wytwarzanie suwaka jest ulatwione wedlug dalszej cechy wynalazku dzieki temu, ze su¬ wak w obszarze bocznych szczelin przepusto¬ wych dla wypustek pasm spinajacych jest dwudzielny, przy czym rdzen znajdujacy sie pomiedzy obydwoma kanalami prowadniczymi zbieznymi pod ostrym katem, stanowi lacznik obu polówek suwaka. W tym przypadku przy formowaniu Suwaka nie trzeba brac pod uwa¬ ge usuwania rdzenia podczas produkcji i osiaga sie calkowita swobode przy formowaniu ka¬ nalów prowadniczych. A wiec np. w ten spo¬ sób mozna wykonac przekroje przeswitów ka¬ nalów prowadniczych wewnatrz suwaka wiek¬ szych wymiarów niz otwory wejscirwe. — 2 —Na rysunku uwidoczniono przyklad wyko¬ nania wynalazku, przy czym fig. 1 przedsta¬ wia suwak w widoku z góry przodu, fig. 2 — jego przekrój podluzny, fig. 3 — widok z góry, fig. 4 — widok z boku, a fig. 5 — przekrój wzdluz linii V — V na fig. 1.Suwak sklada sie w zasadzie z plytki pod¬ stawowej 1 i plytki pokrywkowej 2 (fig. 1 i 2) utrzymywanych w okreslonym odstepie od sie¬ bie za pomoca lacznika 3 o przekroju w ksztal¬ cie kropli. Stale polaczenie stanowi wystep 4 o przekroju trapezowym, który np. jest wcis¬ niety do plytki podstawowej 1, lub polaczony z nia w inny sposób. Plytka podstawowa 1, plytka pokrywkowa 2 i lacznik 3, tworza wraz z bokami 5, 6 oraz 7, 8 (fig.'3) kanaly pro¬ wadnicze 9 i 10 dla dwóch laczonych ze soba listew profilowych 11, 12 (fig. 5). Kanaly pro¬ wadnicze 9 i 10 zbiegaja sie w jeden kanal prowadniczy 13, którego koniec 13' jest o sta¬ lym przekroju, obydwa kanaly prowadnicze 9 i 20 posiadaja jednakowe stale przekroje, ale sa przesuniete wzgledem siebie. Pojedynczy kanal prowadniczy 13 o wiekszym przekroju jest utworzony przjez plaskie powierzchnie dna i pokrywki obu kanalów prowadniczych 9 i 10, Powierzchnia 2 kanalu prowadniczego 9 z jed¬ nej strony i polozona na innej wysokosci po¬ wierzchnia pokrywkowa kanalu prowadnicze¬ go 10 z drugiej strony, sa polaczone most¬ kiem 14 lub 15. Boki 5 i 7 tworza szczeline podluzna 16 dla przepuszczenia wypustek mo¬ cujacych 12, a boki 6 i 8 tworza szczeline podluzna 17 dla przejscia wypustek mocuja¬ cych 12'.Listwy profilowe U i IV (fig. 3) znajduja sie w kanalach prowadniczych 9 i 10 w nor¬ malnym polozeniu, przedstawionym na rysun¬ ku, przy czym pozostaje dosc luzu ze wszyst¬ kich stron z wyjatkiem powierzchni bocznej 18, prowadzonej przez bok 8 oraz powierzchni bocznej 18', prowadzonej przez bok 5. Do po¬ wierzchni bocznych 18 i 18' przylegaja dlugie ramiona 19, 19' listew profilowych. Krótkie ramiona 20, 20' listew profilowych odstaja od powierzchni bocznych 6 lub 7 tak, iz moga byc objete przez dluzsze, ramiona przeciwleg¬ lej tasmy profilowej. W tym celu boki 5 i 8 wystaja nieco ku wewnatrz w stosunku do boków 7 lub 6, przy czym jak widac na fig. 1, takie wystawanie wzrasta stale, np. w przy¬ blizeniu liniowo, w kierunku kanalu prowadni¬ czego zapietego zamkniecia.Przy ruchu zamykania suwaka obydwie listwy profilowe, znajdujace sie w normalnym polozeniu, zostaja przesuniete zasadniczo w przyblizeniu równolegle do plaszczyzny glów¬ nej zamkniecia suwakowego, stykajac sie ze soba na koncu lacznika 3. Przy dalszym prze¬ suwaniu suwaka obydwa profile sa dociskane dalej ku sobie równolegle do plaszczyzny glów¬ nej zamkniecia suwakowego, przy czym ra¬ miona rozwieraja sie w takim stopniu, ze krótkie ramiona wchodza do otworu przeciw¬ leglej tasmy profilowej, wzglednie dluzsze ra¬ miona moga objac ramiona krótsze. Poniewaz przekrój kanalu prowadniczego- 13 moze byc dostatecznie duzy, wystarcza do takiego roz¬ wierania ramion minimalny wysilek. Praktycz¬ nie pozostaje do przezwyciezenia tylko tarcie na bokach 5 i 8.Plytka pokrywkowa 2 posiada palaczek 21, do którego w znany sposób moze byc umoco¬ wana tarczka lub podobny uchwyt. PL