RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 44379 ¦KI. 13 d, 28 Gustav F. Gerdts K.G.Brema. Niemiecka Reoublika Federalna Wielostopniowa dyszo regulacyjna Patent trwa od dnia 18 sierpnia 1960 r.Znana wielostopniowa dysza regulacyjna do odprowadzania skroplin z wypelniiionych para pomieszczen zasadniczo odznacza sie tym, ze kazdy nastepny z kolei stopien ma wiekszy naj¬ mniejszy przekrój, niz stopien poprzedni. Za najmniejszym przekrojem kazdego stopnia na¬ stepuje rozszerzenie, którego kat rozwarcia w porównaniu z dysiza Lavala moze byc duzy, a rozszerzenie kazdego stopnia moze byc dopro¬ wadzone do wielkosci przekroju, który jest wie¬ lokrotnie wiekszy od najmniejszego przekroju nastepnego z kolei stopnia.W niniejszym zgloszeniu zaproponowano kilka specjalnie celowych realizacji przewodnich my¬ sli. Na fig. 1 — 3 przedstawiono przyklad wyko¬ nania czterostopniowej dysizy z poszczególnymi stopniami, wykonanymi w ulozonych jedna za druga plytach, przy czym najmniejsze przekro¬ je kazdego stopnia sa uksztaltowane jako prze¬ nikajacy dno plyty otwór, a sasiadujace z kaz¬ dym najmniejszym przekrojeni rozsizerzenia sa uksztaltowane jako przewody o jednakowej lub prawie jednakowej glebokosci w obrebie kaz¬ dego stcpnia. Fig. 1 przedstawia wzdluzny prze¬ krój przez cztery plyty Av A2, Aa, A4, fig. 2 — przekrój plyty Ai plaszczyzna oznaczona li¬ nia I — I na fig. 1, a fig. 3 — przekrój plyty Ai plaszczyzna oznaczona linia U — II na fig. 1. Na fig. 1 litera B oznaczono scianke dzialowa pomiedzy przestrzeniami Ci D, przy czym skro¬ plmy z przestrzeni C, po przeplynieciu przez dy¬ sze stopniowa i przez znajdujacy sie ,w sciance B otwór E, powinny wyplynac do obszaru D, Ply¬ ty Av A2, A3 i A4 sa szczelnie docisniete wza¬ jemnie i do scianki dzialowej B za pomoca sruby dwustronnej F, która w celu latwiejsze¬ go srodkowania poszczególnych plyt A1 — A4, w znany oczywiscie w tego rodzaju organach odprowadzajacych sposób, moze miec srodko¬ wy przekrój kwadratowy. Przecnodzace przez kazde z den plyt A± — A4 otwory Gx, G2, Gn i G4 sa najmniejszymi przekrojami poszczegól¬ nych stopni dyszy, przy czym ich przekroje wzrastaja od stopnia do stopnia. Nastepujacepa kaidym Mjimhteja?yM przekroju G1 — G4 rozszerzenie zrealizowane jest przez wykona- ne w tf^Wi-44W^y Hp «.. H,. i.H4, które wT^azanyhHuf rysunku przykladzie w k3Ó4)^^^ie^^timSy^i stopniu maja te sa¬ ma glebokosc. SpecjalAfeflatiwe wykonanie sa¬ mych plyt Ax — AA lub potrzebnych do ich wy¬ konania modedi odJew«4c|ych, lub foremnik6w do V*awyf^^ ze boczne po- wierzchnii^^ariyhicaajace rozszerzajacych sie przewodów Hx — H4 w przekroju przedstawia¬ ja po dwa mdmosrodowo wzajemnie polozone kola, takie jak widoczne na fig. 2 i 3 dla plyt Ax i A2, przy czyni najmniejsza odleglosc oby¬ dwóch kól kazdego stopnia wypada zawsze w mttejscu przenikania przez dno plyt otworów Gi — G^ Uklad przekrojów dysz jest zatem na¬ stepujacy: najmniejiszym przekrojem pierwsze¬ go stopnia jest otwór Glt a po nim nastepuje przewód H± rozwidlajacy sie na prawo i lewo, o stale wzrastajacym przekroju, na skutek mi- mosrodowosci obydwóch ograniczajaeych po¬ wierzchni, zaznaczonych w przekroju jako ko¬ la. Dalej nastepuje z kolei wykonany w dru¬ giej plycie A2 najmniejszy przekrój G2 drugie¬ go stopnia, za którym nastepuje znów rozsze¬ rzenie w pierscieniowym przewodzie H2 itd.Aby przy jednakowych srednicach zewnetrz¬ nych czterech plyt A± — A4 móc zwiekszyc prze¬ krój rozszerzajacych sie przewodów Hx — H4, odpowiednio do wzrostu przekrojów G1 — G4, rozszerzajace sie przewody Hr—H4 otrzymuja od sitopnia do stopnia coraz wieksza glebokosc, a w zwiazku z tym plyty A± — A4 przy celowo pozostawianej jednakowej grubosci dna, otrzy¬ muja coraz wieksza grubosc calkowita. Na sku¬ tek tego mozliwe jest wyjatkowo ekonomiczne wykonywanie, poniewaz badz wszystkie plyty A±— A4 moga byc wykonywane z zupelnie jed¬ nakowych pólfabrykatów, jedynie za pomoca wiekszego splanowania, badz tez za pomoca tego samego narzedzia prasujacego, przy sto¬ sowaniu jedynie czterech róznych stempli mo¬ ga byc wykonywane pólfabrykaty czterech róz¬ nych plyt Ax — A4 z ich odpowiednia calkowita gruboscia i z wlasciwymi glebokosciami roz¬ szerzajacych sie przewodów H± — H4.Fig. 4 przedstawia jako dalszy przyklad wy¬ konania wielostopniowa w tym przypadku przeznaczona na wysokie cisnienie szesciostop¬ niowa dysze regulacyjna, w której kazdy sto¬ pien sklada sie z pierscieniowego elementu zewnetrznego Jv J2, J3, J4, J5 lub J6, z stozko¬ wym rozszerzajacym sie w kierunku przeply¬ wu otworem oraz z osiowo przesuwanej iglicy K dyszy z uksztaltowanym w ten sposób rdze¬ niem K1 — K6 dla kazdego stopnia, ze najmniej¬ sze przekroje kazdego stopnia oraz przekroje przylegajacych przestrzeni rozszerzajacych sie powstaja jako powierzchnie pierscieniowe, któ¬ re przy osiowym przesuwaniu iglicy K zwiek¬ szaja sie lub zmniejszaja przy stalym lub pra¬ wie stalym wzajemnym stosunku. Nowa cecha charakterystyczna jest to, ze za kazdym piers¬ cieniowym elementem zewnetrznym Jt — J6 jednego stopnia nastepuje na przyklad walcowa komora pierscieniowa L± — L6, która co do srednicy i dlugosci jest zaprojektowana co naj¬ mniej tak duza, ze przy calkowitym wysunieciu z pierscieniowych elementów zewnetrznych Jx— J6 rdzeni Kx — Ke dysz nie zachodzi w nich zmniejszenie prcekroju w stosunku do swobod¬ nego przekroju poprzedniego zewnetrznego ele¬ mentu pierscieniowego J± — J6. Tego rodzaju konstrukcja stwarza z jednej strony mozliwosc, ze dysza regulacyjna, za pomoca mniej lub wie¬ cej glebokiego wkrecania iglicy K z jej rdze¬ niami Kj — K6 do kazdego zewnetrznego ele¬ mentu pierscieniowego J± — J6 (na fig. 4 po¬ kazanego po prawej stronie) moze w szerokich graniicach dc&tosowac sie do kazdorazowego do¬ plywu skroplili. Przy calkowicie z zewnetrz¬ nych elementów pierscieniowych ir — ^6 wy¬ kreconych rdzeniach ^ — K^ (na fig. 4 -poka¬ zane po lewej stronie), na przyklad przy uru¬ chamianiu zimnego urzadzenia parowego, moga byc ponadto odprowadzane, doplywajace wyjat¬ kowo duze ilosci skroplin oraz moga byc wy¬ dmuchniete czastki zanieczyszczen i rdzy, któ¬ re dostaly sie do przelaczonych rurociagów i aparatów ha przyklad wymienników ciepla, a zwlaszcza do pierscieniLawych przekrojów sa¬ mej dyszy pierscieniowej. Nie pokazane na ry¬ sunku przedluzenie iglicy K dyszy,- na przyklad tak jak przy zaworach zamykajacych, moze byc przy tym zaopatrzone w gwint i przec dla¬ wice wyprowadzona na zewnatrz pokazanego na rysunku kadluba M a takze zaopatrzone w kólko reczne i urzadzenie wskazujace. Na sku¬ tek tego uzyskuje sie wygodna obsluge oraz mozliwosc zorientowania sie z zewnatrz w ja¬ kim polozeniu znajduje sie iglica K dyszy. Po¬ nadto zewnetrzne przedluzenie iglicy K dyszy moze byc wyposazone w taki sposób, jak u- mieszczony zderzak, na przyklad dwie przeciw- nakretki, ze iglica K dyszy moze byc zawsze bez trudnosci wykrecana* w kierunku otwarcia, do pokazanego na lewej stronie rysunku polo¬ zenia przedmuchiwania natomiast w kierunku zamykania moze byc wkrecona tylko do raz — 2 —dokladnie ustalonego, az prawej strony ry¬ sunku pokazanego polozenia roboczego, na sku¬ tek czego zbednym staje sie ponowne dokladne nastawienie po kazdym przedmuchiwaniu.Fig. 5 przedstawia dalszy, dla lagodniejszych warunków jaracy pomyslany i latwiejszy wy- kpnawczo przyklad wykonania, ma przyklad trójstopniowy dysizy, znów' z osiowo przesuwana iglica K dysizy, zaopatrzona w rdzenie K± — Ka, z pierscieniowymi elementami zewnetrznymi Jj'— J3 oraz komorami pierscieniowymi L± —L3 o coraz wiekszym przekroju dla kazdego sitop- nda. Róznica w stosunku do przykladu przedsta¬ wionego na fig. 4 polega zasadniczo na tym, ze pierscieniowe elementy zewnetrzne Jx — J.A maja walcowe otwory i wzajemnie sa calkowi¬ cie identyczne, przy czym rdzenie Kx — K3 dy¬ szy sa uksztaltowane jako stozki, których naj¬ wieksza srednica jest taka sama, jak srednica walcowych otworów pierscieniowych elementów zewnetrznych Jx—^H i których zbieznosc zwiek¬ sza sie od stopnia do stopnia. Oczywiste jest, ze przy wlasciwym doborze zbieznosci stozków poszczególnych rdzeni K± — K3 dyszy uzyskiwa¬ ny zostaje wymagany wedlug zgloszenia glów¬ nego wzrost od stopnia do stopnia najmniej¬ szych przekrojów dyszy, a mianowicie w kaz¬ dym polozeniu iglicy K-dyszy, dopóki jej rdze¬ nie-Kx— K3 znajduja sie w obszarze pierscie¬ niowych elementów zewnetrznych J^ — J3 (tak jak to jest pokazane po prawej stronie fig. 5), a nie na przyklad w przedstawionym po lewej stronie polozeniu przedmuchiwania. Rozwiaza¬ nie to jest wyjatkowo tanie wykonawczo, po pierwsze na skutek calkowicie jednakowych i prostych ksztaltów^pierscieniowych elementów zewnetrznych Jt —V3', a po wtóre na skutek tego, ze boczne ograniczenia komór pierscienio¬ wych L1 — L3 moga byc utworzone przez zwyk¬ le rury dystansowe 01 — Or W celu latwiej¬ szego ustalania z zewnatrz obydwóch polozen krancowych iglicy K dyszy (calkowicie zam¬ knieta dysza stopniowa luib polazenie przedmu¬ chiwania) mozna z powodzeniem umiescic na iglicy K dysizy tarczowa nasadke P, która w polozeniu zamknietym uklada sie na najniz¬ szym pierscieniowym elemencie zewnetrznym J a w polozeniu przedmuchiwania — do osa¬ dzonego na przyklad w obudowie odwadniacza zderzaka Q. Prosta konstrukcja wynika jeszcze stad, ze pierscieniowe' elementy zewnetrzne J' — J3 i rury dystansowe 01 — 03 poprzez za¬ bezpieczona przeciwko obracaniu sie 'nakretke K, dla przewidzianego na iglicy K dyszy gwin¬ tu ruchowego oraz poprzez sluzace do Uszczel¬ niania* wychodzacego; na zewnatrz konca iglicy K szczeliwo S sa wzajemnie sciskane przez dla¬ wik T. Dlatego do umocowania wszystkich czes¬ ci konieczne jest tylko jedno jedyne polacze¬ nie srubowe, a mianowicie konieczne do do¬ ciagania dlawika T sruby U. Wkrecanie i wy¬ krecanie iglicy K dyszy moze odbywac, sie ?tak jak w zaworach, za pomoca nie pokazanego na rysunku kólka recznego. W celu zabezpiecze¬ nia sie od niewlasciwego przestawiania, obslu¬ giwanie dyszy moze odbywac sie za pomoca klucza nasadzanego, który mozna na przyklad nakladac na wykonany na" zewnetrznym koncu iglicy dyszy kwadrat V, na przeciety laib ina¬ czej celowo uksztaltowany koniec iglicy ndyszy, przy czym na dlawiku T moze byc umieszczony kolnierz W tak daleko do góry wysuniety z poprzecznymi otworami X, ze przez otwory te moze byc przesuniety nad iglica K dyszy drut do plombowania lub element, podobny, a to w celu zabezpieczenia sie przed niewlasciwym na¬ stawieniem dyszy. PL