Wynalazek dotyczy slimakowego urzadzenia transportujacego do pionowego lub prawie pio¬ nowego transportu.Znane urzadzenia tego rodzaju sluza tylko do pionowego transportu drobnych przedmiotów.Ich konstrukcja jest przewaznie tego rodzaju, ze na pionowym wale sa umieszczone zwoje sli¬ maka, a przelot miedzy zwojami jest dostosowa¬ ny do transportowanych przedmiotów, przy czym najczesciej zewnetrzna krawedz slimaka jest zaopatrzona w zgrubienie. Wal jest przewa- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa: Herbert MichaIovsky i Heinz Krahnefeld. znie ulozyskowany ma dolnym koncu i polaczo¬ ny z wahliwym napedem. Naped jest w ten spo¬ sób wykonany, ze za pomoca krótkich uderze¬ niowych przyspieszen promieniowych przezna¬ czone do transportu przedmioty sa przesuwane naprzód po zwoju slimaka, to znaczy sa przesu¬ wane dogóry. , Do pionowego transportu drobnych przedmio¬ tów, zwlaszcza przedmiotów magnetycznych o okreslonych geometrycznych ksztaltach, na przy¬ klad kule, opisany wyzej bezwladnosciowy transporter nie moze byc zastosowany. Jak wia¬ domo wszystkie okragle elementy pod wplywem przyciagania ziemskiego staczaja sie do najniz¬ szego polozenia, jakie moga osiagnac.Zadanie wynalazku polega na stworzeniu pio¬ nowego lub prawie pionowego transportera sli¬ makowego do transportu elementów maszyn, ka¬ walków ^nateciailu, ^drobnychjprzedmiotów itp. wszystkich geometryczinycn ksztaltów z mate¬ rialów paramagnetycznych, a zwlaszcza z mate¬ rialów ferromagnetycznych/ Zgodnie z wynalazkiem zostalo to zasadniczo o&iajgniiiete w ten sposób, ze slimak transportuja¬ cy zamkniety zostal w obudowie w ksztalcie ru¬ ry, która jest zaopatrzona w otwory do zasila¬ nia oraz odbierania, a w jego sciankach i/lub na jego sciankach umocowane sa elektryczne i/ lub stale magnesy, ulozone w kierunku osiowym lub prawie w kierunku osiowym. Wlskazane jest aby slimak transportujacy byl przy tym wyko¬ nany z materialu diamagnetycznego, na przy¬ klad plastyku, natomiast specjalnie wskazane jest aby obudowa, mniej wiecej na wysokosci podnoszenia byla rozszerzona do wiekszej sred¬ nicy. Pierscieniowe dno rozszerzenia jest zao¬ patrzone w otwory, najkorzystniej o zmienianej wielkosci. Do zmieniania ilosci transportowa¬ nych przedmiotów w napedzie przewiduje sie bezstopnicwa przekladnie lub stosuje sie zmie¬ nianie wielkosci otworów zasilajacych.Przyklady wykonania wynalazku zostaly przedstawione na rysunkach, na których zosta¬ la wyjasniona istota wynalazku, przy czym fig. 1 przediatawiia transporter slimakowy z elektro¬ magnesami, wstawianymi w ferromagnetyczna rure, fig. 2 — przekrój transportera plaszczyz¬ na po linii A — B ma fig. 1, fig. 3 — transpor¬ ter slimakowy z umieszczcnym w ferroimiagnety¬ cznej curze i ulozonym wzdluz linii srubowej ukladem stalych magnesów, fig. 4 — przekrój transportera po linii C — D na fig. 3, fig. 5 — transporter slimakowy z trzema ukladami sta¬ lych magnesów, ulozonymi na diamagnetycznej rurze, fig. 6 — przekrój transportera po linii E —' F na fig. 5, fig. 7 — pochylony transporter slimakowy ze szczelina, fig. 8 — widok tran¬ sportera w kierunku strzalki z fig. 7, fig. 9 — przekrój transportera po linii G — H na fig. 7, fig. 10 — transporter slimakowy z trzema elek¬ tromagnesami nalozonymi na diamagnetyczna rure,.przy czym rura ta jest rozszerzona w gór¬ nym koncu/fig. 11 — przekrój transportera po linii K — L na fig. 10, fig. 12 — przekrój tran¬ sportera plaszczyzna oznaczona linia M — N na fig. 10.W garnczkowej pokrywie 1 skrzynki przeklad¬ niowej sa wytoczone miedzy innymi dwa pozio¬ me otwory, w które wpasowane sa lozyska to¬ czne 2, 2\ na których spoczywa wal 3 slimaka 4, Na swym przedluzeniu wal 3 slimaka jest sprzeg niety z silnikiem elektrycznym 6 poprzez bez- stcpniowa przekladnie 5. Slimak 4 zaizebia sie z kolem silimakomwym 7, które osadzone jest na tulei 8 w .sposób uniemozliwiajacy wzajemny obrót i przesuw wzdluzny. Tuleja 8 jest osadzo¬ na obrotowo w lozyskach tocznych 9, 9*. które osadzone sa w majacych wspólna os otworach w pokrywie 1 i plycie fundamentowej 10 skrzyn¬ ki przekladniowej. W otwór w pokrywie jest wlozone, zamykajace go od góry uszczelnienie labiryntowe 11. We wnetrzu tulei 8 osadzona jest jedna polowa 13 jednozebnego sprzegla i to w ten sposób, ze nie moze sie oma obracac wzgledem tulei, ale moze natomiast przesuwac sie w niej wbrew dzialaniu sprezyny 12. Swo- rzen przedluzajacy 14 polówki 13 sprzegla wy¬ chodzi poza plyte fundamentowa 10 i w stanie sprzegnietym dotyka wylacznika 15, bedacego w polozeniu wylaczonym. Druga polowa 13' jed¬ nozebnego sprzegla siega poza pokrywe 1 i mo¬ ze sie swobodnie obracac w tulei 8. Do wysta¬ jacej u góry polowy 13' sprzegla za pomoca poprzecznego kolka 18 jest umocowany wal 16 slimaka transportujacego 17. Dokola walu 16 ulozone sa srubowo zwoje slimaka transpor¬ tujacego z diamagnetycznego materialu. Za¬ czynaja sie one tuz ponad pokrywa 1 skrzynki przekladniowej i koncza odpowiednio do wyso¬ kosci podnoszenia. Slimak 17 na calej siwej dlu gosci i jeszcze nieco powyzej jest otoczony ru¬ ra 19. Od doliu jest cna umocowana na pokry¬ wie 1 skrzynki przekladniowej, a od góry jest zamknieta dodatkowa pokrywa 20. Pokrywa 20 sluzy pcinadto jako miejsce ulozyskowania wol¬ nego konca walu 16 slimaka transportujacego.Tuz ponad poczatkiem pierwszego zwoju slima¬ ka transportujacego, a siegajac poza ostatni zwój slimaka w rurze 19, jest wykonany wzdluzny otwór, do którego w jego dolnym koncu wchodzi zapasowy zbiornik 21. Zbior¬ nik ten ma pochylone dno, którego najnizsze miejsce stanowi otwarty jego bek. Patrzac w kierunku obracania sie slimaka transportuja¬ cego 17, po przeciwnej stronie otworu zasila¬ jacego, w rurze 19 jest wykonana prawie do samej góry siegajaca szczelina. W szczelinie tej sa izolowanie osadzane nabiegunniki elek¬ tromagnesów 22. Dlugosc szczeliny, a zatem równiez taka sama dlugosc magnesów 22, od¬ powiada wysokosci podnoszenia. Na wysokosci podnoszenia, bezposrednio nad koncem magne¬ sów w rurze 19 wykonany jest otwór, do któ¬ rego wchodzi rynna odprowadzajaca ^ 23. ZaT miast elektromagnesów na fig.- 3 i 4 jest srubo^ — 2 —wo; osadzony uklad stalych magnesów 23. "TV opisanym wyzej urzadzeniu bylo przewidywa- ne, ze rura 19 wykonarna jest z ferromagnety¬ cznego materialu. Natomiast na fig. 5 i 6 rura 19 jest wykonana z materialu diamjagmietycznego na przyklad z (plastyku. Przy tym wykonaniu potrzebne sa tylko otwory do dostarczania i odbierania transportowanych przedmiotów. Dla magnesów, które moga byc zarówno elektrycz¬ nymi jak i stalymi, nie wykonano zadnych otworów. Wskazane jest umocowanie magnesów na obrabianych powierzchniach 25 rury 1? (fig. 5, ;6)..' .. ';," ... - ..Ponadto wskazane jest umieszczanie ukladu magfresow badz równolegle do osi slimaka tran¬ sportujacego 17 y badz w postaci plaskiej linii srubowej o duzym skoku, tak jak to pokazano na fig. 3 14. Poza tym mozna wykonac dos¬ tarczenie transportowanych przedmiotów do kilku maszyn przetwarzajacych, gdy na obwo¬ dzie rury umiesci sie odpowiednia liczbe ukla¬ dów magnesów i rynien odprowadzajacych.Wedlug fig. 7, 8 i 9 rura 19 ma na calej dlu¬ gosci szczeline, poprowadzona w kierunku jej psi, Odnosnie swej szerokosci szczelina 26 mo¬ ze bfc zmieniana. W tym przykladzie wykona¬ nia magnetyzowanie nie jest bezwzglednie ko¬ nieczne. Ze wzgledu na bezpieczenstwo moze byc ono zastosowane w ten sposób, ze w ca¬ lej rurze, zastanie indukowany prad, a w szcze¬ linie powstanie wówczas prawie jednorodne pole magnetyczne.Transporter wedlug fig. 10, 11 i, 12, z wyjat¬ kiem odprowadzania transportowanych czesci odpowiada transporterom przedstawionym na fig.1—5, Rózni sie on tym, ze oa wysokosci podnoszenia, rura jest rozszerzona do wiekszej srednicy. Utworzona w ten sposób pierscienio¬ wa podloga 27 zaopatrzona jest w otwory 28 w liczbie odpowiadajacej liczbie rynien odpro¬ wadzajacych. Ponadto na wale 16 slimaka tran¬ sportujacego umocowaina jest plaska sprezy¬ na 29. Jej ksztalt jest w ten sposób dobrany, ze przylega ona do spcidu odsadzenia, a w cza¬ sie obracania sie na skutek wykonanego na niej zagiecia pod okreslonym katem przesuwa ona transportowane przedmioty do zewnetrz¬ nej scianki, dopóki przez jeden z otworów 28 nie spadna do jednej z rynien odprowadzaja¬ cych. Jezeli na przyklad zbiornik zapasowy 21 zostanie zaladowany ferromagnetycznymi przedmiotami, to zsuwaja sie one po pochylym jego dnie do wnetrza rury 19. Trafiaja naste¬ pnie na dolny zwój slimaka transportujacego 17 i tam pozostaja, gdyz sam ciagly obrót sli¬ maka 6 poprzez przekladnie slimakowa 4, 7 nie moze dac zadnego transportowania. Ponie¬ waz mniej wiecej w kierunku osiowym rury 19 umocowane sa magnesy 22, wiec transportowane elementy zostaja przytrzymywane w okreslo¬ nym miejscu na rurze 19, na skutek dzialania ich pól magnetycznych. W ten sposób przy¬ trzymywane elementy, zwoje slimaka przesu¬ waja ku górze w kierunku ulozenia magnesu 22.Przy koncu magnesu 22 transportowaine przed¬ mioty wypadaja przez otwory odprowadzaja¬ ce do dostosowanej do ich ksztaltu rynny 23, która, jezeli to jest konieczne ze wzgledu ma wlasciwosc transportowanych elementów, prze¬ prowadza je przez pole cewki pradu zmiennego do miejsca dalszej obróbki.W przykladzie wykonania wedlug fig. 5 tran¬ sportowane czesci sa przesuwane do góry na trzech, rozlozonych na obwodzie jeden za dru¬ gim ukladach magnesów i przez trzy rynny odprowadzajace sa dostarczane do róznych miejsc. Na fig. 7 przedstawiono transport sor¬ towany materialu, np. srub z lbami., Zsuwaja sie one przez otwór na zwoje , slimaka . tran¬ sportujacego, a z nich do szczeliny 26 o szero¬ kosci odpowiadajacej srednicy sworznia sruby.Wówczas do scianki rury przylegaja lby srub, podczas gdy sworznie srub wystaja przez szcze¬ line na zewnatrz. W szczelinie sruby zostaja przesuwane do góry, gdzie przy koncu szczeliny zsuwaja sie do rynny, odprowadzajacej. Zew¬ natrz rury przed szczelina mozna umocowac nastawiany uklad magnesów, do którego jed¬ nakze sruby nie dotykaja, ale tylko za pomoca jego linii sil sa utrzymywane w szczelinie (in¬ ny rodzaj magnesowania zostal juz poprzednio wspomniany). .v Wedlug fig. 10 transportowane czesci sa tak sarnio ^jak na fig. 1—5 przesuwane do góry, ale przez rozszerzona u góry rure mozliwe jest lepsze ich odprowadzanie. Za pomoca odpo¬ wiedniego zsuwacza zdejmowane z ostatniego zwoju elementy spadaja na podloge 25 rozsze¬ rzenia rury. Poruszajaca sie wraz ze slimakiem 17 plaska sprezyna 29 przesuwa transporto¬ wane czesci na zewnatrz do scianek rury lub za pomoca jednego lub kilku otworów 28 do rynny odprowadzajacej. Istnieja miedzy innymi mo¬ zliwosci regulowania ilosci transportowanych elementów, gdy pomiedzy silnik elektryczny 6 i slimak transportujacy 17 wstawi sie bezstop- riiowa przekladnie 5, lub gdy bedzie zmienia¬ lo sie wielkosc otworu zasilajacego. — 3 — PL