PL44265B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia 23 marca 1961 r. rt£ft 5/tJ? 8IBLIOTHKAI POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 44265 KI. 30 a, 4/09 Zbigniew Burdzinski Warszawa, Polska Oskar Wolf Sulejówek, Polska Aparat do pomiaru czasu reakcji czlowieka Patent trwa od dnia 14 kwietnia 1959 r.Przedmiotem wynalazku jest aparat do po¬ miaru czasu reakcji czlowieka na bodzce pro¬ ste, sprzezone i zlozone.Najczesciej obecnie stosowanym aparatem tego typu jeat aparat z mechanizmem zegaro¬ wym, wskazujacy czas reakcji za pomoca wska¬ zówki na tarczy zegarowej. Zasadnicza wada tego aparatu jest brak zapisu.Znane sa równiez aparaty, w których jako podstawe czasu wykorzystuje sie czestotliwosc pradu zmiennego sieci elektrycznej, w innym znów aparacie czas reakcji jest mierzony spe¬ cjalnym mechanizmem zwanym „kimografem". wzglednie czas reakcji mierzy siie stopniem rozladowania specjalnego kondensatora i od¬ czytuje sie ten czas na specjalnie wyskalowa- nym mierniku elektrycznym.Zapis odbywa sie dotychczas albo metoda iskrowa (wypalande otworków w papierze) lub za pomoca barwienia papieru przez rozklad zwiazku chemicznego ood wplywem pradu elektrycznego. W kazdym z tych przypadków pomiar polega na liczeniu otworów lub zabar¬ wionych kresek, wystepujacych co 1/100 se¬ kundy. Poniewaz czas reakcji róznych (osobni¬ ków pod wplywem róznych bodzców waha sie przewaznie w granicach od 0,1 do 0,3 sekundy, liczenie takie jest raczej uciazliwe. Do tego do¬ chodzi jeszcze trudnosc liczenia malych otwo¬ rów w aparacie iskrowym i rozmazanych kre¬ sek w aparacie z reakcja barwna.Druga wada znanych aparatów z zapisem jest koniecznosc zasilania ich z sieci miejskiej, co ogranicza ich uzycie do prac laboratoryjnych i przewaznie wyklucza ich uzycie w warun¬ kach polowych.Dodatkowa wada wielu znanych aparatów jest duzy odsetek prób nieudanych, które musza byc powtarzane, co "powoduje zdenerwowanie osoby badanej i niepewnosc wyników.Aparaty oparte na zasadzie pomiaru czasu rozladowania kondensatora maje te zasadnicza wade, ze w*'mt^re starzenia 4»e kondensatora i oporników, zmienia sie charakterystyka obwo¬ dów, co oczywiscie powoduje koniecznosc cy¬ klicznego sprawdzania i skalowania trudno dostepnym przyrzadem kontrolnym.Przedmiotem wynalazku jest aparat do po¬ miaru czasu reakcji czlowieka na bodzce pro¬ ste, sprzezone i zlozone, który posiada wlasne zródlo energii w postaci malego akumulatora, uniezalezniajacego aparat od sieci elektrycz¬ nej. Aparat wedlug wynalazku nadaje sie do badan masowych tak w warunkach laborato¬ ryjnych jak i polowych. Zwarta budowa apa¬ ratu daje male wymiary i maly ciezar, co ulat¬ wia jego przenosnosc.W aparacie wedlug wynalazku poczatek eks¬ perymentu jest oznaczony linia podstawowa na arkuszu papieru zakladanym na obrotowy be¬ ben, a koniec czasu jest znaczony przez jeden punkt. Czas reakcji odczytuje sie na skali ar¬ kusza pomiarowego. Zapis dokonuje sie grafi¬ tem lub dlugopisem, a wiec w sposób trwaly, pozwalajacy na zachowanie zapisu jako doku¬ mentu.Aparat pozwala na uszeregowanie ekspery¬ mentów na arkuszu pomiarowym w zaleznosci cd zmeczenia i na bezposrednie wykreslenie krzywej obrazujacej wplyw tego zmeczenia na czas reakcji przy danym bodzcu.Na rysunku uwidoczniono przykladowe roz¬ wiazanie aparatu wedlug wynalazku, przy rzyrn fig. 1 przedstawia widok aparatu z góry wraz z pudelkiem sygnalowym, fig. 2 — przekrój przez aparat i pudelko sygnalowe oraz zasad¬ niczy schemat polaczen.Czescia zasadnicza aparatu jest beben 2, na który w okreslonym miejscu, pod nie uwidocz¬ niony na rysunku sprzezynowy zaczep, zakla¬ da sie kartke papieru z nakreslona na niej li¬ nia podstawowa (linia zerowa) i podzialka czasu.Beben 1 jest osadzony luzno na osi 4 i na¬ pedzany przez elektryczny silnik 2 poprzez przekladnie slimakowa 3, os 4 i sprzeglo cierne J. Sprzeglo to ulatwia zalozenie i zdjecie arku¬ sza papieru z bebna 1 oraz zabezpiecza aparat i operatora w przypadku nieostroznego obcho¬ dzenia sie z aparatem w ruchu. Z prawej stro¬ ny beben 1 (fig. 1) posiada walcowate prze¬ dluzenie 6 z izolowana srubowa prowadnica 7, zaopatrzona w metalowy segment stykowy S, który jest w stalym polozeniu w stosunku do linii podstawowej zakladanego na bejben arku¬ sza papieru.W aparacie wedlug wynalazku podstawa po¬ miaru czasu sa równomierne obroty bebna I, które zapewnia odsrodkowy regulator-14 zwie¬ rajacy i rozwierajacy styki 15. Regulator 14 mo¬ ze przerywac doplyw pradu do silnika, przy przekroczeniu nastawionej szybkosci lub wla¬ czac w tym momencie dodatkowy opór szere¬ gowy, zmniejszajacy napiecie na silniku. Oka¬ zalo sie, ze tego rodzaju prosta regulacja po¬ zwala na osiagniecie zupelnie wystarczajacego wyrównania szybkosci obrotowej bebna 1 i z wymagana dokladnoscia (okolo 1%).Równomierne obroty bebna 1 i prowadnica 7, ustalajaca moment nadania bodzca w chwili przejscia linii podstawowej, pozwalaja na za¬ stosowanie stalej skali pomiaru czasu, bedacej glówna cecha aparatu.Czas reakcji znacza znaczniki elektromagne¬ tyczne 9, których liczba zalezy od rodzaju przeprowadzanych badan. Znaczniki 9 sa zamo¬ cowane na gwintowanym walku 10, zakonczo¬ nym pokretlem 11. Po dokonaniu pomiaru, znaczniki 9 zostaja przesuniete . pokretlem 11 wzdluz walka 10 na nowe pole pomiarowe, przy czym wskazane jest by przesuw ten np. za pomoca nie uwidocznionych zatrzasków byl ustalany w równych skokach np. o pól lub o jeden pelny obrót pokretla 11.Pomiair czasu reakcji odbywa sie w nastepu¬ jacy sposób. Badajacy wlacza silnik elektrycz¬ ny 2 i wtedy beben 1 wraz z nalozonym papie¬ rem zaczyna sie obracac ze znana stala szyb¬ koscia np. dwóch obrotów na sekunde, po czym naciska jeden z przycisków 12, zaleznie od te¬ go jaki sygnal chce wywolac na pudelku sy¬ gnalowym (swietlny czy dzwiekowy), wskutek czego obudowa wylacznika 13 odchyla sie na¬ okolo osi 16 w dól i ramie stykowe 11 zostaje wtprowadzone pomiedzy zwoje srubowej pro¬ wadnicy 7, po czym po natrafieniu swym sty¬ kiem 18 na maetalowy .segment 8 powoduje np. zapalenie sie lampki 20 lub zadzwieczenie bucz¬ ka 21 w pudelku sygnalowym, znajdujacym sie przed oczami osoby badanej.Osoba badana po zobaczeniu, ze zapalila sie lampka 20 lub zadzwieczal buczek 21, ma za za¬ danie natychmiast nacisnac odpowiedni przy¬ cisk 22 lub 23, co powoduje zadzialanie elektro¬ magnesu 25 znacznika 9, znaczacego punktowo na papierze pomiarowym dokonanie tej czyn- - 2 -nosci. Jezeli dlugosc segmentu 8 odpowiada okolo 0,2. sekundy, badana osoba bedzie miala wrazenie, ze zgasila zarówke, chociaz faktycznie zarówka sama zgasla po przejsciu styku 13 po¬ za segment 8.Poniewaz obudowa wylacznika 13 posiada pozioma os obrotu, a ramie stykowe 17 jest od¬ ciagane (fig. 1) przez sprezynke .19 w prawo, zwoje |prowadnicy 7 beda przesuwac styk 18 az do konca linia srubowej, ale tylko przez czas nacisku na jeden z przycisków 12. Po zwolnieniu tego nacisku obudowa samoczyn¬ nie wychyla sie w pozycje przed naciskiem, na skutek czego ramie stykowe 17 wyzebia sie, a sprezynka 19 odciaga je z powrotem w polo¬ zenie wyjsciowe Azeby oznaczenie na papierze nie trwalo zbyt dlugo, co wprowadza niedokladnosc odczytu, stosuje sie przy przyciskach 22, 23 urzadzenie migowe, rap. wedlug konstrukcji fig. 2, gdzie przy nacisku np. na przycisk 23 styki 26, 27 zwieraja sie tylko na krótka chwile, po czym sprezynka 28 przeskakuje przez wygiety grzbiet sprezynki 29, co powoduje ponowne odskocze¬ nie styków 26, 27 od siebie i przerwe w pradzie.Dzieki temu impuls plynacy do elektromagne¬ su 25 przez styki 26, 27 trwa tak krótko, ze znacznik 9 zaznacza koniec reakcji tylko w po¬ staci punktu. Zwolnienie nacisku na przycisk 23 powoduje powrót sprezynki 28 w polozenie górne i cykl moze byc powtórzony.Na skutek tego, ze metalowy segment 8 jest zwiazany w sposób nieruchomy z bebnem 1 i styk 18 jest doprowadzony do segmentu ff srubowa prowadnica 7, zapalanie sie lampki 20 w skrzynce sygnalowej nastepuje nie w chwi¬ li uruchomienia przycisku 12, a w chwile po tym gdy styk 18 trafi na metalowy segment 8, a wiec w chwili gdy linia podstawowa zalozo¬ nej kartki papieru znajduje sie pod znaczni¬ kiem 9. Wlasnie ta zasada, polaczona z dosta¬ tecznie dokladna regulacja obrotów silnika 2, pozwala na zastosowanie kartek papieru z pod¬ stawa czasu i z góry nakreslona skala.Odleglosc od linii podstawowej (zerowej) do punktów znaczonych przez znaczniki 9, jest czasem reakcji mierzonym zazwyczaj w set¬ nych czesciach sekundy, przez odpowiednie wyskalowande papieru zalozonego na beben lub przez pomiar odleglosci od linii zerowej do znaczka zapisanego przez znacznik 9, za pomo¬ ca miarki wyskalowanej w setnych czesciach sekundy.Z chwila nacisniecia przez badanego na je¬ den z przycisków 22, 23, oprócz zadzialania znacznika 9 zapala sie równoczesnie na apara¬ cie lampka kontrolna 32 lub 33. Takie urzadze¬ nie kontrolne potrzebne jest wtedy, gdy w ba¬ daniach psychotechnicznych stosuje sie tzw. bodzce prowokujace, tzn. gdy na pudelku sy¬ gnalowym znajduja sie np. lampki, ma sygnaly których osoba badana nie powinna reagowac.Na fig. 1 pokazana jest jedna taka lampka pro¬ wokujaca 34, która zapala sie. za pomoca zwy¬ klego przycisku 35 znajdujacego sie na pulpicie aparatu. Jesli mimo ostrzezenia osoby bada¬ nej, zareaguje ona przez roztargnienie na blysk lampki 34 i nacisnie na przycisk 24 odpowiada¬ jacy tej lampce na pudelku sygnalowym, wtedy na pulpicie aparatu zapala sie lampka kontjiol- na 36, sygnalizujaca o dokonanym bledzie. Bodz¬ ce prowokujace nie posiadaja znaczników. Blad taki lub inny, np. nacisniecie przez osobe ba¬ dana na nieodpowiedni przycisk, moze byc za¬ rejestrowany przez elektromagnetyczny licznik bledów, którego okienko 38 jest widoczne na fig. 1. Licznik bledów moze byc uruchamiany przez nacisniecie na przycisk 57 lub automa¬ tycznie przez odpowiednie podlaczenie go do lampki kontrolnej 36 tak, aby zadzialal gdy ta lampka sie zapali lub gdy zapali sie niewlasci¬ wa lampka sygnalowa. • Aparat wedlug wynalazku posiada urzadze¬ nie do sprawdzania dokladnosci zapisu. Spraw¬ dzanie to odbywa sie w dwóch etapach, jako sprawdzanie linii zerowej i sprawdzanie rów¬ nomiernosci obrotów.Sprawdzanie linii zerowej odbywa sie w ten sposób, ze ipo przelaczeniu odpowiedniego 4(me uwidocznionego na rysunku) przelacznika, elek¬ tromagnes 25 dziala nie po nacisnieciu przy¬ cisku 12, lecz po zetknieciu sie styku 18* z seg¬ mentem 8. Znacznik odpowiadajacy temu przy¬ ciskowi uderza wtedy w papier na linii zerowej obracajacego sie bebna. Jezeli ten znak nie zgadza sie z linia zerowa na papierze, mozna przez odpowiednie wysuwanie lub wsuwanie olówka skrócic lub wydluzyc droge znacznika i tym samym przesunac linie zerowa danego znacznika na wlasciwe miejsce, tj. na linie ze¬ rowa zaznaczona na bebnie i na papierze. Po ta¬ kim ustawieniu znaczników przelacza sie prze¬ lacznik z powrotem w polozenie normalnej pracy aparatu i mozna rozpoczac badania.Dokladnosc i równomiernosc obrotów bebna mozna ustalic metode stroboskopowa, wyko-rzystujac czestotliwosc pradu z sieci miejskiej.W tym celu na beben nawija sie pasek z praz¬ kami czarnymi i bialymi. Odleglosc od Jednego pracka czarnego do nastepnego powinna od¬ powiadac obrotowi bebna w ciagu 0,01 sek., co odpowiada czestotliwosci migotania lampki neonowej lub rury jarzeniowej. Nawet zwykla zarówka 15-watowa daje w ciemnosci dostatecz¬ nie wyrazny do tego celu efekt stroboskopowy.Po zachowaniu sie prazków w czasie obracania sie bebna, przy oswietleniu przez jedna z wyzej wymienionych lamp, sadzi sie o równomiernosci biegu bebna. Sprawdzenie to potrzebne jest jed¬ nak bardzo rzadko i jedynie przy okresowym sprawdzaniu dokladnosci calego aparatu. W ra¬ zie stwierdzenia, ze beben obraca sie za szyb¬ ko lufo za wolno, nalezy silnik 2 zatrzymac i od- powiednio dokrecic srubke regulacyjna regula¬ tora odsrodkowego 14.Dzieki przesuwnym znacznikom 9, na jednej kartce papieru mozna wykonac cala seri^ prób dla okreslonych dwóch bodzców (dwa znaczni¬ ki), ale w razie potrzeby liczba znaczników moze byc powiekszona. Kropki znaczace zakon¬ czenie reakcji tworza wtedy krzywa obrazuja¬ ca zmiane czasu reakcji np. pod wplywem zme¬ czenia lub okreslonego wplywu np. alkoholu lufo srodka chemicznego. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Aparat do pomiaru czasu reakcji czlowieka, zawierajacy urzadzenie sygnalizacyjne bodz¬ cowe, wielorakie i beben obrotowy do zapi¬ su, znamienne tym, ze jego urzadzenie sy¬ gnalizacyjne bodzcowe posiada uklad nada¬ jacy wybrany sygnal w okreslonym poloze¬ niu bebna (linia zerowa), przy czym wybra¬ ny sygnal trwa ustalony przeciag czasu.

2. Aparat wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jego przycisk do oznaczania momentu reak¬ cja badanego czlowieka jest polaczony z urzadzeniem migowym, powodujacym ozna* czanie tego momentu punktem lub znakiem zblizonym do punktu.

3. Aparat wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienny tym, ze posiada naped od silnika elektrycz¬ nego pradu stalego, zaopatrzonego w <*isrod- kowy regulator obrotów.

4. Aparat wedlug zastrz. 1 — 3, znamienny tym, ze posiada srubowa prowadnice (7) wprowa¬ dzajaca styk (18) na metalowy segment sty¬ kowy (8) w okreslonym polozeniu bebna, 5. Aparat wedlug zastrz. 1 — 4, znamienny tym, ze zapisuje wyniki na papierze za po¬ moca grafitu, dlugopisu itp. 6. Aparat wedlug zastrz. 1 — 5, znamienny tym, ze posiada beben (1\ osadzony luzno na osi i sprzeglo cierne sprzegajace beben z ta osia. 7. Aparat wedlug zastrz. 1 — 6, znamienny tym, ze posiada licznik bledów sterowany recznie luib automatycznie. 8. Aparat wedlug zastrz. 1 — 7, znamienny tym, ze posiada co najmniej dwa znaczniki (9) osadzone na gwintowanym walku (20) do nastawiania pozycji za pomoca pokretla (U). 9. Aparat wedlug zastrz. 1 — 8, znamienny tym, ze posiada urzadzenie do regulacji po¬ lozenia linii zerowej. Z-foi gniew Burdzinsk* Oskar Wolf Zastepca: inz. Kazimierz Siennicki, rzecznik patentowyDo opisu patentowego nr 44265 Fig. I = 6v 22 23 24 -6—6-^ 21 20 34 i •5 14 LrtfeUyftte^ 1 10 ao ,JJ ^l#f 54. RSW „Prasa", Kielce. PL