PL43756B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia 30 grudnia 1960 r. & $ ^Z»< \ Wo m BIBLIOTEKA! h POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY s^memam^saea^ e .'. -^^ Nr 43756 KI. 12 a, 25'02 Jeleniogórskie Zaklady Farmaceutyczne Przedsiebiorstwo Panstwowe *) Jelenia Góra, Polska Sposób otrzymywania prawoskretnego izomeru pochodnych dwuchloro- wcocholesianolu, zwlaszcza dwubromocholestanolu lub mieszanin wzbo¬ gaconych w tan izomer Patent trwa od dnia 4 grudnia 1959 r.Zjawisko mutarotacji zachodzace w benzeno¬ wym lub choloroformowym roztworze benzoe¬ sanu dwubromocholestanolu pod wplywem ogrze¬ wania zostalo opisane przez Bretschneidera i wspólpracowników (Berichte, 74, 1451, 1941).O mozliwosciach praktycznego wykorzystania tego zjawiska w celu uzyskania dehydroepian- drosteronu przy degradacji cholesterolu mozna *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa mgr Przemyslaw Len¬ ko wski, mgr Mieczyslaw Medon, mgr inz. Albert Stachowiak, mgr Canuta Klimek, mgr inz. Wie¬ slaw Lewenstein, mgr inz. Zdzislaw Zakrzewski, mgr Jerzy Wicha, mgr inz. Teresa Uszycka i inz. Jacek Yaedtke. wnioskowac z patentu austriackiego Nr 164549 oraz z pracy S. P. J. Maas'a i J. G. de Heus'a (Recueil des traveaux chimiques des Pays-Eas 77, 531, 1958). Szereg innych autorów równiez za¬ jelo sie zagadnieniem epimeryzacji 5,6-dwu- bromocholestanu i niektórych pochodnych pod¬ stawionych przy C3, podajac preparatywne me¬ tody otrzymywania i rozdzialu poszczególnych epimerów (Grób, Winstein Helv. Chim. Acta 35) 782, 1952; Barton, Head. J. Chem. Soc. 1956, 932.Barton i Miller (J. Chem. Soc. 72, 1066, 1950) wyjasnili, ze normalnie otrzymywane lewoskret- ne 5,6-dwuhalogenopochodne cholestanolu posia¬ daja konfiguracje halogenów Ca, 6£, natomiast przy ogrzewaniu ich roztworów tworzy sie mie¬ szanina produktów, wsród których przeraza prawoskretny izomer 5B, 6a.*Wszystkie wzmiankowane wyzej prace nie za¬ pewniaja jednakze mozliwosci przemyslowego wykorzystania opisywanego zjawiska mutarota- cji, poniewaz tworzeniu sie prawoskretnych epimerów pochodnych 5,6-dwubromocholestanolu towarzyszy rozklad termiczny polaczony z od- szczepieniem bromowodoru i tworzeniem sie smo¬ listych produktów nie nadajacych sie do wy¬ korzystania, z których epimer prawoskretny lub tez deirydroepiandrosteron po utlenieniu i odbromowaniu tych produktów moze byc wyizolowany z niewielka wydajnoscia.Stwierdzono, ze niepozadany termiczny roz¬ klad 5,6-dwuchlorowcopochodnych cholestanolu podczas procesu epimeryzacji mozna zahamowac, jezeli proces ten prowadzic w obecnosci wody lub korzystniej w obecnosci wodnego roztworu soli nieorganicznych, np. chlorku sodu lub kwasu solnego, w srodowisku rozpuszczalnika organicznego, zwlaszcza chlorku etylenu. Pro¬ ces, który prowadzi sie w temperaturze wrze¬ nia, przebiega z rózna szybkoscia w rozmaitych rozpuszczalnikach. Mozna go prowadzic w ciagu 0,5—4 godzin. W przypadku stosowania chlorku etylenu czas ten wynosi 1 — 2 godzin.Proces epimeryzacji przerywa sie w odpo¬ wiednim momencie na podstawie pomiarów skrecalnosci wlasciwej, powstajacej mieszani¬ ny produktów. Otrzymana mieszanine izomerów mozna wykorzystac do dalszych reakcji, np. poddac utlenieniu do dehydroepiandrosteronu lub wyodrebnic z niej czysty epimer 5P, 6 a z maksymalna wydajnoscia.Dobór rozpuszczalnika jest sprawa wazna z przemyslowego punktu widzenia. W sposobie wedlug wynalazku najkorzystniej stosuje sie chlorek etylenu ze wzgledu na latwosc póz¬ niejszego utleniania dwuchlorowcopochodnych cholestanolu w tym srodowisku. Nalezy zazna¬ czyc, ze stosowanie chlorku etylenu do przepro¬ wadzenia procesu epimeryzacji jest znane, jed¬ nakze proces ten przebiega szczególnie nieko¬ rzystnie, wskutek intensywnie przebiegajacych ubocznych reakcji rozkladu i zesmalania sie produktów, które przebiegaja bardzo intensyw- Wzór jednuiiiz. sioi. Zakl. Graf. - WG. Zam. nie w chlorku etylenu. Wynalazek usuwa te niedogodnosci.Przyklad. 50 g cholesterolu acetylu je sie przez 2-godzinme gotowanie z 36,6 ml bezwod¬ nika kwasu octowego.Otrzymany produkt podejmuje sie za pomoca 150 ml chlorku etylenu, a nastepnie poddaje bromowaniu w temperaturze pokojowej za po¬ moca roztworu czterobromku pirydyny przygo¬ towanego uprzednio z 7,2 ml bromu, 250 ml chlorku etylenu i 5,4 ml pirydyny. Po dodaniu roztworu czterobromku pirydyny miesza sie mieszanine reakcyjna przez 1 godzine, dodaje 100 ml 10%-owego wodnego roztworu chlorku sodowego i ogrzewa ja w ciagu 1 godziny do wrzenia. Warstwe wodna oddziela sie i poddaje dwukrotnej ekstrakcji chlorkiem etylenu, por¬ cjami po 15 ml. Otrzymany roztwór dwuchloro- etanowy poddaje sie utlenieniu w znany sposób, przy czym otrzymuje sie octan dehydroepian¬ drosteronu, który izoluje sie w postaci semi- karbazonu w ilosci 7,5 do 8 g, co stanowi 15 — 16% wydajnosci teoretycznej w przeliczeniu na cholesterol. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. L Sposób otrzymywania prawoskretnego izo¬ meru pochodnych dwubromocholestanolu lub mieszanin wzbogaconych w ten izomer przez ogrzewanie roztworu lewoskretnego izomeru tych pochodnych, znamienny tym, ze proces epi¬ meryzacji prowadzi sie w temperaturze wrzen id w obecnosci wody, wodnego roztworu soli nie¬ organicznej lub kwasu solnego w srodowisku rozpuszczalnika organicznego, zwlaszcza chlorku etylenu, po czym po oddzieleniu wody, izoluje sie izomer prawoskretny w znany sposób lub tez otrzymany roztwór mieszaniny izomerów wyko¬ rzystuje w calosci do dalszych reakcji
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze ogrzewanie w temperaturze wrzenia prowadzi sie w ciagu 0,5 — 4 godzin. Jeleniogórskie Zaklady Farm a c e u t y $ z n e Przedsiebiorstwo * P ans t w p^w, e Zastepca: mgr inz. Antoni rSetftte% rzecznik patentowy ?Bit. 100 eg? A) piim. ki. III. PL