Jy S Opublikowano dnia 25 pazdzienika 1960 r.LIOTEtfAT^ \ Urzedu Paten I owego MsMej Bzeczyppgpgtitsl Lmlewell POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 43701 KL 21 c, 70 Instytut Elektrotechniki*) Warszawa, Polska Bezpiecznik foplkowy zwlo»cz« do zabezpieczania silników o ulamkowej mocy Patent trwa od dnia 4 grudnia 1259 r.Dotychczas znane bezpiecLniki o charakterys¬ tyce caaso^wtHpi^dowej, umozliwiajacej ich sto- sówaiaie ianikowej, sa budowane z zastopowaniem dodat¬ kowego opornika i elementu topakowego zaopa¬ trzonego w lut miekki umieszczonego na zew¬ natrz tago opornifca. Takie rozwiazania zwie¬ kszaja wymiary bezpiecznika oraz utrudniaja uzyskanie wlasciwej charakterystyki bezpiecz¬ nika.W bezpieczniku na male prady znamionowe, bedacym przedmiotem wynalazku, uzyskuje sie charakterystyke czasowo-pradowa dostosowana do charakterystyki czasowo-pradowej silnika o mocy ulamkowej przez umieszczenie elementu topikowego z lutem wewnatrz rurki na po¬ wierzchni której znajduje sie dodatkowy opor- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspóltwór¬ cami wynalazku sa doc. dr Tadeusz Lipski i inz.Ryszard Bucko. nik. Fig. 1 przedstawia przekrój bezpiecznika bedacego przedmiotem wynalazku, fig. 2, 3/4 i 5 przedstawiaja rózne sposoby nawiniecia opornika ma rurce. Na fig. 2 i 3 jest przedsta¬ wione aawiniecie scisle, a na fig. 4 i 5 jest przedstawione nawiniecie luzne.Dwidocffikrne sta fig. t, %, 4 i 5 róauae spoao- by nawiniecia maja na celu uzyskanie zmian charakterystyki czasowo-pradowej w zakresie przeciazen, zwlaszcza dlugotrwalych. Tak np. bezpiecznik zaopatrzony w opornik wg fig. 3 bedzie wykazywal dluzsze czasy przetrzymywa¬ nia w porównaniu z bezpiecznikiem z oporni¬ kiem wedlug fig. 2, a krótsze w porównaniu z bezpiecznikiem z opornikiem wedlug fig. 5.Bezpiecznik na male prady znamionowe, be¬ dacy przedmiotem wynalazku, posiada charak¬ terystyke czasowo-pradowa, która moze byc scisle dostosowana 4o charakterystyki czasowo- pradowej silnika o mocy ulamkowej. W bez¬ pieczniku wedlug wynalazku jest to uzyskaneprzez specjalna budowe elementu topikowego.Wlasciwy element topikowy a z drutu srebrne¬ go lub miedzianego jest umieszczony wewnatrz rurki izolacyjnej b z materialu odpornego na zar, np. z odpowiedniego szkla. Na zewnatrz* tej rurki nawiniety jesl opornik c z drutu opono¬ wego. Wlasciwy element topikowy a oraz opor^ nik c sa polaczone ze soba szeregowo przez lu¬ towanie na twardo. Odstepniki d z materialu izolacyjnego zapewniaja centryczne ulozenie rurki z opornikiem i elementem topikowym we¬ wnatrz zewnetrznej rurki przezroczystej c, sta¬ nowiacej obudowe bezpiecznika. Na koncu ze¬ wnetrznej rurki zamocowane sa metalowe oku¬ cia /, umozliwiajace wkladanie bezpiecznika do znormalizowanej podstawy bezpiecznikowej. E- lement topikowy jest zaopatrzony w znany spo¬ sób w srodku swojej dlugosci w krople lutu miekkiego g, lub substancji, wywolujacej efekt chemiczny w zakresie pradów przeciazeniowych.Bezpiecznik fdziala nastepujaco. W zakresie przeciazen dlugotrwalych charakterystyka jego jest dostosowana do charakterystyki silnika przez odpowiednie dobranie opornika c, grubos¬ ci scianki rurki wewnetrznej b oraz przekroju wlasciwego elementu topikowego a, przepalaja¬ cego sie na skutek efektu metalurgicznego, po¬ wodowanego cieplem od opornika na skutek po¬ wstania stopu ó nizszej temperaturze topnienia.W zakresie przeciazen krótkotrwalych od pra¬ dów rozruchowych nie dopuszcza sie do prze¬ palenia bezpiecznika przez odpowiednio dobra¬ ny przekrój wlasciwego elementu topikowego.W zakresie silnych przeciazen i pradów zwar¬ ciowych przepala sie element topikowy, zanim nastapi podgrzanie od opornika. Przy tym w konstrukcji zostala zachowana koordynacja po¬ miedzy przepalaniem przy zwarciach wlasciwe¬ go elementu topikowego i opornika, tzn. ze prze¬ paleniu ulega tylko wlasciwy element topikowy, który tez gasi luk. Dla zwiekszenia zdolnosci wylaczania wlasciwy element topikowy moze byc umieszczony w rurce wypelnionej piaskiem.Zaleta bezpiecznika jest to, ze przez dobór opornika, grubosci materialu scianki rurki we¬ wnetrznej oraz przekroju materialu wlasciwego elementu topikowego a takze ilosci naniesione¬ go na ten element lutu miekkiego, mozna uzys¬ kac dowolna charakterystyke bezpiecznika, tym samym dopasowujac ja scisle do charakterys¬ tyki czasowo-pradowej chronionego silnika. W ten sposób mozna uniknac koniecznosci stoso¬ wania kosztownej ochrony silników o mocy u- lamkowej za posrednictwem samoczynnych wy¬ laczników silnikowych, zaopatrzonych w prze¬ kazniki cieplne. Bezpiecznik wedlug wynalazku jest malo wrazliwy na zmiany temperatury oto¬ czenia. PL