PL43628B1

PL43628B1 -

Info

Publication number: PL43628B1
Application number: PL43628A
Authority: PL
Filing date: 1959-03-13
Publication date: 1960-08-15

Description

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sil¬ nik spalinowy z wirujacym tlokiem, w którym wewnatrz nieruchomego lub wirujacego kadlu¬ ba o wielolukowym w przekroju zarysie wew¬ netrznym, ulozony jest mimosrodowo i rów- egle do osi silnika wielowierzcholkowy wir- c, który w swym wzglednym ruchu w stosunku 'do kadluba, za pomoca równoleglych do osi sil¬ nika krawedzi swych wierzcholkowych wyste¬ pów slizga sie wzdluz wewnetrznego zarysu kadluba, na statek czego zostaja tworzone ko¬ mory robocze o zmieniajacych sie objetosciach, przy czym w przypadku wirujacego kadluba wiruje on w tym samym kierunku co i wirnik, ale szybciej od niego. Znane jest sterowanie takimi maszynami w dwutakcie jako sprezar¬ kami, -przy czym' przewidziane sa dwie komory o zmieniajacej sie objetosci, do których podla- Czone sa przewody wlotowe i wylotowe, i któ¬ re za pomoca walców sterujacych lub zewne¬ trznego zarysu wirnika sa w odpowiednich chwilach otwierane lub zamykane.

Celem niniejszego wynalazku jest stworze¬ nie wymienionego wyzej rodzaju maszyny, któ¬ ra pracowalaby jako silnik spalinowy i w któ¬ rym kazda komora robocza wykonywalaby pel¬ ny czterotaktowy cykl roboczy. Zgodny z wy¬ nalazkiem silnik z wirujacym tlokiem odznacza sie tym, ze wielolukowy zarys wewnetrzny ka¬ dluba ma co najmniej dwie najblizsze osi stre¬ fy, a wirnik co najmniej trzy wystepy wierz¬ cholkowe, na skutek czego zositaja utworzone co najmniej trzy komoiry robocze, ze do zreali- zowania czterotaktowego cyklu pracy silnika umieszczony jest w kadlubie, tuz poza najbliz¬ sza jego osi strefa w kierunku wirowania wir¬ nika, wspólny dla wszystkich komór roboczych sprawny otwór wlotowy swiezej mieszanki pa-liwowej oraz sprawny otwór wylotowy do ga¬ zów wydechowych, w kierunku wspomnianego juz -ruchu obrotowego, a tuz przed nastepna z kolei najblizsza osi strefa oraz ze otwory w zasadniczo znany juz sposób sa sterowane przez zewnetrzny zarys wirnika na skutek jego wzglednego ruchu w stosunku do kadluba.

Jako specjalnie wskazane dla wewnetrznego zarysu kadluba sa matematyczne krzywe, znane jako epitrochoidy, podczas gdy zewnetrzny za¬ rys wirnika zblizony jest do wewnetrznej ob¬ wiedni epitrochoid. Równiez zamiast rzeczywi¬ stej epitroichoidy mozna zastosowac do> tego celu polozona na zewnatrz niej i równolegla don krzywa.

W silniku, w którym kadlub ma w przekroju dwulukowy zarys wewnetrzny, najkorzystniej w rodzaju dwulukowej epitrochoidy, a wirnik trzy wystepy wierzcholkowe, zostaja tworzone trzy komory robocze o zmieniajacej sie obje¬ tosci, przy czym w przypadku wirujacego ka¬ dluba wyprzedza on wirnik przy stosunku liczb obrotów 3:2, co wymuszone jest przez odpo¬ wiednia przekladnie zebata. Otwór wlotowy i otwór wydechowy .sa w tym przypadku u- mieszczone symetrycznie wzgledem malej osi, w poblizu najblizszej osi strefy wewnetrznego zarysu kadluba.

Wynalazek obejmuje równiez silnik, w którym zarys wewnetrzny kadluba wykonany jest w przekroju jako trójlukowy, najkorzystniej w postaci trójlukowej epitrochoidy lub -na ze¬ wnatrz niej lezacej i równoleglej don krzywej, przy czym wirnik ma cztery wystepy wierz¬ cholkowe. W tym silniku tworza sie cztery ko¬ mory robocze o zmieniajacej sie objetosci. Po¬ niewaz do wykonania czterotaktowegp cyklu roboczego potrzebne sa tylko trzy komory ro¬ bocze, wiec w czwartej komorze moga byc zre¬ alizowane dwa dalsze takty robocze, które we¬ dlug propozycja wynalazku urzeczywistniaja przedluzone rozprezanie. W tym celu otwór wy¬ dechowy, przez który normalnie na koncu czte¬ rotaktowego cyklu pracy wyplywaja gazy wy¬ dechowe, uksztaltowany jest jako przewód prze¬ plywowy, który daje polaczenie znajdujacej sie w takcie roboczym komory, z komora za nia nastepujaca i majaca wówczas najmniejsza ob¬ jetosc. Na skutek tego zostaje umozliwione dal¬ sze wykorzystanie znajdujacej sie w gazach wydechowych energii. Gdy gazy wydechowe rozpreza sie dalej w tej czwartej komorze, zo¬ staja one usuniete z silnika przez otwór wy¬ dechowy, który umieszczony jest tuz przed ta najblizsza osi strefa, po której przewidziany jest otwór wlotowy mieszanki paliwowej.

Wedlug dalszej propozycji wynalazku zosta¬ ly zastosowane w tym silniku obydwa dodatko¬ we takty robocze do zasysania i wydmuchu po¬ wietrza chlodzacego^. Wówczas luk wewnetrznego zarysu kadluba, który podczas wspomnianego juz ruchu wzglednego nastepuje za lukiem za¬ opatrzonym w otwory wydechowe do wydechu gazów spalinowych, zawiera w swej przedniej czesci okienko do wlotu powietrza chlodzacego, a w czesci dalszej — okienko do wyrzucania powietrza chlodzacego.

W obydwóch wykonaniach silnika z trójluko-/ wym wewnetrznym zarysem kadluba, cztero- taktowy cykl pracy jako taki przebiega w i* ki sam sposób, jak w silniku z dwulukow? zarysem wewnetrznym kadluba. Przy wiru cym kadlubie wyprzedza on wirnik przy f ¦}- sunku obrotów wynoszacym 4:3. ^^f^ Otwór wlotowy i otwór wylotowy maja lij- scie do otworów w bocznych tarczach i (jftib) w zewnetrznej powierzchni bocznej katijiba.

Doplyw swiezej mieszanki paliwowej rjze od¬ bywac sie przez wydrazony wal wiro^Ka, który sluzy w ten sposób jako przewód ssacy z wy¬ lotem w okienkach sterujacych w bocznych sciankach wirnika. Te okienka sterujace wspóN dzialaja z przewodami przeplywowymi, które umieszczone sa co najmniej w jednej tarczy bocznej kadluba. Sterowanie, tzn. otwieranie i zamykanie otworów wlotowych odbywa sie przez powierzchnie czolowe wirnika. Okienko sterujace wydechem zostaje najkorzystniej u- mieszczone w powierzchni bocznej kadluba i jest sterowane przez równolegle do osi silnika krawedzie wystepów wierzcholkowych wirnika.

Wedlug nastepnej z kolei propozycji wynalaz¬ ku, w zewnetrznych powierzchniach wirnika, pomiedzy kazdymi dwiema równoleglymi .do osi silnika krawedziami, sa przewidziane wV brania. Wybrania te tworza czesc komory spa- v lania i umozliwiaja laczenie o wystarczajacym przekroju pomiedzy obydwiema czesciowymi ob- jetosciami, które tworza sie, gdy odnosna ko¬ mora robocza ma swa najmniejsza objetosc.

Ponadto wybrania te sluza do tego' celu, aby stopien sprezania silnika zmniejszyc do granic, wyznaczonych przez jakosc materialu pednego.

Wreszcie, zwlaszcza w silniku, w którym ka¬ dlub wiruje, w kazdym wybraniu moze byc umieszczona swieca zaplonowa, j — 2Zamiast ukladu z jedna swieca zaplonowa w kazdym wybraniu wirnika, mozna zastosowac tylko jedna jedyna swiece zaplonowa w ka¬ dlubie i to badz w oslonie, badz tez ^r jednej tarczy bocznej lub w razie potrzeby w oby¬ dwóch. Wówczas swieca zostaje umieszczona w poblizu strefy zarysu wewnetrznego kadluba najblizej osi i lezacej pomiedzy otworem wIot towym i otworem wydechowym. Przy umiesz¬ czeniu swiecy zaplonowej w bocznej oslonie kadluba wskazane jest, aby otwór dla elektrody swiecy umiescic w takim miejscu, w którym W chwili przechodzenia przezen krawedzi wy¬ stepu wierzcholkowego wirnika, w jednej sa¬ siadujacej, napelnionej swieza mieszanka pali¬ wowa komorze roboczej panowalo cisnienie wieksze, niz w drugiej sasiadujacej 'komorze napelnionej gazami spalinowymi. Wymaga to aby idaca przodem krawedz wystepu wierz¬ cholkowego otworzyla juz czesciowo otwór wy¬ dechowy gazów spalinowych. Na skutek takiego ukladu unika sie powrotu przez otwór za¬ pienicwy gazów spalinowych do komory, w której odbywa sie takt sprezania. Aby otwór zaplonowy mógl byc mozliwie maly, musi byc tak dbistosowany do wielkosci elektrody swie¬ cy zaplonowej, zeby iskra /zaplonowa przeska¬ kiwala wprost z elektrody zaplonowej -na ka¬ dlub. i Dalszym celem whalazku jest wybranie spo-. : sród mnóstwa* mozliwych ksztaltów zarysu we¬ wnetrznego kadluba tego rodzaju silników spa¬ linowych z wirujacym tlokiem' takich zarysów, które daja ekonomiczny silnik z optymalnymi ! wlasciwosciami i -najlepiej spelniaja rózne, i czesto sprzeczne wymagania. Punktem wyjscia | byly przy tym wielolukowe eptitrodhoidy, któ- ; rycb najwieksza odleglosc od punktu srodko- | w ego do obwodu oznaczona zostala litera a, a \ najmniejsza odleglosc od punktu srodkowego do obwodu — litera b. Stosunek ^- ustala po- o stac epitrofchoidy. Zostalo stwierdzone, ze w sil¬ niku z kadlubem w postaci dwulukowej epi- trochoidy lub w postadi na zewnatrz niej leza¬ cej i równoleglej don krzywej, stosunek ten po¬ winien znajdowac sie w granicach od 1,25 do 1,5, a w silniku z kadlubem w postaci trój- lukowej epitrochoidy — w granicach odi 1,2 do 1,32 « to W celu uzyskania najkorzystniejszych danych technicznych dla silnika spalinowego.

Wynalazek obejmuje zarówno silniki w któ¬ rych kadlub i wirnik odbiegaja w tym samym kierunku i w których kadlub wyprzedza wir¬ nik przy stosunku liczb obrotów 3 :2 lub 4:3, jak równiez silniki, które pracuja na zasadzie odwrócenia kinematycznego i w których ka¬ dlub jest nieruchomy, a wirnik wykonuje pla¬ netarny ruch krazacy w stosunku do kadluba.

Dalsze szczególy i cechy charakterystyczne wynalazku wynikaja z. dalszego opisu w powia¬ zaniu z rysunkami, na których fig. 1 jest rzu¬ tem z czesciowym przekrojem wzdluznym i cze¬ sciowym widokiem jednej postaci wykonania wirujacego silnika spalinowego, w którym ze¬ wnetrzny wirnik ma ksztalt dwulukowej epii- trochoidy, a wirnik wewnetrzny jest uksztalto¬ wany jako przyblizona jej wewnetrzna ob¬ wiednia i ma trzy wystepy wierzcholkowe, fig 2 — przekrojem poprzecznym plaszczyzna cena* czona Unia 2—2 na fig. 1, fig. 2a — czesciowym przekrojem plaszczyzna oznaczona linia 2a—2a na fig. 2 i przedstawia szczegól wynalazku; fig. 3—14 sa schematycznymi przekrojami przedstawiajacymi wzajemne zaleznosci faz pracy wirników w czaisie dzialania silnika po¬ kazanego na fig. 1, fig, 15—16 sa rzutami po¬ dobnymi do fig. 1 i 2, lecz przedstawiajacymi zmieniona postac silnika, w którym zewnetrz¬ na czesc skladowa jest nieruchoma i w którym wewnetrzny zarys zewnetrznej czesci sklado¬ wej ma ksztalt epitrochoidy o dwóch lukach, fig .17—18 sa rzutami podobnymi do /iig. 1 ii 2, na których zewnetrzny wirnik ma ksztalt epi¬ trochoidy o trzech lukach, podczas gdy we¬ wnetrzny wirnik jest jej przyblizona wewnetrz¬ na obwiednia i ma cztery wystepy wierzcholko¬ we, przy czym fig. 17 jest osiowym przekrojem plaszczyzna, oznaczona linia 17—17 na fig 18, podczas gdy fig. 18 jest przekrojem plaszczyzna, oznaczona linia 18—18 na fig. 17; fig. 19—38 sa widokami podobnymi do fig. 3—14 i przedsta¬ wiaja schematycznie wzajemne zaleznosci faz pracy czesci skladowych silnika pokazanego na fiig. 17 i 18, fig 39 jest wzdluznym przekrojem plaszczyzna, oznaczona na fig 40 linia 39—39 i przedstawia odmiane typu pokazanego na fig 17 i 18, w 'której zewnetrzna czesc skladowa silnika, która wyznacza zarys komór spalania jest nieruchoma i ma ksztalt epitrochoidy o trzech lukach, podczas gdy wewnetrzna czesc skladowa jest wirnikiem, fig 40 jest rzutem -z przodu czesciowo w widoku i czesciowo w prze¬ kroju plaszczyzna, oznaczona linia 40—40 na fig. 39, pa usunieciu czolowej scianki nieruchomej czesci skladowej albo kadluba, fig 41 jest miej¬ scowym przekrojem plaszczyzna, oznaczona li¬ nia 41—41 na fig, 40 i przedstawia swiece za¬ plonowa oraz jej osadzenie w nieruchomej zewnetrznej czesci skladowej, fig. 42-^19 saschematycznymi rzutami podobnymi do fig. 19-^ 38, ale przedstawiajacymi odmienny cykl ro¬ boczy w taikim silniiku, jak pokazany na fig. 39 i 40, który obejmuje dodatkowe, suwy zasy¬ sania i usuwania powietrza chlodzacego; fig. 50—55 sa schematycznymi rzutami przedsta¬ wiajacymi rózne ksztalty krzywych trochoidal- nych w zaleznosci od stosunku: maksymalnej odleglosci od srodka -zewnetrznej bryly lub cze¬ sci skladowej do najbardziej oddalonego od jej srodka punktu krzywej, do minimalnej odleglo¬ sci od tego samego srodka do najblizszego punktu na krzywej, fig. 56—58 sa schematycz¬ nymi rzutami przedstawiajacymi wzajemne za¬ leznosci miedzy maksymalna objetoscia komo¬ ry spalania lub komory roboczej i jej objetoscia minimalna, przy czym fig. 56 i 57 odnosza sie do postaci silnika pokazanego na fig. 1 i 2, pod¬ czas gdy fig. 58 odnosi sie do silnika pokaza¬ nego na fig. 15 i 16, fig. .59—61 sa schematycz¬ nymi rzutami przedstawiajacymi wzajemne za¬ leznosci pomiedzy specjalnym ksztaltem czesci skladowych silnika i sprawna wielkoscia prze¬ wodów doprowadzajacych paliwo, przy czym przewody te sa umieszczone w jednej lub oby¬ dwóch sciankach czolowych, które ograniczaja wewnetrzna o-bjetosc silnika, fig. 62—65 sa sche¬ matycznymi rzutami przedstawiajacymi wzajem¬ ne . zaleznosci ipomiedzy ksztaltami zewnetrznej i -wewnetrznej czesci, skladowej silnika oraz wielkoscia lub srednica walka, na którym osa¬ dzona jest wewnetrzna czesc skladowa, fig. 66 Jest wykresem przedstawiajacym wzajemna za¬ leznosc porniedzy srednica walka i ksztaltem zewnetrznej czesci skladowej silnika, fig. 67 jest wykresem przedstawiajacym wzajemna za¬ leznosc pomiedzy specjalnym ksztaltem ze¬ wnetrznej czesci skladowej i uszczelka kra¬ wedziowa, osadzona w kazdym wystepie wierz¬ cholkowym wewnetrznej czesci skladowej, a zmiana kata miedzy linia prostopadla do tro- cboidy i dwusieczna kazdego wierzcholka we¬ wnetrznej czesci skladowej, a fig. 68—75 sa wy¬ kresami przedstawiajacymi rózne vczynniki wplywajace na konstrukcje rzeczywistego i sprawnego silnika w funkcji najlepszego ksztal¬ tu zewnetrznej czesci skladowej silnika.

Do .pokazanego na fig. 1 silnika wirujacego nalezy kadlub 1, który jest nieruchomy i który jest podtrzymywany za pomoca dowolnych, na¬ dajacych sie do tego celu elementów, nie po¬ kazanych na rysunku. Wewnatrz kadluba, po obydwóch stronach poprzecznej plaszczyzny, przechodzacej przez srodek silnika, znajduje sie nieruchomy element wydrazony oznaczony licz¬ ba le. Na osadzonych na elementach le lozys¬ kach waleczkowych obraca sie wal 3, na któ¬ rym osadzony jest wewnetrzny wirnik 2. Wal 3 jest wydrazony i ma podlaczenie z odpowied¬ nim gaznikiem 5, z którego paliwo jest dostar¬ czane do silnika w sposób, jaki zostanie dalej opisany^ Wewnetrzny wirnik jest osadzony za pomoca; lozysk 4, aby mógl obracac sie dokola osi M2, przy czym os ta jest równolegla do osi Ml zewnetrznej czesci skladowej 6 silnika.

W tej postaci wykonania zewnetrzna czesc skla¬ dowa 6 jest wirnikiem i ma jako swe czesci skladowe wzajemnie osiowo oddalone scianki czolowe 7, polaczone wzajemnie scianka obwo¬ dowa 8, majaca wewnatrz przystosowany do chlodziwa przewód 22 otoczony i zamkniety zewnetrznym, uksztaltowanym jako pierscien, elementem 9. Poza tym element ten ma zebra 24 do odprowadzania ciepla i jednoczesnego dzialania jako lopatki wentylatora, które po¬ woduja krazenie powietrza przez otwory 25 u- mieszczone na przeciwleglych bokach scianek 26 kadluba. Dodatkowe lopatki 23 zostaly prze¬ widziane na zewnetrznych powierzchniach czo¬ lowych scianek 7 zewnetrznego wirnika, jed¬ nakze szczególy urzadzenia chlodzacego nie sa przedmiotem niniejszego wynalazku. Zewnetrz¬ ny wirnik 6 jest wyposazony w dwie skierowa¬ ne w przeciwne strony piasty 7a, które opie¬ raja sie na lozyskach 10 wydrazonego etenlentu le nieruchomej konstrukcji kadluba. Poniewaz os zewnetrznego wirnika 6 jest umieszczona mi- mosrodowo wzgledem osi wirnika wewnetrzne¬ go, wiec dwa elementy wydrazone le tnaja elementy, które moznaby nazwac elementami wypelniajacymi lft, a które sa umocowane w nich w celu wypelnienia przestrzeni zawartej miedzy wewnetrznym obwodem zewnetrznego wirnika i zewnetrznym obwodem wydrazonego walu 3 tj. przestrzeni ponizej polozenia, w któ¬ rym wewnetrzny obwód zewnetrznego wirnika styka sie z wydrazonym walem 3. Wewnetrz¬ na powierzchnia oslony lub scianki S, w tej postaci wykonania wynalazku jest uksztaltowa¬ na jako eprtrochoida o dwóch lukach lub jako lezajca na zewnatrz niej krzywa don równole¬ gla (fig. 2). Zewnetrzny ksztalt wewnetrznego wirnika 2 odpowiada mniej wiecej wewnetrz¬ nej obwiedni takiej epitrochoidy* N* skutek > tego ta wzajemna zaleznosc ksztaltów obydtwóch wirników daje boczne powierzchnie, które, w czasie wzglednego ruchu obydwóch wirników wyznaczaja szereg komór roboczych o zmienia¬ jacej sie objetosci Wewnetrzny wimfl* jeit cze* scia skladowa1, która mozna by nazwac elemen-tern rozraadzezym, a która ma trzy wystepy wierzcholkowe i elementy uszczelniajace) sche¬ matycznie przedstawione w miejscu 11, a osa¬ dzone w rowkach biegnacych wzdluz wystepów wierzcholkowych, równolegle dó osi tego wir¬ nika. W ten sposób krawedzie wystepów wierz¬ cholkowych stykaja sie stale z wewnetrznym zarysem zewnetrznego wirnika. Elementy u- szczelniajace 21 na czolowych powierzchniach sa umieszczone na wirniku wewnetrznym w ce¬ lu uszczelnienia wzgledem wewnetrznych po¬ wierzchni czoJtowych scianek 7 i w ten sposób w czasie wirowania, komory robocze sa w cza¬ sie ruchu wzajemnie uszczelnione. Poniewaz w kfeztalcie luków wyznaczane czesci wewnetrznej powierzchni zewnetrznego wirnika wystepuja w liczbie o jeden mniejszej niz liczba wyste¬ pów wierzcholkowych na wirniku wewnetrz¬ nym i wirniki wiroja w te sama strone, z tym ze zewnetrzny wirnik wiruje z wieksza pred¬ koscia, wiec stosunek ich predkosci zostaje wy¬ znaczony przez stosunek liczby wystepów wierz¬ cholkowych do liczby czesci wyznaczonych w ksztalcie luków. Jak wyniknie z opisu cyklu roboczego silnika, cisnienie wzrastajace stop¬ niowo pomiedzy zewnetrznym wirnikiem a wir¬ nikiem wewnetrznym ^diziala promieniowo na wewnetrzny wirnik, podczas gdy cisnienie dzia¬ lajace na1 zewnetrzny wirnik bedzie mialo we¬ ktor tnimoórodowy wzgledem osi Ma i w ten sposób spowoduje wzgledne wirowanie bryl w tym samym kierunku, przy stosunku predkosci 3:2.

Na wydrazonym wale 3 jest zaklinowane ko¬ lo zebate 12 i zazebia sie z kolem zebatym 14, zaklinowanym na napedzanym walku 13, pod¬ partym jednym koncem na nieruchomym ka¬ dlubie za pomoca lozyska kulkowego 15, od¬ powiednio osadzonego w elemencie skladowym kadluba. Inne jeszcze kolo zebate 16 jest osa¬ dzone na napedzanym walku 13 I zazebia sie z kolem zebatym 17 o -uzebieniu zewnetrznym, osadzonym na wystajacym elemencie zewnetrz¬ nego wirnika. Naped pomiedzy walem 3 i ze¬ wnetrznym wirnikiem 6, za pomoca wymienio¬ nych wyzej kól zebatych 12, 14, 16, 17, jest w^ ten sposób dobrany, ze kola te nl&ja przelozenie 3:2, aby zapewnic w sposób ciagly wirowanie wirników w tytn samym kierunku przy tak ustalonym stosunku predkosci. Obwód we- ^wnetrznego wirnika 2 jest zaopatrzony we wne¬ ki £6 pomiedzy kazdymi dwoma sasiednimi wy¬ stepami wierzcholkowymi. Jak widac wneka rozciaga sie zasadniczo w kierunku od jednego do drugiego wystepu wierzcholkowego, i jak bedzie wspomniane dalej, hia glebokosc, przy¬ najmniej w srodku odleglosci pomiedzy dwo¬ ma wystepami wierzcholkowymi, wystarczaja¬ ca dla zapewnienia przelotu gazów z obszaru ograniczonego przez czesc jednego luku zarysu, zewnetrznej bryly do obszaru ograniczonego przez nastepna m kolei czesc luku tego zarysu w kierunku w^ednegoi ruchu wewnetrznego wirnika i w -#zglednym polozeniu obydwóch wirników, które okresla rfilnimalna Objetosc komory roboczej.

W tej postaci wykonania wynalazku swieca zaplonowa 32 jest osadzona w kazdej wnece 36, przy czym na rysunku jest pokazana tylko Jed¬ na swieca. Swieca zaplonowa jest ulozona pro* mlenk>wo w kierunku osi wewnetrznego wir¬ nika 2, a elektrody sa umieszczone w taki spo¬ sób, ze niebezpieczenstwo ich zanieczyszczania zostalo sprowadzone do minimum. Na jednym koncu wydrazonego walu osadzony jest element izolujacy 33, zawierajacy przewody wysokiego napiecia lub kable 34 dla zapewnienia dopro¬ wadzenia pradu do swiecy zaplonowej: Do kabl* 34 prad jest doprowadzany za pomoca elemen* tów1-ipokazanycli w miejscu 35. Rozdzielacz ta- plonu 18 jest napedzany z walu 3 za pomoc* zazebiajacych sie kól zebatych 2ft i 19. \W4Ó1& doprowadzenia paliwa do silnika i do sterowac nia cyklem roboczym silnika tylko za pomoca ruchu wewnetrznego wirnika w stosunku do wirnika zewnetrznego, co najmniej jedna » scianek czolowych 7 jest wyposazona w prze* wód doprowadzajacy paliwo, w postaci wybra¬ nia 30. Fig. 2a przedstawia wzdluzny przekrój wykonany w kierunku promienia scianki 7 w takim polozeniu, w którym wybranie 30 osiag* swa maksymalna dlugosc promieniowa. Najko¬ rzystniej jest, gdy sa wykonane podobnie u-. mieszczone i stanowiace lustrzane odbicia, wgle¬ bieni^ 30, w obydwóch sciankach czolowych.

'Wewnetrzny wirnik jest zaopatrzony w pewna liczbe wewnetrznych przewodów 28; w tym wykonaniu w trzy przewody rozmieszczone co 120°. Kazdy przewód konczy «ie w otworze 2* w elementach uszczelniajacych na powierzchni czolowej, tak azeby w czasie wzglednego ructni wirnika, dostarczane do wybrania 30 paliwo, moglo przedostac sie do komory roboczej. W tym wykonaniu wynalazku kazda czolowa scianka 7 zewnetrznego wirnika 6 jest zaopa¬ trzona w podobnie uksztaltowane wybranie 30? a przewody 28 w wewnetrznym wirniku 2 roz* widlaja sie i sa skierowane w przeciwnych kie¬ runkach. W kazdym badz razie wybrania 30 stanowia^jeden jedyny efektywny, doprowadzamjacy paliwo przewód, stanowiacy polaczenie z obszarem pomiedzy zewnetrznym obwodem wewnetrznej bryly lub wirnika, a obwodem we¬ wnetrznym zewnetrznej bryly lub zewnetrznego wirwika, w celu na przemian nastepujacego zasi¬ lania wszystkich komór roboczych, gdy zachodzi wggledny ruch obydwóch wirników. Ponadto otwór Wylotowy 37 jest polaczony z wewnetrz- n$*nv obwodem zewnetrznego wirnika. Po tym, gdy zk pomoca odpowiednich, nie pokazanych na rysunku elementów rozrusznikowych, silnik roszy z miejsca* mieszanka paliwa i powietrza zoataje zassana przez gaznik 5 i plynie przez wnetrze wydrazonego walu 3 i przewód 28 do otworów 29, które znajduja sie w uszczelnia¬ jacych czolowe powierzchnie elementach 21, a nastepnie do i>rzewodów przelotowych lub wgle¬ bien 30 i stad do komory roboczej, takiej jak \^ na pgs 2.

W czasie wzglednego wirowania wirników, pomiedzy zewnetrzna powierzchnia wewnetrz¬ nego wirnika i wewnetrzna powierzchnia zew- netrtnegó wirnika tworza sie komory robocze, oznaczone przez Vi, Vi i V3. Fig. 2 przedstawia j*4&a z faz pracy silnika w czasie której 4co- mora robocza V2 jest zapilana paliwem poprzez wybranie 30, w komorze roboczej V2 nastepuje wydech, a w komorze roboczej V3 odbywa sie sprezanie. /' cFig, 3—14 przedstawiaja schematycznie odpo- I wiedwa liczbe faz pracy silnika, na podstawie których mozna przesledzic jego cykl roboczy, j jako silnika czlerotaktowego. Jest zrozumiale, i ze w czasie wzglednego wirowania kazda ko- ; raora\ robocza wykonuje cztery takty pracy, w czasie których paliwo jest do niej dostarczane, ajc} pojemnosc objetosciowa wzrasta dopóty, dopóki sasiedni element wierzcholkowy i wzgledny ruch zewnetrznego wirnika nie utwo¬ rza! komory o maksymalnej objetosci zassania; nastepnie- w wymienionej komorze nastepuje sprezanie dopóty, dopóki komora nie osiagnie polazenia, na przyklad takiego, jafk pokazane nit ffc &f lktóre jest prawie polozeniem mini- ma-lnej objetosci i maksymalnego sprezania i poprzedza wlasnie takie polozenie, które w sil¬ niku tlokowym'nazywa sie górnym polozeniem zwrotnym. W tym polozeniu nastepuje zaplon.

Wneka lub wybranie 36 umozliwia swobodny przeplyw s#rezonytcn gazów z jednej, wyznaczo¬ nej przez hjk czesci komory, sasiadujacej z wierzcholkiem 2o> do nastepnej z kolei wy- znaczDJffei przez luk czesci komory sasiadujacej z wierzstooftiem 2a (patrzac w kierunku wiro¬ wania aewnetrznego wirnika). Przechodzac z po¬ lozenia pokazanego na fig. 8 do polozenia por kazanego na fig. 9 jest oczywiste, ze czesc b&*> mory V3 sasiadujaca z wierzcholkiem 2b znmiftj* sza objetosc, podczas gdy czesc sasiadujac* vm wierzcholkiem 2a zwieksza objetosc i wneka 36 musi miec odpowiednie wymiary, aby umoz¬ liwiala przeplyw gazów z jednej czesci komory do drugiej, obok tej czesci wewnetrznej po* wierzchni zewnetrznego wirnika, która znaj¬ duje sie w minimalnej odleglosci od geometrycz¬ nego srodka zewnetrznego wirnika. Pojemnosc objetosciowa kazdej wneki 36, jak to zostanie wyjasnione dalej, zapewnia odpowiedni stopien sprezania silnika. W czasie zaplonu wirniki przesuwaja sie do polozenia przedstawionego na fig. 9, gdzie cisnienie bedzie stopniowo wzrastac pomiedzy zewnetrznym wirnikiem 6 i wirni¬ kiem wewnetrznym 2. Nacisk dzialajacy na we-* wnetrzny wirnik 2 jest zawsze skierowany pro¬ mieniowo, natomiast nacisk w tej samej komo¬ rze dzialajacy ha wirnik 6 bedzie zawsze skie¬ rowany tofrnosrodowo wzgledem osi M!, usilujac obrócic wirnik zewnetrzny w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara dopóty, dopóki nie przejdzie on poza polozenie pokazane na fig. 14, gdzie komora Va zostaje calkowicie opróz¬ niona z gazów wydechowych uchodzacycfr-do atmosfery, az do polozenia pokazanego it*Lfig. 3. Schematyczne rysunki fig. 3^-14 przedstawia¬ jace kolejno po sobienastepujaca faz? procy silnika, majacego stosunek predkosci wtarifców 3 :2, pokazuja zmiany objetosci, Momóp i*1xk czych. Obydwa wirniki obracaja sie w kierun¬ ku zgodnym z ruchem wskazówek zjegsrrs i kaz¬ da kolejno przedstawiona faza pracy silnika pokazuje polozenie po obróceniu sie o dalszy kat 33,75° zewnetrznego wirnika, a o 22,5° — wirnika wewnetrznego. Przewody przelotowe 30 w zewnetrznym wirniku i polo¬ zenie otworów wydechowych lub wylotowydl 37 w zewnetrznym wirniku sa. wyraznie poka¬ zane na kazdym rysunku i w ten sposób mozna latwo zrozumiec sposób dzialania sftlnika. Po* niewaz trzeba by bylo trzydziesci szesc schema¬ tycznych rzutów do przesledzenia poszczegól¬ nych ruchów wirników przedstawiajacy<* petey cykl roboczy kazdej komory roboczej Wiec po¬ szczególne fazy pracy zostaly przedstawione w takiej kolejnosci, ze komora robocza % wy¬ konujac pelny cykl roboczy pierww»vP*aecfe0*t*i przez kolejno po sobie nastepujace polo&ettla, pokazane na fig. 3—14. A zatem zostalo przy¬ jete, ze przedstawione kolejno po 90bie n*fte» pujace polozenia komory roboczej Vf na t^chsamych rysunkach, odpowiadaja nastepnym fa^ zom: pracy wirników dla komory roboczej VV Równiez przedstawione polozenie komory V2, odpowiadaja na tych samych kolejnych rzutach reszcie cyklu roboczego/ komory Vi. Poniewaz istnieja trzy swiece zaplonowe, wiec w kazdej komorze bedzie nastepowal kolejno zaplon, gdy wirniki beda osiagac wzgledne polozenia przed¬ stawione na fig. 8. ¦'¦:¦.¦;..-¦¦ Na fig. 3 wirniki znajduja sie w polozeniu, w którym rozpoczyna sie faza zasysania lub wlotu, dla,komory Vi. Przechodzac przez kolej¬ no po .sobie nastepujace polozenia jest oczywi¬ stym, ze objetosc komory Vi wzrasta dopóty, dopóki nie uzyska sie maksymalnej objetosci w fazie pracy, przedstawionej na fig. li. Po¬ wracajac do fig. 3 i zakladajac, ze komora ozna¬ czona przez V3 jest: komora rozpatrywana i znów przechodzac kolejno od rysunku do ry¬ sunku mozna bedzie zauwazyc, ze sprezanie trwa w czasie polozen przedstawionych na ry¬ sunkach- od fig. 4 do fig.. 8, na której komora osiaga swa minimalna objetosc i maksymalne sprezanie i na której nastepuje zaplon. Po za¬ plonie komora zaczyna zwiekszac objetosc, a cisnienie stopniowo wzrastac pomiedzy wirni¬ kiem zewnetrznym a wirnikiem wewnetrznym.

Jak to bylo wyjasnione wyzej, nacisk dzialajacy na wewnetrzny wirnik jest. zawsze skierowany promieniowo, natomiast cisnienie panujace w przedstawionej na rysunku komorze V3 ma kie¬ runek mimosrodowy wzgledem osi Mi i usiluje obracac wirnik zewnetrzny w kierunku zgod¬ nym z ruchem wskazówek zegara. Takt roz¬ prezania lub takt roboczy trwa przez trzy fazy robocze przedstawione na fig. 9—14 i równiez. przez przedstawione na rysunkach polozenia komory Vi, która poczynajac od fig. 3 kolejno przedstawia koniec taktu roboczego na fig. 3 i 4 i poczatek taktu wydechu na fig. 5. Uzupelr nienie taktu wydechu przebiega kolejno w od¬ niesieniu do faz dzialania komory V2, na fig. 5—H.

Jak to zostalo pokazane na rysunkach, otwór wydechowy 37 ma swój wylot przesuniety do tylu odnosnie kierunku wirowania w stosunku do swego wlotu, a to ulatwia wydech gazów spalinowych z komór roboczych.

Ponadto w wykonaniach wynalazki w któ¬ rych elementy zaplonowe w rodzaju swiecy za¬ plonowej sa umieszczone ma wirniku wewnetrz¬ nym, w razie potrzeby swiece moga byc wy¬ mieniane przez urzadzenie specjalnego otworu AO w czesci skladowej 26 kadluba 1 (fig. 2) i roczne obracanie wirników do polozenia od¬ powiadajacego fig. 12, w którym odpowiednie narzedzie moze byc wsuniete przez taki otwór i przez otwór wydechowy lub wylotowy 37, dajacy dostep do konca swiecy, w celu jej wymiany. ' _« Z powyzszego wynika, ze rozrzad wymiana gazów tj. doplywem mieszanki paliwowej i wy¬ dechem gazów spalinowych odbywa sie jedynie za pomoca wzglednego ruchu obydwóch wir¬ ników 6 i 2. Na skutek tego niniejszy wynala¬ zek eliminuje koniecznosc "posiadania zaworów lub dowolnych innych elementów rozrzadu, gdyz otwieranie i zamykanie skutecznych prze¬ wodów zasysajacych 30 i otworu wylotowego 37 dla gazów spalinowych odbywa sie przez wspól¬ prace czolowych powierzchni wirnika we¬ wnetrznego i krawedzi wystepów wierzcholko¬ wych. —- Jak .to bylo poprzednio juz zaznaczone, wy¬ nalazek obejmuje równiez kinematyczne od¬ wrócenie omawianej konstrukcji, która dziala przy stosunku predkosci 3 :2. Fig. 15 i 16 przed¬ stawiaja taki uklad, w 'którym zewnetrzna czesc skladowa silnika stanowi nieruchomy kadlub H. ^Przewidziane sa odpowiednie, nie pokazane na rysunku elementy podtrzymujace do usta¬ wienia kadluba w wymaganym polozeniu. Ka¬ dlub zawiera dwie osiowo od siebie oddalone scianki czolowe 100 i 200, wzajemnie polaczone obwodowa scianka lub oslona 300, wewnetrzny zarys której ma ksztalt epitrochoidy o dwócto lukach lub na zewnatrz niej lezacej 'krzywej don równoleglej. Os zewnetrznej czesci skla¬ dowej jest oznaczona przez Mj. Plytka lub scianka 200 zostala zaopatrzona w otwór, we¬ wnatrz którego osadzone jest kombinowane to-' zysko i kolo zebate 210 o uzebieniu zewnetrz-" nym. Druga sciana czolowa 100 jest zaopatrzona w otwór na czop o tej samej srednicy jak sred¬ nica wewnetrzna czesci skladowej 210. Z tym otworem wspólpracuje wal 500, na którym u- mieszczony jest mimosród 600. Na tym mimo- srodzie jest osadzony obrotowo wewnetrzny wirnik 700. W celu wywazenia mimosrodu, na przeciwleglych koncach walu 500 sa zaklinowa¬ ne odpowiednie przeciwciezary 110. Wal na¬ pedzany 13' jest sprzezony za pomoca wielo- wypustu z gniazdem na jednym koncu walu 500.

W tej postaci wykonania wynalazku obwodowa oslona lub scianka 300 ma otwór o stopniowa¬ nych srednicach, zakonczony kolowym otworem 301. Swieca zaplonowa jest osadzona w tym \ otworze ze swa elektroda, umieszczona w ! wspólsrodkowyim otworze z malym ale wystar- j czajacym luzem, w celu uzyskania skutecznej /przerwy iskrowej pomiedzy elektroda a meta¬ lem oslony. Oslona 300 jest równiez zaopatrzo- ^^_jia w otwór wlotowy IP i otwór wylotowy OP.

W tej postaci wykonania wynalazku, tak samo jak w przypadku ukladu ma fig. 1 i 2, przewi¬ dziany jest tylko jeden czynny przewód zasi¬ lajacy paliwa, do zasilania na przemian wszy¬ stkich komór -roboczych, pomiedzy bocznymi powierzchniami wewnetrznego wirnika i ka- *^- dluba. Wewnetrzny wirnik 700 wykonuje w stosunku do kadluba planetarny ruch wirowy w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara. Poniewaz zarys wewnetrzny oslony jest dwulukowa epitrochoida, wiec wirnik ma na ogól ksztalt trójkatny i trzy wystepy wierz¬ cholkowe 250, w których sa osadzone elementy I uszczelniajace 260. Odpowiednie elementy u- szczelniajace na powierzchniach czolowych, jak | w omawianym poprzednio zastosowaniu, sa rów¬ niez osadzone na wirniku. Wierzcholkowe ele- | raenty uszczelniajace 260 sa osadzone w szcze¬ linach, które biegna . do wewnatrz teoretycz- ; nych wierzcholków wirnika i te uszczelki daja j nie przerywajacy sie styk slizgowy z wew- [ netrznym obwodem kadluba podczas planet&r- | nego ruchu wirnika 700. Na wirniku jest osa- \ dzone kolo zebate o wewnetrznym uzebieniu ¦ ; 900, które zazebia sie z zebami kombinowanego ! elementu lozyskowego 210. Przelozenie zazebia¬ jacych sie kól zebatych wynosi 3 :2, azeby przy -kazdych dwóch obrotach planetarnych wirnika, Wal' 500 i w ten sposób wal napedzany obrócil sie trzy razy. v Zewnetrzne powierzchnie wirnika 700 sa za¬ opatrzone we wneki 36, których dzialanie po¬ lega na umozliwieniu w czasie pracy przejscia gazów z jednej wyznaczonej lukiem czesci ko¬ mory roboczej do drugiej. Wielkosc tych wnek, a takze ich dzialania, maja na celu wyznacze¬ nia odpowiedniego skutecznego stopnia spreza¬ nia silnika.

Jak jest to pokazane na fig. 16, kolowy otwór rzeznaczony na elektrode swiecy zaplonowej ' 321, jest umieszczony w sciance obwodowej o- istany lub kadluba w polozeniu umieszczonym na obwodzie i w poblizu jednego z punktów na powierzchni scianki wewnetrznej kadluba, któ¬ ry znajduje sie w najmniejszej odleglosci pro¬ mieniowej od jego srodka. Ponadto otwór ten jest umieszczony na powierzchni zarysu bryly zewnetrznej, w pewnej odleglosci poza wymie¬ nionym punktem o najmniejszym promieniu PR w taki sposób, ze gdy jeden wystep wierz- cholkowy ruchomego wirnika mija ten otwór, \ to jego poprzedzajacy wystep wierzcholkowy odslonil juz czesc otworu wylotowego OPi Przy; takim ukladzie cisnienia w dwóch komorach po przeciwnych stronach otworu sa zasadniczo równe, tak ze gdy uszczelka wierzcholkowa mi- ja otwór swiecy i na chwile umozliwia pola¬ czenie pomiedzy tymi dwiema komorami, jak I to jest pokazane liniami punktowymi na fig« 16, [ to wówczas nie ma niebezpieczenstwa wybu-» j chu w ukladzie wlotowym. i Cykl roboczy silnika przedstawionego ha fig. 15 i 16 jest taki sam jak opisany, z powolaniem sie na wykonanie przedstawione na fig. 1 i 2 i jest cyklem czterotaktowym. _^ Nastepnie wynalazek obejmuje uklad kon¬ strukcyjny, w którym zewnetrzna i wewnetrz¬ na czesc skladowa sa tak uksztaltowane, ze we¬ wnetrzny zarys zewnetrznej czesci skladowej ma ksztalt trój-lukowej epitrochoidy lub na ze¬ wnatrz niej lezacej krzywej don równoleglej, podczas gdy wirnik pracujacy wewnatrz ota¬ czajacej go zewnetrznej czesci skladowej jest na ogól bryla o przekroju kwadratowym lub elementem rozrzadczym, majacym cztery wy¬ stepy wierzcholkowe. Fig. 17 i 18 sa podobne do fig. 1 i 2 i przedstawiaja ten przyklad wyko¬ nania wynalazku. Poniewaz jedyna róznica tej konstrukcji jest ksztalt wirników, wiec te cze¬ sci skladowe., które sa identyczne jak w ukla-- dzie przedstawionym na fig. 1 i 2, oznaczone zostaly tymi samymi znakami Charakteryzuja¬ cymi. Fig. 17 jest wiernym przekrojem przez wirnik zewnetrzny, matomiasit dla lepszej-przej¬ rzystosci rysunku wewnetrzny wirnik jest prze-, krajany w katowo przesunietym polozeniu w, stosunku do jego polozenia na fig. 18, W ten sposób zewnetrzny iwirnik 38 powierzchnie swej wewnetrznej scianki 8' ma uksztaltowana tak, ze zaopatrzona jest ona w trzy wyznaczone przez luki czesci, podczas gdy wirnik 39 ma cztery wyistepy wierzcholkowe. Przewidziane sa- odpowiednie elementy uszczelniajace na wy¬ stepach wierzcholkowych, jak to schematycznie zostalo przedstawione w miejscach 40 i te ele¬ menty uszczelniajace daja ciagly styk uszczel¬ niajacy z wewnetrznym zarysem zewnetrznego- wirnika. W czasie wzglednego wirowania wir¬ ników, jako to zostalo opisane z powolaniem sie na fig. 1 i 2, cztery komory robocze o zmie¬ niajacej sie objetosci zostaja wyznaczone po¬ miedzy zewnetrzna powierzchnia wirnika- 3ft- i wewnetrzna powierzchnia wirnika 38. Wirni- : ki wiruja w tym samym kierunku przysjte$ytn stosunku predkosci wyznaczonym stoeunfciem liczby wystepów wierzcholkowych dlo 3j#$>y.czesci wyznaczonych jukami, a w tym przypad¬ ku przy stosunku predkosci 4 :3 z tym, ze ze¬ wnetrzny wirnik porusza sie z wieksza pred¬ koscia. Osadzone na wale 3 kolo zebate 41 za¬ zebia sie z kolem zebatym 42, osadzonym na wale napedzanym .< 13. Zamocowane równiez na wale napedzanym koto zebate 43 zazebia sie z kolem zebatym 44 osadzonym na zewnetrznym wirniku, w celu zachowania niezmiennego sto¬ sunku predkosci. Przewidziany jest jeden jedy¬ ny skutecznie dostarczajacy paliwo przewód1 w wirniku wewnetrznym i ten przewód wyznacza, wykonane po przeciwnych stronach, podobnie uksztaltowane wybrania 30, umieszczone w czo¬ lowych powiercchniach na przeciwleglych scian¬ kach 7\ Paliwo jest dostarczane do obszaru po¬ miedzy .wirnikami poprzez zewnetrzny wal 3, przewody 28 1 otwory 29 tak samo, jak w przy¬ padku przedstawionym na fig. 1. Swieca zaplo¬ nowa 32 jest osadzona w kazdej z wnek 36', które zostaly umieszczone na bocznych po¬ wierzchniach wewnetrznego wirnika 39, a otwór wylotowy gazów wydechowych jak pokazany w miejscu 37*. W tej postaci wykonania wyna¬ lazku ' wewnetrzna powierzchnia zewnetrznego wirnika jest zaopatrzona w wybranie U, które przebiega w ten sposób na okreslonej dlugosci w jednej tworzacej Juk czesci LB i to za na¬ stepnym z kolei sasiednim punktem o najimiiej- szej odleglosci od srodka, azeby zapewnic prze¬ plyw z jednej komory do komory nastepnej w czasie pracy silnika, jak to zostanie wyjas¬ nione dalej.

Fig. 19—38 przedstawiaja schematycznie cykl roboczy silnika pokazanego na fig. 17 i 18. Ze¬ wnetrzny wirnik 38 ma ksztalt trójlukowej epitrochoidy natomiast wirnik wewnetrzny, ze wzgledu na uproszczenie rysunku; jest przed¬ stawiony w postaci kwadratu i ma cztery kra¬ wedzie uszczelniajace 40, tworzace ciagly sliz¬ gowy styk z wewnetrzna powierzchnia ze¬ wnetrznego wirnika. Os wirnika zewnetrznego jest oznaczona litera Mlt a os wirnika we¬ wnetrznego -^ litera M2. Odleglosc pomiedzy tymi dwiema osiami jest oznaczona litera e.

Obydwa wirniki wiruja w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara, a stosunek ich predkosci wirowania wynosi 4 **3, z tym, ze zewnetrzny wimik obraca sie z wieksza pred¬ koscia. Na tych schematycznych rysunkach ka¬ towa odleglosc pomiedzy poszczególnymi figu¬ rami, tzn. wzgledne polozenia faz pracy, wy¬ nosza 60° — o ile chodzi o zewnetrzny wirnik i 45° — o ile chodzi ó wirnik wewnetrzny, n Cykl roboczy silnika, majacego dwulukowa epi- trochoide, jak to bylo podane wyzej, odbywa sie w trzech komorach roboczych. KV silniku przedstawionym na fig. 17 i 18 cykl ten jest' w rzeczywistosci cyklem szescioitaktowym i odby¬ wa sie w czterech komorach roboczych, tak ze oprócz czterech taktów moga byc wykonywane dwie dodatkowe czynnosci W cyklu roboczym przedstawionym na fig. 19—38 silnik dziala z przedluzonym rozprezaniem. Na rysunkach tych przelot wydechowy lub otwór wydechowy Jest pokaEany w miejscu A, a otwór wlotowy jest ' pokazany w miejscu E, przewód przelotowy pomiedzy dwiema sasiadujacymi, wyznaczonymi przez luk czesciami, jest pokazany w miejscu U, a cztery komory robocze sa oznaczone przez CVlt CV2i CV3 i CV*. Na tych rysunkacn dzia¬ lanie komory roboczej CVt jest przedstawione w polozeniach dla róznych faz pracy silnika.

Na fig. 19 wirniki sa w .takim polozeniu, w którym komora CVj ma najmniejsza objetosc i w ten sposób to polozenie mogloby zatem od¬ powiadac górnemu polozeniu zwrotnemu W tlo¬ kowym silniku, w którym zarówno wlotowe jak i wylotowe przewody bylyby polaczone z ta komora. Po dalszym obrocie w kierunku zgod¬ nym z ruchem wskazówek zegara wzrasta we¬ wnetrzna objetosc komory CVJt podczas gdy otwór wlotowy E zostaje stopniowo szeroko otwierany i w ten sposób mieszanka paliwowa zostaje zasysana do tej komory dopóty, dopóki: otwory nie osiagna polozenia przedstawionego na fig. 23, w którym wewnetrzna objetosc te&- mory CV2 staje sie najwieksza. Dalszy -obrót jest pokazany na fig. 24 i rozpoczyna sie takt sprezania. Przewód wlotowy E zostaje zamknie* - ty przez czolowa powierzchnie wewnetrznego wirnika. Fig. 25 i 26 przedstawiaja rózne fazy cyklu lub itaktu sprezania, w którym mieszanka- w komorze CV\ zostaje sprezana dopóty, do^ póki nie zostanie osiagniete polozenie przed*-a stawione na fig. 27, w którym to czasie wneka 36 umozliwia gazom przeplyniecie za sasiedni punkt o najmniejszej odleglosci od srodka za^ rysu w zewnetrznej bryle i w tym Wlasnie po¬ lozeniu odbywa sie zaplon, jak to jest pokaza¬ ne za pomoca strzalki Z, oznaczajacej zaplon.' Polozenie wirników na fig. 27 równiez odpo¬ wiada górnemu zwrotnemu polozeniu w silniku tlokowym. Za zaplonem nastepuje takt roboczy i poczatkowa czesc tego taktu zostala pokazana na fig. 28, na której stopniowo wzrastajace cis¬ nienie pomiedzy zewnetrznym a wewnetrznym wirnikiem dziala promieniowo na wewnetrzny wirnik, a cisnienie w komorze roboczej CVi bedzie mialo wektor mimosrodowy wzgledemosi Mi, usilujac obrócrc wirnik zewnetrzny w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek ze¬ gara. W czasie taktu roboczego pomiedzy faza przedstawiona na fig. 29 i 30 przewód prze¬ lotowy U laczy komore robocza CV\ z sasiadu¬ jaca komora robocza CV2. Fig. 31 i 32 przedsta¬ wiaja jednoczesiny wzrost objetosci komór CVX i CV2, które sa wzajemnie polaczone za pomoca wybrania lub przewodu przelotowego U. Gdy obydwie komory robocze CV! i CV2 osiagna swa maksymalna objetosc -{fig. 32) to przewód lub otwór * wylotowy A zostaje otwarty i rozpreza¬ jace sie gazy spalinowe zostaja wyrzucone w kierunku pokajanym strzalka. Fig. 34 przedsta¬ wia wydech z komory CV2, podczas gdy komo¬ ra CVY jest znów zamknieta i w tej kamorze odbywa sie ponowne sprezanie reszty gazów wydechowych, które w fazie pracy przedsta¬ wionej na fi$. 35 wzroslo do takiej wysokosci, ze po przeplywie do obecnie zwiekszajacej swa objetosc komory CVV w czasie pomiedzy po¬ lozeniami przedstawionymi na fig. 35 i 36, ist¬ nieje mniej wiecej jednakowe cisnienie w ko¬ morach CVi i CV?- W tym czasie komora CV2 jest polaczona z otworem wydechowym AMflg. 36 i 37). Od polozenia przedstawionego na fig. 37, które odpowiada polozeniu przedstawionemu na fig- .19» cykl roboczy zostaje powtórzony w stosunku do komory CV2, przy czym fig. 38 jest potfobna do fig. 20. W tym cyklu pracy silnika urzelptowy przewód U ma za zadanie zapew¬ nienie przedluzonego rozprezania nastepujacego !>ó zaplonie, tzn. podczas taktu roboczego. Inny- irli slowy, zakladajac ze gdy mieszanka zostala zapalona w komorze CVi, to w czasie taktu ro¬ boczego w tej komorze gazy moga rozprezac sie dp komody CV2 i ze gdy nastepnie dokonany* zostanie zaplon mieszanki w komorze CV4i to W Czasie tego roboczego suwu gazy moga roz¬ przac sie do komory CVt i w ten wlasnie spo¬ sób odbywa sie szesc taktów w tym cyklu ro¬ botnym.. Fig. 36 przedstawia schematycznie po¬ lozenie wiwiików, przy Jttórym moze byc wy¬ montowana swieca zaplonowa.

Tak samo jak w przypadku silnika przedsta¬ wionego na fig. 1 i % typ silnika przedstawiony na fig. 17 i 18 moze byc skonstruowany w po¬ staci w której jego zewnetrzna czesc skladowa, majaca ksztalt trojlukowej epitrochoidy, jest nieruchoma, a wewnetrzna czesc skladowa lub wirnik jest osadzony na mimosrodzie, aby wy¬ konywac planetarny ruch obrotowy wewnatrz zewnetrznej czesci skladowej silnika.

Na fig. 39 jest przedstawiony silnik majacy nieruchomy kadlub, ogólnie oznaczony liczba 45, który sklada sie z obwodowej oslony 4$ i scianek czolowych 47 i 48 o równoleglych po¬ wierzchniach czolowych. W celu uzyskania le* pszej przejrzystosci rysunku na fig. 39 przekrój kadluba jest wykonany przez otwór wylotowy^ Wewnetrzna powierzchnia 49 oslony 39 (fig. 40) ma ksztalt trojlukowej epitrochoidy. Wal 50 jest ulozyskowany w lozysku kulkowym SI, osadzonym w otworze czolowej scianki 48 i W lozysku igielkowym 52, odpowiednio umieszczor nym w otworze scianki czolowej 47. Srodkowa czesc walu 50 jest uksztaltowana w postaci mi* mosrodu 53, a wirnik 54 jest osadzony na tym mimosrodzie za pomoca nastepnego lozyska igielkowego 55. Przeciwciezary 56 sa zaklino¬ wane na wale 50, a osadzone na jednym 'kon¬ cu tego walu kc^lo zebate 57 zazebia sie z do¬ datkowym kolem zebatym 58, zamocowanym na wale napedzanym 59, który jest osadzony w lozyskach kulkowych 62, 63, wewnatrz skrzynki przekladniowej 60, 61, przymocowanej srubami lub w dowolny inny sposób do czolowej scianki 47 kadluba 45. Wirnik 54 ma osadzone kolo zebate o uzebieniu wewnetrznym 64, które za¬ zebia sie z walcowym kolem zebatym $5, przy¬ mocowanym do czolowej scianki 47, Tak jak w poprzedniej odmianie, wzgledny ruch po¬ miedzy wirnikiem a oslona lub kadlubem od- bywa sie przy stosunku-predkosci; wyznaczo¬ nym przez stosunek liczby wystepów wierzchol¬ kowych wirnika wewnetrznego; ^.liczby wy¬ znaczonej przez luki czesci zapysu Kadluba, W tym przypadku predkosc wirowania-wirnika 54 wzgledem kadluba 45 jest taka sama/ jak wzgledna predkosc wirnika 39 wzgledem ze¬ wnetrznego wirnika 38 na fig. 18. Wymiary lub przelozenie kól zebatych 64 i 65 umozliwiaja zachowanie na stale tego stosunku-predkosci.

Odpowiednie uszczelniajace czolowe powierzch¬ nie plytki 66 sa osadzone na wewnetrznym wirniku, a krawedziowe elementy uszczelnia¬ jace 67 sa umieszczone na wystepach wierz¬ cholkowych wirnika 54, Uszczelki 67 i 66 two¬ rza uszczelniajace styki z wewnetrznymi po¬ wierzchniami 49 i wewnetrzna powierzchnia bocznych scianek czolowych kadluba, Boczne scianki 47 i 48 i obwodowa scianka lub oslona 46 sa zaopatrzone w pr^e^9d!3r;ftB, przez które moze krazyc czynnik cblodteacy od wlotu 69 do wyk>tu 70. Nie po1i»aanr ^'ry¬ sunku gaznik i uklad przewodów $ac$a r.9fe z- otworem wlotowym 76* paliwa, koAe£4eym sie wylotem 76 (fig. 40) i przewodno °miAote* wym 71, laczacym sie z wylotowym'f^&FfH- chowym otworem 77, W tej postaci Af&PM&ia — 10 —.wynalazku istnieje otwór wlotowy 74 w bocz¬ nej sciance 47 dla wlotu powietrza przedmu- chowego i wylot 75 dla jego wylotu. Swieca zaplonovTa 73 jest osadzona w otworze o stop¬ niowanych srednicach ma swa elektrode, wewnatrz kolowego wybra¬ nia (fig. 41); Wybranie to, a tym samym umiesz¬ czenie swiecy zaplonowej, jest wykonane w po¬ blizu jednego z punktów o najmniejszej od¬ leglosci ód srodka ife wewnetrznej powierzchni 49 i zamyka te powierzchnie. Poza tym otwór dla elektrody swiecy zaplonowej zostal umiesz¬ czony przed punktem o najmniejszej odleglosci od srodka, odnosnie ruchu kolejnych wystepów wierzcholkowych mijajacych ten otwór, a wiel¬ kosc otworu jest w takim stosunku do wielkosci elekftrody, ze przestrzen kolowa miedzy elektro¬ da a metalem- scianki czolowej 47 jest nieduza, ale Wystarczajaca do zapewnienia skutecznej szczeliny iskrowej. Poza tym otwory 74 i 75 tworza dodatkowe otwory polaczone z zewnetrz¬ na oslona lub kadlubem w miejscu oddalonym obwodowo od otworu wylewowego 77 w kie¬ runku ruchu wystepów wierzcholkowych, poza otwór wylotowy gazów wydechowych i te o- twory 74 i 75 sa umieszczone do realizowania cyklu przedmuchowego pomiedzy kolejno na¬ stepujacymi cyklami roboczymi. Poza tym na¬ lezy równiez podkreslic, ze obydwa otwory 74 i 75 lacza -sie z wnetrzem zewnetrznej bryly lub fcadluba wzdluz jednej krzywizny L' opitro- choidy.

Odpowiednie fczesci skladowe doprowadzaja¬ ce i rozdzielajace prad, nie pokazane na ry¬ sunku, zapewniaja konieczne napiecie pradu dla swiecy zaplonowej 73, odpowiednio do cy¬ klu dzialania silnika. Tak samo jak w przy¬ padku poprzednich odmian, boczne powierzch¬ nie wirnika 54 sa zaopatrzone we wneki lub wybrania 78, umieszczone 1 dobrane co do wiel¬ kosci w ten sposób, aby zapewnic odpowiedni stopien sprezania w silniku i przeplyw gazów przy mijaniu punktów o najmniejszej odleglosci od srodka, takich jak LR na fig. 40.

Cykl roboczy tego silnika zapewnia faze za¬ sysania, w czasie której paliwo wchodzi przez otwór wlotowy 76, faze sprezania, faze zaplonu, faze rozprezania albo takt roboczy oraz faze wy¬ dechu przez otwór 77, a nastepnie, nim nastapi nastepna faza zasysania, odbywa sie wlot po¬ wietrza chlodzacego przez otwór lub przewód 74 i jego wylot przez otwór 75. W tym wyko¬ naniu wynalazku " wszystkie otwory i swieca zagonowa sa umieszczone w czolowych scian- kach kadluba.

Ten sam cykl roboczy moze byc uzyskany w silniku tego rodzaju; jak pokazany na fig.- 17 i 18, gdy zostana przewidziane odpowiednie otwory dla wlotu i wylotu powietrza chlodza¬ cego i zostana polaczone z zewnetrzna bryla.

Tego rodzaju silnik jest schematycznie przed¬ stawiony na-fig. 42—49. W tym silniku wloto¬ wy otwór przedmuchowy SE jest wykonany -w jednej sciance czolowej zewnetrznego wir¬ nika 38, a przewód wylotowy dla przedmuchu¬ jacego powietrza przebiega przez zarys ze¬ wnetrznego wirnika, jak to zastalo pokazane w miejscu SA. Fig. 42—49 przedstawiaja wa¬ runki wewnatrz komory AVlt jakie z kolei na¬ stepuja po takcie wydechu. Na fig. 42 komora ta ma najmniejsza objetosc i ma polaczenie za¬ równo z przewodem wydechowym gazów spa¬ linowych A, jak równiez z przewodem wloto¬ wym SE powietrza przedmuchowego: Na fig. 43 i 44 wlot powietrza przedmuchowego stopniowo zwieksza sie clopóty, dopóki nie stanie sie naj¬ wiekszym pomiedzy polozeniami faz pracy, przedstawionymi na fig. 44 i 45, przy czym w polozeniu przedstawionym na fig. 45 otwór wy¬ lotowy SA powietrza przedmuchowego zostal otwarty i w ten sposób powietrze chlodzace, zastosowane do chlodzenia komory spalania, zostaje wyrzucone. Ten proces przedmuchiwania trwa nadal podczas faz pracy silnika, przedsta¬ wionych na fig. 46—49. Za tym polozeniem fa¬ zy pracy silnik przechodzi do polozenia odpo¬ wiadajacego górnemu polozeniu zwrotnemu, w którym t komora AVt ma znów minimalna ob¬ jetosc i laczy sie zarówno z otworem wyloto¬ wym SA powietrza przedmuchowego, jak i,;z otworem lub przewodem wlotowym paliwa fi.

Dzialanie jakie nastepuje po polozeniu fazy pracy przedstawionym na fig. y 49 ?dpowiackt dzialaniu przedstawionym na fig. 19, po czym nastepuje w konsekwencji normalny oykl czte- rotaiktu.

Z tego dokonanego wyzej opisu róznych pra¬ cujacych odmian silników o róznych ksztaltach, otrzymuje sie sprawny wirujacy silnik spali¬ nowy o minimalnym ciezarze, na jednego ko¬ nia mocy uzytecznej. Podczas, gdy ogólne joz* miary silnika moga sie zmieniac, doswiadcze* nie pokazalo, ze wynalazek niniejszy umozliwia skonstruowanie silnika o bardzo malym cieza^ rze, a mianowicie ciezarze wynoszacym mniej j ,„;q™j fy^ frfi pa jednego konia mocy: Jed-» , ffakze istnieja decydujace ~czynniki,ktore wia- j za sie z konstruowaniem sprawnego Wirujace¬ go silnika spalinowego którymi sa: - 11 -A. Duza pojemnosc robocza (w silnikach tlo¬ kowych objetosc skokowa).

'. B. Odpowiednio wysoki stopien sprezania.

C. Wlasciwe skuteczne rozmiary przewodów doprowadzajacych paliwo.

E>. Wlasciwa wzajemna wspólpraca pomiedzy elementami uszczelniajacymi, umieszczonymi * na wierzcholkach wirnika wewnetrznego, a wewnetrznym obwodem bryly zewnetrznej.

E. Wlasciwe wymiary robocze walu, na któ¬ rym jest osadzona wewnetrzna czesc skla¬ dowa silnika albo wirnik, a to w celu zmniejszenia lub ograniczenia zginania.

F. Opory tarcia w lozyskach lub czopach dla wirujacej czesci skladowej lub czesci skla¬ dowych.

Niektóre z tych czynników maja swoje od- wiedniki w dziedzinie silników tlokowych, na¬ tomiast inne dotycza tylko zgodnego1 z niniej- . szym wynalazkiem silnika wirujacego, na [ przyklad czynnik D. Dlatego tez, o ile chodzi o silniki wirujace, w których zewnetrzna czesc I skladowa jest dwulukowa lub trójlukow$» epi- troehoida, a czesc wewnetrzna — obwiednia ta- 1 kiej epitrochoidy, to spelnienie wszystkich czynników od A do F powoduje zwiekszony wplyw czynników oddzialywujacych przeciw¬ nie, odnosnie pewnych aspektów dotyczacych dobrania wymiarów ksztaltów dwóch glównych .czesci skladowych silnika. Z tych wzgledów -jedynie pewne krytyczne dobranie wymiarów, •zawarte w dosc waskim zakresie ksztaltów, .umozliwi skonstruowanie sprawnego i pozy¬ tecznego silnika wirujacego tego typu.

Poniewaz szczególny ksztalt trochoidy jest wyznaczony pr.zez liczbe luków, wiec- jeden aspekt rozpatrywania wynalazku jest skiero¬ wany na ograniczenia co do jej ksztaltów, w uzgodnieniu z wzajemna zaleznoscia pomiedzy najwieksza odlegloscia od srodka zewnetrznej bryly do jej obwodu, a najmniejsza odlegloscia od wspomnianego srodka do tegoz obwodu, na- zywanego stosunkiem — , w którym a jest od- 0 legloscia najwieksza, ab — najmniejsza. Sto¬ sunek .ten ma wplyw na sprawnosc dzialania silnika, Fig. 30—54 przejrzyscie pokazuja zna¬ czenie odleglosci a i b. Ksztalt trochoidy moze miec krzywizne taka jak pokazana na fig. 50, s. gdzie — = 3,5, moze miec ostrza skierowane do b a wewnatrz jak na fig. 51, gdzie — = 2 i moze v byc do wewnatrz wgiejty jak na fig. 52 przy — = 1,5, moze byc nieco wydluzony jak na fig. 53, gdzie _ = 1,25 lub wygiety na zewnatrz jak na fig. 54 — przy-1 = 1,15. Zarys lub ksztalt 0 • taki jak na fig. 50 nie moze. byc zastosowany do konstrukcji silnika. W ten sposób w obre¬ bie wszystkich teoretycznie mozliwych tro- choid istnieja okreslone ograniczenia co (io tych z nich, które moga £yc zastosowane do konstrukcji wirujacego, czterotaktowego silnika spalinowego. Na fig. 51 zarys wewnetrznej obwiedni trochoidy jest pokazany w polozeniu odpowiadajacym wewnetrznemu wirnikowi.

VW konstrukcji zgodnego z niniejszym wyna¬ lazkiem silnika wirujacego czynniki od A do F sa uwarunkowane przez ksztalt trochoidy i w ten sposób zaleza one od wartosci stosun¬ ku-—. Te rózne czynniki zostaly starannie 0 przeanalizowane i przeliczone, w powiazaniu z wieloma róznymi ksztaltami wewnetrznej powierzchni bryly zewnetrznej. Wszystkie przedstawione trochoidy maja taka sama naj¬ wieksza odleglosc a od srodka do najbardziej oddalonego punktu na obwodzie, natomiast rózne sa ich odleglosci minimalne b.

O ile chodzi o czynnik A, to obj-etosc robo¬ cza kazdej komory roboczej jest róznica po¬ miedzy objetoscia maksymalna VnaX * objeto¬ scia minimalna Vmln . Przedstawiona jest ona na fig .56—58. Gdy sie przyjmie dlugosc silni¬ ka, tj. odleglosc miedzy przeciwleglymi po¬ wierzchniami czolowymi jego zewnetrznej cze¬ sci skladowej, za równa jednosci, to za pod¬ stawe do wyznaczania objetosci roboczej be¬ dzie mozna przyjac pola pomiedzy wewnetrzna powierzchnia trochoidalnego ksztaltu i ze¬ wnetrzna powierzchnia wirnika, mimosrodowo wmontowanego wewnatrz niego. W wyniku te- go mozna spostrzec, ze jezeli stosunek —wzra- o sta, to objetosc robocza rosnie dopóty, dopóki nie osiagnie sie maksimum przy stosunku o —=^2, przedstawionym na fig. 51. Porównanie pomiedzy objetoscia robocza silnika i stosun¬ kiem A- jest pokazane na wykresie przedstaw o wionym na fig. 68, który pokazuje wznoszenie sie krzywej przedstawiajacej objetosc robo¬ cza, az do maksimum przy —- = 2. ..Na sjtalteljc 0 *'¦ ¦ tego, w celu uzyskania jak najwieksi;;0fa4t* tosci roboczej przy ustalonej srectóic&r teWtoty - W -trznej wirujacego silnika, wskazana jest duza wartosc stosunku —. o ... Natomiast czynnik B, odnoszacy sie do spre¬ zania, wymaga przeciwnych warunków. Zgod¬ nie z powiedzianym wyzej, stopien sprezania ,jest wyznaczany przez stosunek pola maksy¬ malnego V^ do- pola minimalnego Vmln, jak to jest, przedstawione na fig. 56^58. Jed¬ nakze pole 'minimalne jest rozdzielone na dwa oddzielne pola, jezeli wirnik wewnetrzny jest •uksztaltowany dokladnie wedlug odpowiedniej ¦obwiedni Wewnetrznej, jak to jest pokazane na fig. 57 i 58. Po/niewaz stopien sprezania w sil¬ niku spalinowym zalezy od liczby oktanowej paliwa, jakie bedzie spalane w silniku, wiec wynika z tego,-ze mozliwie najwieksze spre¬ zanie nie zawsze moze byc zastosowane w sil¬ niku. Ponadto w przypadku wirujacego silni- ka "/wedlug Tiin5|^ejszego wynalazku, mozliwie maksymalny stopien sprezania nie moze. byc zastosowany równiez dlatego, ze w czasie wi¬ towania wirnika trzeba umozliwic swobodny przeplyw gazów z jednej czesci pola o mini¬ malnej^ objetosci do jego czesci drugiej. Z tych wzgledów wynalazek przewiduje dodatkowa objetosc y^',, umieszczona w- wirniku wewne¬ trznym^ ~, , Objetosc VB, jest: to < objetosc zawarta po¬ miedzy - zewnetrznym "zarysem- obwiedni i rze¬ czywistyni zewnetrznym zarysem, bryly wew¬ netrznej. Na przyklad wneki pokazane na ry¬ sunkach. Objetosc wnek jest mniej wiecej rów¬ na objetosci minimalnej Vmln komory roboczej tpatrz fig,, 57 1 58). Rzeczywisty stopien spre¬ zania wynosi , *max i *mln Gdy sie- rozpatrzy te czynniki jako funkcje stosunku —^ to wyniknie z tego, ze jedynie ma- ° a le wartosci stosunku --umozliwiaja odpowied- o nie stopnie sprezania i w ten sposób wlasnie te male wartosci :-i daja podstawe skonstruo¬ wania ekonomicznego silnika. Gdy sleuwzgled: ni jakosc paliwa, to maksymalny stopien spre¬ zania¦¦'''¦ nie moze byc osiagniety, a wy¬ kres z-: fiig. 69 przedstawia zmiane stop¬ nia sprezania e w funkcji stosunku 4r. W. ten, sposób jezeli maksymalny sto- *b pien ^sprezania zostal ustalony na s =10 i "przyjeto, ze stosuje sie wysokooktanowe pa¬ liwo" w mieszance paliwowej, to ten . stopien sprezania 10:1 moze byc zastosowany -w: zgod¬ nym z niniejszym wynalazkiem silniku wiru¬ jacym. Jezeli wartosc stosunku — jest rnniej- sza od 1,3 to dodatkowa objetosc V$t .urmie- szezona w zewnetrznej sciance wewnetrznej . bryly musi byc wieksza, niz objetosc V min,t gdyz w przeciwnym przypadku stopien spreza¬ nia s przekroczylby 10:1. Natomiast; gidy sto* sunek — maleje, to stopien s^ezanM' rosnie i mimosrodowosc pomiedzy osiarn^ walów male¬ je. Wynika z tego,* ze wartosc stosunku-;-5* dla o nadajacego sie do stosowania stopnia spreza¬ nia musi byc mala, a wiec wprost przeciwnie niz wielkosc stosunku A~ wymagana dla duzej o objetosci roboczej. Wymagania te sa sprzeczne i w ten sposób stawiaja ograniczenia dla zit- kresu stosowania wartosci stosunku—,' , '¦-.;•.".. b * .^\^''"~ Takie okreslanie zakresu stosunkui 'kbrn- plikuje to, ze omawiany silnik-jest silnikiem cztesetaktowym z wlotem^ lub zasilanien> jpaiir wa i; wydechem- ga:zów. spinowych,: ^ sterow% nych jedynie za pomoca wzglednego ?^hu wewnetrznej bryly w stosunku do bryly zew- netrziiej. Wlot paliwardo komór: roboczyfch Od¬ bywa sie przez dokladnie umieszczone wybrac nia 30-'w-jednej lub obydwóch czolowych':fe&b nach bryly zewnetrznej, albo przez obtyockftyy otwór w tym wykonaniu silnika, w iitórSm zewnetrzna bryla i przewód doprowadzajacy paliwo sa sterowane przez przelot w\ wte? wnetrznej bryle, otwierane i zamyJkarie' w* wlasciwych fazach pracy silnika. Jako podsta¬ we do wyznaczania pola FE przekroju po? przecznego przewodu zasilajacego.... (czynnik C) mozn^T zastosowac standartowy rozrzad dla czterotaktowego silnika tlokowego. Polozenie wewnetrznej bryly dla danej fazy pracy silni¬ ka, wyznacza wielkosc komory roboczej, ,kt£? ra w danych okolicznosciach zmienia sie odpór wiednio do wielkosci kata. pomieojzy obydwi-e,- ma brylami'lub wirnikami. Na fig. 59 i 61 wy¬ brano rozrzad dla Wlotu, przy" czym przewód wlotowy otwiera sie dopiero po osiagnieciu górnego punktu zwrotnego, który zachodzi wówczas, gdy komora robocza osiaga swa ^mi¬ nimalna objetosc, a zamykanie — po 30°, ,45° lub 60° poza dplnyrn punktem zwrotnym. Kra¬ wedzie czesci wierzcholkowych bryly .wewne¬ trznej lub wirnika, które maja kierunek rów¬ nolegly do osi silnika, musza, zawierac elernen-ty uszczelniajace, które znajduja sie w uszczel¬ niajacym zetknieciu ze znajdujacymi sie na¬ przeciw nich wewnetrznymi powierzchniami scianek czolowych bryly zewnetrznej. Innymi ¦slowy-, paski uszczelniajace na czesciach wierz¬ cholkowych wirnika musza uszczelniac nie tyl- ko wzgledem wewnetrznej powierzchni obwo¬ dowej bryly zewnetrznej, ale musza one uszczelniac w narozach pomiedzy sciankami czolowymi; a wewnetrzna powierzchnia obwo¬ dowa. W celu zapobiezenia wysuwaniu sie tych pasków uszczelniajacych z rowków, w jakich sa osadzone i wchodzeniu do przewodu wloto¬ wego, brzegi jego nie moga siegac do wewne¬ trznego obwodu oslony bryly zewnetrznej. Od¬ leglosc pomiedzy wewnetrznym obrysem ob- Wodu bryly zewnetrznej I najblizsza krawedzia przewodu zasilajacego musi .. wynosic 0,06a.

FJg. 50—-61 przedstawiaja równiez liniami punktowymi bryle wewnetrzna lub wirnik w polozenfoi takiej fazy pracy, w której jest otwarte maksymalne pole przewodu wlotowe¬ go. 2 przedstawien na fig. §9—61 oraz z wy¬ kresu na fig. 71 mozna zauwazyc na ile ma¬ ksymalne pole skutecznego przekroju ' po¬ przecznego przewodu lub otworu wlotowego zalezy od wartosci stosunku-jj-.

Nastepnym z kolei czynnikiem, który wyma¬ ga roTpsrtrzenia jest czynnik D, tj, skutecznosc elementów uszczelniajacych, osadzonych w folkach wystepów Wierzcholkowych bryly wewnetrznej. Rowki do osadzenia elementów Uszczelniajacych sa umieszczone symetrycznie W ten sposób, aby biegly (w kierunku do srod¬ ka od kazdego wierzcholka i maja identyczna szerokosc w kazda strone od dwusiecznej kaz¬ dego wierzcholka. Dwusieczna wierzcholka bry¬ ly wewnetrznej lub wirnika jest prostopadla do trochoidy tylko wówczas, jezeli pokrywa sie ona z jedna z osi glównych. We wszystkich iSolozeniach posrednich istnieje pewien kat cp pbmiedzy linia prostopadla do trochoidy i dwu¬ sieczna wierzcholka (fig. 56 i 58). Maksymalna wielkosc tego kata cp ustala sie z równania: gdzie n jest liczba luków trochoidy. Rozpatru¬ jac ten silnik jako silnik spalinowy trzeba J>rzewki£iec uszczelnione na gaz stykanie sie pomiedzy bryla zewnetrzna, a wirnikiem we¬ wnetrznym. Jak juz bylo ustalone, kazdy Wierzcholek wirnika wewnetrznego zawiera pasek uszczelniajacy o odpowiadajacym wy¬ maganiom ksztalcie, umieszczony w rowku uszczelniajacym, W czasie wzglednego rucha pomiedzy bryla wewnetrzna a zewnetrzna, wzajemne polozenie katowe pomiedzy wewne¬ trzna powierzchnia bryly zewnetrznej, a sa¬ siadujaca stykajaca sie powierzchnia paska uszczelniajacego, zmienia sie w czasie kazdego obrotu pewna liczbe razy o kat y w obydwóch kierunkach. Wykres z fig. 67 przedstawia wza¬ jemna zaleznosc pomiedzy katem c i stosun¬ kiem -r • W ten sposób jezeli kat ten wynosi okolo 40° lu stwo, ze elementy uszczelniajace beda zakle¬ szczaly sie pomiedzy wewnetrzna powierzchnia l/trochoidalnej bryly zewnetrznej i bocznymi \sciankami rowka, w którym jest osadzony ele- Lnent uszczelniajacy. Jezeli moze sie to zda¬ rzyc, wiec trzeba ustalic wartosc stosunku ~ jktóry daje zachowanie kata c w praktycz* Inych granicach roboczych. Jezeli Wartosc tego kata jest zbyt mala, to wówczas zachodzi znów niebe2pieczenstwo nadmiernego zuzywa¬ nia sie uszczelki.

Nastepnym z kolei czynnikiem na jaki od¬ dzialywuje stosunek 4- Jest czynnik E, tj, o srednica walu, na którym jest osadzony wir¬ nik wewnetrzny. Ze wzgledu na obciazenie, wywierane na Wal przea cisnienie gazów* trze¬ ba aby byl oh wystarczajaco wytrzymaly. Ten czynnik wyznacza znów granice ksztaltom, ja¬ kie moga byc zastosowane w rzeczywistym sprawnym silniku. Jezeli stosunek ^- zostanie zwiekszony, to powoduje to oslabienie walu wirnika wewnetrznego. Przedstawione (to jest na fig. 62—65. Wzajemna zaleznosc pomiedzy wartoscia stosunku — i mozliwie najwieksza b srednica dp walu dla wewnetrznego wirnika, jest przedstawiona na wykresie fig. 66. Jeze¬ li stosunek 4~ = 1 trochoida jest kolem i w tym przypadku srednica dw moze osiagnac war¬ tosc 2a. Jezeli stosunek -r=-5- to wielkosc srednicy d,,, = 0. W zwiazku z tym grubosc walu wirnika wewnetrznego musi byc wybra-f na co najmniej taka, aby wal wirnika wew¬ netrznego mógl byc mimosrodowym wz^edem osi zewnetrznego wirnika i w ten sposób mi^ mosrodowosc ta równiez stanowi czynnik 'Ogri^' niczajacy- wielkosc walu. Ponadto srednica *«fc» lu wirnika wewnetrznego musi byc zmniejszo¬ na o podwójna wartosc przesloniecia,S^ fetóz* — 14 —jest konieczne dla zapewnienia wlasciwego .uszczelnienia komory roboczej wzgledem sred¬ nicy otworu D w zewnetrznej bryle, która za¬ wiera mimosrod walu wirnika wewnetrznego.

Fig. 62 i 63 sa odpowiednio schematycznym wzdluznym i poziomym przekrojem, które przedstawiaja ksztalt tych bryl, gdy stosunek .£-— 1,35 i wskazuje na wystarczajaca wielkosc b srednicy dw walu Wirnika wewnetrznego. Fig. 64 i 65 przedstawiaja ksztalty wynikajace ze stosunku— = 1,55 i pokazuja srednice dw b - M wynikla z tej wielkosci stosunku—. W ten o sposób widac, ze gdy wielkosc stosunku — maleje, to srednica walu wzrasta.

Oddzialywanie wielkosci stosunku -— na opory tarcia dzialajacego w lozyskach (czyn¬ nik F), moze byc przeanalizowane, na silniku majacym taka sama srednice zewnetrzna, ta¬ ka sama moc uzyteczna, przy tej samej pred¬ kosci, co oznacza, ze wywolywane sa w nim takie same momenty obrotowe. Jednakze sto¬ sunek^ musi byc inny w kazdym silniku, co b oznacza, ze dlugosc komory roboczej musi byc ¦ '¦>¦'¦* "¦' a. . .' w kazdym przypadku zmiany — zmieniana o wielkosc, wystarczajaca do iapewrilenia ta- kiej samej mocy uzytecznej. Gdy stosunek -p o zostaje zwiekszony, to mimosrodowosc osi bryll wzrasta, co oznacza, ze dlugosc ramienia momentu obrotowego Wzrasta i cisnienie ga¬ zów P, które dziala ha powierzchnie wirnika wewnetrznego, zmniejsza sie w stosunku od¬ wrotnym. W wyniku tego zmniejszaja sie: ob¬ ciazenie lozysk, srednica lozysk i predkosc obwodowa walu -Wzgladem lozysk i na skutek tych zmniejszen maleja opory tarcia.

A zatem wplyw omawianych wlasnie czyn¬ ników mozna strescic jak nastepuje: \ 1, W celu uzyskania duzej objetosci roboczej trzeba wybrac duza wartosc stosunku -%-. 9 2. W celu zyskartia duzego stopnia sprezania o trzeba wybrac mala wartosc stosunku <-r-. b 3< Wielkosc przewodu wlotowego w czolowych sciankach bryly zewnetrznej osiaga najwieksze wymiary albo pelny przekrój skuteczny przy wartosci stosunku — * zawartej w granicach od b 1,4 do 1,5. 4. W celu uzyskania wystarczajacej Wytrzy¬ malosci walu wirnika wewnetrznego, wartosc stosunku — powinna byc mniejsza od 1,6. b 5. W celu uzyskania zakresu zmian kata po¬ miedzy normalna do trochoidy, a dwusieczna kazdego wierzcholka, albo innymi slowy w ce¬ lu zapewnienia* aby kat ten nie przekraczal wartosci, która moglaby spowodowac niewla¬ sciwe uszczelnianie, trzeba wybrac waftofcc stosunku — jak najmniejsza. o 6. W celu zmniejszenia strat tarcia w lo¬ zyskach wirników, trzeba wybrac wartosc sto- stunku -— jak najwieksza. b Z powyzszych rozwazan wynika, ze te Wy¬ magania, które czesciowo sa Wzajehlnie prze¬ ciwnej ustanawiaja pewne granice odnosnie okreslenia wymiarów rzeczywistego sprawne¬ go wirujacego silnika spalinowego^ który móglby byc silnikiem, jaki chcialoby sie miec, silnikiem o duzej mocy oddawanej przy eko¬ nomicznym zuzywaniu paliwa dla danej obje¬ tosci roboczej silnika. Bylby to typ silnika, któ¬ ry jest obecnie poszukiwany, a jako calkowita jego 0'bjejtósc VM przyjmuje sie objetosc wal¬ ca kolowego, opisanego na dwóch luib trzech punktach trochoidy, lezacych w najwiekszej odleglosci od jej srodka, zaleznie od tegK» czy rozpatruje sie dwulukowy czy trójlukowy ksztalt trochoidy i majacego wysokosc rówaa wysokosci komór roboczych, mierzona w kie¬ runku osi silnika. Wynika z tego, ze calkowita objetosc Vb=2a.%. h. Jezeli objetosc tft jeflt zadana dla jakiegos silnika przez ustalenie z góry wartosci dla aih i wybranie wielko¬ sci stosunku 4-, to wszystkie wazne dane tech* b niczme do zaprojektowania sprawnego silnika spalinowego zostaja w ten sposób ustaione. A zatem decydujace znaczenie ma wybranie ta¬ kiej wartosci stosunku -L , który zapewnilby b uzyskanie silnika, najkorzystniejszej) odnos¬ nie duzej mocy uzytecznej i malcrgo zuzywania paliwa. W celu dojscia do najkorzystniejszej wartosci stosunku -L trzeba porównac wieksza b liczbe silników,. które mialyby te sataa o**je> tosc, ale rózne wartosci stosunku -f- i w tefc b sposób ustalic maksymalna moc uzyteeana dli kazdego silnika, przy pelnym otwarciu ppze- pustnicy.

Gdy podzieli sie wartosc m<$ey uzytecznej N - 15 -pfzeL odpowiadajaca jej wartosc jednostkc>we- ^zufycia"|)aiitwa b'/to ilorai ^ oczywiscie cHarafaeryzuje jakosc silnika.

K$ttiq&-jityAegtt*'.N j£st proporcjonalna do. Ilo- ^^im .Vh • Ptm* n* ~W tym iloczynie: Y^ jest ©jbjatoscia robocza silnika równa sumie po- t szczególnych - objetosci wszystkich komór ro- Iroczyoh,1-Pme-^ srednie cisnienie robocze, a-?»-¦ jest predkoscia" jednego wirnika.

Zaleznosc Vh od wielkosci stosunku -- jest o przedstawiona na wykresie fig. 68.

Mozliwe srednie -cisnienie robocze P^ mo- ze byc wyprowadzone z doswiadczen zebranych z analizowania silników tlokowych. Zazwyczaj srednie :cisnienie robocze jest przedstawione w cposólb pokazany na fig. 73, jako'zalezne - od vstopnia- sprezania. Natomiast kazdy stopien jsp^ezania wymaga poszczególnej wartosci «to- suhku ^wedlug wykresu z fig. tó. Stad wy- nika jpodwójoa wzajemna zaleznosc pomiedzy Rsjg i ^--f Te: zaleznosc wzajemna mozna zo- baczyc ha wykresie fig. 73. Maksymalny . sto- 'pien sprezania jest znów ograniczony do 10.

Kazdy ^ajszy jwzrost sredniego cisnienia róbo- czi^p, Jaki %ytby teoretycznie mozliwy, zosta¬ je ;"^eltóihowany z rozwazan. i PtaSkósiLwirowania n, zgodnego z niniej- szym wynalazkiem silnika wirujacego, nie jest ograniczona bezwladnoscia jakiejkolwiek wy¬ konujacej* ruchy nawrotne masy, takiej jak i Slok tób zawory. Niemniej jednak maksymalna predkosc ^est ograniczona* przez to*- ze opory j przeplywu w otworach wlotowycfr wzi^i^taja^ p^opeg^jegalnie. do Trw&graiu predkosci oraz przez zmniejszenie sprawnosci: oT&jefolcio^ WgJ^Gily przyjmie sie, ze maksymalna sprawmosc objetosciowa wiaze sie j?A wy- zmaczona srednia predkoscia (na przyklad 7fr m/sek) i maleje we wszystkich typach sil¬ ników-wraz z wzrostem predkosci, to predkosc wirowania dla maksymalnej mocy uzytecznej '" '''" Fe [Jest wprost proporcjonalna do stosunku — p " ~*~~^s- ^, ¦-- ——'--,•—. -- ¦¦ ;"¦' ~~~""-—c-"^** -^ " i W-ten sposób jest ona proporcjonalna do sto- l sunkuvpola otworu wlotowego do objetosci robo- E i j-r jest przed- czej> Zaleznosc pomiedzy F stawiona na fig. 71, a zaleznosc pomiedzy V^ ii mofena zobaczyc na fig. 68. Wykres na fig. 72 przedstawia zaleznosc ilorazu -==- od war¬ tosci stosunku —-, przy czym iloraz ¦¦"'¦;.¦.'¦" u ' ten jest Wartoscia predkosci, przy której uzyskuje sla maksymalna moc uzyteczna.

Przemnozenie wartosci uzyskanych z wykre¬ sów przedstawionych na fig. 68, 72 i 73 daje wynik pokazany ma fig. 74. Jak to bylo wyjas¬ nione wyzej, mnozenie to stanowi podstawe dla obliczania mocy uzytecznej, jaka mozna uzyskac z silnika. Najwieksza moc uzyteczna jest funkcja stosunku -^ ,. na skutek czego war-, o tosci szczytowe mozna uzyskac gdy wartosc stosunku — jest zawarta w granicach od 1,3 o do 1,5. t .

Rozszerzajac te same rozwazania na silnik majacy wirnik zewnetrzny o trójlukowej epi- trochoidzie, którego wirnik, wewnetrzny, ma cztery wystepy wierzcholkowe, a stosunek predkosci wynosi 4:3, to otrzyma sie w ten sam sposób, ze optymalny zakres wartosci sto¬ sunku ~ zawiera sie w granicach od 1,2 do b 1,32.

Te wyniki byly uzyskane z rozpatrywania punktów* 1, 2 i 3 wymienionych wyzej wyma¬ gan odnosnie silnika typu troohoidalnego. Wy¬ magania punktów 4, 5 i 6 sa spelnione w wy¬ starczajacej mierze, tak zer nie przeszkadzaja one stosowaniu optymalnego .zakresu wartosci stosunkuj¦•¦ ' ¦. ' ¦ o Reasumujac to wszystko trzeba podkreslic, ze niektóre z decydujacych czynników, jakie maja wplyw na konstrukcje wirujacego silni- " ka, sa w pewnym stopniu uzaleznione od war- t tosci stosunku 4" i wymagaja stosowania du- ) b a ¦ ¦ ¦ ¦ I zych wartosci stosunku—, podczas gdy inne z , O -.'".•[ tych wplywajacych na jakosc silnika czynni¬ ków wymagaja stosowania malych wartosci stosunku-—. Wynalazek niniejszy wzial pod o uwage te wymagania, które wskazywaly prze¬ ciwstawiajace sie wzajemnie dazenia i podkre¬ sla, ze wartosci stosunku — sa w nim utrzy- b ¦. 7/ mane w wyznaczonych granicach, a to w celu kierowania konstrukcja wirujacej^ tiliti&a spalinowego o ksztaltach epitróchoid*lnj£h, majacego optymalne wlasciwosci tfzy1i»Wfe .£ ¦ Jednoczesnie ten zakres wartosci stosunku-- wyznacza wszystkie inne cechy charakteryfctycz* ne takiego silnika wirujacego i w ten Sposób, — 16 —na skutek ograniczenia wartosci stosunku — b do granic objetych niniejszym wynalazkiem, najbardziej odpowiednie proporcje dla ksztal¬ tu silnika moga byc wybrane z calego mnóstwa mozliwych do zastosowania proporcji.

W zwiazku ze sterowaniem procesu przemiany gazowej przez wzgdedny ruch bryly wewnetrznej lub czesci skladowej silnika w stosunku do bryly zewnetrznej lub czesci skladowej silnika, wyra¬ zenie . „tylko jeden jedyny,, sprawny przewód dolotowy paliwa" nalezy interpretowac szerzej.

W ten sposób niezaleznie od tego, czy istnieje jeden jedyny przewód przelotowy lub wybra¬ nie w jednej sciance czolowej bryly zewnetrz¬ nej lub jeden jedyny otwór wlotowy przez scianke czolowa zewnetrznej bryly, albo czy i&tnieja dwa po przeciwnych stronach podob¬ nie umieszczone przewody lub wybrania lub otwory wlotowe, wyrazenie to jest sluszne, po¬ niewaz odnosnie ^polozenia dla fazy roboczej jednej bryly wzgledem drugiej istnieje jeden jedyny rzeczywisty wlot paliwa do obszaru pomiedzy brylami, do wnetrza kazdej jednej komory roboczej podczas kazdej fazy ssania.

Zast Rzezenia patentowe. 1. Silnik spalinowy z wirujacym tlokiem, w którym wewnatrz nieruchomego lub wiru¬ jacego kadluba o wielolukowym w przekro¬ ju zarysie wewnetrznym ulozony jest mi- mosrodowo I równolegle do osi silnika wie¬ lowierzcholkowy wirnik, który w swym wzglednym ruchu w stosunku do kadluba, za pomoca równoleglych do osi silnika kra¬ wedzi swych wierzcholkowych wystepów, slizga sie wzdluz wewnetrznego zarysu ka¬ dluba, na skutek czego zostaja tworzone komory robocze o zmieniajacych sie obje- tosciach, przy czym w przypadku wiruja¬ cego kadluba, wiruje on w tym samym kierunku co i wirnik ale szybciej od nie¬ go, znamienny tym.jfee wielolukowy zarys wewnetrzny kadluba ma co najmniej dwie najblizsze osi strefy, a wirnik co najmniej trzy wystepy wierzcholkowe, na skutek czego zostaja utworzone co najmniej trzy komory roboczejyze do zrealizowania czte- rotaktowego cyklu pracy silnika umieszczo¬ ny jest w kadlubie, tuz poza najblizsza jego osi strefa w kierunku wirowania wir¬ nika, wspólny dla wszystkich komór ro¬ boczych, sprawny otwór wlotowy dla swie¬ zej mieszanki paliwowej oraz sprawny o- twór wylotowy w kadlubie, tuz przed na¬ stepna z kolei najblizsza osi strefa, dla ga¬ zów wylotowych orazYze otwory w zasad¬ niczo znany juz sposób sa sterowane przez zewnetrzny zarys wirnika, na skutek Jego wzglednego ruchu w stosunku 'do kadluba. 2. Silnik spalinowy z wirujacym tlokiem we¬ dlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zarys wewnetrzny kadluba ma postap wieloluko- wej epitrochoidy lub na zewnatrz niej le¬ zacej krzywej don równoleglej, a zarys ze¬ wnetrzny wirnika zblizony jest do we¬ wnetrznej krzywej obwiedniej, epitrocho- idy. 3. Silnik spalinowy z wirujacym tlokiem we¬ dlug zastrz. 1 lub 2, znamienny tym, ze wewnetrzny zarys kadluba jest dwulukowy, najkorzystniej w postaci dwulukowej epi- trochoidy lub na zewnatrz niej lezacej i równoleglej don krzywej, a majacy trzy równolegle do osi silnika krawedzie styko¬ we, wirnik ogranicza wraz z kadlubefti trzy komory robocze o zmieniajacej sie objetosci i w przypadku wirujacej kadluba podaza za nim, przy stosunku liczb obrotów^ Z: 3 orac ponadto, ze wlotowe i wylotowe otwo¬ ry umieszczone sa symetrycznie w stosunku do malej osi w poblizu najblizszej osi stre¬ fy wewnetrznego zarysu kadluba! 4. Silnik spalinowy z wirujacym tlokiem" we¬ dlug zastrz. 1 lub 2, znamienny tym, ze wewnetrzny zarys kadluba jest trójlukowy, najkorzystniej w postaci trójlukowej: epl- trochoidy lub na zewnatrz niej lezacej i równoleglej don krzywej, a iriajacy cztery równolegle do osi silnika krawedzie sty¬ kowe wirnik ogranicza wraz z k&6&bem cztery komory robocze o zmieniajacej sie objetosci i w przypadku wirujacego: ka¬ dluba podaza za nim przy stosunku liczb obrotów 3:4 oraz ponadto, ze otw6r wy¬ lotowy uksztaltowany jest jako przewód przeplywowy, który daje polaczenie znajdu¬ jacej sie w takcie roboczym komory z ko¬ mora za nia nastepujaca i majaca wówczas swa najmniejsza objetosc i ze tuz przed ta najblizsza osi strefa, po której przewidziany jest otwór wlotowy, umieszczony jest otwór wydechowy. 5. Silnik spalinowy z wirujacym tlokiem, we¬ dlug zastrz. 1 lub 2, znamienny tym, ze za* rys wewnetrzny kadluba jest trójlukowy, najkorzystniej w postaci trójlukowej epi- trochoidy lub na zewnatrz niej lezacej i równoleglej don krzywej, a majacy cztery — 17 —. równolegle do osi silnika krawedzie styko¬ we wirnik ogranicza wraz z kadlubem czte¬ ry komory robocze o zmieniajacej sie ob¬ jetosci i w przypadku wirujacego* kadluba podaza za nim przy stosunku liczb obro¬ tów 3 :4 oraz ponadto, ze luk kadluba, któ¬ ry w kierunku obracania sie nastepuje za lukiem, zaopatrzonym w otwór wydechowy dla wydechu gazów spalinowych, zawiera w swej przedniej czesci. okienko do wlotu powietrza chlodzacego, a w sWej czesci dalszej — okienko do wyrzucania powie¬ trza chlodzacego. 6. Silnik spalinowy z wirujacym tlokiem, we¬ dlug zastrz. 1—5, znamienny tym, ze prze¬ wody wlotowe i wydechowe znajduja .ujscie do okienek w bocznych tarczach i (lub) w zewnetrznej powierzchni . bocznej kadluba. 7: Silnik spalinowy z wirujacym tlokiem, we¬ dlug zastrz. 1—6, znamienny tym, ze prze¬ wód wydechowy w kierunku promieniowym laczy sie z okienkiem w zewnetrznej po- Wierzchni bocznej kadluba, Ut Silnik spalinowy z wirujacym tlokiem we¬ dlug zastrz.: 1—7, znamienny tym, ze wal wirnika jest wydrazony i sluzy jako prze¬ wód tsacy, który ma wylot, do okienek w sciankach bocznych wirnika i ze w tar¬ czach bocznych kadluba przewidziane sa przewody przeplywowe lub wneki wspól¬ dzialajace z tymi okienkami. &.. Silnik spalinowy z wirujacym tlokiem, we¬ dlug zastrz. 1—8, znamienny tym, ze w ze¬ wnetrznej powierzchni wirnika, pomiedzy kazdymi dwiema sasiadujacymi równolegly¬ mi do osi krawedziami wystepów wierzchol¬ kowych* przewidziane sa wybrania tworza¬ ce czesc komory spalania. 10* Silnik spalinowy z wirujacym tlokiem, we¬ dlug zastrz.. 9, znamienny tym, ze w kaz- )¦¦'¦¦ dym wybraniu wirnika przewidziana jest swie©a zaplonowa. 11. Silnik spalinowy z wirujacym tlokiem, we¬ dlug zastrz. 1—9, znamienny tym, ze w ka¬ dlubie, w poblizu najblizszej osi strefy, le¬ zacej pomiedzy otworem wlotowym i wy¬ dechowym, umieszczona jest swieca zaplo¬ nowa do kolejno po sobie nastepujacych zaplonów we wszystkich komorach. 12. Silnik spalinowy z wirujacym tlokiem, We¬ dlug zastrz. 11, znamienny ty-rn, ze swieca zaplonowa umieszczona jest na bocznej o- slonie kadluba. 13. Silnik spalinowy z wirujacym tlokiem, we¬ dlug zastrz. 11, znamienny tym, ze swie¬ ca zaplonowa jest umieszczona w tarczy bocznej kadluba. 14. Silnik spalinowy z wirujacym tlokiem, we¬ dlug zastrz. 12, znamieny tym, ze otwór dla elektrody swiecy umieszczony jest W takim miejscu bocznej oslony kadluba, w którym w chwili przechodzenia przezen krawedzi wystepu wierzcholkowego wirnika, w jed¬ nej sasiadujacej, napelnionej swieza mie¬ szanka paliwowa komorze, panuje cisnie¬ nie wieksze niz w drugiej sasiadujacej ko¬ morze, napelnionej gazami spalinowymi. 15. Silnik spalinowy z wirujacym tlokiem, we¬ dlug zastrz. 11—14, znamieny tym, ze wiel¬ kosc otworu zaplonowe©) jest tak dobrana w stosunku do wielkosci elektrody swiecy, ze odleglosc elektrody swiecy od metalu kadluba umozliwia przeskoczenie iskry _ z elektrody na metal. 16. Silnik spalinowy z wirujacym tlokiem, we¬ dlug zastrz. 2, znamienny tym, ze w kadlu¬ bie, którego zarys wewnetrzny ma ksztalt dwuhikowej epitrochoidy lub na zewnatrz niej lezacej i równoleglej don krzywej, sto¬ sunek najwiekszej odleglosci {a) do naj¬ mniejszej odleglosci (bj obwodu trochoidy od jej punktu srodkowego wynosi od 1,25 do 1,5 (fig. 50). 17. Silnik spalinowy z wirujacym tlokiem, we¬ dlug zastrz. 2, znamienny tym, £e w ka¬ dlubie, którego zarys wewnetrzny ma ksztalt trójlukowej eprtrochoi4y luto na ze¬ wnatrz niej lezacej i równoleglej don krzy¬ wej, stosunek najwiekszej odleglosci (a) do * najmniejszej odleglosci (b) obwodu trocho¬ idy od jej punktu srodkowego wynosi od 1,2 do 1,32.

NSU Werke A. Q.

Felix Wankel Zastapca: inz. Józef Felkner rzecznik gadi^owy Bltk. 2001. 21. 6. 60. 100+25. E5.Do opisu patentowego nr 4362S Ark. 1 r/giDo opisu patentowego nr 43628 Ark. 2 Ffg.5 * /yhi 4. £2S° 3-roTor Pi&5 4ó°J-roT;r y SZS" 0 - rofor 7(7.6 /?# 8Z5° J- retor 101,26° Q- rotor n'ff9' *3S*0-nhr rfU.O 168,75° O-rotor u — 36Do opisu patentowego nr 43628 Ark. 3 7- 9 fas* j~„Tor Z03.S* 0-r*hr ^ 236.25° O-refor £TSn11 fS0° J-ntor F/h fp 20£,5° J-ntor ~ff'n S7U° 0 rotor r/tf* '* 3G3,75*Q-rotor FiQ.1l SSS°0J' O 337.5° 0-i ~rofor rotor F/h Hi- &"S° J-MtOt ^ 3ms°0-rofrDo opisu patentowego nr 43623 Ark. 4 Flff.fSDo opisu patentowego nr 4362$ Ark. 5 /?*-.

Fig- /<*Do ópisu patentowego nr 43628 Ark. 6 Fig. 23 fy*Do opisu patentowego nr 43628 Ark. 8 Fia.M 4-J CYi Cfc Fy.M C¥f 76'\ *8. r*W * CV*Do opisu patentowego nr 43628 Ark. 7Do opisu patentowego nr 4362S Ark. 9 /£*?' r Do opisu patentowego nr 43628 Ark. 10 fie+7 Fig.52 t> Z =1.5 Rg.5* $*t*sDo opisu patentowego nr 4362S Ark. 11 ^"ma* Fig. 56 Fig.57 Normoln*.

F/g.SS Fig. si f-f/M f-r.8,3Do opisu patentowego nr 43621 Ark. 12 "> Fl'g.62 U^aLl-^ % * <** I f7Z77 ^ /?*#Do opisu patentowego nr 43623 Ark. 13 jo 13 «V *$¦ 5 0 0 1 \ \ / "- \ / \ ^^1^- **M -.% 1 / ^ *5 ? f / , / K* N. \ 72 ' fc ' \ —% i % . .—- I ,— W t.7* I9i 1.3 W 1.S5 Xp1 W U5 i—¦—•—z—i—z—r —*-e l 3 e ? d 9 10 I A-s t* \i | i >l i^ /:\ // ^ Fig. 75 ' '¦-' {s ' \ ' ' ' i