Opublikowano dnie 23 •lycznla 1961 r BIBLIO' CK* Urzedu r.; -nto*.^ Polskiej Rzeczypo i Mwtj| fo POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 43591 Sigmund Stokland Oslo, Norwegia ^s*b *\\Oo Urzadzenie do wysiewu nawozu sztucznego lub innego materialu ziarnistego Patent dodatkowy do patentu nr 43428 Patent trwa od dnia 30 listopada 1959 r.Wynalazek dotyczy ulepszenia maszyny rol¬ niczej do wysiewu nawozu sztucznego lub in¬ nego materialu ziarnistego.W patencie nr 43428 przedstawiono maszy¬ ne rolnicza do wysiewu nawozu sztucznego lub innego materialu ziarnistego, posiadajaca zasobnik materialu przeznaczonego do wysie¬ wu oraz urzadzenie do wysiewu osadzone tak, aby moglo sie obracac wokól osi pionowej, przy czym znajduja sie tam równiez urzadze¬ nia dostarczajace material z zasobnika do oma¬ wianego urzadzenia do wysiewu.Zasobnik materialu do wysiewu posiada wy¬ lot zaopatrzony w koncówke wylotowa laczaca sie z wnetrzem czaszy, posiadajacej rozchyla¬ jaca sie ku górze sciane zewnetrzna i osadzo¬ nej tak, aby mogla sie obracac wokól osi pionowej. W omawianej koncówce wylotowej znajduje sie przynajmniej jeden otwór, lacza¬ cy sie z wysiewaczem, przy czym to jest urza¬ dzone w ten sposób, ze w czasie pracy ma¬ szyny czasza i wysiewacz obracaja sie, mate¬ rial zas przeplywa z zasobnika do czaszy i stad przez omawiany otwór w koncówce wylotowej do wysiewacza, przez który zostaje wydalony z maszyny.Doswiadczenia wykazaly, ze omawiana ma¬ szyna rolnicza dziala — w zasadzie — w spo¬ sób zadowalajacy. Jezeli jednak przeznaczony do wysiewu material jest wilgotny i stloczony w dolnej czesci czaszy wykazuje on sklonnosc do obracania sie wzgledem wewnetrznej po¬ wierzchni czaszy, na skutek czego maleje sila odsrodkowa, powodujaca doplyw materialu podczas pracy maszyny, w zwiazku z czym doplyw materialu do wysiewacza staje sie nie¬ równomierny.Stwierdzono równiez, ze w przypadku wy¬ siewania przez omawiana maszyne materialu o konsystencji surowego fosfatu lub podobnej, material tego rodzaju posiada tendencje do przywierania i gromadzenia sie na zewnetrz¬ nej roboczej powierzchni czaszy, jezeli jest ona z metalu, wywolujac równiez nierównomierny doplyw materialu.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie dowysiewu, posiadajace czasze o zbieznej ku go¬ frze sklepionej lub kopulastej czesci srodkowej, ktcroj wierzdholek wystaje ponad krawedz zewnetrznej sciany czaszy.Wedlug wynalazku omawiana czesc srodko¬ wa posiada ksztalt stozka scietego i laczy sie mechanicznie ze sciana zewnetrzna poprzez wklesly od góry pierscien korytkowy, przy czym górna plaszczyzna czesci srodkowej wy¬ staje ponad krawedz zewnetrznego obrzeza.Wewnetrzna powierzchnie czaszy tworzy elastyczny i ciagliwy material, np. w postaci syntetycznego termoplastybu lub gumy, zdolny do miejscowego poddawania sie pod naciskiem materialu przeznaczonego do wysiewu.Na rysunku fig. 1 przedstawia urzadzenie czesciowo w przekroju wzdluz jego osi piono¬ wej i czesciowo w widoku z boku, fig. 2 — wycinek urzadzenia w widoku z boku w kie- runiau równoleglym do plaszczyzny przekroju na fig. 1 .Dolna stozkowa czesc zasobnika 1 materia¬ lu, przeznaczonego do wysiewu, posiada otwór wylotowy 2, laczacy sie z cylindryczna kon¬ cówka wylotowa 3, której dolna czesc otacza czasze 4, osadzona tak, aby mogla sie obra¬ cac" wokól osi pionowej.Dno czaszy 4 posiada w swej czesci srodko¬ wej ksztalt scietego stozka o zbieznej ku gó¬ rze pobocznicy 7, przy czym górna podstawa 8 stozka wystaje ponad krawedz obrzeza 5 ko¬ rytkowej czesci czaszy. Omawiana pobocznica laczy sie z rozchylajaca sie ku górze sciana zewnetrzna czaszy poprzez wklesly od1 góry pierscien korytkowy 6.Sciana cylindrycznej koncówki wylotowej 3 posiada przynajmniej jeden szczelinowy otwór 9, którego dolna krawedz znajduje sie w przy¬ blizeniu na jednym poziomie z krawedzia obrzeza 5 czaszy 4.Pierscien 10 jest osadzony wewnatrz kon¬ cówki wylotowej 3 tak, ze moze przesuwac sie pionowo. Posiada on na czesci swego dol¬ nego obwodu wystajacy promieniowo kolnierz 10 tak usytuowany, ze przesuwajac pierscien 10 w. kieruniklu pionowym mozna regulowac wielkosc wolnej powierzchni otworu 9.Do przesuwania pierscienia 10 rozmieszczo¬ ne sa równomiernie na jego obwodzie na przy¬ klad trzy sworznie 11, z których kazdy wy¬ staje poprzez odpowiednia ukosna szczeline 12, utworzona w sciance koncówki wylotowej 3 (fig. 2). Sworznie 11 sa umocowane w kregu 13, obejmujacym koncówke wylotowa 3 tak, ze gdy krag 13 obraca sie wokól swej osi, sworznie 11 przesuwaja sie w szczelinach 12, powodujac przemieszczanie sie w kierunku pionowym pierscienia 10.Górna scianka lOb pierscienia 10 rozchyla sie ku górze, dzieki czemu material doplywa¬ jacy z zasobnika 1 przez wylot 2 zostaje skie¬ rowany przez wewnetrzna powierzchnie scian¬ ki lOb na zewnetrzna powierzchnie pobocznicy 7 srodkowej czesci czaszy 4. W ten sposób ma¬ terial, doplywajacy z zasobnika 1, nie pada wprost i nie zgniata materialu, spoczywajace¬ go na wewnetrznej powierzchni obrzeza 5, który ma byc wysiany przez otwór 9. Czesc pierscienia 10, na której znajduje sie kolnierz 10', posiada wewnetrzna powierzchnie walco¬ wa lOa o srednicy, mniejszej od najwiekszej wewnetrznej srednicy pierscienia 10, Czasza 4 jest zamocowana na stale na gór¬ nym koncu walka 14, osadzonego tak, aby mógl sie obracac wokól osi pionoweij w tulei 15, polaczonej z dolna czescia koncówki wylo¬ towej 3 za pomoca ramion lub za pomoca cze¬ sci pierscieniowej 16 o ksztalcie, zblizonym do ksztaltu dna czaszy 4 (fig. 1). Tuleja 15 jest osadzona w skrzynce przekladniowej 17, pod¬ trzymywanej przez nie uwidoczniona na ry¬ sunku rame maszyny.W skrzynce przekladniowej 17 osadzony jest obrotowo walek napedzajacy 18, którego prze¬ dni koniec 18' wystaje ze skrzynki przeklad¬ niowej 17 i moze byc podlaczony do walka mocy ciagnika w przypadku, gdy maszyna jest na nim zamontowana. Na walku 18 osadzone jest stozkowe kolo zebate 19, posiadajace dwa wspólsrodkowe wience zejbate, wewnetrzny wieniec zebaty 19a i zewnetrzny wieniec zeba¬ ty 19b. Wieniec wewnetrzny 19a zazebia sie ze stozkowym kolem zebatym 20, osadzonym na dolnym koncu walka 14, wieniec 19b zas zazebia sie ze stozkowym kolem zebatym 21, osadzonym obrotowo za pomoca lozyska kul¬ kowego 22 na tulei 15. Do górnej powierzchni stozkowego kola zebatego przymocowany jest wysiewacz 23, tworzacy element w ksztalcie czaszy, uformowanej w zasadzie na podobien¬ stwo dolnej powierzchni czesci pierscieniowej 16 i posiadajacy wzdluz swej górnej krawedzi wystajacy na zewnatrz ukosnie ku dolowi kol¬ nierz 23b. Ponad wysiewaczem 23 osadzona jest równolegle do kolnierza 23b tarcza pier- — 2 —scieniowa 24, przymocowana na stale do wy¬ siewacza 23 i sluzaca wspólnie z nim do kie¬ rowania'wysiewanego przez maszyne materialu pod stalym katem wzgledem aiemi, niezaleznie od szybkosci obrotowej wysiewacza 23.Dzieki wyzej opisanym przekladniom wy¬ siewacz 23, 23b uzyskuje pozadana predkosc obrotowa od walka 18 za posrednictwem wien¬ ca 195 stozkowego kola zebatego 19 i stozko¬ wego kola zebatego 21, czasza 4 zas jest wpra¬ wiona w obrót, ze z góry ustalona mniejsza predkoscia niz wysiewacz 23, 23b przez wie¬ niec zebaty 19a i stozkowe kolo zebate 20.Kiedy material, przeznaczony do wysiewu, doplywa z zasobnika 1 przez wylot 2, wewne¬ trzna nachylona powierzchnia scianki lOb pierscienia 10 kieruje go dosrodkowo ku osi koncówki wylotowej 3 na zewnetrzna powierz¬ chnie pobocznicy 7 srodkowego stozka czaszy 4, dzieki czemu material, któremu nadano ruch wirowy, splywa w dól pobocznicy ku wewne¬ trznej rozchylajacej sie w góre powierzchni obrzeza 5, nastepnie zas unosi sie do góry i do¬ staje sie przez otwór 9 do wysiewacza 23, 23b.W ten sposób uzyskuje sie spadek nacisku, wywieranego przez material w zewnetrznej obwodowej czesci czaszy 4, szczególnie w sa¬ siedztwie otworu 9, równoczesnie zas zwiek¬ szenie zawirowania materialu w srodkowej cze¬ sci koncówki wylotowej 3, dzieki czemu osiaga sie równomierny doplyw materialu w ustalonej ilosci, nie ulegajacy prawie wplywom zmian, zachodzacych w stanie skupienia materialu.Dla uchronienia materialu, przeznaczonego do wysiewu, od przylegania i gromadzenia sie na roboczej powierzchni czaszy 4, omawiana powierzchnia utworzona jest z elastycznego i ciagliwego materialu, np. w postaci synte¬ tycznego termoplastyku kito gumy.W ten sposób czasza 4 posiada wzglednie grulba warstwe lub powloke 4a omawianego materialu, którego sprezystosc jest tak dobra¬ na, aby jego powierzchnia mogla poddawac sie pod miejscowym naciskiem przeznaczonego do wysiewu materialu.Zamiast wykladania czaszy 4 powloka z ela¬ stycznego i ciagliwego materialu czasza moze byc wykonana z tego materialu w calosci.W tym przypadku czasza powinna posiadac, dla zachowania wlasciwego jej ksztaltu, wbu¬ dowane wewnetrzne wzmocnienia.Aby zapobiec przyleganiu materialu przez- naczonego do wysiewu do spodu kolnierza W omawiana powierzchnia moze posiadac wgle¬ bienie lOc, wypelnione wyzej omówionym ela¬ stycznym i ciagliwym materialem. PL