Opublikowana dnU 12 listopada 1960 r.* SZZ-a HmMo» £ * lU^du Poie POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 43530 KI. 21 c, 72 Instytut Elektrotechniki*) Warszawa, Polska Urzqdzente odgromnikowe Patent trwa od dnia 15 pazdziernika 1959 r.Urzadzenie odgromnikowe wedlug wynalazku jest przeznaczone do ochrony systemów ener- goelektrycznych od przepiec atmosferycznych i wewnetrznych.Istota wynalazku polega na stworzeniu w od¬ gromniku dwóch dróg do odprowadzania z sieci do ziemi ladunku elektrycznego, zwiazanego z przepieciami. Jedna droga jest przeznaczona glównie do odprowadzania ladunku, zwiaza¬ nego z przepieciami wewnetrznymi, druga dro¬ ga — do odprowadzania ladunku, zwiazanego z przepieciami atmosferycznymi. Konstrukcja taka pozwala na uzyskanie nizszych poziomów ochrony od poziomów, uzyskiwanych w do¬ tychczas znanych odgromnikach zaworowych.Fig. 1 przedstawia schemat elektryczny pod¬ stawowego elementu urzadzenia wedlug wy¬ nalazku w postaci podwójnego odgromnika za- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa doc. dr Jerzy Bader, mgr inz. Andrzej Balcerzak i inz. Hajg Czagacba- Jiian, worowego, fig. 2 — schemat urzadzenia wed¬ lug wynalazku skladajacego sie z wiekszej liczby elementów A, B, C..., przedstawionych na fig. 1, fig. 3 — schemat elektryczny pod¬ stawowego elementu urzadzenia wedlug wy¬ nalazku, jednak wykonanego w postaci po¬ dwójnego odgromnika zaworowo-wydmuchowego, wreszcie fig. 4 — schemat urzadzenia odgrom¬ nikowego wedlug wynalazku, skladajacego sie z wiekszej liczby elementów A', B*, C,.., przed¬ stawionych na fig. 3.Urzadzenie w postaci podwójnego odgromni¬ ka zaworowego, którego schemat jest przedsta¬ wiony na fig. 1 sklada sie z nastepujacych za¬ sadniczych elementów: iskiernika gaszacego 1\, podzielonego na iskierniki l\ i l"u iskiernika gaszacego J2, podzielonego na iskierniki J'2 i I"* slupów zmienno-oporowych S± i 52, opornika wyrównawczego Rw i oporników, sterujacych rozklad napiecia na iskiernikach R\t R"i, R'2, R'V Iskiernik h oraz polaczony z nim w szereg slup zmienno-oporowy S± sa tak do¬ brane, aby ograniczaly do zadanej wartosci sprzepiecia wewnetrzne, iskiemik J2 zas, oraz polaczony z nim w szereg slup zmienno-opo- rowy S2 sa tak dobrane, aby ograniczaly do zadanej wartosci przepiecia atmosferyczne;; Opornik Rw, wlaczony jak na fig. 1, powoduje zaplon iskierników l'\ i I'i po osiagnieciu ha slupie zmienno-oporowym Si zadanego napie* - cia obnizonego. Wartosc opornikaj4Rw jest du- ¦ zo mniejsza od opornosci opornika R"% -~óraz duzo wieksza od opornosci slupa zmienno- oporowego S2.Zasada dzialania podwójnego odgromnika jest podana ponizej. W przypadku powstania, przepiecia nai. odgromniku nastepuje , zaplon . iskiernika I±. Przez slup zmienno-oporowy S\ plynie do ziemi prad od przepiecia, W przy¬ padku przepiecia wewnetrznego prad jest ma¬ ly o duzym czasie trwania. Napiecie obnizone na slupie S± nie powoduje zaplonu iskiernika Ig. Wydzielajaca sie w czasie przeplywu pradu duza ilosc energii nie powoduje uszkodzenia -odgreimnifca -dzieki duzej wysokosci slupa zmieniio-oporowego St. W przypadku przepie¬ cia atmosferycznego prad jest duzy, lecz o krót¬ kim czasie trwania. Napiecie obnizone na slu¬ pie St powoduje zaplon iskiernika !"% a na¬ stepnie iskiernika I'*. Po zaplonie tych iskier¬ ników prawie caly prad plynie przez - slup zmienno-oporowy A. Wskutek krótkiego czasu trwania pradu w slupie S% wydziela sie ener-x gia, mniejsza niz przy przepieciach wewnetrz¬ nych.^Podwójny odgromnik zaworowo-wydmucho¬ wy, którego schemat, jest przedstawiony na fig. 3, sklada sie z nastepujacych zasadniczych elementów: iskiernika gaszacego Ii, slupa zmienno-oporowego Sj, opornika wyrównawcze¬ go Rw, iskiernika zewnetrznego Iz oraz iskier¬ nika wewnetrznego Iw, umieszczonego w ru¬ rze z materialu gazujacego. Iskierniki Iz i Iw stanowia w zasadzie odgromnik wydmucho¬ wy.Zasade dzialania podwójnego odgromnika zaworowo-wydmuchowego opisano ponizej.W przypadku powstania przepiecia nastepuje zaplon iskiernika Ii. Przez slup zmienno-opo¬ rowy S^ plynie do ziemi prad od przepiecia.W przypadku przepiecia wewnetrznego prad jest maly o duzym czasie trwania. Napiecie obnizone na slupie S± nie powoduje zaplonu iskiernika Iw. Wydzielajaca sie w czasie prze¬ plywu pradu duza energia nie powoduje uszko¬ dzenia odgromnika dzieki duzej wysokosci slu¬ pa zmienno-oporowego S±. W przypadku prze¬ piecia atmosferycznego prad jest duzy o krót¬ kim czasie trwania. Napiecie obnizone na slu¬ pie Si powoduje zaplon iskiernika Iw, a na¬ stepnie iskiernika Iz. Po zaplonie tych iskier¬ ników prawie caly prad plynie przez iskier¬ niki h i Iw.Gaszenie pradu nastepczego w podwójnym odgromniku zaworowym i zaworowo-wydmu- chpwym zachodzi podobnie jak w dotychczas znanych odgromnikach zaworowych lub wyd¬ muchowych.Laczac „n" podwójnych odgromników zawo¬ rowych z fig. 1 szeregowo wedlug schematu, przedstawionego na fig. 2, otrzymuje sie podwój¬ ny odgromnik zaworowy na „n" krotne na¬ piecie znamionowe. Analogicznie mozna poste¬ powac z - odgromnikiem zaworowo-wydmucho- wym z fig. 3, stosujac laczenie szeregowe, jak na fig. 4. PL